మహాభారతం · అధ్యాయం 1.224
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.224.1
राजन्निःसंशयं श्रेयो वाच्यस्त्वमसि बान्धवैः ।
न त्वशुश्रूषमाणे वै वाक्यं संप्रति तिष्ठति ॥ १.२२४.१ ॥
రాజా, బంధువులు నీకు మేలైన మాటలు చెప్పడం నిస్సందేహం; కానీ వినడానికి ఇష్టపడనివారికి ఆ మాటలు ఇప్పుడు నిలవవు.
1.224.2
प्रियं हितं च तद्वाक्यमुक्तवान्कुरुसत्तमः ।
भीष्मः शान्तनवो राजन्प्रतिगृह्णासि तन्न च ॥ १.२२४.२ ॥
రాజా, కురువంశ శ్రేష్ఠుడు శంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు ప్రియమైన, హితమైన మాటలు చెప్పాడు; కానీ నువ్వు వాటిని అంగీకరించడం లేదు.
1.224.3
तथा द्रोणेन बहुधा भाषितं हितमुत्तमम् ।
तच्च राधासुतः कर्णो मन्यते न हितं तव ॥ १.२२४.३ ॥
అలాగే ద్రోణుడు అనేక సార్లు ఉత్తమమైన, హితమైన మాటలు చెప్పాడు; కానీ రాధ కుమారుడు కర్ణుడు అవి నీకు హితమని భావించడం లేదు.
1.224.4
चिन्तयंश्च न पश्यामि राजंस्तव सुहृत्तमम् ।
आभ्यां पुरुषसिंहाभ्यां यो वा स्यात्प्रज्ञयाधिकः ॥ १.२२४.४ ॥
రాజా, ఆలోచించినా నీకు ఈ ఇద్దరు పురుషసింహాల కంటే ప్రజ్ఞలో ఎక్కువైన అత్యుత్తమ హితుడు ఎవరూ కనిపించడం లేదు.
1.224.5
इमौ हि वृद्धौ वयसा प्रज्ञया च श्रुतेन च ।
समौ च त्वयि राजेन्त्र तथा पाण्डुसुतेषु च ॥ १.२२४.५ ॥
రాజేంద్రా, వీరిద్దరూ వయసు, ప్రజ్ఞ, శాస్త్రజ్ఞానంలో వృద్ధులు; నీ పట్ల, పాండు కుమారుల పట్ల కూడా సమానంగా ఉన్నారు.
1.224.6
धर्मे चानवरौ राजन्सत्यतायां च भारत ।
रामाद्दाशरथेश्चैव गयाच्चैव न संशयः ॥ १.२२४.६ ॥
రాజా, భారతా, ధర్మంలో, సత్యంలో వీరిద్దరూ దశరథ కుమారుడు రాముడి కంటే, గయుడి కంటే తక్కువ కాదు; ఇందులో సందేహం లేదు.
1.224.7
न चोक्तवन्तावश्रेयः पुरस्तादपि किंचन ।
न चाप्यपकृतं किंचिदनयोर्लक्ष्यते त्वयि ॥ १.२२४.७ ॥
వారిద్దరూ ఇంతకుముందు మీకు అహితమైన ఏ మాటా చెప్పలేదు; మీ పట్ల వారిద్దరిలో ఏ తప్పూ కనిపించదు.
1.224.8
तावुभौ पुरुषव्याघ्रावनागसि नृपे त्वयि ।
न मन्त्रयेतां त्वच्छ्रेयः कथं सत्यपराक्रमौ ॥ १.२२४.८ ॥
ఆ ఇద్దరు పురుషశ్రేష్ఠులు, సత్యపరాక్రమశాలులు, నిర్దోషి అయిన మీకు వ్యతిరేకంగా, మీ హితానికి విరుద్ధంగా ఎలా ఆలోచిస్తారు?
1.224.9
प्रज्ञावन्तौ नरश्रेष्ठावस्मिँल्लोके नराधिप ।
त्वन्निमित्तमतो नेमौ किंचिज्जिह्मं वदिष्यतः ॥ १.२२४.९ ॥
ఓ నరాధిపా! ఈ లోకంలో వీరిద్దరూ ప్రజ్ఞావంతులు, నరశ్రేష్ఠులు; మీ కారణంగా వారు ఏ వక్రమైన మాటా పలకరు.
1.224.10
इति मे नैष्ठिकी बुद्धिर्वर्तते कुरुनन्दन ।
न चार्थहेतोर्धर्मज्ञौ वक्ष्यतः पक्षसंश्रितम् ॥ १.२२४.१० ॥
ఓ కురునందనా! ఇది నా స్థిరమైన అభిప్రాయం; ధర్మజ్ఞులైన వీరిద్దరూ ధనం కోసం ఒక పక్షాన్ని సమర్థించి మాట్లాడరు.
1.224.11
एतद्धि परमं श्रेयो मन्येऽहं तव भारत ।
दुर्योधनप्रभृतयः पुत्रा राजन्यथा तव ॥ १.२२४.११ ॥
ఓ భారతా! ఇదే మీకు అత్యుత్తమ హితమని నేను భావిస్తున్నాను; ఓ రాజా, దుర్యోధనుడు మొదలైన మీ కుమారులు మీకు ఎలాగో అలాగే.
1.224.12
तथैव पाण्डवेयास्ते पुत्रा राजन्न संशयः ।
तेषु चेदहितं किंचिन्मन्त्रयेयुरतद्विदः ॥ १.२२४.१२ ॥
అదే విధంగా పాండవులు కూడా మీ పుత్రులే, ఓ రాజా, సందేహం లేదు. వారికి అహితమైనది ఏదైనా వారు ఆలోచిస్తే, వారు ఈ సత్యం తెలియనివారవుతారు.
1.224.13
मन्त्रिणस्ते न च श्रेयः प्रपश्यन्ति विशेषतः ।
अथ ते हृदये राजन्विशेषः स्वेषु वर्तते।
अन्तरस्थं विवृण्वानाः श्रेयः कुर्युर्न ते ध्रुवम् ॥ १.२२४.१३ ॥
మంత్రులు ముఖ్యంగా శ్రేయస్సును చూడరు. ఓ రాజా, నీ హృదయంలో నీ స్వంత పుత్రుల పట్ల ప్రత్యేక పక్షపాతం ఉంది. లోపల దాగిన దానిని వెల్లడిస్తూ వారు నిశ్చయంగా శ్రేయస్సు చేయరు.
1.224.14
एतदर्थमिमौ राजन्महात्मानौ महाद्युती ।
नोचतुर्विवृतं किंचिन्न ह्येष तव निश्चयः ॥ १.२२४.१४ ॥
ఈ కారణంగానే, ఓ రాజా, ఈ ఇద్దరు మహాత్ములు, మహాకాంతిమంతులు ఏదీ బహిరంగంగా చెప్పలేదు, ఎందుకంటే ఇదే నీ నిశ్చయం.
1.224.15
यच्चाप्यशक्यतां तेषामाहतुः पुरुषर्षभौ ।
तत्तथा पुरुषव्याघ्र तव तद्भद्रमस्तु ते ॥ १.२२४.१५ ॥
ఆ ఇద్దరు పురుషశ్రేష్ఠులు వారికి అసాధ్యమని చెప్పినది, ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, అదే విధంగా ఉండుగాక. నీకు ఆ శుభం కలుగుగాక.
1.224.16
कथं हि पाण्डवः श्रीमान्सव्यसाची धनञ्जयः ।
शक्यो विजेतुं संग्रामे राजन्मघवतापि हि ॥ १.२२४.१६ ॥
ఓ రాజా, శ్రీమంతుడైన పాండవుడు, సవ్యసాచి ధనంజయుడు, యుద్ధంలో ఎలా జయించబడగలడు? ఇంద్రునిచేతనైనా కూడా.
1.224.17
भीमसेनो महाबाहुर्नागायुतबलो महान् ।
राक्षसानां भयकरो बाहुशाली महाबलः ॥ १.२२४.१७ ॥
మహాబాహువైన భీమసేనుడు, పదివేల ఏనుగుల బలం కలవాడు, మహానుభావుడు, రాక్షసులకు భయం కలిగించేవాడు, బాహుబలుడు, మహాబలుడు.
1.224.18
हिडिम्बो निहतो येन बाहुयुद्धेन भारत ।
यो रावणसमो युद्धे तथा च बकराक्षसः ॥ १.२२४.१८ ॥
ఓ భారతా, ఎవరు బాహుయుద్ధంలో హిడింబుడిని చంపాడో, యుద్ధంలో రావణునితో సమానుడో, అలాగే రాక్షసుడు బకుడిని కూడా.
1.224.19
स युध्यमानो राजेन्द्र भीमो भीमपराक्रमः ।
कथं स्म युधि शक्येत विजेतुममरैरपि ॥ १.२२४.१९ ॥
ఓ రాజేంద్రా, యుద్ధం చేసే ఆ భయంకర పరాక్రమశాలి భీముడిని దేవతలు కూడా యుద్ధంలో ఎలా జయించగలరు?
1.224.20
तथैव कृतिनौ युद्धे यमौ यमसुताविव ।
कथं विजेतुं शक्यौ तौ रणे जीवितुमिच्छता ॥ १.२२४.२० ॥
అదే విధంగా యుద్ధంలో నైపుణ్యం గల యముని కుమారుల వంటి ఆ కవలలను, జీవించాలనుకునేవాడు యుద్ధంలో ఎలా జయించగలడు?
1.224.21
यस्मिन्धृतिरनुक्रोशः क्षमा सत्यं पराक्रमः ।
नित्यानि पाण्डवे ज्येष्ठे स जीयेत रणे कथम् ॥ १.२२४.२१ ॥
ధైర్యం, కరుణ, క్షమ, సత్యం, పరాక్రమం శాశ్వతంగా ఉండే జ్యేష్ఠ పాండవుడిని యుద్ధంలో ఎలా జయించగలరు?
1.224.22
येषां पक्षधरो रामो येषां मन्त्री जनार्दनः ।
किं नु तैरजितं सङ्ख्ये येषां पक्षे च सात्यकिः ॥ १.२२४.२२ ॥
బలరాముడు పక్షమై, జనార్దనుడు మంత్రియై, సాత్యకి పక్షంలో ఉన్నవారు యుద్ధంలో ఎవరివల్ల జయింపబడనివారు కారా?
1.224.23
द्रुपदः श्वशुरो येषां येषां स्यालाश्च पार्षताः ।
धृष्टद्युम्नमुखा वीरा भ्रातरो द्रुपदात्मजाः ॥ १.२२४.२३ ॥
ద్రుపదుడు మామగారుగా, పార్షతులు బావమరుదులుగా, ధృష్టద్యుమ్నుడు ముఖ్యుడిగా, ద్రుపదుని పుత్రులు సోదరులుగా ఉన్న వీరులు—
1.224.24
चैद्यश्च येषां भ्राता च शिशुपालो महारथः ।
सोऽशक्यतां च विज्ञाय तेषामग्रे च भारत।
दायाद्यतां च धर्मेण सम्यक्तेषु समाचर ॥ १.२२४.२४ ॥
చైద్యుడు, మహారథుడైన శిశుపాలుడు ఎవరికి సోదరుడో—ఓ భారతా, వారి అజేయతను గ్రహించి, వారితో వారసత్వ హక్కులను ధర్మబద్ధంగా సరిగ్గా నడుచుకో.
1.224.25
इदं निर्दिष्टमयशः पुरोचनकृतं महत् ।
तेषामनुग्रहेणाद्य राजन्प्रक्षालयात्मनः ॥ १.२२४.२५ ॥
పురోచనుడు చేసిన ఈ మహాపకీర్తి ఎత్తిచూపబడింది. రాజా, ఇప్పుడు వారి అనుగ్రహంతో నిన్ను నీవు దాని నుండి కడుగుకో.
1.224.26
तेषामनुग्रहश्चायं सर्वेषां चैव नः कुले ।
जीवितं च परं श्रेयः क्षत्रस्य च विवर्धनम् ॥ १.२२४.२६ ॥
వారి ఈ అనుగ్రహం మన కులమంతటికీ; ఇది జీవనానికి, క్షత్రియుల అభివృద్ధికి పరమ శ్రేయస్సు.
1.224.27
द्रुपदोऽपि महान्राजा कृतवैरश्च नः पुरा ।
तस्य संग्रहणं राजन्स्वपक्षस्य विवर्धनम् ॥ १.२२४.२७ ॥
ద్రుపదుడు కూడా మహారాజు; పూర్వం మనతో శత్రుత్వం వహించినవాడు. రాజా, అతడిని తన వైపు చేర్చుకోవడం స్వపక్షానికి అభివృద్ధి.
1.224.28
बलवन्तश्च दाशार्हा बहवश्च विशांपते ।
यतः कृष्णस्ततः सर्वे यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ १.२२४.२८ ॥
దాశార్హులు బలవంతులు, అనేకులు కూడా, ప్రజాపతీ. కృష్ణుడు ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడ అందరూ; కృష్ణుడు ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడ విజయం.
1.224.29
यच्च साम्नैव शक्येत कार्यं साधयितुं नृप ।
को दैवशप्तस्तत्कार्यं विग्रहेण समाचरेत् ॥ १.२२४.२९ ॥
సామోపాయంతోనే సాధ్యమయ్యే కార్యాన్ని, రాజా, దైవశాపగ్రస్తుడెవడు యుద్ధంతో చేస్తాడు?
1.224.30
श्रुत्वा च जीवतः पार्थान्पौरजानपदा जनाः ।
बलवद्दर्शने हृष्टास्तेषां राजन्प्रियं कुरु ॥ १.२२४.३० ॥
పార్థులు జీవించి ఉన్నారని విని, పట్టణ మరియు గ్రామ ప్రజలు వారిని చూడ అత్యంత సంతోషిస్తారు; రాజా, వారికి ప్రియమైనది చెయ్యి.
1.224.31
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः ।
अधर्मयुक्ता दुष्प्रज्ञा बाला मैषां वचः कृथाः ॥ १.२२४.३१ ॥
దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, సౌబల శకుని కూడా అధర్మంలో మునిగినవారు, దుష్టబుద్ధులు, బాలురు; వారి మాటలను అనుసరించకు.
1.224.32
उक्तमेतत्पुरा राजन्मया गुणवतस्तव ।
दुर्योधनापराधेन प्रजेयं वै विनङ्क्ष्यति ॥ १.२२४.३२ ॥
ఓ రాజా! ఈ మాటను నేను ముందే గుణవంతుడవైన నీకు చెప్పాను; దుర్యోధనుని అపరాధం వల్ల ఈ ప్రజ నిశ్చయంగా నశిస్తుంది.