మహాభారతం · అధ్యాయం 1.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.219.1
वृत्ते स्वयंवरे चैव राजानः सर्व एव ते ।
यथागतं विप्रजग्मुर्विदित्वा पाण्डवान्वृतान् ॥ १.२१९.१ ॥
స్వయంవరం ముగిసినప్పుడు, పాండవులు ఎన్నుకోబడ్డారని తెలుసుకుని రాజులందరూ వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్లిపోయారు.
1.219.2
अथ दुर्योधनो राजा विमना भ्रातृभिः सह ।
अश्वत्थाम्ना मातुलेन कर्णेन च कृपेण च ॥ १.२१९.२ ॥
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు మనసు చెదిరినవాడై, తన సోదరులతో, అశ్వత్థామతో, మేనమామతో, కర్ణుడితో, కృపుడితో కలిసి వెళ్లాడు.
1.219.3
विनिवृत्तो वृतं दृष्ट्वा द्रौपद्या श्वेतवाहनम् ।
तं तु दुःशासनोऽव्रीडो मन्दंमन्दमिवाब्रवीत् ॥ १.२१९.३ ॥
ద్రౌపది శ్వేతాశ్వుడైన అర్జునుని వరించడం చూసి తిరిగి వచ్చిన నిర్లజ్జుడైన దుఃశాసనుడు అతనితో మెల్లగా మాట్లాడాడు.
1.219.4
यद्यसौ ब्राह्मणो न स्याद्विन्देत द्रौपदीं न सः ।
न हि तं तत्त्वतो राजन्वेद कश्चिद्धनंजयम् ॥ १.२१९.४ ॥
అతడు బ్రాహ్మణుడు కాకపోతే ద్రౌపదిని పొంది ఉండేవాడు కాదు. ఓ రాజా, నిజంగా ధనంజయుని ఎవరూ గుర్తించలేదు.
1.219.5
दैवं च परमं मन्ये पौरुषं चाप्यनर्थकम् ।
धिगस्तु पौरुषं मन्त्रं यद्धरन्तीह पाण्डवाः ॥ १.२१९.५ ॥
దైవమే పరమమని నేను భావిస్తున్నాను; పురుషప్రయత్నం కూడా వ్యర్థమే. పాండవులు ఇక్కడ అపహరిస్తున్న ఆ పురుషప్రయత్నానికి, ఆ ఆలోచనకు ధిక్కారం.
1.219.6
बध्वा चक्षूंषि नः पार्था राज्ञां च द्रुपदात्मजाम् ।
उद्वाह्य राज्ञां तैर्न्यस्तो वामः पादः पृथासुतैः ॥ १.२१९.६ ॥
పృథ కుమారులు మా కళ్ళను కట్టివేసి, రాజుల ముందే ద్రుపదుని కుమార్తెను వివాహం చేసుకుని తీసుకెళ్లి, రాజులపై తమ ఎడమ పాదాన్ని మోపారు.
1.219.7
विमुक्ताः कथमेतेन जतुवेश्मविर्भुजः ।
अस्माकं पौरुषं सत्वं बुद्धिश्चापि गता ततः ॥ १.२१९.७ ॥
ఈ (పురోచనుడి) వల్ల లక్క గృహం నుండి తప్పించుకున్న వారు ఎలా విముక్తులయ్యారు? అప్పుడు మా పౌరుషం, ధైర్యం, బుద్ధి కూడా నశించిపోయాయి.
1.219.8
वयं हता मातुलाद्य विश्वस्य च पुरोचनम् ।
अदग्ध्वा पाण्डवानेतान्स्वयं दग्धो हुताशने ॥ १.२१९.८ ॥
మామా, ఈ రోజు మేము నశించాము; నమ్మకస్తుడైన పురోచనుడు కూడా. ఈ పాండవులను దహించకుండానే అతడు స్వయంగా అగ్నిలో దగ్ధుడయ్యాడు.
1.219.9
मत्तो मातुल मन्येऽहं पाण्डवा बुद्धिमत्तराः ।
तेषां नास्ति भयं मृत्योर्मुक्तानां जतुवेश्मनः ॥ १.२१९.९ ॥
మామా, పాండవులు నాకంటే ఎక్కువ బుద్ధిమంతులని నేను భావిస్తున్నాను. లక్క గృహం నుండి విముక్తులైన వారికి మృత్యుభయం లేదు.
