Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.221

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.221.1

दुर्योधन तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मतिः ।
न ह्युपायेन ते शक्याः पाण्डवाः कुरुवर्धन ॥ १.२२१.१ ॥

ਹੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਹੈ। ਹੇ ਕੁਰੂਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ।

1.221.2

पूर्वमेव हि ते सूक्ष्मैरुपायैर्यतितास्त्वया ।
निग्रहीतुं तदा वीर न चैव शकितास्त्वया ॥ १.२२१.२ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੂੰ ਸੂਖਮ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਤਦ ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ।

1.221.3

इहैव वर्तमानास्ते समीपे तव पार्थिव ।
अजातपक्षाः शिशवः शकिता नैव बाधितुम् ॥ १.२२१.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬਿਨਾਂ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ।

1.221.4

जातपक्षा विदेशस्था विवृद्धाः सर्वशोऽद्य ते ।
नोपायसाध्याः कौन्तेया ममैषा मतिरच्युता ॥ १.२२१.४ ॥

ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੰਭ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਟੱਲ ਮਤ ਹੈ।

1.221.5

न च ते व्यसनैर्योक्तुं शक्या दिष्टकृतेन च ।
शकिताश्चेप्सवश्चैव पितृपैतामहं पदम् ॥ १.२२१.५ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਪਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕੀਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਨਾਲ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾ-ਦਾਦਿਆਂ ਦਾ ਪਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

1.221.6

परस्परेण भेदश्च नाधातुं तेषु शक्यते ।
एकस्यां ये रताः पत्न्यां न भिद्यन्ते परस्परम् ॥ १.२२१.६ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਾਉਣੀ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਇੱਕੋ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ।

1.221.7

न चापि कृष्णा शक्येत तेभ्यो भेदयितुं परैः ।
परिद्यूनान्वृतवती किमुताद्य मृजावतः ॥ १.२२१.७ ॥

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਵਾਲੀ, ਅੱਜ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖੀਏ!

1.221.8

ईप्सितश्च गुणः स्त्रीणामेकस्या बहुभर्तृता ।
तं च प्राप्तवती कृष्णा न सा भेदयितुं क्षमा ॥ १.२२१.८ ॥

ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕਈ ਪਤੀ ਹੋਣਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਛਤ ਗੁਣ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਣ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ।

1.221.9

आर्यव्रतश्च पाञ्चाल्यो न स राजा धनप्रियः ।
न संत्यक्ष्यति कौन्तेयान्राज्यदानैरपि ध्रुवम् ॥ १.२२१.९ ॥

ਉਹ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਾ ਆਰਿਆਵ੍ਰਤ ਹੈ; ਧਨ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ। ਰਾਜ-ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਕੌਂਤੇਯਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗਾ।

1.221.10

तथाऽस्म पुत्रो गुणवाननुरक्तश्च पाण्डवान् ।
तस्मान्नोपायसाध्यांस्तानहं मन्ये कथंचन ॥ १.२२१.१० ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਰਕਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।

1.221.11

इदं त्वद्य क्षमं कर्तुमस्माकं पुरुषर्षभ ।
यावन्न कृतमूलास्ते पाण्डवेया विशांपते ॥ १.२२१.११ ॥

ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਅੱਜ ਇਹੀ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਪਾਂਡਵ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਕੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ।

1.221.12

तावत्प्रहरणीयास्ते तत्तुभ्यं तात रोचताम् ।
अस्मत्पक्षो महान्यावद्यावत्पाञ्चालको लघुः।
तावत्प्रहरणं तेषां क्रियतां मा विचारय ॥ १.२२१.१२ ॥

ਤਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਤਾਤ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ। ਜਦ ਤੱਕ ਸਾਡਾ ਪੱਖ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਕਰ।

1.221.13

वाहनानि प्रभूतानि मित्राणि च कुलानि च ।
यावन्न तेषां गान्धारे तावद्विक्रम पार्थिव ॥ १.२२१.१३ ॥

