മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.218
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.218.1
सौमदत्तेर्वचः श्रुत्वा कर्णो वैकर्तनो वृषा ।
उवाच वचनं काले कालज्ञः सर्वकर्मणाम् ॥ १.२१८.१ ॥
സോമദത്തന്റെ പുത്രന്റെ വാക്ക് കേട്ട വികർത്തനപുത്രനായ കർണൻ, വൃഷൻ, എല്ലാ കർമങ്ങളുടെയും കാലം അറിയുന്നവൻ, യഥാസമയം ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.218.2
नीतिपूर्वमिदं सर्वमुक्तं वचनमर्थवत् ।
वचनं नाभ्यसूयामि श्रूयतां यद्वचस्त्विति ॥ १.२१८.२ ॥
നീതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകളെല്ലാം അർത്ഥവത്താണ്. ഞാൻ ആ വാക്കിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നില്ല; എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ.
1.218.3
द्वैधीभावो न गन्तव्यः सर्वकर्मसु मानवैः ।
द्विधाभूतेन मनसा अन्यत्कर्म न सिध्यति ॥ १.२१८.३ ॥
എല്ലാ കർമങ്ങളിലും മനുഷ്യർ ദ്വൈധീഭാവത്തിൽ ചെല്ലരുത്; രണ്ടായി പിളർന്ന മനസ്സുകൊണ്ട് മറ്റൊരു കർമവും സിദ്ധിക്കില്ല.
1.218.4
संप्रयाणासनाभ्यां तु कर्शनेन तथैव च ।
नैतच्छक्यं पुरं हर्तुमाक्रन्दश्चाप्यशोभनः ॥ १.२१८.४ ॥
യാത്രയിലൂടെയും പാളയമിടലിലൂടെയും, അതുപോലെ ക്ഷീണിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും ഈ നഗരം പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയില്ല; ആർപ്പുവിളിയും അനുചിതമാണ്.
1.218.5
अवमर्दनकालोऽत्र मतश्चिन्तयतो मम ।
यावन्नो वृष्णयः पार्ष्णिं न गृह्णन्तिरणप्रियाः ॥ १.२१८.५ ॥
യുദ്ധപ്രിയരായ വൃഷ്ണികൾ നമ്മുടെ പിൻഭാഗം പിടിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തകർക്കേണ്ട സമയമാണിതെന്ന് എന്റെ ചിന്തയിൽ തോന്നുന്നു.
1.218.6
भवन्तश्च तथा हृष्टाः स्वबाहुबलशालिनः ।
प्राकारमवमृद्रन्तु परिघाः पूरयन्त्वपि ॥ १.२१८.६ ॥
നിങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ, സ്വന്തം ഭുജബലം കൊണ്ട് ശോഭിച്ച്, കോട്ടമതിൽ ഇടിച്ചുതകർക്കുക; കിടങ്ങുകളും നിറയ്ക്കുക.
1.218.7
प्रस्रावयन्तु सलिलं क्रियतां विषमं समम् ।
तृणकाष्ठेन महता खातमस्य प्रपूर्यताम् ॥ १.२१८.७ ॥
വെള്ളം ഒഴുക്കിവിടട്ടെ; ഉയർന്നതും താണതും സമമാക്കട്ടെ. പുല്ലും വിറകും കൊണ്ട് ഇതിന്റെ വലിയ കിടങ്ങ് നിറയ്ക്കട്ടെ.
1.218.8
घुष्यतां राजमार्गेषु परेषां यो हनिष्यति ।
नागमश्वं पदातिं वा दानमानं स लप्स्यति ॥ १.२१८.८ ॥
രാജവീഥികളിൽ പ്രഖ്യാപിക്കട്ടെ: ശത്രുക്കളുടെ ആനയെയോ കുതിരയെയോ കാലാളെയോ കൊല്ലുന്നവന് ദാനവും മാനവും ലഭിക്കും.
1.218.9
नागे दशसहस्राणि पञ्च चाश्वपदातिषु ।
रथे वै द्विगुणं नागाद्वसु दास्यन्ति पार्थिवाः ॥ १.२१८.९ ॥
ആനയ്ക്ക് പതിനായിരവും കുതിരയ്ക്കോ കാലാളിനോ അയ്യായിരവും; രഥത്തിന് ആനയുടെ ഇരട്ടി സമ്പത്ത് രാജാക്കന്മാർ നൽകും.
