Mahābhārata · Adhyāya 1.217
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.217.1
ततो राज्ञां चैरराप्तैः प्रवृत्तिरुपनीयत ।
पाण्डवैरुपसंपन्ना द्रौपदी पतिभिः शुभा ॥ १.२१७.१ ॥
Kemudian kabar dibawa oleh para mata-mata raja bahwa Draupadī yang membawa keberuntungan telah bergabung dengan para Pāṇḍava, suami-suaminya.
1.217.2
येन तद्धनुरादाय लक्ष्यं विद्धं महात्मना ।
सोऽर्जुनो जयतां श्रेष्ठो महाबाणधनुर्धरः ॥ १.२१७.२ ॥
Dialah Arjuna yang berjiwa agung, yang terbaik di antara para pemenang, pemegang busur besar dan anak panah besar, yang mengangkat busur itu dan menembus sasaran.
1.217.3
यः शल्यं मद्रराजं वै प्रोत्क्षिप्यापातयद्बली ।
त्रासयामास संक्रुद्धो वृक्षेण पुरुषान्रणे ॥ १.२१७.३ ॥
Dialah yang perkasa, yang mengangkat Śalya, raja Madra, lalu menjatuhkannya, dan yang, murka dalam pertempuran, membuat orang-orang ketakutan dengan sebatang pohon.
1.217.4
न चास्य संभ्रमः कश्चिदासीत्तत्र महात्मनः ।
स भीमो भीमसंस्पर्शः शत्रुसेनाङ्गपातनः ॥ १.२१७.४ ॥
Tidak ada kebingungan sedikit pun pada jiwa agung itu. Dialah Bhīma, yang sentuhannya dahsyat, yang merobohkan anggota pasukan musuh.
1.217.5
योऽसावत्यक्रमीद्युध्यन्युद्धे दुर्योधनं तथा ।
स राजा पाण्डवश्रेष्ठः पुण्यभाग्बुद्धिवर्धनः ॥ १.२१७.५ ॥
Dia yang dalam pertempuran itu, sambil bertarung, bahkan melampaui Duryodhana — raja itu, yang terbaik di antara para Pāṇḍava, pemilik pahala, penambah kebijaksanaan.
1.217.6
दुर्योधनस्यावरजैर्यौ युध्येतां प्रतीपवत् ।
तौ यमौ वृत्तसंपन्नौ संपन्नबलविक्रमौ ॥ १.२१७.६ ॥
Kedua saudara kembar itu, sempurna dalam tingkah laku, dianugerahi kekuatan dan keberanian, yang bertempur sebagai musuh melawan adik-adik Duryodhana.
1.217.7
ब्रह्मरूपधराञ्श्रुत्वा प्रशान्तान्पाण्डुनन्दनान् ।
कौन्तेयान्मनुजेन्द्राणां विस्मयः समजायत ॥ १.२१७.७ ॥
Setelah mendengar bahwa putra-putra Pāṇḍu, putra-putra Kuntī, yang berwujud brahmana dan tenang, para raja diliputi kekaguman.
1.217.8
पौरा हि सर्वे राजन्याः समपद्यन्त विस्मिताः ।
सपुत्रा हि पुरा कुन्ती दग्धा जतुगृहे श्रुता ॥ १.२१७.८ ॥
Semua warga dan para raja menjadi tercengang, sebab dahulu telah terdengar bahwa Kuntī bersama putra-putranya telah terbakar di rumah lak.
1.217.9
सर्वभूमिपतीनां च राष्ट्राणां च यशस्विनी ।
पुनर्जातानिव च तांस्तेऽमन्यन्त नराधिपाः ॥ १.२१७.९ ॥
Kuntī yang termasyhur di hadapan semua penguasa bumi dan kerajaan-kerajaan; dan para raja menganggap mereka seakan-akan terlahir kembali.
1.217.10
धिगकुर्वंस्तदा भीष्मं धृतराष्ट्रं च कौरवम् ।
कर्मणाऽतिनृशंसेन पुरोचनकृतेन वै ॥ १.२१७.१० ॥
Lalu mereka mencela Bhīṣma dan Dhṛtarāṣṭra dari Kaurava, karena perbuatan sangat kejam yang dilakukan oleh Purocana.
1.217.11
धार्मिकान्वृत्तसंपन्नान्मातुः प्रियहिते रतान् ।
यदा तानीदृशान्पार्थानुत्सादयितुमिच्छति ॥ १.२१७.११ ॥
Ketika ia hendak membinasakan putra-putra Pṛthā yang benar, berperilaku baik, dan tekun dalam menyenangkan serta menguntungkan ibu mereka.
1.217.12
ततः स्वयंवरे वृत्ते धार्तराष्ट्राश्च भारत ।
मन्त्रयन्ति ततः सर्वे कर्णसौबलदूषिताः ॥ १.२१७.१२ ॥
Kemudian setelah svayaṃvara berlangsung, wahai Bhārata, semua putra Dhṛtarāṣṭra, yang telah dirusak oleh Karṇa dan Saubala, mulai berunding.
1.217.13
कश्चिच्छत्रुः कर्शनीयः पीडनीयस्तथाऽपरः ।
उत्सादनीयाः कौन्तेयाः सर्वक्षत्रस्य मे मताः ॥ १.२१७.१३ ॥
Seorang musuh harus dilemahkan, dan yang lain harus diganggu. Putra-putra Kuntī, menurut pendapat semua kṣatriya, harus dimusnahkan olehku.
1.217.14
एवं पराजिताः सर्वे यदि यूयं गमिष्यथ ।
अकृत्वा संविदं कांचिन्मनस्तप्स्यत्यसंशयम् ॥ १.२१७.१४ ॥
Jika kalian semua pergi begitu saja dalam kekalahan, tanpa membuat kesepakatan apa pun, pikiran kalian pasti akan menyesal.
1.217.15
अयं देशश्च कालश्च पाण्डवाहरणाय नः ।
न चेदेवं करिष्यध्वं लोके हास्या भविष्यथ ॥ १.२१७.१५ ॥
Tempat dan waktu ini tepat bagi kita untuk menangkap para Pāṇḍava. Jika kalian tidak melakukannya, kalian akan menjadi bahan tertawaan di dunia.
1.217.16
यमेते संश्रिता वस्तुं कामयन्ते च भूमिपम् ।
सोऽल्पवीर्यबलो राजा द्रुपदो वै मतो मम ॥ १.२१७.१६ ॥
Raja yang di bawah perlindungannya mereka ingin tinggal adalah Drupada, yang menurut pendapatku adalah seorang yang kecil keberanian dan kekuatannya.
1.217.17
यावदेतान्न जानन्ति जीवतो वृष्णिपुङ्गवाः ।
चैद्यश्च पुरुषव्याघ्रः शिशुपालः प्रतापवान् ॥ १.२१७.१७ ॥
Selama para pemimpin Vṛṣṇi dan Śiśupāla, sang Caidya, harimau di antara manusia yang perkasa, masih hidup dan belum mengetahui mereka.
1.217.18
एकीभावं गतो राज्ञा द्रुपदेन महात्मना ।
दुराधर्षतरा राजन्भविष्यन्ति न संशयः ॥ १.२१७.१८ ॥
Setelah bersatu dengan raja Drupada yang berjiwa agung, wahai raja, mereka tidak diragukan lagi akan menjadi semakin sulit untuk diserang.
1.217.19
यावच्चञ्चलतां सर्वे प्राप्नुवन्ति नराधिपाः ।
तावदेव व्यवस्यामः पाण्डवानां वधं प्रति ॥ १.२१७.१९ ॥
Selagi semua raja masih goyah, marilah kita tetapkan pembinasaan para Pāṇḍava.
1.217.20
मुक्ता जतुगृहाद्भीमादाशीविषमुखादिव ।
पुनस्ते यदि मुच्यन्ते महन्नो भयमागतम् ॥ १.२१७.२० ॥
Jika mereka, yang lolos dari rumah lak seperti dari mulut ular, kembali dibebaskan, bahaya besar telah datang kepada kita.
1.217.21
तेषामिहोपयातानामेषां तु चिरवासिनाम् ।
अन्तरे दुष्करं स्थातुं गजयोर्महतोरिव ॥ १.२१७.२१ ॥
Berdiri di antara mereka yang datang ke sini dan lama bermukim itu sama sulitnya dengan berdiri di antara dua gajah besar.
1.217.22
हनध्वं प्रगृहीतानि बलानि बलिनां वराः ।
यावन्नः कुरुसेनायां पतन्ति पतगा इव ॥ १.२१७.२२ ॥
Hancurkanlah pasukan yang telah ditawan, wahai yang terbaik di antara para perkasa, sebelum mereka jatuh ke pasukan Kuru seperti ngengat.
1.217.23
तावत्सर्वाभिसारेण पुरमेतद्विहन्यताम् ।
एतन्मम मतं चैव प्राप्तकालं नरर्षभ ॥ १.२१७.२३ ॥
Maka kota ini hendaknya dihancurkan dengan serangan penuh dari segala penjuru. Inilah pendapatku, dan inilah saat yang tepat, wahai yang terbaik di antara manusia.
1.217.24
शकुनेर्वचनं श्रुत्वा भाषमाणस्य दुर्मतेः ।
सोमदत्तिरिदं वाक्यं जगाद परमं ततः ॥ १.२१७.२४ ॥
Setelah mendengar ucapan Śakuni yang berpikiran jahat itu, putra Somadatta kemudian berkata dengan kata-kata yang luhur ini.
1.217.25
प्रकृतीः सप्त वै ज्ञात्वा आत्मनश्च परस्य च ।
तथा देशं च कालं च षड्विधान्स नयोद्गुणान् ॥ १.२१७.२५ ॥
Setelah mengetahui tujuh prakṛti, milik diri sendiri dan milik lawan, demikian pula tempat dan waktu, serta enam kebajikan kebijaksanaan,
1.217.26
स्थानं वृद्धिं क्षयं चैव भूमिं मित्राणि विक्रमम् ।
प्रसमीक्ष्याभियुञ्जीत परं व्यसनपीडितम् ॥ १.२१७.२६ ॥
Setelah menimbang dengan saksama kedudukan, pertumbuhan, kemunduran, wilayah, sekutu, dan keberanian, hendaknya ia menyerang musuh yang dilanda bencana.
1.217.27
ततोऽहं पाण्डवान्मन्ये मित्रकोशसमन्वितान् ।
बलस्थान्विक्रमस्थांश्च स्वकृतैः प्रकृतिप्रियान् ॥ १.२१७.२७ ॥
Maka aku menganggap para Pāṇḍava memiliki sekutu dan perbendaharaan, teguh dalam kekuatan dan keberanian, serta disayangi rakyat karena perbuatan mereka sendiri.
1.217.28
वपुषा हि तु भूतानां नेत्राणि हृदयानि च ।
श्रोत्रं मधुरया वाचा रमयत्यर्जुनो नृणाम् ॥ १.२१७.२८ ॥
Dengan rupa dirinya saja Arjuna menyenangkan mata dan hati para makhluk, dan dengan tutur yang manis ia menyenangkan telinga manusia.
1.217.29
न तु केवलदैवेन प्रजा भावेन भेजिरे ।
यद्बभूव मनःकान्तं कर्मणा स चकार तत् ॥ १.२१७.२९ ॥
Namun rakyat tidak datang kepadanya semata karena takdir, melainkan karena kecenderungan hati mereka sendiri; apa yang disukai hati, ia wujudkan dengan perbuatannya.
1.217.30
न ह्ययुक्तं न चासक्तं नानृतं न च विप्रियम् ।
भाषितं चारुभाषस्य जज्ञे पार्थस्य भारती ॥ १.२१७.३० ॥
Dari tutur Pārtha yang berbicara indah tidak keluar sesuatu yang tidak patut, tidak melekat, tidak dusta, dan tidak menyakitkan.
1.217.31
तानेवंगुणसंपन्नान्संपन्नान्राजलक्षणैः ।
न तान्पश्यामि ये शक्ताः समुच्छेत्तुं यथा बलात् ॥ १.२१७.३१ ॥
Aku tidak melihat seorang pun yang mampu mencabut dengan kekerasan mereka yang memiliki sifat-sifat demikian dan tanda-tanda kerajaan.
1.217.32
प्रभावशक्तिर्विपुला मन्त्रशक्तिश्च पुष्कला ।
तथैवोत्साहशक्तिश्च पार्थेष्वप्यधितिष्ठति ॥ १.२१७.३२ ॥
Pada para Pārtha bersemayam kekuatan pengaruh yang besar, kekuatan siasat yang melimpah, dan begitu pula kekuatan semangat.
1.217.33
मौलमित्रबलानां च कालज्ञो वै युधिष्टिरः ।
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनेति युधिष्ठिरः ॥ १.२१७.३३ ॥
Yudhiṣṭhira mengetahui waktu yang tepat; ia menggunakan kekuatan warisan, sekutu, dan pasukan dengan persuasi, pemberian, perpecahan, dan hukuman.
1.217.34
अमित्रांश्च ततो जेतुनं न रोषेणेति मे मतिः ।
परिक्रीय धनैः शत्रुं मित्राणि च बलानि च ॥ १.२१७.३४ ॥
Kemudian, menurut pendapatku, musuh harus dikalahkan bukan dengan amarah, melainkan dengan membeli musuh, sahabat, dan pasukan dengan harta.
1.217.35
मूलं च सुकृतं कृत्वा भुङ्क्ते भूमिं च पाण्डवः ।
अशक्यान्पाण्डवान्मन्ये देवैरपि सवासवैः ॥ १.२१७.३५ ॥
Setelah menanam akar perbuatan baik, sang Pāṇḍava menikmati bumi; menurutku para Pāṇḍava tak terkalahkan bahkan oleh para dewa beserta Vāsava.
1.217.36
येषामर्थे सदा युक्तौ कृष्णसंकर्षणावुभौ ।
श्रेयश्च यदि मन्यद्वं मन्मतं यदि वा मतम् ॥ १.२१७.३६ ॥
Demi kepentingan siapa Kṛṣṇa dan Saṃkarṣaṇa berdua selalu berbakti—jika kalian menganggapnya kebaikan, jika pendapatku ini tampak benar bagimu, atau pendapat lain pun—.
1.217.37
संविदं पाण्डवैः सर्वैः कृत्वा याम यथागतम् ।
गोपुराट्टालकैरुच्चैरुपतल्पशतैरपि ॥ १.२१७.३७ ॥
Setelah membuat kesepakatan dengan semua Pāṇḍava, marilah kita kembali melalui jalan kita datang, ke tempat yang memiliki gerbang tinggi, menara pengawas, dan ratusan ranjang.
1.217.38
गुप्तं पुरवरश्रेष्ठमेतदद्भिश्च संवृतम् ।
तृणधान्येन्धरसैस्तथा यन्त्रायुधौषधैः ॥ १.२१७.३८ ॥
Kota utama yang indah ini terlindungi dan dikelilingi air, serta dipenuhi rumput, biji-bijian, bahan bakar dan perbekalan, mesin, senjata, dan obat-obatan.
1.217.39
युक्तं बहुकवाटैश्च द्रव्यागारसुवेदिकैः ।
भीमोच्छ्रितमहाचक्रं बृहदट्टालसंवृतम् ॥ १.२१७.३९ ॥
Kota ini dilengkapi banyak pintu, gudang, dan panggung yang indah, dengan roda-roda besar yang menjulang tinggi, serta dikelilingi menara pengawas yang besar.
1.217.40
दृढप्राकारनिर्यूहं शतघ्नीशतसंकुलम् ।
ऐष्टको दारवो वप्रो मानुषश्चेति यः स्मृतः ॥ १.२१७.४० ॥
Kota ini memiliki benteng yang kokoh dan parapet yang menjorok, penuh dengan ratusan mesin perang; tembok yang dikenal sebagai batu bata, kayu, atau buatan manusia.
1.217.41
प्राकारकर्तृभिर्वीरैर्नृगर्भस्तत्र पूजितः ।
तदेतन्नरगर्भेण पाण्डरेण विराजते ॥ १.२१७.४१ ॥
Di sana tembok yang disebut nṛgarbha dihormati oleh para pahlawan pembangun benteng. Ini bersinar dengan inti putih buatan manusia.
1.217.42
सालेनानेकतालेन सर्वतः संवृतं पुरम् ।
अनुरक्ताः प्रकृतयो द्रुपदस्य महात्मनः ॥ १.२१७.४२ ॥
Kota ini dikelilingi dari segala sisi oleh pohon sāla dan banyak pohon palem; rakyat Drupada yang berjiwa agung setia kepadanya.
1.217.43
दानमानार्जिताः सर्वे बाह्याभ्यन्तरगाश्च ये ।
प्रतिरुद्धानिमाञ्ज्ञात्वा राजभिर्भीमविक्रमैः ॥ १.२१७.४३ ॥
Mengetahui bahwa semua yang dimenangkan dengan pemberian dan kehormatan, yang di luar maupun di dalam, dikepung oleh raja-raja yang gagah perkasa,
1.217.44
उपयास्यन्ति दाशार्हाः समुदग्रोच्छ्रितायुधाः ।
तस्मात्संन्धिं वयं कृत्वा धार्तराष्ट्रस्य पाण्डवैः ॥ १.२१७.४४ ॥
Para Dāśārha akan datang dengan senjata terangkat tinggi. Maka marilah kita membuat perdamaian dengan putra Dhṛtarāṣṭra dan dengan para Pāṇḍava.
1.217.45
स्वराष्ट्रमेव गच्छामो यद्याप्तं वचनं मम ।
एतन्मम मतं सर्वैः क्रियतां यदि रोचते।
एतद्धि सुकृतं मन्ये क्षेमं चापि महीभिताम् ॥ १.२१७.४५ ॥
Jika kata-kataku dapat dipercaya, marilah kita kembali ke kerajaan kita sendiri. Inilah pendapatku; jika semua berkenan, hendaklah itu dilakukan. Aku menganggap ini baik dan aman juga bagi para raja.