Mahābhārata · Adhyāya 1.227
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.227.1
दुर्योधनस्य महिषी काशिराजसुता तदा ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां वधूभिः सहिता तदा ॥ १.२२७.१ ॥
Entonces la reina principal de Duryodhana, hija del rey de Kāśi, estaba allí con las esposas de los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
1.227.2
पाञ्चालीं प्रतिजग्राह साध्वीं श्रियमिवापराम् ।
पूजयामास पूजार्हां शचीदेवीमिवागताम् ॥ १.२२७.२ ॥
Recibió a la virtuosa princesa de Pāñcāla, como si fuera otra Śrī, y honró a la digna de culto como a la diosa Śacī que hubiera llegado.
1.227.3
ववन्दे तत्र गान्धारीं कृष्णया सह माधवी ।
आशिषश्च प्रयुक्त्वा तु पाञ्चालीं परिषस्वजे ॥ १.२२७.३ ॥
Allí Mādhavī, junto con Kṛṣṇā, se inclinó ante Gāndhārī, y tras conceder bendiciones abrazó a la princesa de Pāñcāla.
1.227.4
परिष्वज्यैव गान्धारी कृष्णां कमललोचनाम् ।
पुत्राणां मम पाञ्चाली मृत्युरेवेत्यमन्यत ॥ १.२२७.४ ॥
Tras abrazar a Kṛṣṇā, de ojos de loto, Gāndhārī pensó: 'Para mis hijos, esta Pāñcālī es la muerte misma.'
1.227.5
संचिन्त्य विदुरं प्राह युक्तितः सुबलात्मजा ।
कुन्तीं राजसुतां क्षत्तः सवधूं सपरिच्छदाम् ॥ १.२२७.५ ॥
La hija de Subala, tras reflexionar, dijo a Vidura con habilidad: 'Oh Kṣattṛ, que Kuntī, la hija del rey, sea llevada con su nuera y su séquito...'
1.227.6
पाण्डोर्निवेशनं शीघ्रं नीयतां यदि रोचते ।
करणेन मुहूर्तेन नक्षत्रेण शुभे तिथौ ॥ १.२२७.६ ॥
Si te parece bien, que sea llevada pronto a la residencia de Pāṇḍu, en un día lunar auspicioso, bajo una mansión lunar favorable y en un momento propicio.
1.227.7
यथा सुखं तथा कुन्ती रंस्यते स्वगृहे सुतैः ।
तथेत्येव तदा क्षत्ता कारयामास तत्तथा ॥ १.२२७.७ ॥
"Así como Kuntī se deleitará felizmente en su propia casa con sus hijos, así sea." Diciendo "así sea", Vidura entonces hizo que se dispusiera de ese modo.
1.227.8
पूजयामासुरत्यर्थं बान्धवाः पाण्डवांस्तदा ।
नागराः श्रेणिमुख्याश्च पूजयन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.२२७.८ ॥
Entonces los parientes honraron grandemente a los Pāṇḍavas; también los ciudadanos y los jefes de los gremios honraron a los Pāṇḍavas.
1.227.9
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो बाह्लीकः ससुतस्तदा ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य अकुर्वन्नतिथिक्रियाम् ॥ १.२२७.९ ॥
Entonces Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, Karṇa y Bāhlīka con su hijo, por orden de Dhṛtarāṣṭra, realizaron el rito de hospitalidad para los huéspedes.
1.227.10
एवं विहरतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
नेता सर्वस्य कार्यस्य विदुरो राजशासनात् ॥ १.२२७.१० ॥
Mientras aquellos magnánimos Pāṇḍavas vivían de esa manera, Vidura, el guía de todos los asuntos, se encargaba de las disposiciones por orden del rey.
1.227.11
विश्रान्तास्ते महात्मानः कंचित्कालं सकेशवाः ।
आहूता धृतराष्ट्रेण राज्ञा शान्तनवेन च ॥ १.२२७.११ ॥
Aquellos magnánimos descansaron por algún tiempo junto con Keśava; luego fueron llamados por el rey Dhṛtarāṣṭra y por el hijo de Śāntanu.
