Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 1.225

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.225.1

भीष्मः शान्तनवो विद्वान्द्रोणश्च भगवानृषिः ।
हितं च परमं सत्यमब्रूतां वाक्यमुत्तमम्।
हितं च परमं वाक्यं त्वं च सत्यं ब्रवीषि माम् ॥ १.२२५.१ ॥

ज्ञानी शंतनूपुत्र भीष्म आणि भगवान ऋषी द्रोण यांनी हितकारक, परम सत्य आणि उत्तम वचने सांगितली. तूही मला हितकारक परम वचन आणि सत्य सांगत आहेस.

1.225.2

यथैव पाण्डोस्ते वीराः कुन्तीपुत्रा महारथाः ।
तथैव धर्मतः सर्वे मम पुत्रा न संशयः ॥ १.२२५.२ ॥

पांडूचे ते वीर, कुंतीचे महारथी पुत्र जसे आहेत, तसेच धर्मानुसार माझे सर्व पुत्रही आहेत, यात संशय नाही.

1.225.3

यथैव मम पुत्राणामिदं राज्यं विधीयते ।
तथैव पाण्डुपुत्राणामिदं राज्यं न संशयः ॥ १.२२५.३ ॥

माझ्या पुत्रांसाठी हे राज्य जसे ठरवले जाते, तसेच पांडुपुत्रांसाठीही हे राज्य आहे, यात संशय नाही.

1.225.4

क्षत्तरानय गच्छैतान्सह मात्रा सुसत्कृतान् ।
तया च देवरूपिण्या कृष्णया सह भारत ॥ १.२२५.४ ॥

हे क्षत्ता, यांना मातेसह सन्मानाने घेऊन ये. हे भारता, देवरूपिणी कृष्णेसह देखील.

1.225.5

दिष्ट्या जीवन्ति ते पार्था दिष्ट्या जीवति सा पृथा ।
दिष्ट्या द्रुपदकन्यां च लब्धवन्तो महारथाः ॥ १.२२५.५ ॥

सुदैवाने ते पार्थ जिवंत आहेत; सुदैवाने ती पृथा जिवंत आहे; सुदैवाने त्या महारथींनी द्रुपदकन्या मिळवली आहे.

1.225.6

दिष्ट्या वर्धामहे सर्वे दिष्ट्या शान्तः पुरोचनः ।
दिष्ट्या मम परं दुःखमपनीतं महाद्युते ॥ १.२२५.६ ॥

सुदैवाने आम्ही सर्व भरभराटत आहोत; सुदैवाने पुरोचन शांत झाला. सुदैवाने, हे महातेजस्वी, माझे मोठे दुःख दूर झाले आहे.

1.225.7

त्वमेव गत्वा विदुर तानिहानय मा चिरम् ।
एवमुक्तस्ततः क्षत्ता रथमारुह्य शीघ्रगम्।
आगात्कतिपयाहोभिः पाञ्चालान्राजधर्मवित् ॥ १.२२५.७ ॥

तूच जाऊन, विदुरा, त्यांना येथे आण; उशीर करू नकोस. असे सांगितल्यावर क्षत्ता रथात बसून शीघ्र निघाला आणि काही दिवसांत राजधर्म जाणणाऱ्या पांचालांकडे आला.

1.225.8

ततो जगाम विदुरो धृतराष्ट्रस्य शासनात् ।
सकाशं यज्ञसेनस्य पाण्डवानां च भारत ॥ १.२२५.८ ॥

मग धृतराष्ट्राच्या आज्ञेने विदुर यज्ञसेनाकडे (द्रुपदाकडे) आणि पांडवांकडे गेला, हे भारता.

1.225.9

समुपादाय रत्नानि वसूनि विविधानि च ।
द्रौपद्याः पाण्डवानां च यज्ञसेनस्य चैव ह ॥ १.२२५.९ ॥

द्रौपदी, पांडव आणि यज्ञसेन यांच्यासाठी विविध रत्ने व धन घेऊन.

1.225.10

तत्र गत्वा स धर्मज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ।
द्रुपदं न्यायतो राजन्संयुक्तमुपतस्थिवान् ॥ १.२२५.१० ॥

तेथे जाऊन धर्मज्ञ व सर्व शास्त्रनिपुण असा तो, हे राजा, यथाविधी द्रुपदाजवळ पोहोचला; तो (पांडवांसह) संयुक्त होता.

1.225.11

स चापि प्रतिजग्राह धर्मेण विदुरं ततः ।
चक्रतुश्च यथान्यायं कुशलप्रश्नसंविदम् ॥ १.२२५.११ ॥

त्यानेही (द्रुपदाने) विदुराचा धर्मानुसार स्वीकार केला; मग त्यांनी यथान्याय कुशलप्रश्नांची देवाणघेवाण केली.

1.225.12

ददर्श पाण्डवांस्तत्र वासुदेवं च भारत ।
स्नेहात्परिष्वज्य स तान्पप्रच्छानामयं ततः ॥ १.२२५.१२ ॥

तेथे त्याने पांडवांना आणि वासुदेवाला पाहिले, हे भारता. स्नेहाने त्यांना आलिंगन देऊन मग त्यांची खुशाली विचारली.

1.225.13

तैश्चाप्यमितबुद्दिः स पूजितो हि यथाक्रमम् ।
वचनाद्धृतराष्ट्रस्य स्नेहयुक्तं पुनःपुनः ॥ १.२२५.१३ ॥

अमितबुद्धी असलेल्या त्यांचा त्यांनीही यथाक्रम सन्मान केला; धृतराष्ट्राच्या वचनानुसार पुन्हा पुन्हा स्नेहाने.

1.225.14

पप्रच्छानामयं राजंस्ततस्तान्पाण्डुनन्दनान् ।
प्रददौ चापि रत्नानि विविधानि वसूनि च ॥ १.२२५.१४ ॥

हे राजा, मग त्यांनी पांडुपुत्रांची खुशाली विचारली आणि विविध रत्ने व धनही दिले.

1.225.15

पाण्डवानां च कुन्त्याश्च द्रौपद्याश्च विशांपते ।
द्रुपदस्य च पुत्राणां यथा दत्तानि कौरवैः ॥ १.२२५.१५ ॥

हे विशांपते, पांडवांसाठी, कुंतीसाठी, द्रौपदीसाठी आणि द्रुपदाच्या पुत्रांसाठी कौरवांनी जसे दिले होते तसेच.

1.225.16

प्रोवाच चामितमतिः प्रश्रितं विनयान्वितः ।
द्रुपदं पाण्डुपुत्राणां सन्निधौ केशवस्य च ॥ १.२२५.१६ ॥

अमितबुद्धी असलेले ते विनयाने पांडुपुत्रांच्या आणि केशवाच्या सान्निध्यात द्रुपदांशी नम्रपणे बोलले.

1.225.17

राजञ्छृणु सहामात्यः सपुत्रश्च वचो मम ।
धृतराष्ट्रः सपुत्रस्त्वां सहामात्यः सबान्धवः ॥ १.२२५.१७ ॥

हे राजा, मंत्री व पुत्रांसह माझे वचन ऐका. धृतराष्ट्र पुत्र, मंत्री व नातेवाइकांसह तुमची चौकशी करतात.

1.225.18

अब्रवीत्कुशलं राजन्प्रीयमाणः पुनःपुनः ।
प्रीतिमांस्ते दृढं चापि संबन्धेन नराधिप ॥ १.२२५.१८ ॥

हे राजा, आनंदित होऊन ते पुन्हा पुन्हा तुमची खुशाली विचारतात. हे नराधिपा, नात्यामुळे त्यांचे तुमच्यावर दृढ प्रेम आहे.

1.225.19

तथा भीष्मः शान्तनवः कौरवैः सह सर्वशः ।
कुशलं त्वां महाप्राज्ञः सर्वतः परिपृच्छति ॥ १.२२५.१९ ॥

त्याचप्रमाणे महाप्राज्ञ शंतनुपुत्र भीष्म कौरवांसह सर्व प्रकारे आपली खुशाली विचारत आहेत.

1.225.20

भारद्वाजो महाप्राज्ञो द्रोणः प्रियसखस्तव ।
समाश्लेषमुपेत्य त्वां कुशलं परिपृच्छति ॥ १.२२५.२० ॥

महाप्राज्ञ भारद्वाजपुत्र द्रोण, आपले प्रिय मित्र, आपल्याला आलिंगन देऊन खुशाली विचारतात.

1.225.21

धृतराष्ट्रश्च पाञ्चाल्य त्वया संबन्धमेयिवान् ।
कृतार्थं मन्यतेत्मानं तथा सर्वेऽपि कौरवाः ॥ १.२२५.२१ ॥

पांचाल्या, आपल्याशी संबंध जोडल्यामुळे धृतराष्ट्र स्वतःला कृतार्थ मानतो; तसेच सर्व कौरवही.

1.225.22

न तथा राज्यसंप्राप्तिस्तेषां प्रीतिकरी मता ।
यथा संबन्धकं प्राप्य यज्ञसेन त्वया सह ॥ १.२२५.२२ ॥

राज्यप्राप्ती त्यांना तितकी आनंददायी वाटली नाही, जितकी हे यज्ञसेना, आपल्याशी संबंध मिळाल्याने वाटली.

1.225.23

एतद्विदित्वा तु भवान्प्रस्थापयतु पाण्डवान् ।
द्रष्टुं हि पाण्डुपुत्रांश्च त्वरन्ति कुरवो भृशम् ॥ १.२२५.२३ ॥

हे जाणून आपण पांडवांना पाठवावे; पांडुपुत्रांना पाहण्यासाठी कुरू अत्यंत उत्सुक आहेत.

1.225.24

विप्रोषिता दीर्घकालमेते चापि नरर्षभाः ।
उत्सुका नगरं द्रष्टुं भविष्यन्ति तथा पृथा ॥ १.२२५.२४ ॥

दीर्घकाळ प्रवासात असलेले हे नरश्रेष्ठ, आणि पृथाही नगर पाहण्यास उत्सुक होतील.

1.225.25

कृष्णामपि च पाञ्चालीं सर्वाः कुरुवरस्त्रियः ।
द्रष्टुकामाः प्रतीक्ष्ते पुरं च विषयाश्च नः ॥ १.२२५.२५ ॥

कृष्णा (द्रौपदी) हिला देखील, आणि कुरुश्रेष्ठ सर्व स्त्रिया तिला पाहण्याच्या इच्छेने वाट पाहत आहेत; नगर आणि आमची राज्येही वाट पाहत आहेत.

1.225.26

स भवान्पाण्डुपुत्राणामाज्ञापयतु मा चिरम् ।
गमनं सहदाराणामेतदत्र मतं मम ॥ १.२२५.२६ ॥

आपण पांडुपुत्रांना विलंब न करता आज्ञा द्यावी, त्यांनी पत्नींसह यावे; हेच माझे मत आहे.

1.225.27

निसृष्टेषु त्वया राजन्पाण्डवेषु महात्मसु ।
ततोऽहं प्रेषयिष्यामि धृतराष्ट्रस्य शीघ्रगान्।
आगमिष्यन्ति कौन्तेयाः कुन्ती च सह कृष्णया ॥ १.२२५.२७ ॥

हे राजा, आपण महात्मा पांडवांना निरोप दिल्यावर मी धृतराष्ट्राचे वेगवान दूत पाठवीन; कौंतेय आणि कुंती कृष्णेसह येतील.