ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.219.1
वृत्ते स्वयंवरे चैव राजानः सर्व एव ते ।
यथागतं विप्रजग्मुर्विदित्वा पाण्डवान्वृतान् ॥ १.२१९.१ ॥
ସ୍ୱୟଂବର ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବରିତ ହୋଇଛନ୍ତି ଜାଣି ସମସ୍ତ ରାଜା ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଫେରିଗଲେ।
1.219.2
अथ दुर्योधनो राजा विमना भ्रातृभिः सह ।
अश्वत्थाम्ना मातुलेन कर्णेन च कृपेण च ॥ १.२१९.२ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମନ ଖରାପ କରି, ଭାଇମାନଙ୍କ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ମାମୁଁ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ କୃପଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
1.219.3
विनिवृत्तो वृतं दृष्ट्वा द्रौपद्या श्वेतवाहनम् ।
तं तु दुःशासनोऽव्रीडो मन्दंमन्दमिवाब्रवीत् ॥ १.२१९.३ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀ ଶ୍ୱେତବାହନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବରିଥିବା ଦେଖି ଫେରିଆସିଥିବା ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଦୁଃଶାସନ ତାଙ୍କ ସହିତ ଧୀରେ ଧୀରେ କହିଲା।
1.219.4
यद्यसौ ब्राह्मणो न स्याद्विन्देत द्रौपदीं न सः ।
न हि तं तत्त्वतो राजन्वेद कश्चिद्धनंजयम् ॥ १.२१९.४ ॥
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନହେଲେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପାଇଥାନ୍ତା ନାହିଁ। ହେ ରାଜନ, ପ୍ରକୃତରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
1.219.5
दैवं च परमं मन्ये पौरुषं चाप्यनर्थकम् ।
धिगस्तु पौरुषं मन्त्रं यद्धरन्तीह पाण्डवाः ॥ १.२१९.५ ॥
ଦୈବକୁ ମୁଁ ପରମ ମନେ କରେ; ପୌରୁଷ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପୌରୁଷ ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ ହରଣ କରନ୍ତି, ତାକୁ ଧିକ୍।
1.219.6
बध्वा चक्षूंषि नः पार्था राज्ञां च द्रुपदात्मजाम् ।
उद्वाह्य राज्ञां तैर्न्यस्तो वामः पादः पृथासुतैः ॥ १.२१९.६ ॥
ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ଆମ ଆଖି ବାନ୍ଧି, ଦ୍ରୁପଦକନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ନେଇଗଲେ ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କ ଉପରେ ବାମ ପାଦ ରଖିଲେ।
1.219.7
विमुक्ताः कथमेतेन जतुवेश्मविर्भुजः ।
अस्माकं पौरुषं सत्वं बुद्धिश्चापि गता ततः ॥ १.२१९.७ ॥
ଏହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜତୁଗୃହରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ କିପରି ମୁକ୍ତ ହେଲେ? ସେତେବେଳେ ଆମର ପୌରୁଷ, ସାହସ ଓ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
1.219.8
वयं हता मातुलाद्य विश्वस्य च पुरोचनम् ।
अदग्ध्वा पाण्डवानेतान्स्वयं दग्धो हुताशने ॥ १.२१९.८ ॥
ମାମା, ଆଜି ଆମେ ନଷ୍ଟ ହେଲୁ; ବିଶ୍ୱସ୍ତ ପୁରୋଚନ ମଧ୍ୟ। ଏହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନ ପୋଡ଼ି ସେ ନିଜେ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲା।
1.219.9
मत्तो मातुल मन्येऽहं पाण्डवा बुद्धिमत्तराः ।
तेषां नास्ति भयं मृत्योर्मुक्तानां जतुवेश्मनः ॥ १.२१९.९ ॥
ମାମା, ମୁଁ ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଜତୁଗୃହରୁ ମୁକ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଭୟ ନାହିଁ।
1.219.10
एवं संभाषमाणास्ते निन्दन्तश्च पुरोचनम् ।
पञ्चपुत्रां किरातीं च विदुरं च महामतिम् ॥ १.२१९.१० ॥
ଏହିପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ସେମାନେ ପୁରୋଚନ, ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ରବତୀ କିରାତୀ ଏବଂ ମହାମତି ବିଦୁରଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
1.219.11
विविशुर्हास्तिनपुरं दीना विगतचेतसः ॥ १.२१९.११ ॥
ଦୀନ ଓ ବିଚଳିତ ମନରେ ସେମାନେ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.219.12
त्रस्ता विगतसंकल्पा दृष्ट्वा पार्थान्महौजसः ।
मुक्तान्हव्यभुजश्चैव संयुक्तान्द्रुपदेन च ॥ १.२१९.१२ ॥
ମହାବଳୀ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ଓ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଦେଖି ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସଂକଳ୍ପ ହରାଇଲେ।
1.219.13
धृष्टद्युम्नं तु संचिन्त्य तथैव च शिखण्डिनम् ।
द्रुपदस्यात्मजांश्चान्यान्सर्वयुद्धविशारदान् ॥ १.२१९.१३ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସେହିପରି ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ, ଚିନ୍ତା କରି (ସେମାନେ ଭୀତ ହେଲେ)।
1.219.14
विदुरस्त्वथ ताञ्श्रुत्वा द्रौपद्या पाण्डवान्वृतान् ।
व्रीडितान्धार्तराष्ट्रांश्च भग्नदर्पानुपागतान् ॥ १.२१९.१४ ॥
ତା'ପରେ ବିଦୁର ଦ୍ରୌପଦୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଦର୍ପଭଗ୍ନ ହୋଇ ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ।
1.219.15
ततः प्रीतमनाः क्षत्ता धृतराष्ट्रं विशांपते ।
उवाच दिष्ट्या कुरवो वर्ध्त इति विस्मितः ॥ १.२१९.१५ ॥
ତେବେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନର ବିଦୁର ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ନରପତି, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ କୁରୁମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି।"
1.219.16
वैचित्रवीर्यस्तु नृपो निशम्य विदुरस्य तत् ।
अब्रवीत्परमप्रीतो दिष्ट्या दिष्ट्येति भारत ॥ १.२१९.१६ ॥
ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ବିଦୁରଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, "ଭାଗ୍ୟ! ଭାଗ୍ୟ!" ହେ ଭରତ।
1.219.17
मन्यते स वृतं पुत्रं ज्येष्ठं द्रुपदकन्यया ।
दुर्योधनमविज्ञानात्प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वरः ॥ १.२१९.१७ ॥
ସେହି ରାଜା, ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁ, ଅଜ୍ଞାନ ହେତୁ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା ତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି।
1.219.18
अथ त्वाज्ञापयामास द्रौपद्या भूषणं बहु ।
आनीयतां वै कृष्णेति पुत्रं दुर्योधनं तदा ॥ १.२१९.१८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ ଅଳଙ୍କାର ଆଣିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ; "କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଆଣ" ବୋଲି, ଏବଂ ସେତେବେଳେ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
1.219.19
अथ स्म पश्चाद्विदुर आचख्यावम्बिकात्मजम् ।
कौरव्या इति सामान्यान्न मन्येथास्तवात्मजान् ॥ १.२१९.१९ ॥
ତା'ପରେ ବିଦୁର ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'କୌରବ୍ୟ ଏହି ସାଧାରଣ ନାମରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ (ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କଠାରୁ) ଭିନ୍ନ ମନେ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।'
1.219.20
वर्धन्त इति मद्वाक्याद्वर्धिताः पाण्डुनन्दनाः ।
कृष्णया संवृताः पार्था विमुक्ता राजसङ्गरात् ॥ १.२१९.२० ॥
'ବର୍ଧନ୍ତାମ୍' (ବୃଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ) ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ସମୃଦ୍ଧ ହେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହେଲେ।
1.219.21
दिष्ट्या कुशलिनो राजन्पूजिता द्रुपदेन च ॥ १.२१९.२१ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେମାନେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
1.219.22
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य नराधिपः ।
आकारच्छादनार्थाय दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ १.२१९.२२ ॥
ବିଦୁରଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାଜା ନିଜ ଭାବ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ କହିଲେ, 'ସୌଭାଗ୍ୟ! ସୌଭାଗ୍ୟ!'
1.219.23
एवं विदुर भद्रं ते यदि जीवन्ति पाण्डवाः ।
न ममौ मे तनौ प्रीतिस्त्वद्वाक्यामृतसंभवा ॥ १.२१९.२३ ॥
'ସେହିପରି ହେଉ, ବିଦୁର! ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜୀବିତ ଥିଲେ, ତୁମ ଅମୃତବାକ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିତ ଆନନ୍ଦ ମୋ ଶରୀରରେ ଧରୁନାହିଁ।'
1.219.24
साध्वाचारतया तेषां संबन्धो द्रुपदेन च ।
बभूव परमश्लाघ्यो दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ १.२१९.२४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସଦାଚାରରୁ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ଅତି ପ୍ରଶଂସନୀୟ ହେଲା। 'ସୌଭାଗ୍ୟ! ସୌଭାଗ୍ୟ!' ଏହା ସେ କହିଲେ।
1.219.25
अन्ववाये वसोर्जातः प्रवरे मात्स्यके कुले ।
वृत्तविद्यातपोवृद्धः पार्थिवानां च संमतः ॥ १.२१९.२५ ॥
ବସୁଙ୍କ ବଂଶରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମତ୍ସ୍ୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ; ଆଚାର, ବିଦ୍ୟା ଓ ତପସ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧ; ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ।
1.219.26
पुत्राश्चास्य तथा पौत्राः सर्वे सुचरितव्रताः ।
तेषां संबन्धिनश्चान्ये बहवः सुमहाबलाः ॥ १.२१९.२६ ॥
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ ସୁଚରିତ ବ୍ରତଧାରୀ; ସେମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଅନେକ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ଅତି ମହାବଳ।
1.219.27
यथैव पाण्डोः पुत्रास्ते ततोऽप्यभ्यधिका मम ।
सेयमभ्यधिकान्येभ्यो वृत्तिर्विदुर मे मता ॥ १.२१९.२७ ॥
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯେପରି, ସେମାନେ ମୋ ପାଖରେ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ। ହେ ବିଦୁର, ମୋର ଏହି ଆଚରଣ ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ବିବେଚିତ।
1.219.28
या प्रीतिः पाण्डुपुत्रेषु न साऽन्यत्र ममाभिभो ।
नित्योऽयं चिन्तितः क्षत्तः सत्यं सत्येन शपे ॥ १.२१९.२८ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଯେଉଁ ସ୍ନେହ, ତାହା ଆଉ କେଉଁଠାରେ ନାହିଁ, ହେ ସମର୍ଥ। ହେ ବିଦୁର, ଏହି ଚିନ୍ତା ସଦା ରହେ; ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଶପଥ କରୁଛି।
1.219.29
यत्ते कुशलिनो वीराः पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
मित्रवन्तोऽभवन्पुत्रा दुर्योधनमुखास्तथा ॥ १.२१९.२९ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ବୀର ମହାରଥୀମାନେ କୁଶଳରେ ମିତ୍ରଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ; ଦୁର୍ଯୋଧନ ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସେହି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ହେଲେ।
1.219.30
मया श्रुतं यदा वह्नेर्दग्धाः पाण्डुसुता इति ।
तदाऽदह्यं दिवारात्रं न भोक्ष्ये न स्वपामि च ॥ १.२१९.३० ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଲା ବେଳେ, ଦିନରାତି ମୁଁ ଜଳିଲି; ଖାଇବି ନାହିଁ, ଶୋଇବି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
1.219.31
असहायाश्चं मे पुत्रा लूनपक्षा इव द्विजाः ।
तत्त्वतः शृणु मे क्षत्तः सुसहायाः सुता मम।
अद्य वै स्थिरसाम्राज्यमाचन्द्रार्कं ममाभवत् ॥ १.२१९.३१ ॥
ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ସହାୟହୀନ, ପକ୍ଷ-କଟା ପକ୍ଷୀ ପରି। ହେ ବିଦୁର, ଶୁଣ; ପ୍ରକୃତରେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଭଲ ସହାୟକ ଅଛନ୍ତି। ଆଜି ମୋ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର ହେଲା।
1.219.32
को हि द्रुपदमासाद्य मित्रं क्षत्तः सबान्धवम् ।
न बुभूषेद्भवेनार्थी गतश्रीरपि पार्थिवः ॥ १.२१९.३२ ॥
ହେ ବିଦୁର, ଦ୍ରୁପଦ ଓ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କୁ ମିତ୍ରରୂପେ ପାଇଲେ, ଶ୍ରୀ ହରାଇଥିବା ରାଜା ମଧ୍ୟ କଅଣ ସମୃଦ୍ଧି ଚାହିଁବେ ନାହିଁ?
1.219.33
तं तथा भाषमाणं तु विदुरः प्रत्यभाषत ।
नित्यं भवतु ते बुद्धिरेषा राजञ्छतं समाः।
इत्युक्त्वा प्रययौ राजन्विदुरः स्वं निवेशनम् ॥ १.२१९.३३ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ବିଦୁର ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ହେ ରାଜନ, ତୁମ୍ଭର ଏହି ବୁଦ୍ଧି ସଦା ଶହେ ବର୍ଷ ରହୁ। ଏହା କହି, ହେ ରାଜନ, ବିଦୁର ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.219.34
ततो दुर्योधनश्चापि राधेयश्च विशांपते ।
धृतराष्ट्रमुपागम्य वचोऽब्रूतामिदं तदा ॥ १.२१९.३४ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.219.35
सन्निधौ विदुरस्य त्वां दोषं वक्तुं न शक्नुवः ।
विविक्तमिति वक्ष्यावः किं तवेदं चिकीर्षितम् ॥ १.२१९.३५ ॥
ବିଦୁରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ତୁମକୁ ଦୋଷ ଦେବାକୁ ଆମେ ସାହସ କରିପାରୁନା। ନିର୍ଜନରେ କହିବା। ତୁମର ଏହି ଇଚ୍ଛା କଅଣ?
1.219.36
सपत्नवृद्धिं यत्तात मन्यसे वृद्धिमात्मनः ।
अभिष्टौषि च यत्क्षत्तुः समीपे द्विपदांवर ॥ १.२१९.३६ ॥
ହେ ପିତା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧିକୁ ତୁମେ ନିଜର ବୃଦ୍ଧି ଭାବୁଛ; ବିଦୁରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.219.37
अन्यस्मिन्नृप कर्तव्ये त्वमन्यत्कुरुषेऽनघ ।
तेषां बलविघातो हि कर्तव्यस्तात नित्यशः ॥ १.२१९.३७ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ ରାଜା, ଅନ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ତୁମେ ଅନ୍ୟ କିଛି କରୁଛ। ହେ ତାତ, ସେମାନଙ୍କ ବଳର ବିନାଶ ସର୍ବଦା କରିବା ଉଚିତ।
1.219.38
ते वयं प्राप्तकालस्य चिकीर्षां मन्त्रयामहे ।
यथा नो न ग्रसेयुस्ते सपुत्रबलबान्धवान् ॥ १.२१९.३८ ॥
ସମୟୋଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆମେ ପରାମର୍ଶ କରୁଛୁ, ଯେପରି ସେମାନେ ଆମକୁ, ପୁତ୍ର, ବଳ ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ଗ୍ରାସ ନ କରନ୍ତି।