మహాభారతం · అధ్యాయం 1.218
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.218.1
सौमदत्तेर्वचः श्रुत्वा कर्णो वैकर्तनो वृषा ।
उवाच वचनं काले कालज्ञः सर्वकर्मणाम् ॥ १.२१८.१ ॥
సోమదత్తుని కుమారుని మాటలు విని, వికర్తనుని కుమారుడు కర్ణుడు, వృషుడు, సర్వకర్మల కాలాన్ని తెలిసినవాడు, తగిన సమయంలో ఈ మాటలు పలికాడు.
1.218.2
नीतिपूर्वमिदं सर्वमुक्तं वचनमर्थवत् ।
वचनं नाभ्यसूयामि श्रूयतां यद्वचस्त्विति ॥ १.२१८.२ ॥
నీతి ఆధారంగా చెప్పబడిన ఈ మాటలన్నీ అర్థవంతమైనవి. నేను ఆ మాటను నిందించను; నా మాటను వినండి.
1.218.3
द्वैधीभावो न गन्तव्यः सर्वकर्मसु मानवैः ।
द्विधाभूतेन मनसा अन्यत्कर्म न सिध्यति ॥ १.२१८.३ ॥
అన్ని కార్యాలలోనూ మానవులు ద్వైధీభావం (సందేహం)లో పడకూడదు; రెండుగా చీలిన మనసుతో ఏ ఇతర కార్యమూ సిద్ధించదు.
1.218.4
संप्रयाणासनाभ्यां तु कर्शनेन तथैव च ।
नैतच्छक्यं पुरं हर्तुमाक्रन्दश्चाप्यशोभनः ॥ १.२१८.४ ॥
కవాతు చేయడం, ముట్టడి వేయడం, అలాగే వేధించడం ద్వారా ఈ నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకోలేము; అరుపులు చేయడం కూడా తగనిది.
1.218.5
अवमर्दनकालोऽत्र मतश्चिन्तयतो मम ।
यावन्नो वृष्णयः पार्ष्णिं न गृह्णन्तिरणप्रियाः ॥ १.२१८.५ ॥
యుద్ధప్రియులైన వృష్ణులు మన వెనుక భాగాన్ని పట్టుకునే వరకు, అణచివేయడానికి ఇదే సమయమని నా ఆలోచనలో తోస్తోంది.
1.218.6
भवन्तश्च तथा हृष्टाः स्वबाहुबलशालिनः ।
प्राकारमवमृद्रन्तु परिघाः पूरयन्त्वपि ॥ १.२१८.६ ॥
మీరు కూడా సంతోషంతో, మీ బాహుబలంతో ప్రకాశిస్తూ, ప్రాకారాన్ని పడగొట్టండి; కందకాలను కూడా పూడ్చండి.
1.218.7
प्रस्रावयन्तु सलिलं क्रियतां विषमं समम् ।
तृणकाष्ठेन महता खातमस्य प्रपूर्यताम् ॥ १.२१८.७ ॥
నీటిని ప్రవహింపజేయండి; ఎత్తుపల్లాలను సమంగా చేయండి. గడ్డితో, కట్టెలతో దీని పెద్ద కందకాన్ని నింపండి.
1.218.8
घुष्यतां राजमार्गेषु परेषां यो हनिष्यति ।
नागमश्वं पदातिं वा दानमानं स लप्स्यति ॥ १.२१८.८ ॥
రాజమార్గాలలో ప్రకటించండి: శత్రువుల ఏనుగును, గుర్రాన్ని లేదా కాల్బలాన్ని చంపినవాడు దానమూ గౌరవమూ పొందుతాడు.
1.218.9
नागे दशसहस्राणि पञ्च चाश्वपदातिषु ।
रथे वै द्विगुणं नागाद्वसु दास्यन्ति पार्थिवाः ॥ १.२१८.९ ॥
ఏనుగుకు పదివేలు, గుర్రానికి లేదా కాల్బలానికి ఐదువేలు; రథానికి ఏనుగు కంటే రెట్టింపు ధనాన్ని రాజులు ఇస్తారు.
1.218.10
यश्च कामसुखे सक्तो बालश्च स्थविरश्च यः ।
अयुद्धमनसो ये च ते तु तिष्ठन्तु भीरवः ॥ १.२१८.१० ॥
కామసుఖాలలో ఆసక్తి ఉన్నవారు, బాలురు, వృద్ధులు, యుద్ధంలో మనసు లేనివారు — ఆ భీరువులు ఇక్కడే ఉండనివ్వండి.