1.227.12
भ्रातृभिः सह कौन्तेय निबोधेदं वचो मम ।
पाण्डुना वर्धितं राज्यं पाण्डुना पालितं जगत् ॥ १.२२७.१२ ॥
Hijo de Kuntī, escucha esta palabra mía junto con tus hermanos: Pāṇḍu acrecentó el reino, y Pāṇḍu protegió el mundo.
1.227.13
शासनान्मम कौन्तेय मम भ्राता महाबलः ।
कृतवान्दुष्करं कर्म नित्यमेव विशांपते ॥ १.२२७.१३ ॥
Por mi mandato, oh hijo de Kuntī, mi hermano de gran fuerza siempre ha realizado hazañas difíciles, oh señor de los hombres.
1.227.14
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय शासनं कुरु मा चिरम् ।
मम पुत्रा दुरात्मानः सर्वेऽहंकारसंयुताः ॥ १.२२७.१४ ॥
Por tanto, oh hijo de Kuntī, tú también debes obedecer mi mandato sin demora. Todos mis hijos son de mente perversa y están llenos de orgullo.
1.227.15
शासनं न करिष्यन्ति मम नित्यं युधिष्ठिर ।
स्वकार्यनिरतैर्नित्यमवलिप्तैर्दुरात्मभिः ॥ १.२२७.१५ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, mis hijos de mente perversa, siempre absortos en sus propios asuntos y llenos de soberbia, jamás obedecerán mi mandato.
1.227.16
पुनर्वै विग्रहो मा भूत्खाण्डवप्रस्थमाविश ।
न हि वो वसतस्तत्र कश्चिच्छक्तः प्रबाधितुम् ॥ १.२२७.१६ ॥
Que no haya de nuevo discordia; entra en Khāṇḍava-prastha. Mientras habitéis allí, nadie podrá oprimiros.
1.227.17
संरक्ष्यमाणान्पार्थेन त्रिदशानिव वज्रिणा ।
अर्धराज्यं तु संप्राप्य खाण्डवप्रस्थणाविश ॥ १.२२७.१७ ॥
Protegido por Pārtha como los dioses lo son por el portador del rayo, habiendo obtenido la mitad del reino, entra en Khāṇḍava-prastha.
1.227.18
केशवो यदि मन्यते तत्कर्तव्यमसंशयम् ॥ १.२२७.१८ ॥
Si Keśava así lo considera, eso debe hacerse sin duda.
1.227.19
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं नृपं सर्वे प्रणम्य च ।
वासुदेवेन संमन्त्र्य पाण्डवाः समुपाविशन् ॥ १.२२७.१९ ॥
Habiendo aceptado esas palabras y reverenciado al rey, todos los Pāṇḍavas, tras consultar con Vāsudeva, se sentaron.
1.227.20
अभिषेकस्य संभारान्क्षत्तरानय मा चिरम् ।
अभिषिक्तं करिष्यामि ह्यद्य वै कुरुनन्दनम् ॥ १.२२७.२० ॥
¡Oh Kṣattṛ, trae sin demora los materiales para la coronación; hoy consagraré al orgullo de los Kuru.
1.227.21
ब्राह्मणा नैगमश्रेष्ठाः श्रेणीमुख्याश्च सर्वतः ।
आहूयन्तां प्रकृतयो बान्धवाश्च विशेषतः ॥ १.२२७.२१ ॥
Que sean convocados los brahmanes, los mejores de los mercaderes, los jefes de los gremios, los súbditos de todas partes y, sobre todo, los parientes.
1.227.22
पुण्याहं वाच्यतां तात गोसहस्रं प्रदीयताम् ।
ग्राममुख्याश्च विप्रेभ्यो दीयन्तां बहुदक्षिणाः ॥ १.२२७.२२ ॥
Oh querido, que se proclame el pronunciamiento auspicioso; que se donen mil vacas; que los jefes de aldea den generosos honorarios a los brahmanes.
