મહાભારત · અધ્યાય 1.221
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.221.1
दुर्योधन तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मतिः ।
न ह्युपायेन ते शक्याः पाण्डवाः कुरुवर्धन ॥ १.२२१.१ ॥
હે દુર્યોધન, તારી બુદ્ધિ યોગ્ય નથી એવો મારો મત છે. હે કુરુવંશવર્ધન, ઉપાયથી પાંડવો જીતી શકાય તેમ નથી.
1.221.2
पूर्वमेव हि ते सूक्ष्मैरुपायैर्यतितास्त्वया ।
निग्रहीतुं तदा वीर न चैव शकितास्त्वया ॥ १.२२१.२ ॥
હે વીર, પહેલાં પણ તેં સૂક્ષ્મ ઉપાયોથી તેમને રોકવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, પણ ત્યારે તું તેમ કરી શક્યો નહોતો.
1.221.3
इहैव वर्तमानास्ते समीपे तव पार्थिव ।
अजातपक्षाः शिशवः शकिता नैव बाधितुम् ॥ १.२२१.३ ॥
હે રાજન્, તેઓ અહીં જ તારી પાસે રહેતા હતા. પાંખ ન ફૂટેલાં બચ્ચાંની જેમ તેમને હાનિ પહોંચાડવી શક્ય નહોતી.
1.221.4
जातपक्षा विदेशस्था विवृद्धाः सर्वशोऽद्य ते ।
नोपायसाध्याः कौन्तेया ममैषा मतिरच्युता ॥ १.२२१.४ ॥
હવે તેમને પાંખો આવી ગઈ છે, દૂરના દેશમાં રહીને તેઓ પૂરેપૂરા મોટા થયા છે. કુંતીપુત્રો ઉપાયથી વશ થશે નહીં, એ મારો અચળ મત છે.
1.221.5
न च ते व्यसनैर्योक्तुं शक्या दिष्टकृतेन च ।
शकिताश्चेप्सवश्चैव पितृपैतामहं पदम् ॥ १.२२१.५ ॥
તેમને વિપત્તિઓ કે દૈવી સંકટોથી વશ કરી શકાય તેમ નથી. તેઓ સમર્થ છે અને પિતૃ-પિતામહનું પદ મેળવવા ઇચ્છે છે.
1.221.6
परस्परेण भेदश्च नाधातुं तेषु शक्यते ।
एकस्यां ये रताः पत्न्यां न भिद्यन्ते परस्परम् ॥ १.२२१.६ ॥
તેમની વચ્ચે ભેદ પાડવો પણ શક્ય નથી. એક જ પત્નીમાં અનુરક્ત રહેનારા પરસ્પર વિખૂટા પડતા નથી.
1.221.7
न चापि कृष्णा शक्येत तेभ्यो भेदयितुं परैः ।
परिद्यूनान्वृतवती किमुताद्य मृजावतः ॥ १.२२१.७ ॥
કૃષ્ણાને અન્ય કોઈ તેમનાથી અલગ કરી શકે નહીં. દુઃખીઓને વરનારી, આજે પવિત્રો વિશે શું કહેવું!
1.221.8
ईप्सितश्च गुणः स्त्रीणामेकस्या बहुभर्तृता ।
तं च प्राप्तवती कृष्णा न सा भेदयितुं क्षमा ॥ १.२२१.८ ॥
એક પત્નીને અનેક પતિઓ હોવા એ સ્ત્રીઓનો ઇચ્છનીય ગુણ છે. તે ગુણ પામેલી કૃષ્ણા તેમને અલગ કરવા સમર્થ નથી.
1.221.9
आर्यव्रतश्च पाञ्चाल्यो न स राजा धनप्रियः ।
न संत्यक्ष्यति कौन्तेयान्राज्यदानैरपि ध्रुवम् ॥ १.२२१.९ ॥
તે પાંચાલ રાજા આર્યવ્રત છે; ધનપ્રિય રાજા નથી. રાજ્યદાન આપીને પણ તે કૌંતેયોને નિશ્ચયે ત્યજશે નહીં.
1.221.10
तथाऽस्म पुत्रो गुणवाननुरक्तश्च पाण्डवान् ।
तस्मान्नोपायसाध्यांस्तानहं मन्ये कथंचन ॥ १.२२१.१० ॥
એ જ રીતે અમારો ગુણવાન પુત્ર પણ પાંડવોમાં અનુરક્ત છે. તેથી કોઈ ઉપાયથી તેમને સાધ્ય માનું છું નહીં.
1.221.11
इदं त्वद्य क्षमं कर्तुमस्माकं पुरुषर्षभ ।
यावन्न कृतमूलास्ते पाण्डवेया विशांपते ॥ १.२२१.११ ॥
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ! આપણા માટે આજે આ જ કરવું યોગ્ય છે; હે પ્રજાપતિ, પાંડવો મૂળ ઘાલે તે પહેલાં.
1.221.12
तावत्प्रहरणीयास्ते तत्तुभ्यं तात रोचताम् ।
अस्मत्पक्षो महान्यावद्यावत्पाञ्चालको लघुः।
तावत्प्रहरणं तेषां क्रियतां मा विचारय ॥ १.२२१.१२ ॥
ત્યાં સુધી તેમના પર પ્રહાર કરવો જોઈએ. હે તાત, આ તને ગમે. આપણો પક્ષ મોટો અને પાંચાલોનો પક્ષ નાનો હોય ત્યાં સુધી તેમના પર પ્રહાર થાય; વિચારીશ નહીં.
1.221.13
वाहनानि प्रभूतानि मित्राणि च कुलानि च ।
यावन्न तेषां गान्धारे तावद्विक्रम पार्थिव ॥ १.२२१.१३ ॥
હે ગાંધાર, જ્યાં સુધી તેમની પાસે ઘણાં વાહનો, મિત્રો અને કુળો છે, ત્યાં સુધી, હે રાજા, પરાક્રમ બતાવો.
1.221.14
यावच्च राजा पाञ्चाल्यो नोद्यमे कुरुते मनः ।
सह पुत्रैर्महावीर्यैस्तावद्विक्रम पार्थिव ॥ १.२२१.१४ ॥
પાંચાલ રાજા મહાપરાક્રમી પુત્રો સહિત ઉદ્યમમાં મન લગાવતા નથી ત્યાં સુધી, હે રાજા, પરાક્રમ બતાવો.
1.221.15
यावन्नायाति वार्ष्णेयः कर्षन्यादववाहिनीम् ।
राज्यार्थे पाण्डवेयानां पाञ्चाल्यसदनं प्रति ॥ १.२२१.१५ ॥
પાંડવોના રાજ્ય માટે યાદવ સેનાને ખેંચીને વાર્ષ્ણેય પાંચાલના ભવન તરફ ન આવે ત્યાં સુધી,
1.221.16
वसूनि विविधान्भोगान्राज्यमेव च केवलम् ।
नात्याज्यमस्ति कृष्णस्य पाण्डवार्थे कथंचन ॥ १.२२१.१६ ॥
કૃષ્ણ પાસે ધન, વિવિધ ભોગ અને કેવળ રાજ્ય જ નથી; પાંડવો માટે તે કોઈ પણ રીતે તે છોડશે નહીં.
1.221.17
विक्रमेण मही प्राप्ता भरतेन महात्मना ।
विक्रमेण च लोकांस्त्रीञ्जितवान्पाकशासनः ॥ १.२२१.१७ ॥
મહાત્મા ભરતે પરાક્રમથી પૃથ્વી મેળવી; પાકશાસન ઇન્દ્રે પરાક્રમથી ત્રણે લોક જીત્યા.
1.221.18
विक्रमं च प्रशंसन्ति क्षत्रियस्य विशांपते ।
स्वको हि धर्मः शूराणां विक्रमः पार्थिवर्षभ ॥ १.२२१.१८ ॥
હે વિશાંપતિ, ક્ષત્રિયના પરાક્રમની લોકો પ્રશંસા કરે છે; હે પાર્થિવર્ષભ, શૂરોનો સ્વધર્મ પરાક્રમ જ છે.
1.221.19
ते बलेन वयं राजन्महता चतुरङ्गिणा ।
प्रमथ्य द्रुपदं शीघ्रमानयामेह पाण्डवान् ॥ १.२२१.१९ ॥
હે રાજન્, આપણી મહાન ચતુરંગિણી સેનાના બળથી દ્રુપદને તરત હરાવીને પાંડવોને અહીં લાવીએ.
1.221.20
न हि साम्ना न दानेन न भदेन च पाण्डवाः ।
शक्याः साधयितुं तस्माद्विक्रमेणैव ताञ्जहि ॥ १.२२१.२० ॥
સામ, દાન કે ભેદથી પાંડવોને વશ કરી શકાય તેમ નથી; તેથી પરાક્રમથી જ તેમનો સંહાર કર.
1.221.21
तान्विक्रमेण जित्वेमामखिलां भुङ्क्ष्व मेदिनीम् ।
अतो नान्यं प्रपश्यामि कार्योपायं जनाधिप ॥ १.२२१.२१ ॥
તેમને પરાક્રમથી જીતીને આ સમગ્ર પૃથ્વીનો ઉપભોગ કર. હે જનાધિપ, આ કાર્ય માટે બીજો ઉપાય મને દેખાતો નથી.
1.221.22
श्रुत्वा तु राधेयवचो धृतराष्ट्रः प्रतापवान् ।
अभिपूज्य ततः पश्चादिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२२१.२२ ॥
રાધેયના વચન સાંભળીને પ્રતાપી ધૃતરાષ્ટ્રે તેનું સન્માન કર્યું અને પછી આ વચન કહ્યું.
1.221.23
उपपन्नं महाप्राज्ञे कृतास्त्रे सूतनन्दने ।
त्वयि विक्रमसंपन्नमिदं वचनमीदृशम् ॥ १.२२१.२३ ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ, શસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ સૂતનંદન, પરાક્રમસંપન્ન એવા તારા મુખેથી આવું વચન યોગ્ય છે.
1.221.24
भूय एव तु भीष्मश्च द्रोणो विदुर एव च ।
युवां च कुरुतं बुद्धिं भवेद्या नः सुखोदया ॥ १.२२१.२४ ॥
ફરી ભીષ્મ, દ્રોણ અને વિદુર, અને તમે બંને, આપણને સુખ આપે એવો વિચાર કરો.
1.221.25
तत आनाय्य तान्सर्वान्मन्त्रिणः सुमहायशाः ।
धृतराष्ट्रो महाराज मन्त्रयामास वै तदा ॥ १.२२१.२५ ॥
ત્યારે તે બધા મંત્રીઓને બોલાવીને, અતિ યશસ્વી મહારાજ ધૃતરાષ્ટ્રે તેમની સાથે મંત્રણા કરી.