มหาภารตะ · อัธยายะ 1.224

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.224.1

राजन्निःसंशयं श्रेयो वाच्यस्त्वमसि बान्धवैः ।
न त्वशुश्रूषमाणे वै वाक्यं संप्रति तिष्ठति ॥ १.२२४.१ ॥

ข้าแต่พระราชา คำแนะนำที่ดีนั้นญาติพี่น้องต้องกล่าวแก่พระองค์โดยไม่ต้องสงสัย แต่สำหรับผู้ที่ไม่ยอมฟัง คำนั้นในบัดนี้ย่อมไม่มีน้ำหนัก

1.224.2

प्रियं हितं च तद्वाक्यमुक्तवान्कुरुसत्तमः ।
भीष्मः शान्तनवो राजन्प्रतिगृह्णासि तन्न च ॥ १.२२४.२ ॥

ข้าแต่พระราชา ภีษมะ โอรสของศานตนุ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กุรุ ได้กล่าวถ้อยคำทั้งที่เป็นที่พอพระทัยและเป็นประโยชน์ แต่พระองค์ก็ไม่ทรงรับฟังถ้อยคำเหล่านั้น

1.224.3

तथा द्रोणेन बहुधा भाषितं हितमुत्तमम् ।
तच्च राधासुतः कर्णो मन्यते न हितं तव ॥ १.२२४.३ ॥

โทรณะก็เช่นกัน ได้กล่าวถ้อยคำที่ดีเลิศและเป็นประโยชน์แก่พระองค์หลายครั้ง แต่กรรณะ โอรสของราธา เห็นว่าถ้อยคำเหล่านั้นไม่เป็นประโยชน์แก่พระองค์

1.224.4

चिन्तयंश्च न पश्यामि राजंस्तव सुहृत्तमम् ।
आभ्यां पुरुषसिंहाभ्यां यो वा स्यात्प्रज्ञयाधिकः ॥ १.२२४.४ ॥

ข้าแต่พระราชา เมื่อข้าพเจ้าพิจารณาดูแล้ว ก็ไม่เห็นผู้ที่หวังดีต่อพระองค์ยิ่งกว่าทั้งสองท่านนี้ ผู้ซึ่งจะมีปัญญาเหนือกว่าบุรุษผู้เป็นราชสีห์ทั้งสองนี้ได้

1.224.5

इमौ हि वृद्धौ वयसा प्रज्ञया च श्रुतेन च ।
समौ च त्वयि राजेन्त्र तथा पाण्डुसुतेषु च ॥ १.२२४.५ ॥

ข้าแต่จอมกษัตริย์ ทั้งสองท่านนี้เป็นผู้อาวุโสทั้งด้วยวัย ปัญญา และการศึกษา และมีความเสมอภาคต่อพระองค์และต่อบรรดาโอรสของปาณฑุเช่นกัน

1.224.6

धर्मे चानवरौ राजन्सत्यतायां च भारत ।
रामाद्दाशरथेश्चैव गयाच्चैव न संशयः ॥ १.२२४.६ ॥

ข้าแต่พระราชา ข้าแต่ภรตะ ในเรื่องธรรมและความซื่อสัตย์ ทั้งสองท่านนี้ไม่ด้อยกว่าพระรามโอรสของทศรถ หรือแม้แต่คยะ ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย

1.224.7

न चोक्तवन्तावश्रेयः पुरस्तादपि किंचन ।
न चाप्यपकृतं किंचिदनयोर्लक्ष्यते त्वयि ॥ १.२२४.७ ॥

ทั้งสองท่านไม่เคยกล่าวสิ่งใดที่ไม่เป็นประโยชน์แก่พระองค์มาก่อนเลย และก็ไม่ปรากฏว่าท่านทั้งสองได้ทำสิ่งใดที่ผิดต่อพระองค์

1.224.8

तावुभौ पुरुषव्याघ्रावनागसि नृपे त्वयि ।
न मन्त्रयेतां त्वच्छ्रेयः कथं सत्यपराक्रमौ ॥ १.२२४.८ ॥

บุรุษผู้เป็นเสือทั้งสองนั้น มีวีรภาพที่แท้จริง เมื่อพระองค์ผู้ไร้ความผิดทรงเป็นราชา จะเป็นไปได้อย่างไรที่ท่านทั้งสองจะปรึกษากันให้เป็นภัยต่อประโยชน์ของพระองค์

