મહાભારત · અધ્યાય 1.222
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.222.1
न रोचते विग्रहो मे पाण्डुपुत्रैः कथंचन ।
यथैव धृतराष्ट्रो मे तथा पाण्डुरसंशयम् ॥ १.२२२.१ ॥
પાંડુના પુત્રો સાથે કોઈ પણ રીતે મને યુદ્ધ ગમતું નથી. જેમ ધૃતરાષ્ટ્ર મારા છે, તેમ નિઃસંદેહ પાંડુ પણ છે.
1.222.2
गान्धार्याश्च यथा पुत्रास्तथा कुन्तीसुता मम ।
यथा च मम ते रक्ष्या धृतराष्ट्र तथा तव ॥ १.२२२.२ ॥
ગાંધારીના પુત્રો જેમ મારા છે, તેમ કુંતીના પુત્રો પણ મારા છે. અને જેમ તેઓ મારે રક્ષવા યોગ્ય છે, હે ધૃતરાષ્ટ્ર, તેમ તારે પણ.
1.222.3
यथा च मम राज्ञश्च तथा दुर्योधनस्य ते ।
तथा कुरूणां सर्वेषामन्येषामपि पार्थिव ॥ १.२२२.३ ॥
મારા અને રાજાના જેમ, તેમ તારા પુત્ર દુર્યોધનના પણ; તેમ જ બધા કુરુઓના અને બીજાઓના પણ, હે પાર્થિવ.
1.222.4
एवं गते विग्रहं तैर्न रोचे ।
सन्धाय वीरैर्दीयतामर्धभूमिः।
तेषामपीदं प्रपितामहानां ।
राज्यं पितुश्चैव कुरूत्तमानाम् ॥ १.२२२.४ ॥
આવી સ્થિતિમાં તેમની સાથે યુદ્ધ મને મંજૂર નથી. વીરો સાથે સંધિ કરીને તેમને અડધી ભૂમિ આપવી. આ રાજ્ય તેમના પરદાદાઓનું અને કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા તેમના પિતાનું પણ છે.
1.222.5
दुर्योधन यथा र्जायं त्वमिदं तात पश्यसि ।
मम पैतृकमित्येवं तेऽपि पश्यन्ति पाण्डवाः ॥ १.२२२.५ ॥
દુર્યોધન, આ રાજ્ય 'આ મારું પૈતૃક છે' એમ જેમ તું માને છે, તેમ પાંડવો પણ 'આ અમારું પૈતૃક છે' એમ માને છે.
1.222.6
यदि राज्यं न ते प्राप्ताः पाण्डवेया यशस्विनः ।
कुत एव तवापीदं भारतस्यापि कस्यचित् ॥ १.२२२.६ ॥
જો યશસ્વી પાંડવોને રાજ્ય ન મળ્યું હોત, તો તને આ ક્યાંથી મળત? ભરતવંશમાંથી કોઈને પણ આ કેવી રીતે મળત?
1.222.7
अधर्मेण च राज्यं त्वं प्राप्तवान्भरतर्षभ ।
तेऽपि राज्यमनुप्राप्ताः पूर्वमेवेति मे मतिः ॥ १.२२२.७ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તેં અધર્મથી રાજ્ય મેળવ્યું છે. તેમણે પણ પહેલાં જ રાજ્ય મેળવ્યું હતું, એવો મારો મત છે.
1.222.8
मधुरेणैव राज्यस्य तेषामर्धं प्रदीयताम् ।
एतद्धि पुरुषव्याघ्र हितं सर्वजनस्य च ॥ १.२२२.८ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, મધુર વચનથી જ રાજ્યનો અડધો ભાગ તેમને આપવામાં આવે. આ જ સર્વના હિતમાં છે.
1.222.9
अतोऽन्यथा चेत्क्रियते न हितं नो भविष्यति ।
तवाप्यकीर्तिः सकला भविष्यति न संशयः ॥ १.२२२.९ ॥
આથી ઊલટું કરવામાં આવશે તો આપણું હિત નહીં થાય. તારી પણ સંપૂર્ણ અપકીર્તિ થશે, એમાં સંશય નથી.
1.222.10
कीर्तिरक्षणमातिष्ठ कीर्तिर्हि परमं बलम् ।
नष्टकीर्तेर्मनुष्यस्य जीवितं ह्यफळं स्मृतम् ॥ १.२२२.१० ॥
કીર્તિનું રક્ષણ કરવા તત્પર થા; કીર્તિ જ પરમ બળ છે. કીર્તિ નષ્ટ થયેલા મનુષ્યનું જીવન નિષ્ફળ મનાયું છે.
