ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.224
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.224.1
राजन्निःसंशयं श्रेयो वाच्यस्त्वमसि बान्धवैः ।
न त्वशुश्रूषमाणे वै वाक्यं संप्रति तिष्ठति ॥ १.२२४.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବାନ୍ଧବମାନେ ତୁମକୁ ହିତକର କଥା କହିବା ନିଃସନ୍ଦେହ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ନୁହେଁ, ତା ପାଇଁ ସେ ବାକ୍ୟ ଏବେ ଫଳପ୍ରଦ ହୁଏ ନାହିଁ।
1.224.2
प्रियं हितं च तद्वाक्यमुक्तवान्कुरुसत्तमः ।
भीष्मः शान्तनवो राजन्प्रतिगृह्णासि तन्न च ॥ १.२२४.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତକର ବାକ୍ୟ କହିଥିଲେ; ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହଁ।
1.224.3
तथा द्रोणेन बहुधा भाषितं हितमुत्तमम् ।
तच्च राधासुतः कर्णो मन्यते न हितं तव ॥ १.२२४.३ ॥
ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଥର ଉତ୍ତମ ଓ ହିତକର କଥା କହିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ତାହା ତୁମ ପାଇଁ ହିତକର ବୋଲି ମାନେ ନାହିଁ।
1.224.4
चिन्तयंश्च न पश्यामि राजंस्तव सुहृत्तमम् ।
आभ्यां पुरुषसिंहाभ्यां यो वा स्यात्प्रज्ञयाधिकः ॥ १.२२४.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଚିନ୍ତା କଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମର ଏପରି କୌଣସି ପରମ ହିତୈଷୀ ଦେଖେ ନାହିଁ ଯିଏ ଏହି ଦୁଇ ପୁରୁଷସିଂହଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ଅଧିକ।
1.224.5
इमौ हि वृद्धौ वयसा प्रज्ञया च श्रुतेन च ।
समौ च त्वयि राजेन्त्र तथा पाण्डुसुतेषु च ॥ १.२२४.५ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଦୁଇଜଣ ବୟସ, ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନରେ ବୃଦ୍ଧ; ତୁମ ପ୍ରତି ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସମାନ।
1.224.6
धर्मे चानवरौ राजन्सत्यतायां च भारत ।
रामाद्दाशरथेश्चैव गयाच्चैव न संशयः ॥ १.२२४.६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହେ ଭାରତ, ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟରେ ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ଓ ଗୟଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା କମ ନୁହଁନ୍ତି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.224.7
न चोक्तवन्तावश्रेयः पुरस्तादपि किंचन ।
न चाप्यपकृतं किंचिदनयोर्लक्ष्यते त्वयि ॥ १.२२४.७ ॥
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅହିତକର କିଛି କହିନଥିଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କଠାରେ କୌଣସି ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
1.224.8
तावुभौ पुरुषव्याघ्रावनागसि नृपे त्वयि ।
न मन्त्रयेतां त्वच्छ्रेयः कथं सत्यपराक्रमौ ॥ १.२२४.८ ॥
ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ, ନିରପରାଧୀ ରାଜା ଆପଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ, ଆପଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ବିରୋଧରେ କିପରି ପରାମର୍ଶ କରିବେ?
1.224.9
प्रज्ञावन्तौ नरश्रेष्ठावस्मिँल्लोके नराधिप ।
त्वन्निमित्तमतो नेमौ किंचिज्जिह्मं वदिष्यतः ॥ १.२२४.९ ॥
ହେ ନରାଧିପ! ଏ ଜଗତରେ ଏହି ଦୁଇଜଣ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଓ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଆପଣଙ୍କ କାରଣରୁ ସେମାନେ କୌଣସି କୁଟିଳ କଥା କହିବେ ନାହିଁ।
1.224.10
इति मे नैष्ठिकी बुद्धिर्वर्तते कुरुनन्दन ।
न चार्थहेतोर्धर्मज्ञौ वक्ष्यतः पक्षसंश्रितम् ॥ १.२२४.१० ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ବୁଦ୍ଧି; ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏହି ଦୁଇଜଣ ଧନ ପାଇଁ କୌଣସି ପକ୍ଷକୁ ସମର୍ଥନ କରି କହିବେ ନାହିଁ।
1.224.11
एतद्धि परमं श्रेयो मन्येऽहं तव भारत ।
दुर्योधनप्रभृतयः पुत्रा राजन्यथा तव ॥ १.२२४.११ ॥
ହେ ଭାରତ! ମୁଁ ଭାବେ ଏହା ଆପଣଙ୍କର ପରମ ମଙ୍ଗଳ; ହେ ରାଜନ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ପ୍ରମୁଖ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯେପରି ଆପଣଙ୍କର, ସେପରି।
1.224.12
तथैव पाण्डवेयास्ते पुत्रा राजन्न संशयः ।
तेषु चेदहितं किंचिन्मन्त्रयेयुरतद्विदः ॥ १.२२४.१२ ॥
ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ହେ ରାଜନ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅହିତକର କିଛି ସେମାନେ ପରାମର୍ଶ କଲେ, ସେମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
1.224.13
मन्त्रिणस्ते न च श्रेयः प्रपश्यन्ति विशेषतः ।
अथ ते हृदये राजन्विशेषः स्वेषु वर्तते।
अन्तरस्थं विवृण्वानाः श्रेयः कुर्युर्न ते ध्रुवम् ॥ १.२२४.१३ ॥
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିଶେଷତଃ କଲ୍ୟାଣ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ପକ୍ଷପାତ ଅଛି। ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା କଥା ପ୍ରକାଶ କରି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲ୍ୟାଣ କରିବେ ନାହିଁ।
1.224.14
एतदर्थमिमौ राजन्महात्मानौ महाद्युती ।
नोचतुर्विवृतं किंचिन्न ह्येष तव निश्चयः ॥ १.२२४.१४ ॥
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ଓ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ କିଛି ବି ପ୍ରକାଶ୍ୟରେ କହିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ଆପଣଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟ।
1.224.15
यच्चाप्यशक्यतां तेषामाहतुः पुरुषर्षभौ ।
तत्तथा पुरुषव्याघ्र तव तद्भद्रमस्तु ते ॥ १.२२४.१५ ॥
ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଅସାଧ୍ୟ ବୋଲି କହିଲେ, ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ତାହା ସେହିପରି ହେଉ। ଆପଣଙ୍କର ସେହି କଲ୍ୟାଣ ହେଉ।
1.224.16
कथं हि पाण्डवः श्रीमान्सव्यसाची धनञ्जयः ।
शक्यो विजेतुं संग्रामे राजन्मघवतापि हि ॥ १.२२४.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶ୍ରୀମାନ୍ ପାଣ୍ଡବ ସବ୍ୟସାଚୀ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ଜିଣାଯାଇପାରିବ? ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବି ନୁହେଁ।
1.224.17
भीमसेनो महाबाहुर्नागायुतबलो महान् ।
राक्षसानां भयकरो बाहुशाली महाबलः ॥ १.२२४.१७ ॥
ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ, ଯାହାର ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବଳ, ମହାନ୍, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର, ବାହୁଶାଳୀ, ମହାବଳ।
1.224.18
हिडिम्बो निहतो येन बाहुयुद्धेन भारत ।
यो रावणसमो युद्धे तथा च बकराक्षसः ॥ १.२२४.१८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଯିଏ ବାହୁଯୁଦ୍ଧରେ ହିଡିମ୍ବଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ସମାନ, ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ବକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
1.224.19
स युध्यमानो राजेन्द्र भीमो भीमपराक्रमः ।
कथं स्म युधि शक्येत विजेतुममरैरपि ॥ १.२२४.१९ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ଭୀମଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ଜିତି ପାରିବେ?
1.224.20
तथैव कृतिनौ युद्धे यमौ यमसुताविव ।
कथं विजेतुं शक्यौ तौ रणे जीवितुमिच्छता ॥ १.२२४.२० ॥
ସେହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଯମପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ସେହି ଯମଜ ଭାଇମାନଙ୍କୁ, ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରଣରେ କିପରି ଜିତି ପାରିବ?
1.224.21
यस्मिन्धृतिरनुक्रोशः क्षमा सत्यं पराक्रमः ।
नित्यानि पाण्डवे ज्येष्ठे स जीयेत रणे कथम् ॥ १.२२४.२१ ॥
ଧୈର୍ଯ୍ୟ, କରୁଣା, କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମ ଯାହାଙ୍କଠାରେ ସଦା ଥାଏ, ସେହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ରଣରେ କିପରି ଜିତାଯାଇପାରିବ?
1.224.22
येषां पक्षधरो रामो येषां मन्त्री जनार्दनः ।
किं नु तैरजितं सङ्ख्ये येषां पक्षे च सात्यकिः ॥ १.२२४.२२ ॥
ଯାହାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ବଳରାମ, ଯାହାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ସାତ୍ୟକି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କାହା ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ ନୁହନ୍ତି କି?
1.224.23
द्रुपदः श्वशुरो येषां येषां स्यालाश्च पार्षताः ।
धृष्टद्युम्नमुखा वीरा भ्रातरो द्रुपदात्मजाः ॥ १.२२४.२३ ॥
ଦ୍ରୁପଦ ଯାହାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର, ପାର୍ଷତମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଶ୍ୟାଳକ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ, ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଭ୍ରାତା—ସେହି ବୀରମାନେ—
1.224.24
चैद्यश्च येषां भ्राता च शिशुपालो महारथः ।
सोऽशक्यतां च विज्ञाय तेषामग्रे च भारत।
दायाद्यतां च धर्मेण सम्यक्तेषु समाचर ॥ १.२२४.२४ ॥
ଚୈଦ୍ୟ ଓ ମହାରଥୀ ଶିଶୁପାଳ ଯାହାଙ୍କ ଭ୍ରାତା—ହେ ଭାରତ, ସେମାନଙ୍କର ଅଜେୟତା ଜାଣି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଦାୟାଦ୍ୟ ଅଧିକାର ଧର୍ମାନୁସାରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଆଚରଣ କର।
1.224.25
इदं निर्दिष्टमयशः पुरोचनकृतं महत् ।
तेषामनुग्रहेणाद्य राजन्प्रक्षालयात्मनः ॥ १.२२४.२५ ॥
ପୁରୋଚନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଏହି ମହା ଅପଯଶ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ହେ ରାଜନ, ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ନିଜକୁ ଏଥିରୁ ଧୋଇ ଦିଅ।
1.224.26
तेषामनुग्रहश्चायं सर्वेषां चैव नः कुले ।
जीवितं च परं श्रेयः क्षत्रस्य च विवर्धनम् ॥ १.२२४.२६ ॥
ସେମାନଙ୍କର ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ କୁଳ ପାଇଁ; ଏହା ଜୀବନ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧିର ପରମ କଲ୍ୟାଣ।
1.224.27
द्रुपदोऽपि महान्राजा कृतवैरश्च नः पुरा ।
तस्य संग्रहणं राजन्स्वपक्षस्य विवर्धनम् ॥ १.२२४.२७ ॥
ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ମହାନ ରାଜା, ଯେ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ସହ ଶତ୍ରୁତା କରିଥିଲେ। ହେ ରାଜନ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପକ୍ଷକୁ ଆଣିବା ସ୍ୱପକ୍ଷର ବୃଦ୍ଧି।
1.224.28
बलवन्तश्च दाशार्हा बहवश्च विशांपते ।
यतः कृष्णस्ततः सर्वे यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ १.२२४.२८ ॥
ଦାଶାର୍ହମାନେ ବଳବାନ ଓ ବହୁସଂଖ୍ୟକ, ହେ ପ୍ରଜାପତି। ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ; ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ, ସେଠାରେ ଜୟ।
1.224.29
यच्च साम्नैव शक्येत कार्यं साधयितुं नृप ।
को दैवशप्तस्तत्कार्यं विग्रहेण समाचरेत् ॥ १.२२४.२९ ॥
ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ସାମ ଦ୍ୱାରା ସାଧିତ ହୋଇପାରେ, ହେ ନୃପ, ଦୈବଶାପଗ୍ରସ୍ତ କିଏ ତାହା ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା କରିବ?
1.224.30
श्रुत्वा च जीवतः पार्थान्पौरजानपदा जनाः ।
बलवद्दर्शने हृष्टास्तेषां राजन्प्रियं कुरु ॥ १.२२४.३० ॥
ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ନଗର ଓ ଜନପଦର ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେବେ; ହେ ରାଜନ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
1.224.31
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः ।
अधर्मयुक्ता दुष्प्रज्ञा बाला मैषां वचः कृथाः ॥ १.२२४.३१ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସୌବଳ ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ, ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ଓ ଅଜ୍ଞ ବାଳକ; ସେମାନଙ୍କ କଥା ଅନୁସରଣ କର ନାହିଁ।
1.224.32
उक्तमेतत्पुरा राजन्मया गुणवतस्तव ।
दुर्योधनापराधेन प्रजेयं वै विनङ्क्ष्यति ॥ १.२२४.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଏହି କଥା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଗୁଣବାନ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଥିଲି; ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଅପରାଧରୁ ଏହି ପ୍ରଜା ନିଶ୍ଚୟ ବିନଷ୍ଟ ହେବେ।