1.218.10
यश्च कामसुखे सक्तो बालश्च स्थविरश्च यः ।
अयुद्धमनसो ये च ते तु तिष्ठन्तु भीरवः ॥ १.२१८.१० ॥
കാമസുഖത്തിൽ ആസക്തരായവർ, ബാലന്മാർ, വൃദ്ധന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സില്ലാത്തവർ — ആ ഭീരുക്കൾ ഇവിടെ നിൽക്കട്ടെ.
1.218.11
प्रदरश्च न दातव्यो न गन्तव्यमचोदितैः ।
यशो रक्षत भद्रं वो जेष्यामो वै रिपून्वयम् ॥ १.२१८.११ ॥
കൊള്ള അനുവദിക്കരുത്; കൽപ്പനയില്ലാതെ ആരും പോകരുത്. നിങ്ങളുടെ യശസ്സ് കാക്കുക, നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം; നാം ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും.
1.218.12
अनुलोमाश्च नो वाताः सततं मृगपक्षिणः ।
अग्नयश्च विराजन्ते शस्त्राणि कवचानि च ॥ १.२१८.१२ ॥
നമുക്ക് കാറ്റുകൾ എപ്പോഴും അനുകൂലമാണ്; മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും അനുകൂലമാണ്; അഗ്നികൾ പ്രകാശിക്കുന്നു, ആയുധങ്ങളും കവചങ്ങളും തിളങ്ങുന്നു.
1.218.13
ततः कर्णवचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रप्रियैषिणः ।
निर्ययुः पृथिवीपालाश्चालयन्तः परान्रणे ॥ १.२१८.१३ ॥
അപ്പോൾ കർണ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ പ്രിയം കാംക്ഷിച്ച ഭൂപാലന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ വിറപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു.
1.218.14
न हि तेषां मनःसक्तिरिन्द्रियार्थेषु सर्वशः ।
यथा परिरपुघ्नानां प्रसभं युद्ध एव च ॥ १.२१८.१४ ॥
അവരുടെ മനസ്സ് ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ പൂർണ്ണമായി ആസക്തമായിരുന്നില്ല; ശത്രുക്കളെ വധിക്കുന്നവരെപ്പോലെ അത് യുദ്ധത്തിൽ തന്നെ ഉറച്ചുനിന്നു.
1.218.15
वैकर्तनपुरोव्रातः सैन्धवोर्मिमहास्वनः ।
दुःशासनमहामत्स्यो दुर्योधनमहाग्रहः ॥ १.२१८.१५ ॥
കർണ്ണൻ മുന്നിൽ നയിക്കുന്ന സേന, സിന്ധുവിലെ തിരമാലകൾ പോലെ മഹാനാദമുള്ളത്; ദുശ്ശാസനൻ അതിലെ മഹാമത്സ്യവും ദുര്യോധനൻ മഹാമുതലയുമാണ്.
1.218.16
स राजसागरो भीमो भीमघोषप्रदर्शनः ।
अभिदुद्राव वेगेन पुरं तदपसव्यतः ॥ १.२१८.१६ ॥
ആ രാജസാഗരം ഭയങ്കരമായിരുന്നു, ഭീകരമായ ഗർജ്ജനം മുഴക്കി; വേഗത്തിൽ ആ നഗരത്തെ വലത്തുവശത്താക്കി അതിലേക്ക് കുതിച്ചു.
1.218.17
तदनीकमनाधृष्यं शस्त्राग्निव्यालदीपितम् ।
समुत्कम्पितमाज्ञाय चुक्रुशुर्द्रुपदात्मजाः ॥ १.२१८.१७ ॥
ആയുധങ്ങളാലും അഗ്നിയാലും സർപ്പങ്ങളാലും ജ്വലിച്ച ആ അജയ്യമായ സേന കമ്പിക്കുന്നത് കണ്ട് ദ്രുപദപുത്രന്മാർ ആർത്തുവിളിച്ചു.
1.218.18
ते मेघसमनिर्घोषैर्बलिनः स्यन्दनोत्तमैः ।
निर्ययुर्नगरद्वारात्त्रासयन्तः परान्र ॥ १.२१८.१८ ॥
ആ ബലവാന്മാർ മേഘഗർജ്ജനം പോലുള്ള ശബ്ദമുള്ള ഉത്തമരഥങ്ങളിൽ നഗരദ്വാരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തി.
1.218.19
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सुमित्रः प्रियदर्शनः ।
चित्रकेतुः सुकेतुश्च ध्वजकेतुश्च वीर्यवान् ॥ १.२१८.१९ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ശിഖണ്ഡി, സുമിത്രൻ, പ്രിയദർശനൻ, ചിത്രകേതു, സുകേതു, വീര്യവാനായ ധ്വജകേതു എന്നിവർ.