1.224.9

प्रज्ञावन्तौ नरश्रेष्ठावस्मिँल्लोके नराधिप ।
त्वन्निमित्तमतो नेमौ किंचिज्जिह्मं वदिष्यतः ॥ १.२२४.९ ॥

ข้าแต่จอมคน ท่านทั้งสองเป็นผู้มีปัญญา เป็นผู้ประเสริฐที่สุดของมนุษย์ในโลกนี้ เพราะเหตุแห่งพระองค์ ท่านทั้งสองจึงจะไม่กล่าวสิ่งใดที่คดโกง

1.224.10

इति मे नैष्ठिकी बुद्धिर्वर्तते कुरुनन्दन ।
न चार्थहेतोर्धर्मज्ञौ वक्ष्यतः पक्षसंश्रितम् ॥ १.२२४.१० ॥

ข้าแต่ความยินดีของกุรุ ความคิดที่มั่นคงของข้าพเจ้าเป็นเช่นนี้ คือ ท่านทั้งสองผู้รู้ธรรมจะไม่กล่าวเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพราะเห็นแก่ทรัพย์สมบัติ

1.224.11

एतद्धि परमं श्रेयो मन्येऽहं तव भारत ।
दुर्योधनप्रभृतयः पुत्रा राजन्यथा तव ॥ १.२२४.११ ॥

ข้าแต่ภรตะ ข้าพเจ้าเห็นว่านี่คือประโยชน์สูงสุดของพระองค์ คือ ทุรโยธน์และบรรดาโอรสอื่นเป็นโอรสของพระองค์ ข้าแต่พระราชา ฉันใดก็ฉันนั้น

1.224.12

तथैव पाण्डवेयास्ते पुत्रा राजन्न संशयः ।
तेषु चेदहितं किंचिन्मन्त्रयेयुरतद्विदः ॥ १.२२४.१२ ॥

ฉันใดก็ฉันนั้น โอรสของปาณฑพก็เป็นโอรสของพระองค์เช่นกัน ข้าแต่พระราชา ไม่มีข้อสงสัย ถ้าผู้ไม่รู้ความจริงจะปรึกษากันสิ่งใดที่เป็นอันตรายแก่โอรสเหล่านั้น

1.224.13

मन्त्रिणस्ते न च श्रेयः प्रपश्यन्ति विशेषतः ।
अथ ते हृदये राजन्विशेषः स्वेषु वर्तते।
अन्तरस्थं विवृण्वानाः श्रेयः कुर्युर्न ते ध्रुवम् ॥ १.२२४.१३ ॥

ที่ปรึกษาของพระองค์ไม่เห็นสิ่งที่เป็นประโยชน์โดยเฉพาะ ข้าแต่พระราชา และในพระทัยของพระองค์มีความลำเอียงต่อโอรสของพระองค์เอง เมื่อเผยสิ่งที่ซ่อนอยู่ภายในออกมา ท่านเหล่านั้นย่อมไม่ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์อย่างแน่นอน

1.224.14

एतदर्थमिमौ राजन्महात्मानौ महाद्युती ।
नोचतुर्विवृतं किंचिन्न ह्येष तव निश्चयः ॥ १.२२४.१४ ॥

ข้าแต่พระราชา เพราะเหตุนี้เอง ท่านทั้งสองผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และรัศมีอันเรืองรองจึงมิได้กล่าวสิ่งใดออกมาอย่างเปิดเผย เพราะนี่คือการตัดสินใจของพระองค์

1.224.15

यच्चाप्यशक्यतां तेषामाहतुः पुरुषर्षभौ ।
तत्तथा पुरुषव्याघ्र तव तद्भद्रमस्तु ते ॥ १.२२४.१५ ॥

และสิ่งใดที่ท่านทั้งสองผู้เป็นวัวกระทิงของมนุษย์กล่าวว่าเป็นไปไม่ได้สำหรับพวกเขา ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือ ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด ขอให้สิ่งนั้นเป็นมงคลแก่พระองค์

1.224.16

कथं हि पाण्डवः श्रीमान्सव्यसाची धनञ्जयः ।
शक्यो विजेतुं संग्रामे राजन्मघवतापि हि ॥ १.२२४.१६ ॥

ข้าแต่พระราชา ปาณฑพผู้รุ่งเรือง สวยสาจิน ธนัญชัย จะถูกพิชิตในการรบได้อย่างไร แม้แต่โดยพระอินทร์เองก็ตาม

1.224.17

भीमसेनो महाबाहुर्नागायुतबलो महान् ।
राक्षसानां भयकरो बाहुशाली महाबलः ॥ १.२२४.१७ ॥

ภีมเสนผู้มีแขนใหญ่ มีกำลังเท่าช้างหมื่นเชือก ยิ่งใหญ่ เป็นที่หวาดกลัวของรากษส มีแขนแข็งแรงและมีพลังยิ่งใหญ่

1.224.18

हिडिम्बो निहतो येन बाहुयुद्धेन भारत ।
यो रावणसमो युद्धे तथा च बकराक्षसः ॥ १.२२४.१८ ॥

ข้าแต่ภรตะ ผู้ที่สังหารหิฑิมพะได้ด้วยการต่อสู้มือเปล่า ผู้ซึ่งในการรบเทียบเท่าราวณะ และรากษสพกะก็เช่นกัน

1.224.19

स युध्यमानो राजेन्द्र भीमो भीमपराक्रमः ।
कथं स्म युधि शक्येत विजेतुममरैरपि ॥ १.२२४.१९ ॥

ข้าแต่จอมกษัตริย์ ภีมะผู้มีวีรภาพน่าสะพรึงกลัวนั้น ขณะต่อสู้ในสนามรบ จะถูกพิชิตในการสงครามได้อย่างไร แม้แต่โดยเทวดาทั้งหลาย

1.224.20

तथैव कृतिनौ युद्धे यमौ यमसुताविव ।
कथं विजेतुं शक्यौ तौ रणे जीवितुमिच्छता ॥ १.२२४.२० ॥

ฉันใดก็ฉันนั้น แฝดผู้เชี่ยวชาญทั้งสองนั้นเหมือนโอรสของยม จะถูกพิชิตในการรบได้อย่างไร โดยผู้ที่ปรารถนาจะมีชีวิตอยู่

1.224.21

यस्मिन्धृतिरनुक्रोशः क्षमा सत्यं पराक्रमः ।
नित्यानि पाण्डवे ज्येष्ठे स जीयेत रणे कथम् ॥ १.२२४.२१ ॥

ผู้ใดที่มีความมั่นคง ความเมตตา ความอดทน ความจริง และความกล้าหาญอยู่เสมอ คือปาณฑพผู้เป็นพี่ใหญ่ เขาจะพ่ายแพ้ในการรบได้อย่างไร

1.224.22

येषां पक्षधरो रामो येषां मन्त्री जनार्दनः ।
किं नु तैरजितं सङ्ख्ये येषां पक्षे च सात्यकिः ॥ १.२२४.२२ ॥

ผู้ที่มีพระรามเป็นผู้สนับสนุน มีพระชนารทนะเป็นที่ปรึกษา และมีสาตยกีอยู่เคียงข้าง ใครเล่าในการรบจะเอาชนะพวกเขาไม่ได้

1.224.23

द्रुपदः श्वशुरो येषां येषां स्यालाश्च पार्षताः ।
धृष्टद्युम्नमुखा वीरा भ्रातरो द्रुपदात्मजाः ॥ १.२२४.२३ ॥

ท้าวทรุปทะเป็นพ่อตาของพวกเขา บรรดาปารษตะเป็นพี่ชายภรรยาของพวกเขา วีรบุรุษที่มีธฤษฏทยุมนะนำหน้า และบุตรของทรุปทะเป็นพี่น้องของพวกเขา

1.224.24

चैद्यश्च येषां भ्राता च शिशुपालो महारथः ।
सोऽशक्यतां च विज्ञाय तेषामग्रे च भारत।
दायाद्यतां च धर्मेण सम्यक्तेषु समाचर ॥ १.२२४.२४ ॥

ไจทยะและศิศุปาละผู้เป็นมหารถีก็เป็นพี่น้องของพวกเขา โอ ภารตะ เมื่อรู้ว่าพวกเขาไม่อาจพ่ายแพ้ได้ จงปฏิบัติต่อพวกเขาอย่างถูกต้อง และแบ่งส่วนมรดกให้พวกเขาตามธรรม

1.224.25

इदं निर्दिष्टमयशः पुरोचनकृतं महत् ।
तेषामनुग्रहेणाद्य राजन्प्रक्षालयात्मनः ॥ १.२२४.२५ ॥

ความอัปยศอันยิ่งใหญ่นี้ที่ปุโรจนะก่อขึ้นได้ถูกชี้แจงแล้ว โอ พระราชา วันนี้ด้วยพระเมตตาของพวกเขา จงชำระตนให้บริสุทธิ์จากความอัปยศนี้เถิด

1.224.26

तेषामनुग्रहश्चायं सर्वेषां चैव नः कुले ।
जीवितं च परं श्रेयः क्षत्रस्य च विवर्धनम् ॥ १.२२४.२६ ॥

พระเมตตาของพวกเขานี้แผ่ไปถึงทุกคนในตระกูลของเรา เป็นความดีสูงสุดทั้งต่อชีวิตและต่อการเจริญของวรรณะกษัตริย์

1.224.27

द्रुपदोऽपि महान्राजा कृतवैरश्च नः पुरा ।
तस्य संग्रहणं राजन्स्वपक्षस्य विवर्धनम् ॥ १.२२४.२७ ॥

ท้าวทรุปทะก็เป็นพระราชาผู้ยิ่งใหญ่ ซึ่งเคยมีความเป็นศัตรูกับเราในอดีต โอ พระราชา การชนะใจเขาย่อมเป็นการเพิ่มพูนฝ่ายของตน

1.224.28

बलवन्तश्च दाशार्हा बहवश्च विशांपते ।
यतः कृष्णस्ततः सर्वे यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ १.२२४.२८ ॥

ทศารหะทั้งหลายมีกำลังและมีจำนวนมาก โอ เจ้าแห่งมนุษย์ เมื่อกฤษณะอยู่ที่ใด ทุกคนก็อยู่ที่นั้น เมื่อกฤษณะอยู่ที่ใด ชัยชนะก็อยู่ที่นั้น

1.224.29

यच्च साम्नैव शक्येत कार्यं साधयितुं नृप ।
को दैवशप्तस्तत्कार्यं विग्रहेण समाचरेत् ॥ १.२२४.२९ ॥

กิจใดเล่าที่อาจสำเร็จได้ด้วยการเจรจาเพียงอย่างเดียว โอ พระราชา และใครเล่าที่ถูกโชคชะตาสาปแช่ง จะลงมือทำกิจนั้นด้วยการสงคราม

1.224.30

श्रुत्वा च जीवतः पार्थान्पौरजानपदा जनाः ।
बलवद्दर्शने हृष्टास्तेषां राजन्प्रियं कुरु ॥ १.२२४.३० ॥

เมื่อได้ยินว่าบุตรของปฤถายังมีชีวิตอยู่ ชาวเมืองและชาวชนบทจะยินดียิ่งนักที่ได้เห็นพวกเขาอีกครั้ง โอ พระราชา จงทำสิ่งที่เป็นที่รักของพวกเขาเถิด

1.224.31

दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः ।
अधर्मयुक्ता दुष्प्रज्ञा बाला मैषां वचः कृथाः ॥ १.२२४.३१ ॥

ทุรโยธน์ กรรณะ และศกุนิบุตรของสุพละก็ด้วย มีอธรรมเป็นพวกพ้อง มีปัญญาชั่วร้าย เป็นเด็กที่ไม่รู้เดียงสา อย่าปฏิบัติตามถ้อยคำของพวกเขาเลย

1.224.32

उक्तमेतत्पुरा राजन्मया गुणवतस्तव ।
दुर्योधनापराधेन प्रजेयं वै विनङ्क्ष्यति ॥ १.२२४.३२ ॥

โอ พระราชาผู้มีคุณธรรม เรื่องนี้ข้าเคยบอกแก่พระองค์มาก่อนแล้ว ว่าเพราะความผิดของทุรโยธน์ ประชาชนนี้จะต้องพินาศเป็นแน่