1.222.11
यावत्कीर्तिर्मनुष्यस्य न प्रणश्यति कौरव ।
तावज्जीवति गान्धरे नष्टकीर्तिस्तु नश्यति ॥ १.२२२.११ ॥
હે કૌરવ, મનુષ્યની કીર્તિ જ્યાં સુધી નષ્ટ ન થાય ત્યાં સુધી તે જીવિત રહે છે. હે ગાંધારીપુત્ર, પરંતુ કીર્તિ નષ્ટ થયેલો તો નષ્ટ જ થાય છે.
1.222.12
तमिमं समुपातिष्ठ धर्मं कुरुकुलोचितम् ।
अनुरूपं महाबाहो पूर्वेषामात्मनः कुरु ॥ १.२२२.१२ ॥
હે મહાબાહુ, કુરુકુળને યોગ્ય એવા આ ધર્મનું સંપૂર્ણ પાલન કર. તારા પૂર્વજોને અનુરૂપ આચરણ કર.
1.222.13
दिष्ट्या ध्रियन्ते पार्था हि दिष्ट्या जीवति सा पृथा ।
दिष्ट्या पुरोचनः पापो न सकामोऽत्ययं गतः ॥ १.२२२.१३ ॥
નસીબથી પાર્થો જીવિત છે; નસીબથી તે પૃથા પણ જીવિત છે. નસીબથી પાપી પુરોચન પોતાની ઇચ્છા પૂર્ણ કર્યા વિના નાશ પામ્યો.
1.222.14
यदाप्रभृति दग्धास्ते कुन्तिभोजसुतासुताः ।
तदाप्रभृति गान्धारे न शक्नोम्यभिवीक्षितुम् ॥ १.२२२.१४ ॥
કુંતિભોજના વંશના તે પુત્રો જ્યારથી બળી ગયા, હે ગાંધારીપુત્ર, ત્યારથી હું તેમની સામે જોવા સમર્થ નથી.
1.222.15
लोके प्राणभृतां किंचिच्छ्रुत्वा कुन्तीं तथागताम् ।
न चापि दोषेण तथा लोको मन्येत्पुरोचनम्।
यथा त्वां पुरुषव्याघ्र लोको दोषेण गच्छति ॥ १.२२२.१५ ॥
જગતમાં કોઈ પણ પ્રાણી વિશે કુંતીની આવી દશા સાંભળીને પણ લોકો પુરોચનને એટલો દોષી નહીં માને; હે પુરુષવ્યાઘ્ર, જેમ લોક તને દોષી માની રહ્યું છે તેમ નહીં.
1.222.16
तदिदं जीवितं तेषां तव किल्बिषनाशनम् ।
संमन्तव्यं महाराज पाण्डवानां च दर्शनम् ॥ १.२२२.१६ ॥
તેથી તેમનું આ જીવન તારા પાપનો નાશ કરનારું છે. હે મહારાજ, પાંડવોનાં દર્શનને પણ એ જ રીતે માનવું જોઈએ.
1.222.17
न चापि तेषां वीराणां जीवतां कुरुनन्दन ।
पित्र्योंशः शक्य आदातुमपि वज्रभृता स्वयं ॥ १.२२२.१७ ॥
હે કુરુનંદન, જીવિત એ વીરોનો પૈતૃક ભાગ સ્વયં વજ્રધારી પણ લઈ શકે એમ નથી.
1.222.18
ते सर्वेऽवस्थिता धर्मे सर्वे चैवैकचेतसः ।
अधर्मेण निरस्ताश्च तुल्ये राज्ये विशेषतः ॥ १.२२२.१८ ॥
તેઓ સૌ ધર્મમાં સ્થિત છે અને સૌ એકચિત્ત છે. અધર્મથી હાંકી કઢાયેલા તેઓ, સમાન રાજ્યમાં વિશેષે કરીને (અન્યાયના ભોગ બનેલા).
1.222.19
यदि धर्मस्त्वया कार्यो यदि कार्यं प्रियं च मे ।
क्षेमं च यदि कर्तव्यं तेषामर्धं प्रदीयताम् ॥ १.२२२.१९ ॥
જો તારે ધર્મનું પાલન કરવું હોય, જો મને પ્રિય કાર્ય કરવું હોય, અને જો તેમનું કલ્યાણ કરવું હોય, તો તેમને અડધું રાજ્ય આપ.