1.218.20
पुत्रा द्रुपदराजस्य बलवन्तो जयैषिणः ।
द्रुपदस्य महावीर्यः पाण्डरोष्णीषकेतनः ॥ १.२१८.२० ॥
ദ്രുപദ രാജാവിന്റെ ബലവാന്മാരായ പുത്രന്മാർ, വിജയം ആഗ്രഹിച്ചവർ; മഹാവീര്യനായ ദ്രുപദൻ, വെണ്ണിറ തലപ്പാവിന്റെ കൊടിയുള്ളവൻ.
1.218.21
पाण्डरव्यजनच्छत्रः पाण्डरध्वजवाहनः ।
स पुत्रगणमध्यस्थः शुशुभे राजसत्तमः ॥ १.२१८.२१ ॥
വെൺചാമരവും കുടയും ഉള്ളവനും വെൺകൊടിയുള്ള രഥത്തിലെത്തിയവനുമായ ആ ശ്രേഷ്ഠരാജാവ് പുത്രസമൂഹത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ശോഭിച്ചു.
1.218.22
चन्द्रमा ज्योतिषां मध्ये पौर्णमास्यामिवोदितः ।
अथोद्धूतपताकाग्रमजिह्मगतिमव्ययम् ॥ १.२१८.२२ ॥
പൗർണ്ണമിനാളിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, പാറുന്ന കൊടിത്തലപ്പുകളോടെ, നേരേയും ഇളകാതെയും നീങ്ങുന്ന ആ സേന.
1.218.23
द्रुपदानीकमायान्तं कुरुसैन्यमभिद्रवत् ।
तयोरुभयतो जज्ञे तेषां तु तुमुलः स्वनः ॥ १.२१८.२३ ॥
ദ്രുപദന്റെ സേന വരുന്നതു കണ്ട് കുരുസേന അതിനു മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു. ഇരുവശത്തുനിന്നും അവരുടെ ഭയങ്കരമായ ആരവം ഉയർന്നു.
1.218.24
बलयोः संप्रसरतोः सरितां स्रोतसोरिव ।
प्रकीर्णरथनागाश्वैस्तान्यनीकानि सर्वशः ॥ १.२१८.२४ ॥
രണ്ടു സേനകളും നദികളുടെ പ്രവാഹങ്ങൾ പോലെ മുന്നേറി; രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും എല്ലായിടത്തും ചിതറിക്കിടന്നു.
1.218.25
ज्योतींषईव प्रकीर्णानि सर्वतः प्रचकाशिरे ।
उत्कृष्टभेरीनिनदे संप्रवृत्ते महारवे ॥ १.२१८.२५ ॥
ഉത്കൃഷ്ട ഭേരികളുടെ നാദം മുഴങ്ങി മഹാ ആരവം ഉയർന്നപ്പോൾ, എല്ലായിടത്തും ചിതറിയ ജ്യോതിസ്സുകൾ പോലെ അവ പ്രകാശിച്ചു.
1.218.26
अमर्षिता महात्मानः पाण्डवा निर्ययुस्ततः ।
रथांश्च मेघनिर्घोषान्युक्तान्परमवाजिभिः ॥ १.२१८.२६ ॥
രോഷം നിറഞ്ഞ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർ അപ്പോൾ മേഘഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന, ഉത്തമ കുതിരകളെ പൂട്ടിയ രഥങ്ങളിൽ പുറപ്പെട്ടു.
1.218.27
धून्वन्तो ध्वजिनः शुभ्रानास्थाय भरतर्षभाः ।
ततः पाण्डुसुतान्दृष्ट्वा रथस्थानात्तकार्मुकान् ॥ १.२१८.२७ ॥
ഭരതവംശ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ വെളുത്ത കൊടികൾ ഇളക്കി രഥങ്ങളിൽ കയറി, വില്ലേന്തി രഥങ്ങളിൽ നിൽക്കുന്ന പാണ്ടുപുത്രരെ കണ്ടു.
1.218.28
नृपाणामभवत्कम्पो वेपथुर्हृदयेषु च ।
निर्यातेष्वथ पार्थेषु द्रोपदं तद्बलं रणे ॥ १.२१८.२८ ॥
പൃഥയുടെ പുത്രന്മാർ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ രാജാക്കന്മാരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ വിറയലും കമ്പനവുമുണ്ടായി; യുദ്ധത്തിൽ ആ സൈന്യവും അങ്ങനെതന്നെ വിറച്ചു.
1.218.29
आविशत्परमो हर्षः प्रमोदश्च जयं प्रति ।
सुमुहूर्तं व्यतिकरः सैन्यानामभवद्भृशम् ॥ १.२१८.२९ ॥
വിജയത്തിനായി പരമമായ ഹർഷവും ആനന്ദവും കടന്നുവന്നു; ഒരു നിമിഷം സൈന്യങ്ങളിൽ വലിയ കലക്കവും കൂടിക്കലരലും ഉണ്ടായി.
1.218.30
ततो द्वन्द्वमयुध्यन्त मृत्युं कृत्वा पुरस्कृतम् ।
जघ्नतुः समरे तस्मिन्सुमित्रप्रियदर्शनौ ॥ १.२१८.३० ॥
അപ്പോൾ മരണത്തെ മുന്നിൽ നിർത്തി ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം നടന്നു; ആ യുദ്ധത്തിൽ സുമിത്രനും പ്രിയദർശനനും പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
1.218.31
जयद्रथश्च कर्णश्च पश्यतः सव्यसाचिनः ।
अर्जुनः प्रेक्ष्य निहतौ सौमित्रप्रियदर्शनौ ॥ १.२१८.३१ ॥
സവ്യസാചി കാൺകെ ജയദ്രഥനും കർണനും, സുമിത്രയുടെ പുത്രന്മാരെപ്പോലെ പ്രിയദർശനരായ ആ ഇരുവരും, വധിക്കപ്പെട്ടു.
1.218.32
जयद्रथसुतं तत्र जघान पितुरन्तिके ।
वृषसेनादवरजं सुदामानं धनंजयः ॥ १.२१८.३२ ॥
അവിടെവെച്ച് ധനഞ്ജയൻ ജയദ്രഥന്റെ പുത്രനെ പിതാവിന്റെ സന്നിധിയിൽവെച്ചുതന്നെ വധിച്ചു; വൃഷസേനന്റെ അനുജനായ സുദാമനെയും വധിച്ചു.
1.218.33
कर्णपुत्रं महेष्वासं रथनीडादपातयत् ।
तौ सुतौ निहतौ दृष्ट्वा राजसिंहौ तरस्विनौ ॥ १.२१८.३३ ॥
മഹാധനുർധരനായ കർണന്റെ പുത്രനെ അവൻ രഥത്തട്ടിൽനിന്ന് വീഴ്ത്തി. ആ തന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും വധിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ട്, സിംഹതുല്യരും വേഗശാലികളുമായ ആ രാജവീരന്മാർ...
1.218.34
नामृष्येतां महाबाहू प्रहारमिव सद्गजौ ।
तौ जग्मतुरसंभ्रान्तौ फल्गुनस्य रथंप्रति ॥ १.२१८.३४ ॥
മഹാബാഹുക്കളായ ആ ഇരുവരും ആ പ്രഹരം സഹിച്ചില്ല; നല്ല ആനകൾ അടി സഹിക്കാത്തതുപോലെ. അവർ കലങ്ങാതെ ഫല്ഗുനന്റെ രഥത്തിനുനേരെ പോയി.
1.218.35
प्रतिमुक्ततलत्राणौ शपमानौ परस्परम् ।
सन्निपातस्तयोरासीदतिघोरो महामृधे ॥ १.२१८.३५ ॥
കൈയുറകളും കൈപ്പാടുകളും കെട്ടി, പരസ്പരം ശപിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ അവർ തമ്മിൽ അതിഭയങ്കരമായ ഏറ്റുമുട്ടൽ ഉണ്ടായി.
1.218.36
वृत्रशम्बरयोः सङ्क्ये वज्रिणेव महारणे ।
त्रीनश्वाञ्जघ्नतुस्तस्य फल्गुनस्य नर्षभौ ॥ १.२१८.३६ ॥
വൃത്രനും ശംബരനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രൻ ചെയ്തതുപോലെ, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ആ രണ്ടു നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഫല്ഗുനന്റെ മൂന്നു കുതിരകളെ വധിച്ചു.
1.218.37
ततः किलिकिलाशब्दः कुरूणामभवत्तदा ।
तान्हयान्निहतान्दृष्ट्वा भीमसेनः प्रतापवान् ॥ १.२१८.३७ ॥
അപ്പോൾ കൗരവർക്കിടയിൽ ആരവം ഉയർന്നു; പ്രതാപശാലിയായ ഭീമസേനൻ ആ കുതിരകൾ വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ടു.
1.218.38
निमेषान्तरमात्रेण रथमश्वैरयोजयत् ।
उपयातं रथं दृष्ट्वा दुर्योधनपुरःसरौ ॥ १.२१८.३८ ॥
ഒരു നിമിഷനേരത്തിൽ അവൻ കുതിരകളെ രഥത്തിൽ പൂട്ടി; രഥം അടുക്കുന്നത് കണ്ട് ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയവർ.
1.218.39
सौबलः सौमदत्तिश्च समेयातां परन्तपौ ।
तैः पञ्चभिरदीनात्मा भीमसेनो महाबलः ॥ १.२१८.३९ ॥
ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന സൗബലനും സൗമദത്തിയും ഒന്നിച്ചെത്തി; അവരുടെ അഞ്ചുപേരുമായി ദൃഢചിത്തനായ മഹാബലൻ ഭീമസേനൻ.
1.218.40
अयुध्यत तदा वीरैरिन्द्रियार्थैरिवेश्वरः ।
तैर्निरुद्धो न संत्रासं जगाम समितिंजयः ॥ १.२१८.४० ॥
അപ്പോൾ അവൻ ആ വീരന്മാരോട് പോരാടി, ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ ജയിച്ച നിയന്താവിനെപ്പോലെ; അവരാൽ വളയപ്പെട്ടിട്ടും സമിതിജയൻ ഭയപ്പെട്ടില്ല.
1.218.41
पञ्चभिर्द्विरदैर्मत्तैर्निरुद्ध इव केसरी ।
तस्यैते युगपत्पञ्च पञ्चभिर्निशितैः शरैः ॥ १.२१८.४१ ॥
അഞ്ച് മദംപൊട്ടിയ ആനകളാൽ വളയപ്പെട്ട സിംഹം പോലെയായിരുന്നു അവൻ; അവന്റെ ആ അഞ്ചുപേർ ഒരേസമയം അഞ്ച് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ ആക്രമിച്ചു.
1.218.42
सारथिं वाजिनश्चैव निन्युर्वैवस्वतक्षयम् ।
हताश्वात्स्यन्दनश्रेष्ठादवरुह्य महारथः ॥ १.२१८.४२ ॥
അവർ സാരഥിയെയും കുതിരകളെയും യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു; കുതിരകൾ ചത്ത ശ്രേഷ്ഠ രഥത്തിൽ നിന്ന് മഹാരഥൻ ഇറങ്ങി.
1.218.43
चचार विविधान्मार्गानसिमुद्यम्य पाण्डवः ।
अश्वस्कन्धेषु चक्रेषु युगेष्वीषासु चैव हि ॥ १.२१८.४३ ॥
പാണ്ഡവൻ വാൾ ഉയർത്തി പല വഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു — കുതിരകളുടെ പുറത്തും ചക്രങ്ങളിലും നുകങ്ങളിലും ഈഷകളിലും.
1.218.44
व्यचरत्पातयञ्शत्रून्सुपर्ण इव भोगिनः ।
विधनुष्कं विकवचं विरथं च समीक्ष्य तम् ॥ १.२१८.४४ ॥
ഗരുഡൻ സർപ്പങ്ങളെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ അവൻ ശത്രുക്കളെ വീഴ്ത്തി സഞ്ചരിച്ചു; അവരെ വില്ലില്ലാത്തവരായും കവചമില്ലാത്തവരായും രഥമില്ലാത്തവരായും കണ്ട് —
1.218.45
अभिपेतुर्नव्याघ्रा अर्जुनप्रमुखा रथाः ।
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च यमौ च युधि दुर्जयौ ॥ १.२१८.४५ ॥
അർജ്ജുനൻ മുന്നിൽ നിൽക്കെ പുതിയ കടുവകളെപ്പോലുള്ള രഥികൾ പാഞ്ഞടുത്തു — ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ശിഖണ്ഡിയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവാത്ത ഇരട്ടകളും.
1.218.46
तस्मिन्महारथे युद्धे प्रवृत्ते शरवृष्टिभिः ।
रथध्वजपताकाश्च सवर्मन्तरधीयत ॥ १.२१८.४६ ॥
ആ മഹാരഥയുദ്ധം തുടങ്ങിയപ്പോൾ ശരവർഷത്താൽ രഥധ്വജങ്ങളും പതാകകളും കവചധാരികളും മറഞ്ഞുപോയി.
1.218.47
तत्प्रवृत्तं चिरं कालं युद्धं सममिवाभवत् ।
रथेन तान्महाबाहुरर्जुनो व्यधमत्पुनः ॥ १.२१८.४७ ॥
ആ യുദ്ധം ദീർഘനേരം തുടർന്നു; തുല്യമെന്നപോലെ ആയി; പിന്നെ മഹാബാഹുവായ അർജ്ജുനൻ തന്റെ രഥത്താൽ അവരെ വീണ്ടും തുരത്തി.
1.218.48
तमापतन्तं दृष्ट्वेव महाबाहुर्धनुर्धरः ।
कर्णोऽस्त्रविदुषां श्रेष्ठो वारयामास सायकैः ॥ १.२१८.४८ ॥
അവൻ ആക്രമിക്കാൻ വരുന്നതു കണ്ട്, മഹാബാഹുവും വില്ലാളിയും അസ്ത്രവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ കർണ്ണൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ തടഞ്ഞു.
1.218.49
स तेनाभिहतः पार्थो वासविर्वज्रसन्निभान् ।
त्रीञ्शरान्संदधे क्रुद्धो वधात्क्रुद्धस्य पाण्डवः ॥ १.२१८.४९ ॥
അവനാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട വാസവി പാർത്ഥൻ കോപത്തോടെ വജ്രസമാനമായ മൂന്ന് ശരങ്ങൾ തൊടുത്തു; കോപിച്ചവനെ വധിക്കാൻ, ആ പാണ്ഡവൻ.
1.218.50
तैः शरैराहतं कर्णं ध्वजयष्टिमुपाश्रितम् ।
अपोवाह रथाच्चाशु सूतः परपुरंजयम् ॥ १.२१८.५० ॥
ആ ശരങ്ങളാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട്, കൊടിക്കോൽ പിടിച്ചു നിന്ന കർണനെ സാരഥി വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽനിന്ന് കൊണ്ടുപോയി — ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവനെ.
1.218.51
ततः पराजिते कर्णे धार्तराष्ट्रान्महाभयम् ।
विवेश समुदग्रांश्च पाण्डवान्प्रसमीक्ष्य तु ॥ १.२१८.५१ ॥
അപ്പോൾ കർണൻ പരാജിതനായപ്പോൾ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരിൽ മഹാഭയം കടന്നു; പാണ്ഡവർ ഉത്സാഹത്തോടെ നിൽക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ.
1.218.52
तत्प्रकम्पितमत्यर्थं तद्दृष्ट्वा सौबलो बलम् ।
गिरा मधुरया चापि समाश्वासयतासकृत् ॥ १.२१८.५२ ॥
ആ സൈന്യം വളരെ വിറയ്ക്കുന്നതു കണ്ട്, സുബലന്റെ പുത്രൻ (ശകുനി) മധുരമായ വാക്കുകളാൽ പലതവണ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
1.218.53
धार्तराष्ट्रैस्ततः सर्वैर्दुर्योधनपुरःसरैः ।
धृतं तत्पुनरेवासीद्बलं पार्थप्रपीडितम् ॥ १.२१८.५३ ॥
അപ്പോൾ ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെല്ലാം പാർത്ഥനാൽ പീഡിതമായ ആ സൈന്യത്തെ വീണ്ടും പിടിച്ചുനിർത്തി.
1.218.54
ततो दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमो भीमपराक्रमः ।
अक्रुध्यत्स महाबाहुरगारं जातुषं स्मरन् ॥ १.२१८.५४ ॥
അപ്പോൾ ദുര്യോധനനെ കണ്ട് ഭീമപരാക്രമനായ ഭീമൻ കോപിച്ചു; ആ മഹാബാഹു അരക്കുമാളിക ഓർത്തുകൊണ്ട്.
1.218.55
ततः संग्रामशिरसि ददर्श विपुलद्रुमम् ।
आयामभूतं तिष्ठन्तं स्कन्धपञ्चाशदुन्नतम् ॥ १.२१८.५५ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധമുഖത്ത് അദ്ദേഹം ഒരു വലിയ വൃക്ഷം കണ്ടു. അത് നീണ്ടുനിവർന്നു നിന്നിരുന്നു, അമ്പത് ശാഖകളോളം ഉയരമുള്ളതായിരുന്നു.
1.218.56
महास्कन्धं महोत्सेधं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम् ।
तमुत्पाठ्य च पाणिभ्यामुद्यम्य चरणावपि ॥ १.२१८.५६ ॥
വലിയ തടിയും അതിഉയരവുമുള്ള, ഇന്ദ്രധ്വജം പോലെ ഉയർന്നു നിന്നിരുന്ന ആ വൃക്ഷത്തെ അദ്ദേഹം രണ്ടു കൈകൾ കൊണ്ടും പിഴുതെടുത്ത്, കാലുകളോടെ ഉയർത്തി.
1.218.57
अभिपेदे परान्सङ्ख्ये वज्रपाणिरिवासुरान् ।
भीमसेनभयार्तानि फल्गुनाभिहतानि च ॥ १.२१८.५७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളുടെ മേൽ അദ്ദേഹം വജ്രപാണിയായ ഇന്ദ്രൻ അസുരന്മാരുടെ മേൽ പതിച്ചതുപോലെ പാഞ്ഞടുത്തു. ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതരായതും ഫൽഗുനന്റെ (അർജുനന്റെ) പ്രഹരങ്ങളാൽ മുറിവേറ്റതുമായ (സൈന്യങ്ങളുടെ മേൽ).
1.218.58
न शेकुस्तान्यनीकानि धार्तराष्ट्राण्युदीक्षितुम् ।
तानि संभ्रान्तयोधानि श्रान्तवाजिगजानि च ॥ १.२१८.५८ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ ആ സൈന്യങ്ങൾക്ക് തലയുയർത്തി നോക്കാൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല. അവയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ യോദ്ധാക്കളും ക്ഷീണിച്ച കുതിരകളും ആനകളുമുണ്ടായിരുന്നു.
1.218.59
दिशः प्राकालयद्भीमो दिवीवाभ्राणि मारुतः ।
तान्निवृत्तान्निरानन्दान्नरवारणवाजिनः ॥ १.२१८.५९ ॥
ആകാശത്ത് കാറ്റ് മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ ഭീമൻ ദിക്കുകളിലേക്ക് (സൈന്യങ്ങളെ) ഓടിച്ചു. തിരിഞ്ഞ, സന്തോഷമറ്റ ആ മനുഷ്യരെയും ആനകളെയും കുതിരകളെയും.
1.218.60
नानुसस्रुर्न चाजघ्नुर्नोचुः किंचिच्च दारुणम् ।
स्वमेव शिबिरं जग्मुः क्षत्रियाः शरविक्षताः ॥ १.२१८.६० ॥
അവർ പിന്തുടർന്നില്ല, പ്രഹരിച്ചില്ല, ക്രൂരമായ ഒന്നും പറഞ്ഞതുമില്ല. അമ്പുകളേറ്റു മുറിവേറ്റ ക്ഷത്രിയർ സ്വന്തം പാളയത്തിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയി.
1.218.61
परेऽप्यभिययुर्हृष्टाः पुरं पौरसुखावहाः ।
मुहूर्तमभवद्युद्धं तेषां वै पाण्डवैः सह ॥ १.२१८.६१ ॥
മറ്റുള്ളവരും സന്തോഷത്തോടെ നഗരത്തിലേക്ക് മുന്നേറി; അത് പൗരന്മാർക്ക് സുഖം നൽകുന്നതായിരുന്നു. പാണ്ഡവരോടൊപ്പം അവർക്ക് കുറച്ചുനേരം യുദ്ധം നടന്നു.
1.218.62
यावत्तद्युद्धमभवन्महद्देवासुरोपमम् ।
तावदेवाभवच्छान्तं निवृत्ता वै महारथाः ॥ १.२१८.६२ ॥
ആ യുദ്ധം ദേവാസുരയുദ്ധം പോലെ വലുതായിരുന്നിടത്തോളം കാലം മാത്രമേ ശാന്തി ഉണ്ടായി; മഹാരഥന്മാർ പിൻവാങ്ങി.
1.218.63
सुव्रतं चक्रिरे सर्वे सुवृतामब्रुवन्वधूम् ।
कृतार्थं द्रुपदं चोचुर्धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥ १.२१८.६३ ॥
എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ശുഭവ്രതം പൂർത്തിയാക്കി; സുവൃതയായ വധുവിനോട് സംസാരിച്ചു; ദ്രുപദനോടും പൃഷതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോടും തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം നിറവേറിയെന്ന് പറഞ്ഞു.
1.218.64
शकुनिः सिन्धुराजश्च कर्णदुर्योधनावपि ।
तेषां तदाभवद्दुःखं हृदि वाचा तु नाब्रुवन् ॥ १.२१८.६४ ॥
ശകുനിയ്ക്കും സിന്ധുരാജാവിനും കർണ്ണനും ദുര്യോധനനും അപ്പോൾ ഹൃദയത്തിൽ ദുഃഖമുണ്ടായി; എന്നാൽ അവർ വാക്കുകൊണ്ട് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
1.218.65
ततः प्रयाता राजानः सर्व एव यथागतम् ।
धार्तराष्ट्रा हि ते सर्वे गता नागपुरं तदा ॥ १.२१८.६५ ॥
പിന്നീട് രാജാക്കന്മാരെല്ലാവരും വന്നതുപോലെ മടങ്ങിപ്പോയി; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെല്ലാം അപ്പോൾ നാഗപുരത്തിലേക്ക് പോയി.
1.218.66
प्रागेव पूर्निरोधात्तु पाण्डवैरश्वसादिनः ।
प्रेषिता गच्छतारिष्टानस्मानाख्यात शौरये ॥ १.२१८.६६ ॥
ഉപരോധത്തിന് മുമ്പേ തന്നെ പാണ്ഡവർ കുതിരപ്പടയാളികളെ അയച്ചിരുന്നു; 'പോകൂ, ഞങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ശൗരിയെ അറിയിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
1.218.67
तेऽचिरेणैव कालेन संप्राप्ता यादवीं पुरीम् ।
ऊचुः संकर्षणोपेन्द्रौ वचनं वचनक्षमौ ॥ १.२१८.६७ ॥
അവർ വേഗത്തിൽതന്നെ യാദവരുടെ നഗരത്തിലെത്തി; വാക്കുകളിൽ സമർത്ഥരായ സങ്കർഷണനോടും ഉപേന്ദ്രനോടും പറഞ്ഞു.
1.218.68
कुशलं पाण्डवाः सर्वानाहुः स्मान्धकवृष्णयः ।
आत्मनश्चाहतानाहुर्विमुक्ताञ्जातुषाद्गृहात् ॥ १.२१८.६८ ॥
പാണ്ഡവർ എല്ലാ അന്ധക-വൃഷ്ണികളോടും തങ്ങളുടെ ക്ഷേമം അറിയിച്ചു; അരക്കുഭവനത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടതായും പറഞ്ഞു.
1.218.69
समाजे द्रौपदीं लब्धामाहू राजीवलोचनाम् ।
आत्मनः सदृशीं सर्वैः शीलवृत्तसमाधिभिः ॥ १.२१८.६९ ॥
സഭയിൽ താമരക്കണ്ണിയായ ദ്രൗപദിയെ നേടിയെന്നും, ശീലം, വൃത്തം, സമാധാനം എന്നിവയിൽ അവർക്കു യോജിച്ചവളാണെന്നും പറഞ്ഞു.
1.218.70
तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णस्तानुवाचोत्तरं वचः ।
सर्वमेतदहं जाने वधात्तस्य तु रक्षसः ॥ १.२१८.७० ॥
ആ വാക്കുകൾ കേട്ട കൃഷ്ണൻ അവരോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: "ഇതെല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു; ആ രാക്ഷസനെ കൊന്നതിനാൽ."
1.218.71
तत उद्योजयामास माधवश्चतुरङ्गिणीम् ।
सेनामुपानयत्तूर्णं पाञ्चालनगरीं प्रति ॥ १.२१८.७१ ॥
പിന്നെ മാധവൻ ചതുരംഗ സേനയെ ഒരുക്കി, വേഗത്തിൽ പാഞ്ചാല നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
1.218.72
ततः संकर्षणश्चैव केशवश्च महाबलः ।
यादवैः सह सर्वैश्च पाण्डवानभिजग्मतुः ॥ १.२१८.७२ ॥
പിന്നെ മഹാബലനായ സങ്കർഷണനും കേശവനും എല്ലാ യാദവരോടുമൊപ്പം പാണ്ഡവരെ കാണാൻ പോയി.
1.218.73
पितृष्वसारं संपूज्य नत्वा चैव तु यादवीम् ।
द्रौपदीं भूषणैः शुभ्रैर्भूषयित्वा यथाविधि ॥ १.२१८.७३ ॥
അമ്മായിയെ ആദരപൂർവം വണങ്ങി, യാദവ വംശത്തിലെ സ്ത്രീയെയും നമസ്കരിച്ച്, ദ്രൗപദിയെ തിളങ്ങുന്ന ആഭരണങ്ങളാൽ ചട്ടപ്രകാരം അലങ്കരിച്ച്.
1.218.74
पाण्डवान्हर्षयित्वा तु पूजयामासतुश्च तान् ।
न्यायतः पूजितौ राज्ञा द्रुपदेन महात्मना ॥ १.२१८.७४ ॥
പാണ്ഡവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, ഇരുവരും അവരെ ആദരിച്ചു. മഹാത്മാവായ രാജാവ് ദ്രുപദനാൽ യഥോചിതം ആദരിക്കപ്പെട്ട്.
1.218.75
यादवाः पूजिताः सर्वे पाण्डवैश्च महात्मभिः ।
रेमिरे पाण्डवैः सार्धं ते पाञ्चालपुरे तदा ॥ १.२१८.७५ ॥
യാദവരെല്ലാവരും പാണ്ഡവരാലും മഹാത്മാക്കളാലും ആദരിക്കപ്പെട്ട്, അന്ന് പാഞ്ചാലനഗരത്തിൽ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു.