มหาภารตะ · อัธยายะ 1.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.219.1
वृत्ते स्वयंवरे चैव राजानः सर्व एव ते ।
यथागतं विप्रजग्मुर्विदित्वा पाण्डवान्वृतान् ॥ १.२१९.१ ॥
เมื่อพิธีเลือกคู่สยมวรสิ้นสุดลง บรรดากษัตริย์ทั้งปวงเมื่อทราบว่าเหล่าปาณฑพได้รับการเลือกแล้ว ก็กลับไปตามทางที่มา
1.219.2
अथ दुर्योधनो राजा विमना भ्रातृभिः सह ।
अश्वत्थाम्ना मातुलेन कर्णेन च कृपेण च ॥ १.२१९.२ ॥
ฝ่ายท้าวทุรโยธน์ ผู้มีใจหม่นหมอง ได้เดินจากไปพร้อมด้วยพี่น้องของตน อัศวัตถามัน ผู้เป็นลุง กรรณะ และกฤปะ
1.219.3
विनिवृत्तो वृतं दृष्ट्वा द्रौपद्या श्वेतवाहनम् ।
तं तु दुःशासनोऽव्रीडो मन्दंमन्दमिवाब्रवीत् ॥ १.२१९.३ ॥
ทุศศาสนะผู้ไร้ความละอาย หันกลับไป เมื่อเห็นเทราปทีเลือกอรชุนผู้มีม้าขาว แล้วกล่าวกับเขาเบาๆ เหมือนดังจะกระซิบ
1.219.4
यद्यसौ ब्राह्मणो न स्याद्विन्देत द्रौपदीं न सः ।
न हि तं तत्त्वतो राजन्वेद कश्चिद्धनंजयम् ॥ १.२१९.४ ॥
หากเขาไม่ใช่พราหมณ์ เขาคงไม่ได้เทราปทีไป ดูก่อน ข้าแต่พระราชา แท้จริงไม่มีผู้ใดรู้จักธนัญชัยตามความเป็นจริงเลย
1.219.5
दैवं च परमं मन्ये पौरुषं चाप्यनर्थकम् ।
धिगस्तु पौरुषं मन्त्रं यद्धरन्तीह पाण्डवाः ॥ १.२१९.५ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าโชคชะตาสูงสุด และความพยายามของมนุษย์ก็ไร้ประโยชน์ น่าอดสูความพยายามและอุบายของมนุษย์นั้นเสียจริง ที่เหล่าปาณฑพยึดเอารางวัลไปได้ที่นี่
1.219.6
बध्वा चक्षूंषि नः पार्था राज्ञां च द्रुपदात्मजाम् ।
उद्वाह्य राज्ञां तैर्न्यस्तो वामः पादः पृथासुतैः ॥ १.२१९.६ ॥
บุตรแห่งปฤถาได้ทำให้ตาของพวกเราบอดไป แล้วพาเอาธิดาของท้าวทรุปทะไปอภิเษกสมรส ทั้งยังวางเท้าซ้ายทับบนบรรดากษัตริย์ไว้
1.219.7
विमुक्ताः कथमेतेन जतुवेश्मविर्भुजः ।
अस्माकं पौरुषं सत्वं बुद्धिश्चापि गता ततः ॥ १.२१९.७ ॥
พวกเขาหลุดรอดมาได้อย่างไร คนที่รอดจากเรือนชาดได้เพราะเขา เมื่อนั้นความเข้มแข็ง ความกล้าหาญ และปัญญาของพวกเราก็พลอยสูญหายไปด้วย
1.219.8
वयं हता मातुलाद्य विश्वस्य च पुरोचनम् ।
अदग्ध्वा पाण्डवानेतान्स्वयं दग्धो हुताशने ॥ १.२१९.८ ॥
ข้าแต่ท่านลุง วันนี้พวกเราพินาศแล้ว และปุโรจนะผู้ที่เราไว้ใจก็เช่นกัน มิได้เผาปาณฑพเหล่านี้ให้วอดวาย ตัวเขาเองกลับถูกไฟเผาวอดวายเสียเอง
1.219.9
मत्तो मातुल मन्येऽहं पाण्डवा बुद्धिमत्तराः ।
तेषां नास्ति भयं मृत्योर्मुक्तानां जतुवेश्मनः ॥ १.२१९.९ ॥
ข้าแต่ท่านลุง ข้าพเจ้าเห็นว่าเหล่าปาณฑพมีปัญญาเหนือกว่าข้าพเจ้า สำหรับผู้ที่พ้นจากเรือนชาดแล้ว ย่อมไม่มีความกลัวต่อความตาย
1.219.10
एवं संभाषमाणास्ते निन्दन्तश्च पुरोचनम् ।
पञ्चपुत्रां किरातीं च विदुरं च महामतिम् ॥ १.२१९.१० ॥
ขณะสนทนากันอยู่เช่นนั้น พวกเขาก็ติเตียนปุโรจนะ หญิงกิราตผู้เป็นมารดาของบุตรห้าคน และวิทุรผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ด้วย
1.219.11
विविशुर्हास्तिनपुरं दीना विगतचेतसः ॥ १.२१९.११ ॥
ด้วยความอับอายและใจที่ดับไร้ความหวัง พวกเขาก็เข้าไปในเมืองหัสตินาปุระ
1.219.12
त्रस्ता विगतसंकल्पा दृष्ट्वा पार्थान्महौजसः ।
मुक्तान्हव्यभुजश्चैव संयुक्तान्द्रुपदेन च ॥ १.२१९.१२ ॥
หวาดกลัวและสิ้นความตั้งใจ เมื่อเห็นบุตรแห่งปฤถาผู้ทรงพลังมหาศาลเป็นอิสระ และร่วมมือกับท้าวทรุปทะ
1.219.13
धृष्टद्युम्नं तु संचिन्त्य तथैव च शिखण्डिनम् ।
द्रुपदस्यात्मजांश्चान्यान्सर्वयुद्धविशारदान् ॥ १.२१९.१३ ॥
เมื่อคิดถึงธฤษฏทยุมนะ และศิขัณฑินเช่นกัน รวมทั้งบุตรอื่นๆ ของท้าวทรุปทะ ผู้ชำนาญการรบทุกรูปแบบ
1.219.14
विदुरस्त्वथ ताञ्श्रुत्वा द्रौपद्या पाण्डवान्वृतान् ।
व्रीडितान्धार्तराष्ट्रांश्च भग्नदर्पानुपागतान् ॥ १.२१९.१४ ॥
ครั้นวิทุรได้ยินว่าเหล่าปาณฑพได้รับการเลือกโดยเทราปที และบรรดาโอรสของธฤตราษฏร์กลับมาอย่างอับอาย ทิฐิของพวกเขาถูกทำลายแล้ว
1.219.15
ततः प्रीतमनाः क्षत्ता धृतराष्ट्रं विशांपते ।
उवाच दिष्ट्या कुरवो वर्ध्त इति विस्मितः ॥ १.२१९.१५ ॥
ครั้นนั้น วิทุรผู้มีใจยินดี ประหลาดใจ จึงกล่าวต่อท้าวธฤตราษฏร์ว่า "ข้าแต่จอมประชา ด้วยโชคดี ตระกูลกุรุกำลังเจริญรุ่งเรือง"
1.219.16
वैचित्रवीर्यस्तु नृपो निशम्य विदुरस्य तत् ।
अब्रवीत्परमप्रीतो दिष्ट्या दिष्ट्येति भारत ॥ १.२१९.१६ ॥
พระราชาผู้เป็นโอรสของวิจิตรวีรยะ ครั้นได้ฟังคำของวิทุรแล้ว ทรงยินดียิ่ง จึงตรัสว่า "ด้วยโชคดี ด้วยโชคดี" ข้าแต่ภารตะ
1.219.17
मन्यते स वृतं पुत्रं ज्येष्ठं द्रुपदकन्यया ।
दुर्योधनमविज्ञानात्प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वरः ॥ १.२१९.१७ ॥
กษัตริย์ผู้มีดวงตาแห่งปัญญานั้น เพราะความไม่รู้ จึงคิดว่าธิดาของท้าวทรุปทะได้เลือกทุรโยธน์ โอรสคนโตของตนแล้ว
1.219.18
अथ त्वाज्ञापयामास द्रौपद्या भूषणं बहु ।
आनीयतां वै कृष्णेति पुत्रं दुर्योधनं तदा ॥ १.२१९.१८ ॥
จากนั้นท่านสั่งให้นำเครื่องประดับมากมายมาให้เทราปที โดยกล่าวว่า "จงนำกฤษณาเข้ามา" และให้นำทุรโยธน์โอรสของตนมาด้วยในเวลานั้น
1.219.19
अथ स्म पश्चाद्विदुर आचख्यावम्बिकात्मजम् ।
कौरव्या इति सामान्यान्न मन्येथास्तवात्मजान् ॥ १.२१९.१९ ॥
ต่อมา วิทุรได้กล่าวกับโอรสของอัมพิกาว่า "อย่าถือว่าบุตรของท่านแตกต่างจากคนอื่นๆ เพียงเพราะชื่อเรียกทั่วไปว่าเการพยะ"
1.219.20
वर्धन्त इति मद्वाक्याद्वर्धिताः पाण्डुनन्दनाः ।
कृष्णया संवृताः पार्था विमुक्ता राजसङ्गरात् ॥ १.२१९.२० ॥
"ขอให้พวกเขาเจริญรุ่งเรือง" ด้วยคำของข้าพเจ้า บุตรของปาณฑุจึงได้รับการยกย่อง บุตรแห่งปฤถาพ้นจากคำปฏิญาณของกษัตริย์ และได้กลับมารวมกับกฤษณา
1.219.21
दिष्ट्या कुशलिनो राजन्पूजिता द्रुपदेन च ॥ १.२१९.२१ ॥
ท่านมหาราช ด้วยโชคดี พวกเขาสบายดี และได้รับการเคารพจากท้าวทรุปทะ
1.219.22
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य नराधिपः ।
आकारच्छादनार्थाय दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ १.२१९.२२ ॥
เมื่อได้ฟังคำของวิทุระดังนี้แล้ว ท้าวธฤตราษฎร์ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ เพื่อปกปิดความรู้สึกของตน จึงตรัสว่า "โชคดี โชคดี"
1.219.23
एवं विदुर भद्रं ते यदि जीवन्ति पाण्डवाः ।
न ममौ मे तनौ प्रीतिस्त्वद्वाक्यामृतसंभवा ॥ १.२१९.२३ ॥
ตรัสว่า "วิทุระ ขอให้เป็นเช่นนั้น และขอให้โชคดีมีแก่ท่าน หากบรรดาปาณฑพยังมีชีวิตอยู่ ความยินดีที่เกิดจากถ้อยคำอันดุจน้ำอมฤตของท่านก็ไม่อาจบรรจุอยู่ในกายของเราได้"
1.219.24
साध्वाचारतया तेषां संबन्धो द्रुपदेन च ।
बभूव परमश्लाघ्यो दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ १.२१९.२४ ॥
ด้วยความประพฤติอันชอบธรรมของพวกเขา ความเกี่ยวข้องกับท้าวทรุปทะจึงเป็นที่สรรเสริญยิ่ง ท้าวธฤตราษฎร์ตรัสว่า "โชคดี โชคดี"
1.219.25
अन्ववाये वसोर्जातः प्रवरे मात्स्यके कुले ।
वृत्तविद्यातपोवृद्धः पार्थिवानां च संमतः ॥ १.२१९.२५ ॥
ประสูติในวงศ์วสุ ในตระกูลมาตสยกะอันประเสริฐ ผู้มีความประพฤติ ความรู้ และตบะอันแก่กล้า เป็นที่นับถือของบรรดากษัตริย์
1.219.26
पुत्राश्चास्य तथा पौत्राः सर्वे सुचरितव्रताः ।
तेषां संबन्धिनश्चान्ये बहवः सुमहाबलाः ॥ १.२१९.२६ ॥
โอรสและหลานของท่านทั้งหมดต่างเป็นผู้รักษาวัตรอันดีงาม และญาติของพวกเขาอีกมากมายก็ล้วนมีพละกำลังมหาศาล
1.219.27
यथैव पाण्डोः पुत्रास्ते ततोऽप्यभ्यधिका मम ।
सेयमभ्यधिकान्येभ्यो वृत्तिर्विदुर मे मता ॥ १.२१९.२७ ॥
โอ วิทุระ ปาณฑพบุตรเป็นอย่างไร พวกเขาก็ยิ่งเป็นที่รักของเรามากกว่านั้น นี่คือแนวทางที่เราถือว่าสูงกว่าบรรดาคนอื่นทั้งหมด
1.219.28
या प्रीतिः पाण्डुपुत्रेषु न साऽन्यत्र ममाभिभो ।
नित्योऽयं चिन्तितः क्षत्तः सत्यं सत्येन शपे ॥ १.२१९.२८ ॥
ความรักที่เรามีต่อโอรสของปาณฑุ ไม่มีอยู่ที่อื่นเลย โอ ผู้ทรงอำนาจ ความห่วงใยนี้เป็นนิรันดร์ โอ วิทุระ เราขอสาบานด้วยความสัตย์ ด้วยความสัตย์
1.219.29
यत्ते कुशलिनो वीराः पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
मित्रवन्तोऽभवन्पुत्रा दुर्योधनमुखास्तथा ॥ १.२१९.२९ ॥
การที่ปาณฑุบุตรผู้กล้าหาญ นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ ได้กลับมาอยู่ดีมีผู้ร่วมมิตรนั้น เป็นมงคลแก่ท่าน และโอรสของเราซึ่งมีทุรโยธน์เป็นผู้นำ ก็เป็นเช่นนั้นเหมือนกัน
1.219.30
मया श्रुतं यदा वह्नेर्दग्धाः पाण्डुसुता इति ।
तदाऽदह्यं दिवारात्रं न भोक्ष्ये न स्वपामि च ॥ १.२१९.३० ॥
เมื่อเราได้ยินว่าโอรสของปาณฑุถูกเผาในกองไฟ เราก็เร่าร้อนทั้งกลางวันและกลางคืน เราจะไม่กินและจะไม่นอน
1.219.31
असहायाश्चं मे पुत्रा लूनपक्षा इव द्विजाः ।
तत्त्वतः शृणु मे क्षत्तः सुसहायाः सुता मम।
अद्य वै स्थिरसाम्राज्यमाचन्द्रार्कं ममाभवत् ॥ १.२१९.३१ ॥
โอรสของเราไร้ผู้ช่วยเหลือ ดุจนกที่ถูกตัดปีก โอ วิทุระ จงฟังเราโดยแท้จริง โอรสของเราก็มีผู้ช่วยเหลือที่ดี วันนี้อาณาจักรของเราได้มั่นคงตราบเท่าที่พระจันทร์และพระอาทิตย์ยังดำรงอยู่
1.219.32
को हि द्रुपदमासाद्य मित्रं क्षत्तः सबान्धवम् ।
न बुभूषेद्भवेनार्थी गतश्रीरपि पार्थिवः ॥ १.२१९.३२ ॥
โอ วิทุระ กษัตริย์พระองค์ใดเล่า แม้จะเสื่อมจากพระสิริแล้ว เมื่อได้เข้าหาท้าวทรุปทะเป็นมิตรพร้อมทั้งญาติพี่น้อง จะไม่ปรารถนาความเจริญรุ่งเรือง
1.219.33
तं तथा भाषमाणं तु विदुरः प्रत्यभाषत ।
नित्यं भवतु ते बुद्धिरेषा राजञ्छतं समाः।
इत्युक्त्वा प्रययौ राजन्विदुरः स्वं निवेशनम् ॥ १.२१९.३३ ॥
วิทุระจึงตอบท่านผู้กำลังกล่าวดังนั้นว่า "ขอให้ปัญญาของพระองค์นี้คงอยู่ตลอดไปเป็นร้อยปี โอ มหาราช" เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว โอ มหาราช วิทุระก็เสด็จกลับสู่ที่พำนักของตน
1.219.34
ततो दुर्योधनश्चापि राधेयश्च विशांपते ।
धृतराष्ट्रमुपागम्य वचोऽब्रूतामिदं तदा ॥ १.२१९.३४ ॥
ครั้งนั้น โอ เจ้าแห่งมนุษย์ ทุรโยธน์และราธาบุตรกรรณะ ได้เข้าไปหาท้าวธฤตราษฎร์ และได้กล่าวถ้อยคำนี้ในเวลานั้น
1.219.35
सन्निधौ विदुरस्य त्वां दोषं वक्तुं न शक्नुवः ।
विविक्तमिति वक्ष्यावः किं तवेदं चिकीर्षितम् ॥ १.२१९.३५ ॥
เมื่ออยู่ต่อหน้าวิทุระ พวกเราไม่อาจกล่าวถึงความผิดของท่านได้ พวกเราจะพูดกันในที่ลับ ท่านคิดจะทำอะไรด้วยเรื่องนี้
1.219.36
सपत्नवृद्धिं यत्तात मन्यसे वृद्धिमात्मनः ।
अभिष्टौषि च यत्क्षत्तुः समीपे द्विपदांवर ॥ १.२१९.३६ ॥
พ่อ ท่านคิดว่าความเจริญของศัตรูคือความเจริญของตน และท่านยังสรรเสริญพวกเขาต่อหน้าวิทุระ โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
1.219.37
अन्यस्मिन्नृप कर्तव्ये त्वमन्यत्कुरुषेऽनघ ।
तेषां बलविघातो हि कर्तव्यस्तात नित्यशः ॥ १.२१९.३७ ॥
โอ พระราชาผู้ไร้บาป ในหน้าที่อย่างหนึ่ง ท่านกลับทำอีกอย่างหนึ่ง พ่อที่รัก การทำลายกำลังของพวกเขาต้องกระทำอยู่เสมอ
1.219.38
ते वयं प्राप्तकालस्य चिकीर्षां मन्त्रयामहे ।
यथा नो न ग्रसेयुस्ते सपुत्रबलबान्धवान् ॥ १.२१९.३८ ॥
พวกเราจะปรึกษากันว่าควรทำอะไรในเวลาอันสมควร เพื่อมิให้พวกเขากลืนกินพวกเรา พร้อมทั้งบุตร กำลัง และญาติของพวกเรา