ਹੇ ਗੰਧਾਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਵਾਹਨ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਕੁਲ ਹਨ, ਤਦ ਤੱਕ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾਓ।

1.221.14

यावच्च राजा पाञ्चाल्यो नोद्यमे कुरुते मनः ।
सह पुत्रैर्महावीर्यैस्तावद्विक्रम पार्थिव ॥ १.२२१.१४ ॥

ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਾ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ ਜਦ ਤੱਕ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾਓ।

1.221.15

यावन्नायाति वार्ष्णेयः कर्षन्यादववाहिनीम् ।
राज्यार्थे पाण्डवेयानां पाञ्चाल्यसदनं प्रति ॥ १.२२१.१५ ॥

ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਲਈ ਯਾਦਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਜਦ ਤੱਕ,

1.221.16

वसूनि विविधान्भोगान्राज्यमेव च केवलम् ।
नात्याज्यमस्ति कृष्णस्य पाण्डवार्थे कथंचन ॥ १.२२१.१६ ॥

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਧਨ, ਵਿਵਿਧ ਭੋਗ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਰਾਜ ਹੀ ਨਹੀਂ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗੇਗਾ।

1.221.17

विक्रमेण मही प्राप्ता भरतेन महात्मना ।
विक्रमेण च लोकांस्त्रीञ्जितवान्पाकशासनः ॥ १.२२१.१७ ॥

ਮਹਾਤਮਾ ਭਰਤ ਨੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਜਿੱਤੇ।

1.221.18

विक्रमं च प्रशंसन्ति क्षत्रियस्य विशांपते ।
स्वको हि धर्मः शूराणां विक्रमः पार्थिवर्षभ ॥ १.२२१.१८ ॥

ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਪਾਰਥਿਵਰਸ਼ਭ, ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਹੀ ਹੈ।

1.221.19

ते बलेन वयं राजन्महता चतुरङ्गिणा ।
प्रमथ्य द्रुपदं शीघ्रमानयामेह पाण्डवान् ॥ १.२२१.१९ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਡੀ ਮਹਾਨ ਚਤੁਰੰਗਿਣੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹਰਾ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆਈਏ।

1.221.20

न हि साम्ना न दानेन न भदेन च पाण्डवाः ।
शक्याः साधयितुं तस्माद्विक्रमेणैव ताञ्जहि ॥ १.२२१.२० ॥

ਸਾਮ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਭੇਦ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ; ਇਸ ਲਈ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ।

1.221.21

तान्विक्रमेण जित्वेमामखिलां भुङ्क्ष्व मेदिनीम् ।
अतो नान्यं प्रपश्यामि कार्योपायं जनाधिप ॥ १.२२१.२१ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਸ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰੋ। ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।

1.221.22

श्रुत्वा तु राधेयवचो धृतराष्ट्रः प्रतापवान् ।
अभिपूज्य ततः पश्चादिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२२१.२२ ॥

ਰਾਧੇਯ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

1.221.23

उपपन्नं महाप्राज्ञे कृतास्त्रे सूतनन्दने ।
त्वयि विक्रमसंपन्नमिदं वचनमीदृशम् ॥ १.२२१.२३ ॥

ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਬਚਨ ਯੋਗ ਹੈ।

1.221.24

भूय एव तु भीष्मश्च द्रोणो विदुर एव च ।
युवां च कुरुतं बुद्धिं भवेद्या नः सुखोदया ॥ १.२२१.२४ ॥

ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਕਰੋ।

1.221.25

तत आनाय्य तान्सर्वान्मन्त्रिणः सुमहायशाः ।
धृतराष्ट्रो महाराज मन्त्रयामास वै तदा ॥ १.२२१.२५ ॥

ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਅਤਿ ਯਸ਼ਸਵੀ ਮਹਾਰਾਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ।