മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.217
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.217.1
ततो राज्ञां चैरराप्तैः प्रवृत्तिरुपनीयत ।
पाण्डवैरुपसंपन्ना द्रौपदी पतिभिः शुभा ॥ १.२१७.१ ॥
അപ്പോൾ രാജാക്കന്മാരുടെ ചാരന്മാർ വഴി വാർത്ത കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടു; ശുഭയായ ദ്രൗപദി പാണ്ഡവരോടും തന്റെ ഭർത്താക്കന്മാരോടും ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
1.217.2
येन तद्धनुरादाय लक्ष्यं विद्धं महात्मना ।
सोऽर्जुनो जयतां श्रेष्ठो महाबाणधनुर्धरः ॥ १.२१७.२ ॥
ആ വില്ലെടുത്ത് ലക്ഷ്യം ഭേദിച്ച ആ മഹാത്മാവ് തന്നെ — ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ, മഹാബാണങ്ങളും വില്ലും ധരിച്ചവൻ.
1.217.3
यः शल्यं मद्रराजं वै प्रोत्क्षिप्यापातयद्बली ।
त्रासयामास संक्रुद्धो वृक्षेण पुरुषान्रणे ॥ १.२१७.३ ॥
മദ്രരാജാവായ ശല്യനെ ഉയർത്തിയെറിഞ്ഞ ബലവാൻ; കോപിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ഒരു വൃക്ഷംകൊണ്ട് ആളുകളെ ഭയപ്പെടുത്തിയവൻ.
1.217.4
न चास्य संभ्रमः कश्चिदासीत्तत्र महात्मनः ।
स भीमो भीमसंस्पर्शः शत्रुसेनाङ्गपातनः ॥ १.२१७.४ ॥
ആ മഹാത്മാവിൽ യാതൊരു വ്യാകുലതയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവൻ ഭീമൻ — അവന്റെ സ്പർശം ഭയങ്കരം, ശത്രുസേനയുടെ അവയവങ്ങൾ വീഴ്ത്തുന്നവൻ.
1.217.5
योऽसावत्यक्रमीद्युध्यन्युद्धे दुर्योधनं तथा ।
स राजा पाण्डवश्रेष्ठः पुण्यभाग्बुद्धिवर्धनः ॥ १.२१७.५ ॥
ആ യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതുമ്പോൾ ദുര്യോധനനെയും മറികടന്നവൻ — പാണ്ഡവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ രാജാവ്, പുണ്യത്തിന്റെ ഭാഗഭാക്ക്, ബുദ്ധി വർധിപ്പിക്കുന്നവൻ.
1.217.6
दुर्योधनस्यावरजैर्यौ युध्येतां प्रतीपवत् ।
तौ यमौ वृत्तसंपन्नौ संपन्नबलविक्रमौ ॥ १.२१७.६ ॥
ദുര്യോധനന്റെ ഇളയ സഹോദരന്മാരോട് ശത്രുക്കളെപ്പോലെ പൊരുതിയ ആ ഇരട്ടകൾ — സദാചാരസമ്പന്നർ, ബലവും വീര്യവും നിറഞ്ഞവർ.
1.217.7
ब्रह्मरूपधराञ्श्रुत्वा प्रशान्तान्पाण्डुनन्दनान् ।
कौन्तेयान्मनुजेन्द्राणां विस्मयः समजायत ॥ १.२१७.७ ॥
ബ്രാഹ്മണ രൂപം ധരിച്ച, ശാന്തരായ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേട്ട് കുന്തിയുടെ മക്കളെപ്പറ്റി രാജാക്കന്മാർക്ക് വിസ്മയമുണ്ടായി.
1.217.8
पौरा हि सर्वे राजन्याः समपद्यन्त विस्मिताः ।
सपुत्रा हि पुरा कुन्ती दग्धा जतुगृहे श्रुता ॥ १.२१७.८ ॥
പൗരന്മാരും ക്ഷത്രിയ രാജാക്കന്മാരും എല്ലാവരും വിസ്മിതരായി; മുമ്പ് കുന്തി മക്കളോടൊപ്പം അരക്കുഭവനത്തിൽ ദഹിച്ചുപോയി എന്നു കേട്ടിരുന്നു.
1.217.9
सर्वभूमिपतीनां च राष्ट्राणां च यशस्विनी ।
पुनर्जातानिव च तांस्तेऽमन्यन्त नराधिपाः ॥ १.२१७.९ ॥
എല്ലാ ഭൂപതികൾക്കും രാജ്യങ്ങൾക്കും യശസ്വിനിയായ കുന്തി; അവരെ പുനർജനിച്ചവരെന്നപോലെ രാജാക്കന്മാർ കരുതി.
1.217.10
धिगकुर्वंस्तदा भीष्मं धृतराष्ट्रं च कौरवम् ।
कर्मणाऽतिनृशंसेन पुरोचनकृतेन वै ॥ १.२१७.१० ॥
അന്ന് അവർ ഭീഷ്മരെയും കൗരവൻ ധൃതരാഷ്ട്രനെയും ധിക്കരിച്ചു; പുരോചനൻ ചെയ്ത അത്യന്തം ക്രൂരമായ കർമ്മം കാരണം.
1.217.11
धार्मिकान्वृत्तसंपन्नान्मातुः प्रियहिते रतान् ।
यदा तानीदृशान्पार्थानुत्सादयितुमिच्छति ॥ १.२१७.११ ॥
ധാർമ്മികരും സദാചാരസമ്പന്നരും മാതാവിന്റെ പ്രിയത്തിലും ഹിതത്തിലും നിരതരുമായ ആ പൃഥയുടെ മക്കളെ അവൻ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ.
1.217.12
ततः स्वयंवरे वृत्ते धार्तराष्ट्राश्च भारत ।
मन्त्रयन्ति ततः सर्वे कर्णसौबलदूषिताः ॥ १.२१७.१२ ॥
പിന്നീട് സ്വയംവരം നടന്നശേഷം, ഭാരതാ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെല്ലാം കർണ്ണനും ശകുനിയും വഴിതെറ്റിച്ചവരായി ആലോചന നടത്തി.
1.217.13
कश्चिच्छत्रुः कर्शनीयः पीडनीयस्तथाऽपरः ।
उत्सादनीयाः कौन्तेयाः सर्वक्षत्रस्य मे मताः ॥ १.२१७.१३ ॥
ഒരു ശത്രുവിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തണം, മറ്റൊരുവനെ പീഡിപ്പിക്കണം. കുന്തിയുടെ പുത്രന്മാർ സർവ്വക്ഷത്രിയരുടെയും അഭിപ്രായത്തിൽ എന്നാൽ നശിപ്പിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്.
1.217.14
एवं पराजिताः सर्वे यदि यूयं गमिष्यथ ।
अकृत्वा संविदं कांचिन्मनस्तप्स्यत्यसंशयम् ॥ १.२१७.१४ ॥
നിങ്ങളെല്ലാവരും ഇങ്ങനെ പരാജിതരായി, യാതൊരു ഉടമ്പടിയും ഉണ്ടാക്കാതെ പോയാൽ, നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് സംശയമില്ലാതെ വേദനിക്കും.
1.217.15
अयं देशश्च कालश्च पाण्डवाहरणाय नः ।
न चेदेवं करिष्यध्वं लोके हास्या भविष्यथ ॥ १.२१७.१५ ॥
ഈ സ്ഥലവും ഈ കാലവും പാണ്ഡവരെ പിടിക്കുന്നതിന് നമുക്ക് അനുകൂലമാണ്. നിങ്ങൾ അങ്ങനെ ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ ലോകത്തിൽ പരിഹാസ്യരാകും.
1.217.16
यमेते संश्रिता वस्तुं कामयन्ते च भूमिपम् ।
सोऽल्पवीर्यबलो राजा द्रुपदो वै मतो मम ॥ १.२१७.१६ ॥
ഇവർ അഭയം പ്രാപിച്ച് വസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആ രാജാവ്, കുറഞ്ഞ വീര്യവും ബലവുമുള്ള ദ്രുപദനാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
1.217.17
यावदेतान्न जानन्ति जीवतो वृष्णिपुङ्गवाः ।
चैद्यश्च पुरुषव्याघ्रः शिशुपालः प्रतापवान् ॥ १.२१७.१७ ॥
വൃഷ്ണികളിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരും, മനുഷ്യരിൽ വ്യാഘ്രം പോലുള്ള പ്രതാപിയായ ചൈദ്യൻ ശിശുപാലനും ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവർ ഇവരെ അറിയുന്നതിനുമുമ്പ്.
1.217.18
एकीभावं गतो राज्ञा द्रुपदेन महात्मना ।
दुराधर्षतरा राजन्भविष्यन्ति न संशयः ॥ १.२१७.१८ ॥
മഹാത്മാവായ ദ്രുപദ രാജാവുമായി ഒന്നിച്ചാൽ, ഓ രാജാവേ, അവർ സംശയമില്ലാതെ കൂടുതൽ ദുർജയരാകും.
1.217.19
यावच्चञ्चलतां सर्वे प्राप्नुवन्ति नराधिपाः ।
तावदेव व्यवस्यामः पाण्डवानां वधं प्रति ॥ १.२१७.१९ ॥
രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും ചഞ്ചലരായിരിക്കുന്നിടത്തോളം പാണ്ഡവരുടെ വധം നാം തീരുമാനിക്കണം.
1.217.20
मुक्ता जतुगृहाद्भीमादाशीविषमुखादिव ।
पुनस्ते यदि मुच्यन्ते महन्नो भयमागतम् ॥ १.२१७.२० ॥
അരക്കുഭവനത്തിൽ നിന്ന് സർപ്പവദനത്തിൽ നിന്നെന്നപോലെ മോചിതരായ അവർ വീണ്ടും മോചനം നേടിയാൽ നമുക്ക് മഹാഭയം വന്നിരിക്കുന്നു.
1.217.21
तेषामिहोपयातानामेषां तु चिरवासिनाम् ।
अन्तरे दुष्करं स्थातुं गजयोर्महतोरिव ॥ १.२१७.२१ ॥
ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്ന, ദീർഘകാലം വസിക്കുന്ന അവരുടെ മധ്യത്തിൽ നിൽക്കുക രണ്ടു വലിയ ആനകളുടെ നടുവിൽ നിൽക്കുന്നതുപോലെ ദുഷ്കരമാണ്.
1.217.22
हनध्वं प्रगृहीतानि बलानि बलिनां वराः ।
यावन्नः कुरुसेनायां पतन्ति पतगा इव ॥ १.२१७.२२ ॥
ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, പിടിക്കപ്പെട്ട സേനകളെ വധിക്കുവിൻ; അവ നമ്മുടെ കുരുസേനയിൽ പറവകളെപ്പോലെ വീഴുന്നതുവരെ.
1.217.23
तावत्सर्वाभिसारेण पुरमेतद्विहन्यताम् ।
एतन्मम मतं चैव प्राप्तकालं नरर्षभ ॥ १.२१७.२३ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും ആക്രമിച്ച് ഈ നഗരം നശിപ്പിക്കണം. ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം; ഇതാണ് ഉചിതകാലം, നരശ്രേഷ്ഠാ.
1.217.24
शकुनेर्वचनं श्रुत्वा भाषमाणस्य दुर्मतेः ।
सोमदत्तिरिदं वाक्यं जगाद परमं ततः ॥ १.२१७.२४ ॥
ദുർബുദ്ധിയായ ശകുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അപ്പോൾ സോമദത്തന്റെ പുത്രൻ ഈ ഉത്തമവാക്യം പറഞ്ഞു.
1.217.25
प्रकृतीः सप्त वै ज्ञात्वा आत्मनश्च परस्य च ।
तथा देशं च कालं च षड्विधान्स नयोद्गुणान् ॥ १.२१७.२५ ॥
സ്വന്തത്തിന്റെയും ശത്രുവിന്റെയും ഏഴു പ്രകൃതികളെയും, ദേശത്തെയും കാലത്തെയും അറിഞ്ഞ്, ആറുവിധ നയഗുണങ്ങളെയും (അവൻ അറിഞ്ഞു).
1.217.26
स्थानं वृद्धिं क्षयं चैव भूमिं मित्राणि विक्रमम् ।
प्रसमीक्ष्याभियुञ्जीत परं व्यसनपीडितम् ॥ १.२१७.२६ ॥
സ്ഥാനം, വളർച്ച, ക്ഷയം, ഭൂമി, മിത്രങ്ങൾ, പരാക്രമം ഇവ നന്നായി പരിശോധിച്ച്, ആപത്തിൽ പീഡിതനായ ശത്രുവിനെ ആക്രമിക്കണം.
1.217.27
ततोऽहं पाण्डवान्मन्ये मित्रकोशसमन्वितान् ।
बलस्थान्विक्रमस्थांश्च स्वकृतैः प्रकृतिप्रियान् ॥ १.२१७.२७ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ പാണ്ഡവരെ—മിത്രങ്ങളും ഖജനാവും ഉള്ളവരായി, ബലത്തിലും പരാക്രമത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നവരായി, തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികളാൽ പ്രജകൾക്ക് പ്രിയരായവരായി—കരുതുന്നു.
1.217.28
वपुषा हि तु भूतानां नेत्राणि हृदयानि च ।
श्रोत्रं मधुरया वाचा रमयत्यर्जुनो नृणाम् ॥ १.२१७.२८ ॥
തന്റെ രൂപത്താൽ തന്നെ അർജുനൻ മനുഷ്യരുടെ കണ്ണുകളെയും ഹൃദയങ്ങളെയും ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു; മധുരമായ വാക്കിനാൽ അവരുടെ ചെവികളെയും.
1.217.29
न तु केवलदैवेन प्रजा भावेन भेजिरे ।
यद्बभूव मनःकान्तं कर्मणा स चकार तत् ॥ १.२१७.२९ ॥
എന്നാൽ പ്രജകൾ കേവലം ദൈവത്താലല്ല, സ്വന്തം ഭാവത്താൽ അവനെ ആശ്രയിച്ചു; മനസ്സിന് പ്രിയമായത് അവൻ കർമ്മത്താൽ സാധിച്ചു.
1.217.30
न ह्ययुक्तं न चासक्तं नानृतं न च विप्रियम् ।
भाषितं चारुभाषस्य जज्ञे पार्थस्य भारती ॥ १.२१७.३० ॥
മനോഹരമായി സംസാരിക്കുന്ന പാർത്ഥന്റെ വാക്കിൽ നിന്ന് അനുചിതമോ, ആസക്തമോ, അസത്യമോ, അപ്രിയമോ ആയത് ഒന്നും ഉണ്ടായില്ല.
1.217.31
तानेवंगुणसंपन्नान्संपन्नान्राजलक्षणैः ।
न तान्पश्यामि ये शक्ताः समुच्छेत्तुं यथा बलात् ॥ १.२१७.३१ ॥
ഇത്തരം ഗുണങ്ങളും രാജലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള അവരെ ബലംകൊണ്ട് വേരോടെ പിഴുതെറിയാൻ കഴിവുള്ളവരെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
1.217.32
प्रभावशक्तिर्विपुला मन्त्रशक्तिश्च पुष्कला ।
तथैवोत्साहशक्तिश्च पार्थेष्वप्यधितिष्ठति ॥ १.२१७.३२ ॥
പാണ്ഡവരിൽ വിപുലമായ പ്രഭാവശക്തിയും സമൃദ്ധമായ മന്ത്രശക്തിയും അതുപോലെ ഉത്സാഹശക്തിയും നിലകൊള്ളുന്നു.
1.217.33
मौलमित्रबलानां च कालज्ञो वै युधिष्टिरः ।
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनेति युधिष्ठिरः ॥ १.२१७.३३ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ കാലമറിയുന്നവനാണ്; പാരമ്പര്യ, മിത്ര, സേനാബലങ്ങളെ സാമം, ദാനം, ഭേദം, ദണ്ഡം എന്നിവയാൽ അവൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
1.217.34
अमित्रांश्च ततो जेतुनं न रोषेणेति मे मतिः ।
परिक्रीय धनैः शत्रुं मित्राणि च बलानि च ॥ १.२१७.३४ ॥
പിന്നെ ശത്രുക്കളെ കോപംകൊണ്ടല്ല, ജയിക്കേണ്ടത് എന്നതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. ധനംകൊണ്ട് ശത്രുവിനെയും മിത്രങ്ങളെയും സേനകളെയും വിലയ്ക്കെടുത്ത് ജയിക്കണം.
1.217.35
मूलं च सुकृतं कृत्वा भुङ्क्ते भूमिं च पाण्डवः ।
अशक्यान्पाण्डवान्मन्ये देवैरपि सवासवैः ॥ १.२१७.३५ ॥
അടിസ്ഥാനമായ സുകൃതം ചെയ്ത് പാണ്ഡവൻ ഭൂമി ഭോഗിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർക്കുപോലും പാണ്ഡവരെ ജയിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
1.217.36
येषामर्थे सदा युक्तौ कृष्णसंकर्षणावुभौ ।
श्रेयश्च यदि मन्यद्वं मन्मतं यदि वा मतम् ॥ १.२१७.३६ ॥
ആർക്കുവേണ്ടി കൃഷ്ണനും സങ്കർഷണനും ഇരുവരും എപ്പോഴും സന്നദ്ധരാണോ—നിങ്ങൾ ശ്രേയസ്സ് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, ഇതെന്റെ അഭിപ്രായം നിങ്ങൾക്ക് യോജിക്കുന്നതായി തോന്നിയാൽ, അല്ലെങ്കിൽ വേറെ അഭിപ്രായമായാലും—
1.217.37
संविदं पाण्डवैः सर्वैः कृत्वा याम यथागतम् ।
गोपुराट्टालकैरुच्चैरुपतल्पशतैरपि ॥ १.२१७.३७ ॥
പാണ്ഡവരുമായി എല്ലാവരും ഉടമ്പടി ചെയ്ത ശേഷം, നാം വന്ന വഴിയിലൂടെ തിരികെ പോകാം; ഉയർന്ന ഗോപുരങ്ങളും അട്ടാലകങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് ശയ്യകളുമുള്ള ഇടത്തേക്ക്.
1.217.38
गुप्तं पुरवरश्रेष्ठमेतदद्भिश्च संवृतम् ।
तृणधान्येन्धरसैस्तथा यन्त्रायुधौषधैः ॥ १.२१७.३८ ॥
ഈ ശ്രേഷ്ഠ നഗരം ജലത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സംരക്ഷിതമാണ്; പുല്ല്, ധാന്യം, ഇന്ധനം, രസങ്ങൾ, യന്ത്രങ്ങൾ, ആയുധങ്ങൾ, ഔഷധങ്ങൾ എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞതാണ്.
1.217.39
युक्तं बहुकवाटैश्च द्रव्यागारसुवेदिकैः ।
भीमोच्छ्रितमहाचक्रं बृहदट्टालसंवृतम् ॥ १.२१७.३९ ॥
ഇത് അനേകം വാതിലുകളും സാധനശാലകളും മനോഹര വേദികളും ഉള്ളതാണ്; ഉയർന്ന വലിയ ചക്രങ്ങളും വലിയ അട്ടാലകങ്ങളും ചുറ്റിയതാണ്.
1.217.40
दृढप्राकारनिर्यूहं शतघ्नीशतसंकुलम् ।
ऐष्टको दारवो वप्रो मानुषश्चेति यः स्मृतः ॥ १.२१७.४० ॥
ഉറപ്പുള്ള പ്രാകാരങ്ങളും നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മുഖപ്പുകളും ഉള്ളതാണ്; നൂറുകണക്കിന് ശതഘ്നി യന്ത്രങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞത്. ഇഷ്ടിക, മരം, മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ മതിൽ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
1.217.41
प्राकारकर्तृभिर्वीरैर्नृगर्भस्तत्र पूजितः ।
तदेतन्नरगर्भेण पाण्डरेण विराजते ॥ १.२१७.४१ ॥
പ്രാകാരം നിർമ്മിച്ച വീരന്മാരാൽ അവിടെ നൃഗർഭം എന്ന മതിൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടു. മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ ഉള്ളറയുള്ള വെളുത്ത മതിലിനാൽ ഇത് ശോഭിക്കുന്നു.
1.217.42
सालेनानेकतालेन सर्वतः संवृतं पुरम् ।
अनुरक्ताः प्रकृतयो द्रुपदस्य महात्मनः ॥ १.२१७.४२ ॥
സാല വൃക്ഷങ്ങളും അനേകം പനകളും കൊണ്ട് എല്ലാ വശത്തും ചുറ്റപ്പെട്ട നഗരമാണിത്; മഹാത്മാവായ ദ്രുപദന്റെ പ്രജകൾ അദ്ദേഹത്തിൽ അനുരക്തരാണ്.
1.217.43
दानमानार्जिताः सर्वे बाह्याभ्यन्तरगाश्च ये ।
प्रतिरुद्धानिमाञ्ज्ञात्वा राजभिर्भीमविक्रमैः ॥ १.२१७.४३ ॥
ദാനംകൊണ്ടും മാനംകൊണ്ടും നേടപ്പെട്ടവരെല്ലാം, നഗരത്തിനു പുറത്തും അകത്തും ഉള്ളവരും, ഇവർ ഭീമവിക്രമികളായ രാജാക്കന്മാരാൽ ഉപരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നറിഞ്ഞ്.
1.217.44
उपयास्यन्ति दाशार्हाः समुदग्रोच्छ्रितायुधाः ।
तस्मात्संन्धिं वयं कृत्वा धार्तराष्ट्रस्य पाण्डवैः ॥ १.२१७.४४ ॥
ദാശാർഹന്മാർ ഉയർത്തിയ ആയുധങ്ങളോടെ വന്നുചേരും. അതിനാൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോടും പാണ്ഡവരോടും നാം സന്ധി ചെയ്യണം.
1.217.45
स्वराष्ट्रमेव गच्छामो यद्याप्तं वचनं मम ।
एतन्मम मतं सर्वैः क्रियतां यदि रोचते।
एतद्धि सुकृतं मन्ये क्षेमं चापि महीभिताम् ॥ १.२१७.४५ ॥
എന്റെ വാക്ക് വിശ്വസനീയമെങ്കിൽ നമുക്ക് സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്കുതന്നെ പോകാം. ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം; എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടമെങ്കിൽ ഇത് ചെയ്യട്ടെ. ഇത് നല്ലതെന്നും രാജാക്കന്മാർക്ക് ക്ഷേമകരമെന്നും ഞാൻ കരുതുന്നു.