Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.218

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.218.1

सौमदत्तेर्वचः श्रुत्वा कर्णो वैकर्तनो वृषा ।
उवाच वचनं काले कालज्ञः सर्वकर्मणाम् ॥ १.२१८.१ ॥

ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବିକର୍ତନଙ୍କ ପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ, ବୃଷ, ସର୍ବକର୍ମର କାଳ ଜାଣୁଥିବା, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.218.2

नीतिपूर्वमिदं सर्वमुक्तं वचनमर्थवत् ।
वचनं नाभ्यसूयामि श्रूयतां यद्वचस्त्विति ॥ १.२१८.२ ॥

ନୀତି ଆଧାରିତ ଏହି ସମସ୍ତ ବାକ୍ୟ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୁଁ ସେ ବାକ୍ୟର ନିନ୍ଦା କରେ ନାହିଁ; ମୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।

1.218.3

द्वैधीभावो न गन्तव्यः सर्वकर्मसु मानवैः ।
द्विधाभूतेन मनसा अन्यत्कर्म न सिध्यति ॥ १.२१८.३ ॥

ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱିଧାଭାବକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ମନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ କର୍ମ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ।

1.218.4

संप्रयाणासनाभ्यां तु कर्शनेन तथैव च ।
नैतच्छक्यं पुरं हर्तुमाक्रन्दश्चाप्यशोभनः ॥ १.२१८.४ ॥

ଯାତ୍ରା ଓ ଅବରୋଧ ଦ୍ୱାରା, ସେହିପରି କ୍ଳାନ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏ ନଗର ଅଧିକାର କରିହେବ ନାହିଁ; ଚିତ୍କାରଓ ଅଶୋଭନ।

1.218.5

अवमर्दनकालोऽत्र मतश्चिन्तयतो मम ।
यावन्नो वृष्णयः पार्ष्णिं न गृह्णन्तिरणप्रियाः ॥ १.२१८.५ ॥

ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଆମ ପଛପଟ ଧରିବା ପୂର୍ବରୁ ଦଳନ କରିବାର ସମୟ ଏହି ବୋଲି ମୋ ଚିନ୍ତାରେ ମନେହୁଏ।

1.218.6

भवन्तश्च तथा हृष्टाः स्वबाहुबलशालिनः ।
प्राकारमवमृद्रन्तु परिघाः पूरयन्त्वपि ॥ १.२१८.६ ॥

ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନିଜ ବାହୁବଳରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ପ୍ରାକାର ଭାଙ୍ଗି ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଖାଇ ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ।

1.218.7

प्रस्रावयन्तु सलिलं क्रियतां विषमं समम् ।
तृणकाष्ठेन महता खातमस्य प्रपूर्यताम् ॥ १.२१८.७ ॥

ଜଳ ବହାଇ ଦିଅ, ଅସମକୁ ସମ କର। ତୃଣ ଓ କାଠରେ ଏହାର ବଡ଼ ଖାଇ ପୂରଣ କର।

1.218.8

घुष्यतां राजमार्गेषु परेषां यो हनिष्यति ।
नागमश्वं पदातिं वा दानमानं स लप्स्यति ॥ १.२१८.८ ॥

ରାଜପଥରେ ଘୋଷଣା ହେଉ: ଯେ ଶତ୍ରୁର ହାତୀ, ଘୋଡା ବା ପଦାତିକକୁ ବଧ କରିବ, ସେ ଦାନ ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇବ।

1.218.9

नागे दशसहस्राणि पञ्च चाश्वपदातिषु ।
रथे वै द्विगुणं नागाद्वसु दास्यन्ति पार्थिवाः ॥ १.२१८.९ ॥

ହାତୀ ପାଇଁ ଦଶ ହଜାର, ଘୋଡା କିମ୍ବା ପଦାତିକ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ହଜାର; ରଥ ପାଇଁ ହାତୀର ଦୁଇଗୁଣ ଧନ ରାଜାମାନେ ଦେବେ।