1.219.10
एवं संभाषमाणास्ते निन्दन्तश्च पुरोचनम् ।
पञ्चपुत्रां किरातीं च विदुरं च महामतिम् ॥ १.२१९.१० ॥
ఇలా సంభాషిస్తూ వారు పురోచనుడిని, ఐదుగురు కుమారులు గల కిరాత స్త్రీని, మహామతి విదురుని కూడా నిందించారు.
1.219.11
विविशुर्हास्तिनपुरं दीना विगतचेतसः ॥ १.२१९.११ ॥
దీనులై, మనస్సు కుంగిపోయినవారై వారు హస్తినాపురంలో ప్రవేశించారు.
1.219.12
त्रस्ता विगतसंकल्पा दृष्ट्वा पार्थान्महौजसः ।
मुक्तान्हव्यभुजश्चैव संयुक्तान्द्रुपदेन च ॥ १.२१९.१२ ॥
మహాబలులైన పృథా పుత్రులు విముక్తులై ద్రుపదునితో కలిసి ఉండటం చూసి వారు భయపడి సంకల్పం కోల్పోయారు.
1.219.13
धृष्टद्युम्नं तु संचिन्त्य तथैव च शिखण्डिनम् ।
द्रुपदस्यात्मजांश्चान्यान्सर्वयुद्धविशारदान् ॥ १.२१९.१३ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడిని, అలాగే శిఖండిని, ద్రుపదుని ఇతర కుమారులను, అన్ని యుద్ధాలలో నిపుణులైన వారిని ఆలోచించి (వారు భయపడ్డారు).
1.219.14
विदुरस्त्वथ ताञ्श्रुत्वा द्रौपद्या पाण्डवान्वृतान् ।
व्रीडितान्धार्तराष्ट्रांश्च भग्नदर्पानुपागतान् ॥ १.२१९.१४ ॥
అప్పుడు విదురుడు ద్రౌపది పాండవులను వరించిందని విని, ధృతరాష్ట్ర కుమారులు సిగ్గుపడి, గర్వం భంగమై తిరిగి వచ్చారని విన్నాడు.
1.219.15
ततः प्रीतमनाः क्षत्ता धृतराष्ट्रं विशांपते ।
उवाच दिष्ट्या कुरवो वर्ध्त इति विस्मितः ॥ १.२१९.१५ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన మనసుతో విదురుడు ఆశ్చర్యంతో ధృతరాష్ట్రునితో, "ఓ రాజా, అదృష్టవశాత్తు కురువంశం వృద్ధి చెందుతోంది" అని అన్నాడు.
1.219.16
वैचित्रवीर्यस्तु नृपो निशम्य विदुरस्य तत् ।
अब्रवीत्परमप्रीतो दिष्ट्या दिष्ट्येति भारत ॥ १.२१९.१६ ॥
విచిత్రవీర్యుని కుమారుడైన రాజు విదురుని ఆ మాటలు విని అత్యంత సంతోషించి, "అదృష్టం! అదృష్టం!" అని అన్నాడు, ఓ భారతా.
1.219.17
मन्यते स वृतं पुत्रं ज्येष्ठं द्रुपदकन्यया ।
दुर्योधनमविज्ञानात्प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वरः ॥ १.२१९.१७ ॥
ఆ రాజు, ప్రజ్ఞాచక్షువు, అజ్ఞానంతో ద్రుపద కుమార్తె తన జ్యేష్ఠ కుమారుడు దుర్యోధనుని వరించిందని భావిస్తున్నాడు.
1.219.18
अथ त्वाज्ञापयामास द्रौपद्या भूषणं बहु ।
आनीयतां वै कृष्णेति पुत्रं दुर्योधनं तदा ॥ १.२१९.१८ ॥
అప్పుడు అతను ద్రౌపది కోసం అనేక ఆభరణాలు తెమ్మని ఆజ్ఞాపించాడు; "కృష్ణను తీసుకురండి" అని, అప్పుడు కుమారుడు దుర్యోధనుని కూడా.
1.219.19
अथ स्म पश्चाद्विदुर आचख्यावम्बिकात्मजम् ।
कौरव्या इति सामान्यान्न मन्येथास्तवात्मजान् ॥ १.२१९.१९ ॥
అప్పుడు విదురుడు అంబిక కుమారునితో ఇలా అన్నాడు: 'కౌరవ్యులు అనే సామాన్య నామంతో మీ పుత్రులను (పాండవుల నుండి) వేరుగా భావించకండి.'
1.219.20
वर्धन्त इति मद्वाक्याद्वर्धिताः पाण्डुनन्दनाः ।
कृष्णया संवृताः पार्था विमुक्ता राजसङ्गरात् ॥ १.२१९.२० ॥
'వర్ధంతాం' (వృద్ధి చెందుదురు గాక) అనే నా మాటతో పాండు పుత్రులు అభివృద్ధి చెందారు. రాజు బంధం నుండి విడువబడి పృథ కుమారులు కృష్ణతో కలిశారు.
1.219.21
दिष्ट्या कुशलिनो राजन्पूजिता द्रुपदेन च ॥ १.२१९.२१ ॥
రాజా! అదృష్టవశాత్తు వారు క్షేమంగా ఉన్నారు; ద్రుపదుడిచే సత్కరించబడ్డారు.
1.219.22
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य नराधिपः ।
आकारच्छादनार्थाय दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ १.२१९.२२ ॥
విదురుని ఈ మాటలు విని రాజు తన భావాన్ని దాచుకోవడానికి, 'అదృష్టం! అదృష్టం!' అన్నాడు.
1.219.23
एवं विदुर भद्रं ते यदि जीवन्ति पाण्डवाः ।
न ममौ मे तनौ प्रीतिस्त्वद्वाक्यामृतसंभवा ॥ १.२१९.२३ ॥
'అలాగే కానీ, విదురా! నీకు శుభం కలుగు గాక. పాండవులు జీవించి ఉంటే, నీ అమృత వాక్కుల వలన కలిగిన ఆనందం నా శరీరంలో ఇమడటం లేదు.'
1.219.24
साध्वाचारतया तेषां संबन्धो द्रुपदेन च ।
बभूव परमश्लाघ्यो दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ १.२१९.२४ ॥
వారి సద్వర్తన వల్ల ద్రుపదునితో వారి సంబంధం అత్యంత ప్రశంసనీయమైంది. 'అదృష్టం! అదృష్టం!' అని అన్నాడు.
1.219.25
अन्ववाये वसोर्जातः प्रवरे मात्स्यके कुले ।
वृत्तविद्यातपोवृद्धः पार्थिवानां च संमतः ॥ १.२१९.२५ ॥
వసు వంశంలో, శ్రేష్ఠమైన మత్స్య కులంలో జన్మించినవాడు; ఆచారం, విద్య, తపస్సులలో వృద్ధుడు; రాజులలో గౌరవింపబడినవాడు.
1.219.26
पुत्राश्चास्य तथा पौत्राः सर्वे सुचरितव्रताः ।
तेषां संबन्धिनश्चान्ये बहवः सुमहाबलाः ॥ १.२१९.२६ ॥
అతని కుమారులు, మనవలు అందరూ మంచి వ్రతాలను పాటించువారు; వారి బంధువులు ఎందరో మహాబలవంతులు.
1.219.27
यथैव पाण्डोः पुत्रास्ते ततोऽप्यभ्यधिका मम ।
सेयमभ्यधिकान्येभ्यो वृत्तिर्विदुर मे मता ॥ १.२१९.२७ ॥
పాండుడి కుమారులు ఎలాగో, వారు నాకు వారికంటే ఇంకా ప్రియులు. విదురా, నా ఈ ప్రవర్తన వీరందరికంటే అధికమైనదిగా భావించబడుతుంది.
1.219.28
या प्रीतिः पाण्डुपुत्रेषु न साऽन्यत्र ममाभिभो ।
नित्योऽयं चिन्तितः क्षत्तः सत्यं सत्येन शपे ॥ १.२१९.२८ ॥
పాండు కుమారుల పట్ల నాకున్న ప్రేమ మరెక్కడా లేదు, ఓ సమర్థుడా. విదురా, ఈ చింత ఎప్పుడూ ఉంటుంది; సత్యంపై సత్యంగా నేను ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
1.219.29
यत्ते कुशलिनो वीराः पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
मित्रवन्तोऽभवन्पुत्रा दुर्योधनमुखास्तथा ॥ १.२१९.२९ ॥
పాండు కుమారులైన వీర మహారథులు మిత్రులతో క్షేమంగా ఉండటం నీకు శుభమే; దుర్యోధనుడు ముఖ్యులుగా ఉన్న నా కుమారులు కూడా అలాగే అయ్యారు.
1.219.30
मया श्रुतं यदा वह्नेर्दग्धाः पाण्डुसुता इति ।
तदाऽदह्यं दिवारात्रं न भोक्ष्ये न स्वपामि च ॥ १.२१९.३० ॥
పాండు కుమారులు అగ్నిలో కాలిపోయారని నేను విన్నప్పుడు, పగలు రాత్రి నేను దహించుకుపోయాను; తినను, నిద్రపోను.
1.219.31
असहायाश्चं मे पुत्रा लूनपक्षा इव द्विजाः ।
तत्त्वतः शृणु मे क्षत्तः सुसहायाः सुता मम।
अद्य वै स्थिरसाम्राज्यमाचन्द्रार्कं ममाभवत् ॥ १.२१९.३१ ॥
నా కుమారులు సహాయం లేనివారు, రెక్కలు కత్తిరించిన పక్షుల వలె. విదురా, వినుము; నిజంగా నా కుమారులకు మంచి సహాయకులు ఉన్నారు. ఈ రోజు నా సామ్రాజ్యం చంద్రుడు సూర్యుడు ఉన్నంతవరకు స్థిరమైంది.
1.219.32
को हि द्रुपदमासाद्य मित्रं क्षत्तः सबान्धवम् ।
न बुभूषेद्भवेनार्थी गतश्रीरपि पार्थिवः ॥ १.२१९.३२ ॥
విదురా, ద్రుపదుడు మరియు ఆయన బంధువులను మిత్రులుగా చేరుకుంటే, శ్రీ తగ్గిన రాజు కూడా అభివృద్ధిని కోరకుండా ఉంటాడా?
1.219.33
तं तथा भाषमाणं तु विदुरः प्रत्यभाषत ।
नित्यं भवतु ते बुद्धिरेषा राजञ्छतं समाः।
इत्युक्त्वा प्रययौ राजन्विदुरः स्वं निवेशनम् ॥ १.२१९.३३ ॥
అలా మాట్లాడిన ధృతరాష్ట్రునికి విదురుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: రాజా, నీ ఈ బుద్ధి ఎల్లప్పుడూ నూరు సంవత్సరాలు ఉండుగాక. అని చెప్పి, రాజా, విదురుడు తన నివాసానికి వెళ్ళాడు.
1.219.34
ततो दुर्योधनश्चापि राधेयश्च विशांपते ।
धृतराष्ट्रमुपागम्य वचोऽब्रूतामिदं तदा ॥ १.२१९.३४ ॥
అప్పుడు, ప్రజాపాలకా, దుర్యోధనుడు మరియు రాధేయుడు కర్ణుడు కూడా ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు వచ్చి ఈ మాటలు పలికారు.
1.219.35
सन्निधौ विदुरस्य त्वां दोषं वक्तुं न शक्नुवः ।
विविक्तमिति वक्ष्यावः किं तवेदं चिकीर्षितम् ॥ १.२१९.३५ ॥
విదురుని సమక్షంలో నిన్ను దోషం పట్టుకొని మాట్లాడలేము. ఏకాంతంలో మాట్లాడదాం. నీ ఈ ఉద్దేశం ఏమిటి?
1.219.36
सपत्नवृद्धिं यत्तात मन्यसे वृद्धिमात्मनः ।
अभिष्टौषि च यत्क्षत्तुः समीपे द्विपदांवर ॥ १.२१९.३६ ॥
తండ్రీ, నీవు శత్రువుల వృద్ధిని నీ స్వంత వృద్ధిగా భావిస్తున్నావు; విదురుని ఎదుట వారిని ప్రశంసిస్తున్నావు, ద్విజోత్తమా.
1.219.37
अन्यस्मिन्नृप कर्तव्ये त्वमन्यत्कुरुषेऽनघ ।
तेषां बलविघातो हि कर्तव्यस्तात नित्यशः ॥ १.२१९.३७ ॥
నిష్కల్మషుడవైన రాజా, వేరే కర్తవ్యంలో నీవు మరొకటే చేస్తున్నావు. ప్రియ పుత్రా, వారి బలాన్ని నాశనం చేయడం ఎల్లప్పుడూ చేయవలసినదే.
1.219.38
ते वयं प्राप्तकालस्य चिकीर्षां मन्त्रयामहे ।
यथा नो न ग्रसेयुस्ते सपुत्रबलबान्धवान् ॥ १.२१९.३८ ॥
సమయానికి తగిన పని చేయాలని మేము ఆలోచిస్తున్నాము, వారు మమ్మల్ని, మా పుత్రులు, బలం, బంధువులతో సహా మింగకుండేలా.