1.218.11
प्रदरश्च न दातव्यो न गन्तव्यमचोदितैः ।
यशो रक्षत भद्रं वो जेष्यामो वै रिपून्वयम् ॥ १.२१८.११ ॥
దోపిడీ ఇవ్వరాదు; ఆజ్ఞ లేకుండా ఎవ్వరూ వెళ్లరాదు. మీ కీర్తిని కాపాడుకోండి, మీకు శుభం; మనం శత్రువులను తప్పక జయిస్తాం.
1.218.12
अनुलोमाश्च नो वाताः सततं मृगपक्षिणः ।
अग्नयश्च विराजन्ते शस्त्राणि कवचानि च ॥ १.२१८.१२ ॥
మనకు గాలులు ఎల్లప్పుడూ అనుకూలంగా ఉన్నాయి; మృగాలు, పక్షులు కూడా అనుకూలంగా ఉన్నాయి; అగ్నులు ప్రకాశిస్తున్నాయి, ఆయుధాలు కవచాలు కూడా ప్రకాశిస్తున్నాయి.
1.218.13
ततः कर्णवचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रप्रियैषिणः ।
निर्ययुः पृथिवीपालाश्चालयन्तः परान्रणे ॥ १.२१८.१३ ॥
అప్పుడు కర్ణుని మాటలు విని, ధృతరాష్ట్రపుత్రునికి ప్రియం కోరిన భూపాలురు యుద్ధంలో శత్రువులను కంపింపజేస్తూ బయలుదేరారు.
1.218.14
न हि तेषां मनःसक्तिरिन्द्रियार्थेषु सर्वशः ।
यथा परिरपुघ्नानां प्रसभं युद्ध एव च ॥ १.२१८.१४ ॥
వారి మనస్సు ఇంద్రియ విషయాలపై పూర్తిగా ఆసక్తి చూపలేదు; శత్రువులను వధించేవారిలా అది బలంగా యుద్ధంలోనే లగ్నమై ఉంది.
1.218.15
वैकर्तनपुरोव्रातः सैन्धवोर्मिमहास्वनः ।
दुःशासनमहामत्स्यो दुर्योधनमहाग्रहः ॥ १.२१८.१५ ॥
కర్ణుడు ముందున్న సేన, సింధు తరంగాల్లాంటి మహాధ్వని కలది; దుశ్శాసనుడు దాని మహామత్స్యం, దుర్యోధనుడు దాని మహాగ్రహం.
1.218.16
स राजसागरो भीमो भीमघोषप्रदर्शनः ।
अभिदुद्राव वेगेन पुरं तदपसव्यतः ॥ १.२१८.१६ ॥
ఆ రాజసముద్రం భయంకరమైనది, భీకర గర్జన చేస్తూ; వేగంగా ఆ నగరాన్ని కుడివైపున ఉంచుతూ దానివైపు దూసుకుపోయింది.
1.218.17
तदनीकमनाधृष्यं शस्त्राग्निव्यालदीपितम् ।
समुत्कम्पितमाज्ञाय चुक्रुशुर्द्रुपदात्मजाः ॥ १.२१८.१७ ॥
ఆయుధాలు, అగ్ని, సర్పాలతో ప్రకాశిస్తూ, అజేయంగా ఉన్న ఆ సేన కంపించడం గమనించి ద్రుపదుని కుమారులు కేకలు వేశారు.
1.218.18
ते मेघसमनिर्घोषैर्बलिनः स्यन्दनोत्तमैः ।
निर्ययुर्नगरद्वारात्त्रासयन्तः परान्र ॥ १.२१८.१८ ॥
ఆ బలవంతులు మేఘగర్జనల వంటి ధ్వనిగల ఉత్తమ రథాలపై నగర ద్వారం నుండి బయలుదేరి శత్రువులను భయపెట్టారు.
1.218.19
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सुमित्रः प्रियदर्शनः ।
चित्रकेतुः सुकेतुश्च ध्वजकेतुश्च वीर्यवान् ॥ १.२१८.१९ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి, సుమిత్రుడు, ప్రియదర్శనుడు, చిత్రకేతువు, సుకేతువు, పరాక్రమవంతుడైన ధ్వజకేతువు.
1.218.20
पुत्रा द्रुपदराजस्य बलवन्तो जयैषिणः ।
द्रुपदस्य महावीर्यः पाण्डरोष्णीषकेतनः ॥ १.२१८.२० ॥
ద్రుపద రాజు బలవంతులైన కుమారులు, విజయాన్ని కోరినవారు; మహా పరాక్రమవంతుడైన ద్రుపదుడు, తెల్లని తలపాగా గుర్తు గల ధ్వజం కలవాడు.
1.218.21
पाण्डरव्यजनच्छत्रः पाण्डरध्वजवाहनः ।
स पुत्रगणमध्यस्थः शुशुभे राजसत्तमः ॥ १.२१८.२१ ॥
తెల్లని వింజామరం, గొడుగు కలవాడు, తెల్లని ధ్వజం గల రథంపై వచ్చిన ఆ ఉత్తమ రాజు కుమారుల మధ్య ప్రకాశించాడు.
1.218.22
चन्द्रमा ज्योतिषां मध्ये पौर्णमास्यामिवोदितः ।
अथोद्धूतपताकाग्रमजिह्मगतिमव्ययम् ॥ १.२१८.२२ ॥
పౌర్ణమి నాడు నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడు ఉదయించినట్లు, ఎగురుతున్న ధ్వజాగ్రాలతో, సరళంగా అచంచలంగా సాగిపోతున్న ఆ సైన్యం.
1.218.23
द्रुपदानीकमायान्तं कुरुसैन्यमभिद्रवत् ।
तयोरुभयतो जज्ञे तेषां तु तुमुलः स्वनः ॥ १.२१८.२३ ॥
ద్రుపదుని సైన్యం వస్తుండటం చూసి కౌరవ సైన్యం దానిపై విరుచుకుపడింది. ఇరువైపుల నుండి వారి భీకర ధ్వని చెలరేగింది.
1.218.24
बलयोः संप्रसरतोः सरितां स्रोतसोरिव ।
प्रकीर्णरथनागाश्वैस्तान्यनीकानि सर्वशः ॥ १.२१८.२४ ॥
రెండు సైన్యాలు నదుల ప్రవాహాల వలె ముందుకు సాగాయి; రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు అన్నివైపులా చెల్లాచెదురుగా ఉన్నాయి.
1.218.25
ज्योतींषईव प्रकीर्णानि सर्वतः प्रचकाशिरे ।
उत्कृष्टभेरीनिनदे संप्रवृत्ते महारवे ॥ १.२१८.२५ ॥
ఉత్కృష్టమైన భేరుల ధ్వని ప్రారంభమై మహా కోలాహలం కలిగినప్పుడు, చుట్టూ చెదరిన జ్యోతుల వలె అవి ప్రకాశించాయి.
1.218.26
अमर्षिता महात्मानः पाण्डवा निर्ययुस्ततः ।
रथांश्च मेघनिर्घोषान्युक्तान्परमवाजिभिः ॥ १.२१८.२६ ॥
కోపోద్రిక్తులైన మహాత్ములు పాండవులు అప్పుడు మేఘగర్జన వంటి ధ్వనిచేసే, ఉత్తమ అశ్వాలు పూన్చిన రథాలపై బయలుదేరారు.
1.218.27
धून्वन्तो ध्वजिनः शुभ्रानास्थाय भरतर्षभाः ।
ततः पाण्डुसुतान्दृष्ट्वा रथस्थानात्तकार्मुकान् ॥ १.२१८.२७ ॥
భరతవంశ ఉత్తములు తెల్లని ధ్వజాలను ఊపుతూ రథాలపై ఎక్కి, విల్లు చేపట్టి రథాలలో నిలిచిన పాండుపుత్రులను చూసారు.
1.218.28
नृपाणामभवत्कम्पो वेपथुर्हृदयेषु च ।
निर्यातेष्वथ पार्थेषु द्रोपदं तद्बलं रणे ॥ १.२१८.२८ ॥
పృథ కుమారులు బయలుదేరగానే రాజుల హృదయాలలో వణుకు, కంపనం కలిగింది; రణంలో ఆ ద్రోణసేన కూడా అలాగే వణికింది.
1.218.29
आविशत्परमो हर्षः प्रमोदश्च जयं प्रति ।
सुमुहूर्तं व्यतिकरः सैन्यानामभवद्भृशम् ॥ १.२१८.२९ ॥
విజయం వైపు పరమ హర్షం, ఆనందం ప్రవేశించాయి; క్షణకాలం సైన్యాలలో అధిక కలకలం, కలయిక కలిగింది.
1.218.30
ततो द्वन्द्वमयुध्यन्त मृत्युं कृत्वा पुरस्कृतम् ।
जघ्नतुः समरे तस्मिन्सुमित्रप्रियदर्शनौ ॥ १.२१८.३० ॥
అప్పుడు మృత్యువును ముందుంచి ద్వంద్వయుద్ధం జరిగింది; ఆ రణంలో సుమిత్రుడు, ప్రియదర్శనుడు ఒకరినొకరు కొట్టారు.
1.218.31
जयद्रथश्च कर्णश्च पश्यतः सव्यसाचिनः ।
अर्जुनः प्रेक्ष्य निहतौ सौमित्रप्रियदर्शनौ ॥ १.२१८.३१ ॥
సవ్యసాచి చూస్తుండగా జయద్రథుడు, కర్ణుడు చంపబడ్డారు; సుమిత్రా కుమారులతో సమానమైన ప్రియదర్శనులైన ఆ ఇద్దరూ హతులవడాన్ని అర్జునుడు చూశాడు.
1.218.32
जयद्रथसुतं तत्र जघान पितुरन्तिके ।
वृषसेनादवरजं सुदामानं धनंजयः ॥ १.२१८.३२ ॥
అక్కడ ధనంజయుడు జయద్రథుని కుమారుడిని అతని తండ్రి సమక్షంలోనే సంహరించాడు; వృషసేనుని తమ్ముడు సుదాముడినీ చంపాడు.
1.218.33
कर्णपुत्रं महेष्वासं रथनीडादपातयत् ।
तौ सुतौ निहतौ दृष्ट्वा राजसिंहौ तरस्विनौ ॥ १.२१८.३३ ॥
మహా ధనుర్ధరుడైన కర్ణుని కుమారుని రథ ఆసనం నుండి పడగొట్టాడు. ఆ ఇద్దరు కుమారులు హతులవడం చూసి, రాజసింహులైన వేగవంతులైన ఆ ఇద్దరు...
1.218.34
नामृष्येतां महाबाहू प्रहारमिव सद्गजौ ।
तौ जग्मतुरसंभ्रान्तौ फल्गुनस्य रथंप्रति ॥ १.२१८.३४ ॥
ఆ మహాబాహువులు ఆ దెబ్బను సహించలేకపోయారు; మంచి ఏనుగులు దెబ్బను భరించలేనట్లు. కలత చెందక ఆ ఇద్దరూ ఫల్గునుని రథం వైపు వెళ్ళారు.
1.218.35
प्रतिमुक्ततलत्राणौ शपमानौ परस्परम् ।
सन्निपातस्तयोरासीदतिघोरो महामृधे ॥ १.२१८.३५ ॥
చేతి రక్షణలు, తొడుగులు ధరించి, ఒకరినొకరు శపిస్తూ, ఆ మహాయుద్ధంలో వారి మధ్య అతి భయంకరమైన ఘర్షణ జరిగింది.
1.218.36
वृत्रशम्बरयोः सङ्क्ये वज्रिणेव महारणे ।
त्रीनश्वाञ्जघ्नतुस्तस्य फल्गुनस्य नर्षभौ ॥ १.२१८.३६ ॥
వృత్రుడు, శంబరుల యుద్ధంలో వజ్రధారి ఇంద్రుడు చేసినట్లు, ఆ మహారణంలో ఆ ఇద్దరు నరశ్రేష్ఠులు ఫల్గునుని మూడు గుర్రాలను చంపారు.
1.218.37
ततः किलिकिलाशब्दः कुरूणामभवत्तदा ।
तान्हयान्निहतान्दृष्ट्वा भीमसेनः प्रतापवान् ॥ १.२१८.३७ ॥
అప్పుడు కౌరవుల మధ్య కిలకిల ధ్వని మొదలైంది; ప్రతాపవంతుడైన భీమసేనుడు ఆ గుర్రాలు చంపబడటం చూశాడు.
1.218.38
निमेषान्तरमात्रेण रथमश्वैरयोजयत् ।
उपयातं रथं दृष्ट्वा दुर्योधनपुरःसरौ ॥ १.२१८.३८ ॥
ఒక్క క్షణంలోనే అతడు గుర్రాలను రథానికి కట్టాడు; రథం సమీపించడం చూసి దుర్యోధనుని ముందుంచుకొని వారు వచ్చారు.
1.218.39
सौबलः सौमदत्तिश्च समेयातां परन्तपौ ।
तैः पञ्चभिरदीनात्मा भीमसेनो महाबलः ॥ १.२१८.३९ ॥
సౌబలుడు, సౌమదత్తి అనే ఇద్దరు శత్రుతాపకులు కలిసి వచ్చారు; వారి ఐదుగురితో ధైర్యవంతుడైన మహాబలుడు భీమసేనుడు ఉన్నాడు.
1.218.40
अयुध्यत तदा वीरैरिन्द्रियार्थैरिवेश्वरः ।
तैर्निरुद्धो न संत्रासं जगाम समितिंजयः ॥ १.२१८.४० ॥
అప్పుడు అతడు ఆ వీరులతో పోరాడాడు, ఇంద్రియ విషయాలను జయించిన ప్రభువులా; వారిచే చుట్టబడినా సమితింజయుడు భయపడలేదు.
1.218.41
पञ्चभिर्द्विरदैर्मत्तैर्निरुद्ध इव केसरी ।
तस्यैते युगपत्पञ्च पञ्चभिर्निशितैः शरैः ॥ १.२१८.४१ ॥
ఐదు మదించిన ఏనుగులతో చుట్టబడిన సింహంలా అతడు ఉన్నాడు; అతని ఆ ఐదుగురూ ఒకేసారి ఐదు వాడి బాణాలతో అతన్ని కొట్టారు.
1.218.42
सारथिं वाजिनश्चैव निन्युर्वैवस्वतक्षयम् ।
हताश्वात्स्यन्दनश्रेष्ठादवरुह्य महारथः ॥ १.२१८.४२ ॥
వారు సారథినీ గుర్రాలనూ యమలోకానికి పంపారు; గుర్రాలు చంపబడిన శ్రేష్ఠ రథం నుండి మహారథుడు దిగాడు.
1.218.43
चचार विविधान्मार्गानसिमुद्यम्य पाण्डवः ।
अश्वस्कन्धेषु चक्रेषु युगेष्वीषासु चैव हि ॥ १.२१८.४३ ॥
పాండవుడు ఖడ్గాన్ని ఎత్తి వివిధ మార్గాలలో సంచరించాడు — గుర్రాల భుజాలపై, చక్రాలపై, కాడలపై, ఈషలపై కూడా.
1.218.44
व्यचरत्पातयञ्शत्रून्सुपर्ण इव भोगिनः ।
विधनुष्कं विकवचं विरथं च समीक्ष्य तम् ॥ १.२१८.४४ ॥
గరుడుడు సర్పాలను కూల్చినట్లు అతడు శత్రువులను పడగొడుతూ సంచరించాడు; వారిని విల్లు లేనివారిగా, కవచం లేనివారిగా, రథం లేనివారిగా చూసి —
1.218.45
अभिपेतुर्नव्याघ्रा अर्जुनप्रमुखा रथाः ।
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च यमौ च युधि दुर्जयौ ॥ १.२१८.४५ ॥
అర్జునుని నాయకత్వంలో కొత్త పులులవంటి రథికులు దూకారు — ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి, యుద్ధంలో జయించలేని ఇద్దరు కవలలు కూడా.
1.218.46
तस्मिन्महारथे युद्धे प्रवृत्ते शरवृष्टिभिः ।
रथध्वजपताकाश्च सवर्मन्तरधीयत ॥ १.२१८.४६ ॥
ఆ మహారథ యుద్ధం మొదలవగా బాణవర్షంతో రథ ధ్వజాలు, పతాకలు, కవచధారులు కూడా కనిపించకుండా పోయారు.
1.218.47
तत्प्रवृत्तं चिरं कालं युद्धं सममिवाभवत् ।
रथेन तान्महाबाहुरर्जुनो व्यधमत्पुनः ॥ १.२१८.४७ ॥
ఆ యుద్ధం చాలాసేపు సాగింది; సమానంగా ఉన్నట్లు అనిపించింది; తరువాత మహాబాహు అర్జునుడు తన రథంతో వారిని మళ్ళీ తరిమాడు.
1.218.48
तमापतन्तं दृष्ट्वेव महाबाहुर्धनुर्धरः ।
कर्णोऽस्त्रविदुषां श्रेष्ठो वारयामास सायकैः ॥ १.२१८.४८ ॥
అతడు దాడి చేస్తుండగా చూసి, మహాబాహువు, ధనుర్ధారి, అస్త్రవిద్యావిదులలో శ్రేష్ఠుడైన కర్ణుడు బాణాలతో అతడిని అడ్డుకున్నాడు.
1.218.49
स तेनाभिहतः पार्थो वासविर्वज्रसन्निभान् ।
त्रीञ्शरान्संदधे क्रुद्धो वधात्क्रुद्धस्य पाण्डवः ॥ १.२१८.४९ ॥
అతనిచే కొట్టబడిన వాసవి పార్థుడు, కోపించి వజ్రసమాన మూడు బాణాలను సంధించాడు; కోపించినవాడిని సంహరించడానికి, ఆ పాండవుడు.
1.218.50
तैः शरैराहतं कर्णं ध्वजयष्टिमुपाश्रितम् ।
अपोवाह रथाच्चाशु सूतः परपुरंजयम् ॥ १.२१८.५० ॥
ఆ బాణాలచే కొట్టబడి ధ్వజస్తంభాన్ని పట్టుకున్న కర్ణుడిని, సారథి వెంటనే రథం నుండి తీసుకుపోయాడు — శత్రునగరాలను జయించినవాడిని.
1.218.51
ततः पराजिते कर्णे धार्तराष्ट्रान्महाभयम् ।
विवेश समुदग्रांश्च पाण्डवान्प्रसमीक्ष्य तु ॥ १.२१८.५१ ॥
అప్పుడు కర్ణుడు ఓడిపోగా ధృతరాష్ట్రుని కుమారులలో గొప్ప భయం ప్రవేశించింది; పాండవులు ఉత్సాహంగా ఉండడం చూసి.
1.218.52
तत्प्रकम्पितमत्यर्थं तद्दृष्ट्वा सौबलो बलम् ।
गिरा मधुरया चापि समाश्वासयतासकृत् ॥ १.२१८.५२ ॥
ఆ సైన్యం అత్యంత వణుకుతుండడం చూసి, సుబలుని కుమారుడు (శకుని) మధురమైన మాటలతో పదే పదే ఓదార్చాడు.
1.218.53
धार्तराष्ट्रैस्ततः सर्वैर्दुर्योधनपुरःसरैः ।
धृतं तत्पुनरेवासीद्बलं पार्थप्रपीडितम् ॥ १.२१८.५३ ॥
అప్పుడు దుర్యోధనుని నాయకత్వంలో ధృతరాష్ట్ర కుమారులందరూ పార్థునిచే బాధింపబడిన ఆ సైన్యాన్ని మళ్లీ నిలబెట్టారు.
1.218.54
ततो दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमो भीमपराक्रमः ।
अक्रुध्यत्स महाबाहुरगारं जातुषं स्मरन् ॥ १.२१८.५४ ॥
అప్పుడు దుర్యోధనుని చూసి భీమపరాక్రముడైన భీముడు కోపించాడు; ఆ మహాబాహువు లక్క గృహాన్ని స్మరిస్తూ.
1.218.55
ततः संग्रामशिरसि ददर्श विपुलद्रुमम् ।
आयामभूतं तिष्ठन्तं स्कन्धपञ्चाशदुन्नतम् ॥ १.२१८.५५ ॥
అప్పుడు యుద్ధ ముఖభాగంలో ఆయన ఒక విశాలమైన వృక్షాన్ని చూశాడు. అది పొడవుగా నిలిచి ఉంది, ఏభై కొమ్మల ఎత్తు ఉండేది.
1.218.56
महास्कन्धं महोत्सेधं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम् ।
तमुत्पाठ्य च पाणिभ्यामुद्यम्य चरणावपि ॥ १.२१८.५६ ॥
పెద్ద కాండం, మిక్కిలి ఎత్తుగా ఇంద్రధ్వజంలా లేచి నిలిచిన ఆ వృక్షాన్ని ఆయన రెండు చేతులతో పెకలించి, కాళ్లతో సహా పైకి ఎత్తాడు.
1.218.57
अभिपेदे परान्सङ्ख्ये वज्रपाणिरिवासुरान् ।
भीमसेनभयार्तानि फल्गुनाभिहतानि च ॥ १.२१८.५७ ॥
యుద్ధంలో శత్రువులపైకి ఆయన వజ్రధారి ఇంద్రుడు అసురులపై దూకినట్లు దూకాడు. భీమసేనుని భయంతో బాధపడినవి, ఫల్గునుని (అర్జునుని) దెబ్బలతో గాయపడినవి అయిన (సేనలపై).
1.218.58
न शेकुस्तान्यनीकानि धार्तराष्ट्राण्युदीक्षितुम् ।
तानि संभ्रान्तयोधानि श्रान्तवाजिगजानि च ॥ १.२१८.५८ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల ఆ సేనలు తల ఎత్తి చూడలేకపోయాయి. అవి గందరగోళంలో ఉన్న యోధులతో, అలసిన గుర్రాలు, ఏనుగులతో ఉన్నాయి.
1.218.59
दिशः प्राकालयद्भीमो दिवीवाभ्राणि मारुतः ।
तान्निवृत्तान्निरानन्दान्नरवारणवाजिनः ॥ १.२१८.५९ ॥
ఆకాశంలో వాయువు మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు భీముడు దిక్కులకు (సేనలను) తరిమాడు. వెనుదిరిగిన, ఆనందం కోల్పోయిన ఆ మనుషులను, ఏనుగులను, గుర్రాలను.
1.218.60
नानुसस्रुर्न चाजघ्नुर्नोचुः किंचिच्च दारुणम् ।
स्वमेव शिबिरं जग्मुः क्षत्रियाः शरविक्षताः ॥ १.२१८.६० ॥
వారు వెంబడించలేదు, కొట్టలేదు, కఠినమైన మాటలు కూడా అనలేదు. బాణాలతో గాయపడిన క్షత్రియులు తమ స్వంత శిబిరానికి వెళ్లిపోయారు.
1.218.61
परेऽप्यभिययुर्हृष्टाः पुरं पौरसुखावहाः ।
मुहूर्तमभवद्युद्धं तेषां वै पाण्डवैः सह ॥ १.२१८.६१ ॥
ఇతరులు కూడా సంతోషంగా నగరం వైపు ముందుకు సాగారు; అది పౌరులకు సుఖాన్ని ఇచ్చేది. పాండవులతో వారికి కొంతసేపు యుద్ధం జరిగింది.
1.218.62
यावत्तद्युद्धमभवन्महद्देवासुरोपमम् ।
तावदेवाभवच्छान्तं निवृत्ता वै महारथाः ॥ १.२१८.६२ ॥
ఆ యుద్ధం దేవాసుర యుద్ధంలా గొప్పగా సాగినంతవరకే, శాంతి నెలకొంది; మహారథులు వెనుదిరిగారు.
1.218.63
सुव्रतं चक्रिरे सर्वे सुवृतामब्रुवन्वधूम् ।
कृतार्थं द्रुपदं चोचुर्धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥ १.२१८.६३ ॥
అందరూ తమ శుభవ్రతాన్ని పూర్తిచేసి, సుశీలయైన వధువుతో మాట్లాడారు; ద్రుపదుడితో, పృషతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడితో తమ కార్యం నెరవేరిందని చెప్పారు.
1.218.64
शकुनिः सिन्धुराजश्च कर्णदुर्योधनावपि ।
तेषां तदाभवद्दुःखं हृदि वाचा तु नाब्रुवन् ॥ १.२१८.६४ ॥
శకుని, సింధురాజు, కర్ణుడు, దుర్యోధనుడు కూడా — వారికి ఆ సమయంలో మనసులో దుఃఖం కలిగింది; కానీ వారు నోటితో ఏమీ అనలేదు.
1.218.65
ततः प्रयाता राजानः सर्व एव यथागतम् ।
धार्तराष्ट्रा हि ते सर्वे गता नागपुरं तदा ॥ १.२१८.६५ ॥
అప్పుడు రాజులందరూ వచ్చినట్లే తిరిగి వెళ్ళిపోయారు; ధృతరాష్ట్రుని కుమారులందరూ అప్పుడు నాగపురానికి వెళ్ళారు.
1.218.66
प्रागेव पूर्निरोधात्तु पाण्डवैरश्वसादिनः ।
प्रेषिता गच्छतारिष्टानस्मानाख्यात शौरये ॥ १.२१८.६६ ॥
ముట్టడికి ముందే పాండవులు అశ్వికులను పంపారు; 'వెళ్ళండి, మా తరఫున శౌరికి తెలియజేయండి' అని చెప్పారు.
1.218.67
तेऽचिरेणैव कालेन संप्राप्ता यादवीं पुरीम् ।
ऊचुः संकर्षणोपेन्द्रौ वचनं वचनक्षमौ ॥ १.२१८.६७ ॥
వారు త్వరలోనే యాదవుల నగరానికి చేరుకున్నారు; మాటలలో నేర్పరులైన సంకర్షణుడు, ఉపేంద్రుడితో మాట్లాడారు.
1.218.68
कुशलं पाण्डवाः सर्वानाहुः स्मान्धकवृष्णयः ।
आत्मनश्चाहतानाहुर्विमुक्ताञ्जातुषाद्गृहात् ॥ १.२१८.६८ ॥
పాండవులు అంధక-వృష్ణులందరికీ తమ క్షేమాన్ని తెలిపారు; లక్కయింటి నుండి విముక్తులై బయటపడినట్లు చెప్పారు.
1.218.69
समाजे द्रौपदीं लब्धामाहू राजीवलोचनाम् ।
आत्मनः सदृशीं सर्वैः शीलवृत्तसमाधिभिः ॥ १.२१८.६९ ॥
సభలో కమలనయనిని ద్రౌపదిని గెలుచుకున్నట్లు చెప్పారు; ఆమె శీలం, వృత్తం, సమాధానాలలో వారికి సరిజోడని అన్నారు.
1.218.70
तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णस्तानुवाचोत्तरं वचः ।
सर्वमेतदहं जाने वधात्तस्य तु रक्षसः ॥ १.२१८.७० ॥
ఆ మాటలు విని కృష్ణుడు వారికి ప్రతిగా అన్నాడు: "ఇవన్నీ నాకు తెలుసు; ఆ రాక్షసుని వధ వలనే."
1.218.71
तत उद्योजयामास माधवश्चतुरङ्गिणीम् ।
सेनामुपानयत्तूर्णं पाञ्चालनगरीं प्रति ॥ १.२१८.७१ ॥
అప్పుడు మాధవుడు చతురంగ సేనను సిద్ధం చేయించి, త్వరగా పాంచాల నగరం వైపు నడిపించాడు.
1.218.72
ततः संकर्षणश्चैव केशवश्च महाबलः ।
यादवैः सह सर्वैश्च पाण्डवानभिजग्मतुः ॥ १.२१८.७२ ॥
తరువాత మహాబలుడైన సంకర్షణుడు, కేశవుడు యాదవులందరితో కలిసి పాండవులను చేరడానికి వెళ్లారు.
1.218.73
पितृष्वसारं संपूज्य नत्वा चैव तु यादवीम् ।
द्रौपदीं भूषणैः शुभ्रैर्भूषयित्वा यथाविधि ॥ १.२१८.७३ ॥
అత్తను గౌరవంతో పూజించి, యాదవ వంశ స్త్రీకి నమస్కరించి, ద్రౌపదిని ప్రకాశవంతమైన ఆభరణాలతో విధి ప్రకారం అలంకరించి.
1.218.74
पाण्डवान्हर्षयित्वा तु पूजयामासतुश्च तान् ।
न्यायतः पूजितौ राज्ञा द्रुपदेन महात्मना ॥ १.२१८.७४ ॥
పాండవులను సంతోషపెట్టి, వారిద్దరూ వారిని సత్కరించారు. మహాత్ముడైన రాజు ద్రుపదునిచే న్యాయంగా సత్కరించబడి.
1.218.75
यादवाः पूजिताः सर्वे पाण्डवैश्च महात्मभिः ।
रेमिरे पाण्डवैः सार्धं ते पाञ्चालपुरे तदा ॥ १.२१८.७५ ॥
యాదవులంతా పాండవులచేత, మహాత్ముల చేత పూజించబడి, అప్పుడు పాంచాల నగరంలో పాండవులతో కలిసి ఆనందించారు.