1.218.10

यश्च कामसुखे सक्तो बालश्च स्थविरश्च यः ।
अयुद्धमनसो ये च ते तु तिष्ठन्तु भीरवः ॥ १.२१८.१० ॥

ଯେଉଁମାନେ କାମସୁଖରେ ଆସକ୍ତ, ଯେଉଁ ବାଳକ ବା ବୃଦ୍ଧ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ଯୁଦ୍ଧରେ ନାହିଁ — ସେହି ଭୀରୁମାନେ ଏଠାରେ ରହନ୍ତୁ।

1.218.11

प्रदरश्च न दातव्यो न गन्तव्यमचोदितैः ।
यशो रक्षत भद्रं वो जेष्यामो वै रिपून्वयम् ॥ १.२१८.११ ॥

ଲୁଟ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଆଜ୍ଞା ବିନା କେହି ଯିବେ ନାହିଁ। ତୁମ ଯଶ ରକ୍ଷା କର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଜିତିବା।

1.218.12

अनुलोमाश्च नो वाताः सततं मृगपक्षिणः ।
अग्नयश्च विराजन्ते शस्त्राणि कवचानि च ॥ १.२१८.१२ ॥

ଆମ ପାଇଁ ପବନ ସଦା ଅନୁକୂଳ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁକୂଳ; ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତି ପାଉଛି, ଶସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ମଧ୍ୟ ଝଲସୁଛି।

1.218.13

ततः कर्णवचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रप्रियैषिणः ।
निर्ययुः पृथिवीपालाश्चालयन्तः परान्रणे ॥ १.२१८.१३ ॥

ତା'ପରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛୁକ ରାଜାମାନେ ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କମ୍ପାଇ ବାହାରିଲେ।

1.218.14

न हि तेषां मनःसक्तिरिन्द्रियार्थेषु सर्वशः ।
यथा परिरपुघ्नानां प्रसभं युद्ध एव च ॥ १.२१८.१४ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟରେ ସର୍ବଥା ଆସକ୍ତ ନଥିଲା; ଶତ୍ରୁନାଶକମାନଙ୍କ ପରି ତାହା ବଳପୂର୍ବକ ଯୁଦ୍ଧରେ ହିଁ ଲୀନ ଥିଲା।

1.218.15

वैकर्तनपुरोव्रातः सैन्धवोर्मिमहास्वनः ।
दुःशासनमहामत्स्यो दुर्योधनमहाग्रहः ॥ १.२१८.१५ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଯାହାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ, ସିନ୍ଧୁ ତରଙ୍ଗ ପରି ମହାଗର୍ଜନ ଯୁକ୍ତ ସେହି ସେନା; ଦୁଃଶାସନ ତାହାର ମହାମତ୍ସ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମହାଗ୍ରାହ।

1.218.16

स राजसागरो भीमो भीमघोषप्रदर्शनः ।
अभिदुद्राव वेगेन पुरं तदपसव्यतः ॥ १.२१८.१६ ॥

ସେହି ରାଜସାଗର ଭୟଙ୍କର, ଭୀଷଣ ଗର୍ଜନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି; ବେଗରେ ସେ ନଗରକୁ ଡାହାଣ ପଟେ ରଖି ତାହା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।

1.218.17

तदनीकमनाधृष्यं शस्त्राग्निव्यालदीपितम् ।
समुत्कम्पितमाज्ञाय चुक्रुशुर्द्रुपदात्मजाः ॥ १.२१८.१७ ॥

ଅସ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ସର୍ପରେ ଦୀପ୍ତ ସେହି ଅଜେୟ ସେନାକୁ କମ୍ପୁଥିବା ଜାଣି ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।

1.218.18

ते मेघसमनिर्घोषैर्बलिनः स्यन्दनोत्तमैः ।
निर्ययुर्नगरद्वारात्त्रासयन्तः परान्र ॥ १.२१८.१८ ॥

ସେହି ବଳବାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତମ ରଥରେ ନଗରଦ୍ୱାରରୁ ବାହାରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତ୍ରାସିତ କଲେ।

1.218.19

धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सुमित्रः प्रियदर्शनः ।
चित्रकेतुः सुकेतुश्च ध्वजकेतुश्च वीर्यवान् ॥ १.२१८.१९ ॥

ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ସୁମିତ୍ର, ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ, ଚିତ୍ରକେତୁ, ସୁକେତୁ ଏବଂ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଧ୍ୱଜକେତୁ।

1.218.20

पुत्रा द्रुपदराजस्य बलवन्तो जयैषिणः ।
द्रुपदस्य महावीर्यः पाण्डरोष्णीषकेतनः ॥ १.२१८.२० ॥

ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କ ବଳବାନ ପୁତ୍ରମାନେ, ଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ; ଏବଂ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୁପଦ, ଯାଙ୍କ ଧ୍ୱଜାରେ ଧଳା ପାଗ ଥିଲା।

1.218.21

पाण्डरव्यजनच्छत्रः पाण्डरध्वजवाहनः ।
स पुत्रगणमध्यस्थः शुशुभे राजसत्तमः ॥ १.२१८.२१ ॥

ଧଳା ଚାମର ଓ ଛତ୍ରଧାରୀ, ଧଳା ଧ୍ୱଜାର ରଥରେ ଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଝିରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।

1.218.22

चन्द्रमा ज्योतिषां मध्ये पौर्णमास्यामिवोदितः ।
अथोद्धूतपताकाग्रमजिह्मगतिमव्ययम् ॥ १.२१८.२२ ॥

ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ତାରାମାନଙ୍କ ମଝିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦିତ ହେଲା ପରି, ଉଡ଼ନ୍ତା ଧ୍ୱଜାଗ୍ର ସହ ସିଧା ଓ ଅଚଳ ଗତିରେ ଚାଲୁଥିବା ସେହି ସେନା।

1.218.23

द्रुपदानीकमायान्तं कुरुसैन्यमभिद्रवत् ।
तयोरुभयतो जज्ञे तेषां तु तुमुलः स्वनः ॥ १.२१८.२३ ॥

ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସେନାକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି କୁରୁ ସେନା ତା' ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲା। ଦୁଇ ପକ୍ଷରୁ ସେମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।

1.218.24

बलयोः संप्रसरतोः सरितां स्रोतसोरिव ।
प्रकीर्णरथनागाश्वैस्तान्यनीकानि सर्वशः ॥ १.२१८.२४ ॥

ଦୁଇ ସେନା ନଦୀର ସ୍ରୋତ ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସବୁଠି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ।

1.218.25

ज्योतींषईव प्रकीर्णानि सर्वतः प्रचकाशिरे ।
उत्कृष्टभेरीनिनदे संप्रवृत्ते महारवे ॥ १.२१८.२५ ॥

ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭେରୀ ନିନାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ଓ ମହା କୋଳାହଳ ଉଠିଲେ, ସର୍ବତ୍ର ଛିଟିକି ପଡ଼ିଥିବା ଜ୍ୟୋତିପୁଞ୍ଜ ପରି ସେମାନେ ଚମକି ଉଠିଲେ।

1.218.26

अमर्षिता महात्मानः पाण्डवा निर्ययुस्ततः ।
रथांश्च मेघनिर्घोषान्युक्तान्परमवाजिभिः ॥ १.२१८.२६ ॥

କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିବା ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତା'ପରେ ମେଘ-ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦକାରୀ, ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ରଥରେ ବାହାରି ପଡ଼ିଲେ।

1.218.27

धून्वन्तो ध्वजिनः शुभ्रानास्थाय भरतर्षभाः ।
ततः पाण्डुसुतान्दृष्ट्वा रथस्थानात्तकार्मुकान् ॥ १.२१८.२७ ॥

ଭରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଶୁଭ୍ର ଧ୍ୱଜା ଦୋହଲାଇ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଧନୁ ଧରି ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

1.218.28

नृपाणामभवत्कम्पो वेपथुर्हृदयेषु च ।
निर्यातेष्वथ पार्थेषु द्रोपदं तद्बलं रणे ॥ १.२१८.२८ ॥

ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ବାହାରିବା ପରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ କମ୍ପନ ଓ ଥରହର ଉପୁଜିଲା; ରଣରେ ସେହି ଦ୍ରୋଣ ସେନାଦଳ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କମ୍ପିଲା।

1.218.29

आविशत्परमो हर्षः प्रमोदश्च जयं प्रति ।
सुमुहूर्तं व्यतिकरः सैन्यानामभवद्भृशम् ॥ १.२१८.२९ ॥

ଜୟ ଆଡ଼େ ପରମ ହର୍ଷ ଓ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରବେଶ କଲା; କ୍ଷଣେ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଗୋଳମାଳ ଓ ମିଶ୍ରଣ ଘଟିଲା।

1.218.30

ततो द्वन्द्वमयुध्यन्त मृत्युं कृत्वा पुरस्कृतम् ।
जघ्नतुः समरे तस्मिन्सुमित्रप्रियदर्शनौ ॥ १.२१८.३० ॥

ତା'ପରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆଗରେ ରଖି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେ ରଣରେ ସୁମିତ୍ର ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।

1.218.31

जयद्रथश्च कर्णश्च पश्यतः सव्यसाचिनः ।
अर्जुनः प्रेक्ष्य निहतौ सौमित्रप्रियदर्शनौ ॥ १.२१८.३१ ॥

ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ଜୟଦ୍ରଥ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେଲେ; ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ନିହତ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ...

1.218.32

जयद्रथसुतं तत्र जघान पितुरन्तिके ।
वृषसेनादवरजं सुदामानं धनंजयः ॥ १.२१८.३२ ॥

ସେଠାରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସାମନାରେ ବଧ କଲେ, ଏବଂ ବୃଷସେନଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ସୁଦାମନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

1.218.33

कर्णपुत्रं महेष्वासं रथनीडादपातयत् ।
तौ सुतौ निहतौ दृष्ट्वा राजसिंहौ तरस्विनौ ॥ १.२१८.३३ ॥

ସେ ମହାନ ଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରଥ-ଆସନରୁ ପକାଇଲେ। ନିଜ ସେହି ଦୁଇ ପୁତ୍ର ନିହତ ହେବାର ଦେଖି, ସିଂହ ସମାନ ବେଗବାନ ସେହି ଦୁଇ ରାଜବୀର...

1.218.34

नामृष्येतां महाबाहू प्रहारमिव सद्गजौ ।
तौ जग्मतुरसंभ्रान्तौ फल्गुनस्य रथंप्रति ॥ १.२१८.३४ ॥

ସେହି ମହାବାହୁ ଦୁଇଜଣ ସେ ପ୍ରହାର ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଉତ୍ତମ ହସ୍ତୀ ଆଘାତ ସହେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଅବିଚଳିତ ଭାବେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

1.218.35

प्रतिमुक्ततलत्राणौ शपमानौ परस्परम् ।
सन्निपातस्तयोरासीदतिघोरो महामृधे ॥ १.२१८.३५ ॥

ହାତରେ ଦସ୍ତାନା ଓ ରକ୍ଷା ବାନ୍ଧି, ପରସ୍ପରକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଉ ଦେଉ, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା।

1.218.36

वृत्रशम्बरयोः सङ्क्ये वज्रिणेव महारणे ।
त्रीनश्वाञ्जघ्नतुस्तस्य फल्गुनस्य नर्षभौ ॥ १.२१८.३६ ॥

ବୃତ୍ର ଓ ଶମ୍ବରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ସେହି ମହାରଣରେ ସେ ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ତିନି ଘୋଡ଼ା ବଧ କଲେ।

1.218.37

ततः किलिकिलाशब्दः कुरूणामभवत्तदा ।
तान्हयान्निहतान्दृष्ट्वा भीमसेनः प्रतापवान् ॥ १.२१८.३७ ॥

ସେତେବେଳେ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଲିକିଲା ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ପ୍ରତାପୀ ଭୀମସେନ ସେହି ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ନିହତ ଦେଖିଲେ।

1.218.38

निमेषान्तरमात्रेण रथमश्वैरयोजयत् ।
उपयातं रथं दृष्ट्वा दुर्योधनपुरःसरौ ॥ १.२१८.३८ ॥

ଏକ ନିମେଷ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ରଥରେ ଯୋଡିଲେ; ରଥକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।

1.218.39

सौबलः सौमदत्तिश्च समेयातां परन्तपौ ।
तैः पञ्चभिरदीनात्मा भीमसेनो महाबलः ॥ १.२१८.३९ ॥

ଶତ୍ରୁତାପକ ସୌବଳ ଓ ସୌମଦତ୍ତି ଦୁଇ ଜଣ ଏକତ୍ର ଆସିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କ ସହିତ ଅଦୀନାତ୍ମା ମହାବଳ ଭୀମସେନ।

1.218.40

अयुध्यत तदा वीरैरिन्द्रियार्थैरिवेश्वरः ।
तैर्निरुद्धो न संत्रासं जगाम समितिंजयः ॥ १.२१८.४० ॥

ସେତେବେଳେ ସେ ସେହି ବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ବିଷୟ ସହିତ ଈଶ୍ୱର ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସମିତିଞ୍ଜୟ ଭୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ।

1.218.41

पञ्चभिर्द्विरदैर्मत्तैर्निरुद्ध इव केसरी ।
तस्यैते युगपत्पञ्च पञ्चभिर्निशितैः शरैः ॥ १.२१८.४१ ॥

ପାଞ୍ଚଟି ମଦମତ୍ତ ହାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ସିଂହ ପରି ସେ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସେହି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

1.218.42

सारथिं वाजिनश्चैव निन्युर्वैवस्वतक्षयम् ।
हताश्वात्स्यन्दनश्रेष्ठादवरुह्य महारथः ॥ १.२१८.४२ ॥

ସେମାନେ ସାରଥି ଓ ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ; ଘୋଡା ନିହତ ହେବାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରୁ ମହାରଥୀ ଓହ୍ଲାଇଲେ।

1.218.43

चचार विविधान्मार्गानसिमुद्यम्य पाण्डवः ।
अश्वस्कन्धेषु चक्रेषु युगेष्वीषासु चैव हि ॥ १.२१८.४३ ॥

ପାଣ୍ଡବ ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ ବିବିଧ ପଥରେ ବିଚରଣ କଲେ — ଅଶ୍ୱ-ସ୍କନ୍ଧରେ, ଚକ୍ରରେ, ଯୁଗରେ ଓ ଈଷାରେ ମଧ୍ୟ।

1.218.44

व्यचरत्पातयञ्शत्रून्सुपर्ण इव भोगिनः ।
विधनुष्कं विकवचं विरथं च समीक्ष्य तम् ॥ १.२१८.४४ ॥

ଗରୁଡ଼ ଯେପରି ସାପମାନଙ୍କୁ ପାଡ଼େ, ସେପରି ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପାଡ଼ି ବିଚରଣ କଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ଧନୁହୀନ, କବଚହୀନ ଓ ରଥହୀନ ଦେଖି —

1.218.45

अभिपेतुर्नव्याघ्रा अर्जुनप्रमुखा रथाः ।
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च यमौ च युधि दुर्जयौ ॥ १.२१८.४५ ॥

ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନୂତନ ବାଘ ସମ ରଥୀମାନେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ — ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ଯମଜ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ।

1.218.46

तस्मिन्महारथे युद्धे प्रवृत्ते शरवृष्टिभिः ।
रथध्वजपताकाश्च सवर्मन्तरधीयत ॥ १.२१८.४६ ॥

ସେହି ମହାରଥ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ଶରବର୍ଷଣରେ ରଥଧ୍ୱଜ, ପତାକା ଓ କବଚଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

1.218.47

तत्प्रवृत्तं चिरं कालं युद्धं सममिवाभवत् ।
रथेन तान्महाबाहुरर्जुनो व्यधमत्पुनः ॥ १.२१८.४७ ॥

ସେ ଯୁଦ୍ଧ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଲା ଏବଂ ସମାନ ଭଳି ହେଲା; ପରେ ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ରଥରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ତଡ଼ିଦେଲେ।

1.218.48

तमापतन्तं दृष्ट्वेव महाबाहुर्धनुर्धरः ।
कर्णोऽस्त्रविदुषां श्रेष्ठो वारयामास सायकैः ॥ १.२१८.४८ ॥

ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ମହାବାହୁ, ଧନୁର୍ଧର, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଜାଣିଥିବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।

1.218.49

स तेनाभिहतः पार्थो वासविर्वज्रसन्निभान् ।
त्रीञ्शरान्संदधे क्रुद्धो वधात्क्रुद्धस्य पाण्डवः ॥ १.२१८.४९ ॥

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ବାସବୀ ପାର୍ଥ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବଜ୍ରସଦୃଶ ତିନୋଟି ବାଣ ଯୋଜନା କଲେ; କ୍ରୁଦ୍ଧର ବଧ ପାଇଁ, ସେହି ପାଣ୍ଡବ।

1.218.50

तैः शरैराहतं कर्णं ध्वजयष्टिमुपाश्रितम् ।
अपोवाह रथाच्चाशु सूतः परपुरंजयम् ॥ १.२१८.५० ॥

ସେହି ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଧ୍ୱଜଯଷ୍ଟି ଧରିଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସାରଥି ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା — ଶତ୍ରୁନଗର ଜିତିଥିବା ସେହି ବୀରଙ୍କୁ।

1.218.51

ततः पराजिते कर्णे धार्तराष्ट्रान्महाभयम् ।
विवेश समुदग्रांश्च पाण्डवान्प्रसमीक्ष्य तु ॥ १.२१८.५१ ॥

ତା'ପରେ କର୍ଣ୍ଣ ପରାଜିତ ହେବାରୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲସିତ ଦେଖି।

1.218.52

तत्प्रकम्पितमत्यर्थं तद्दृष्ट्वा सौबलो बलम् ।
गिरा मधुरया चापि समाश्वासयतासकृत् ॥ १.२१८.५२ ॥

ସେହି ସୈନ୍ୟକୁ ଅତ୍ୟଧିକ କମ୍ପିତ ଦେଖି ସୁବଳପୁତ୍ର (ଶକୁନି) ମଧୁର ବାଣୀରେ ବାରମ୍ବାର ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ।

1.218.53

धार्तराष्ट्रैस्ततः सर्वैर्दुर्योधनपुरःसरैः ।
धृतं तत्पुनरेवासीद्बलं पार्थप्रपीडितम् ॥ १.२१८.५३ ॥

ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ସେହି ସୈନ୍ୟକୁ ପୁଣି ଧରି ରଖିଲେ।

1.218.54

ततो दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमो भीमपराक्रमः ।
अक्रुध्यत्स महाबाहुरगारं जातुषं स्मरन् ॥ १.२१८.५४ ॥

ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୀମପରାକ୍ରମ ଭୀମ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ସେହି ମହାବାହୁ ଜତୁଗୃହ ସ୍ମରଣ କରି।

1.218.55

ततः संग्रामशिरसि ददर्श विपुलद्रुमम् ।
आयामभूतं तिष्ठन्तं स्कन्धपञ्चाशदुन्नतम् ॥ १.२१८.५५ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସେ ଏକ ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ। ତାହା ଲମ୍ବା ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପଚାଶ ଶାଖା ପରି ଉଚ୍ଚ ଥିଲା।

1.218.56

महास्कन्धं महोत्सेधं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम् ।
तमुत्पाठ्य च पाणिभ्यामुद्यम्य चरणावपि ॥ १.२१८.५६ ॥

ବଡ଼ ଗଛ ଓ ଅତି ଉଚ୍ଚ, ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ଉଠିଥିବା ସେ ବୃକ୍ଷକୁ ସେ ଦୁଇ ହାତରେ ଉପାଡ଼ି, ପାଦ ସହିତ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ।

1.218.57

अभिपेदे परान्सङ्ख्ये वज्रपाणिरिवासुरान् ।
भीमसेनभयार्तानि फल्गुनाभिहतानि च ॥ १.२१८.५७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ସେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଅସୁରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାଁପି ପଡ଼ିଲା ପରି ଝାଁପି ପଡ଼ିଲେ। ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ଏବଂ ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ପ୍ରହାରରେ ଆହତ (ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ)।

1.218.58

न शेकुस्तान्यनीकानि धार्तराष्ट्राण्युदीक्षितुम् ।
तानि संभ्रान्तयोधानि श्रान्तवाजिगजानि च ॥ १.२१८.५८ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେହି ସୈନ୍ୟମାନେ ଆଖି ଟେକି ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେଥିରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଯୋଦ୍ଧା ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ଥିଲେ।

1.218.59

दिशः प्राकालयद्भीमो दिवीवाभ्राणि मारुतः ।
तान्निवृत्तान्निरानन्दान्नरवारणवाजिनः ॥ १.२१८.५९ ॥

ଆକାଶରେ ପବନ ଯେପରି ମେଘକୁ ଉଡ଼ାଇ ନିଏ, ସେହିପରି ଭୀମ (ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ) ଦିଗ ଦିଗକୁ ତଡ଼ିଦେଲେ। ଫେରିଯାଇଥିବା, ଆନନ୍ଦହୀନ ସେହି ମନୁଷ୍ୟ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ।

1.218.60

नानुसस्रुर्न चाजघ्नुर्नोचुः किंचिच्च दारुणम् ।
स्वमेव शिबिरं जग्मुः क्षत्रियाः शरविक्षताः ॥ १.२१८.६० ॥

ସେମାନେ ପିଛା କଲେ ନାହିଁ, ଆଘାତ କଲେ ନାହିଁ, କୌଣସି କଠୋର କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ ନାହିଁ। ବାଣରେ ଆହତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିଜ ଛାଉଣିକୁ ଫେରିଗଲେ।

1.218.61

परेऽप्यभिययुर्हृष्टाः पुरं पौरसुखावहाः ।
मुहूर्तमभवद्युद्धं तेषां वै पाण्डवैः सह ॥ १.२१८.६१ ॥

ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ନଗର ଆଡ଼େ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ତାହା ନଗରବାସୀଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଉଥିଲା। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର କିଛି ସମୟ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।

1.218.62

यावत्तद्युद्धमभवन्महद्देवासुरोपमम् ।
तावदेवाभवच्छान्तं निवृत्ता वै महारथाः ॥ १.२१८.६२ ॥

ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ମହାନ ଥିଲା ଯେତେ ସମୟ, ସେତିକି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ପରେ ଶାନ୍ତି ହେଲା, ମହାରଥୀମାନେ ଫେରିଗଲେ।

1.218.63

सुव्रतं चक्रिरे सर्वे सुवृतामब्रुवन्वधूम् ।
कृतार्थं द्रुपदं चोचुर्धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥ १.२१८.६३ ॥

ସମସ୍ତେ ନିଜର ଶୁଭବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ସୁବୃତା ବଧୂଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦ ଓ ପୃଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।

1.218.64

शकुनिः सिन्धुराजश्च कर्णदुर्योधनावपि ।
तेषां तदाभवद्दुःखं हृदि वाचा तु नाब्रुवन् ॥ १.२१८.६४ ॥

ଶକୁନି, ସିନ୍ଧୁରାଜ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ — ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସେତେବେଳେ ଦୁଃଖ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବାଣୀରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।

1.218.65

ततः प्रयाता राजानः सर्व एव यथागतम् ।
धार्तराष्ट्रा हि ते सर्वे गता नागपुरं तदा ॥ १.२१८.६५ ॥

ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ଆସିଥିବା ପରି ଫେରିଗଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ସେତେବେଳେ ନାଗପୁର ଗଲେ।

1.218.66

प्रागेव पूर्निरोधात्तु पाण्डवैरश्वसादिनः ।
प्रेषिता गच्छतारिष्टानस्मानाख्यात शौरये ॥ १.२१८.६६ ॥

ଅବରୋଧ ପୂର୍ବରୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ପଠାଇଥିଲେ; 'ଯାଅ, ଆମ ତରଫରୁ ଶୌରିଙ୍କୁ ଜଣାଅ' ବୋଲି କୁହାଗଲା।

1.218.67

तेऽचिरेणैव कालेन संप्राप्ता यादवीं पुरीम् ।
ऊचुः संकर्षणोपेन्द्रौ वचनं वचनक्षमौ ॥ १.२१८.६७ ॥

ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଯାଦବଙ୍କ ନଗରରେ ପହଞ୍ଚି, ବାକ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ସଙ୍କର୍ଷଣ ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.218.68

कुशलं पाण्डवाः सर्वानाहुः स्मान्धकवृष्णयः ।
आत्मनश्चाहतानाहुर्विमुक्ताञ्जातुषाद्गृहात् ॥ १.२१८.६८ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକ-ବୃଷ୍ଣିଙ୍କୁ ନିଜର କୁଶଳ ଜଣାଇଲେ; ଲାକ୍ଷାଗୃହରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବଞ୍ଚିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ।

1.218.69

समाजे द्रौपदीं लब्धामाहू राजीवलोचनाम् ।
आत्मनः सदृशीं सर्वैः शीलवृत्तसमाधिभिः ॥ १.२१८.६९ ॥

ସଭାରେ କମଳନୟନା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା କଥା ସେମାନେ କହିଲେ; ଶୀଳ, ଆଚରଣ ଓ ସଂଯମରେ ସେ ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି କହିଲେ।

1.218.70

तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णस्तानुवाचोत्तरं वचः ।
सर्वमेतदहं जाने वधात्तस्य तु रक्षसः ॥ १.२१८.७० ॥

ସେହି କଥା ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଏ ସବୁ ମୁଁ ଜାଣେ, ସେହି ରାକ୍ଷସର ବଧ ଯୋଗୁଁ।"

1.218.71

तत उद्योजयामास माधवश्चतुरङ्गिणीम् ।
सेनामुपानयत्तूर्णं पाञ्चालनगरीं प्रति ॥ १.२१८.७१ ॥

ତା'ପରେ ମାଧବ ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇ ଶୀଘ୍ର ପାଞ୍ଚାଳ ନଗରୀ ଦିଗକୁ ନେଲେ।

1.218.72

ततः संकर्षणश्चैव केशवश्च महाबलः ।
यादवैः सह सर्वैश्च पाण्डवानभिजग्मतुः ॥ १.२१८.७२ ॥

ତା'ପରେ ମହାବଳ ସଙ୍କର୍ଷଣ ଓ କେଶବ ସମସ୍ତ ଯାଦବଙ୍କ ସହ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଗଲେ।

1.218.73

पितृष्वसारं संपूज्य नत्वा चैव तु यादवीम् ।
द्रौपदीं भूषणैः शुभ्रैर्भूषयित्वा यथाविधि ॥ १.२१८.७३ ॥

ପିସିମାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ପୂଜା କରି ଓ ଯାଦବ କୁଳର ନାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଳଙ୍କାରରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସଜାଇ।

1.218.74

पाण्डवान्हर्षयित्वा तु पूजयामासतुश्च तान् ।
न्यायतः पूजितौ राज्ञा द्रुपदेन महात्मना ॥ १.२१८.७४ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ସେମାନେ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ମହାତ୍ମା ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ।

1.218.75

यादवाः पूजिताः सर्वे पाण्डवैश्च महात्मभिः ।
रेमिरे पाण्डवैः सार्धं ते पाञ्चालपुरे तदा ॥ १.२१८.७५ ॥

ସମସ୍ତ ଯାଦବ ପାଣ୍ଡବ ଓ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେତେବେଳେ ପାଞ୍ଚାଳ ନଗରରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।