1.227.23
अङ्गदे मकुटं क्षत्तर्हस्ताभरणमानय ।
मुक्तावलीश्च हारं च निष्काणि कटकानि च ॥ १.२२७.२३ ॥
Oh Kṣattṛ, trae la corona para el brazalete y los adornos de las manos; trae también las sartas de perlas, el collar, las monedas niṣka y los brazaletes.
1.227.24
कटिबन्धश्च सूत्रं च तथोदरनिबन्धनम् ।
अष्टोत्तरसहस्रं तु ब्राह्मणाधिष्ठिता गजाः ॥ १.२२७.२४ ॥
Trae también el cinturón, el cordón sagrado y la faja del vientre; y mil ocho elefantes montados por brahmanes.
1.227.25
जाह्नवीसलिलं शीघ्रमानीयन्तां पुरोहितैः ।
अभिषेकोदकक्लिन्नं सर्वाभरणभूषितम् ॥ १.२२७.२५ ॥
Que los sacerdotes traigan pronto agua del Ganges, empapado en el agua de la consagración y adornado con todas las joyas.
1.227.26
औपवाह्योपरिगतं दिव्यचारमरवीजितम् ।
सुवर्णमणिचित्रेण श्वेतच्छत्रेण शोभितम् ॥ १.२२७.२६ ॥
Sentado sobre el carro real, abanicado por sirvientes celestiales, adornado con un parasol blanco decorado con oro y gemas.
1.227.27
जयेति द्विजवाक्येनु स्तूयमानं नृपैस्तथा ।
दृष्ट्वा कुन्तीसुतं ज्येष्ठमाजमीढं युधिष्ठिरम् ॥ १.२२७.२७ ॥
Al oír a los dvija gritar '¡Victoria!' y a los reyes también alabarlo, habiendo visto a Yudhiṣṭhira, el hijo mayor de Kuntī, descendiente de Ajamīḍha.
1.227.28
प्रीताः प्रीतेन मनसा प्रशंसन्तु परे जनाः ।
पाण्डोः कृतोपकारस्य राज्यं दत्वा ममैव च ॥ १.२२७.२८ ॥
Que otras personas, complacidas de corazón, lo alaben: el reino dado en pago por el servicio prestado a Pāṇḍu, y dado también a mí.
1.227.29
प्रतिक्रिया कृतमिदं भविष्यति न संशयः ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता साधुसाध्वित्यथाब्रुवन् ॥ १.२२७.२९ ॥
Esto será una retribución hecha, no hay duda. Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa y Kṣattṛ dijeron: '¡Bien hecho, bien hecho!'
1.227.30
युक्तमेतन्महाभाग कौरवाणां यशस्करम् ।
शीघ्रमद्यैव राजेन्द्र त्वयोक्तं कर्तुमर्हसि ॥ १.२२७.३० ॥
Esto es apropiado, oh afortunado, que da gloria a los Kauravas. Oh señor de reyes, lo que has dicho debes hacerlo pronto, hoy mismo.
1.227.31
इत्येवमुक्तो वार्ष्णेयस्त्वरयामास तत्तदा ।
तथोक्तं धृतराष्ट्रेण कारयामास केशवः ॥ १.२२७.३१ ॥
Así interpelado, el descendiente de Vṛṣṇi apresuró de inmediato el asunto, y, como había dicho Dhṛtarāṣṭra, Keśava lo hizo cumplir.
1.227.32
तस्मिन्क्षणे महाराज कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
आगत्य कुरुभिः सर्वैः पूजितः ससुहृद्गणैः ॥ १.२२७.३२ ॥
En aquel momento, oh gran rey, Kṛṣṇa Dvaipāyana llegó y fue honrado por todos los Kurus junto con sus grupos de amigos.
1.227.33
मूर्धाभिषिक्तैः सहितो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
कारयामास विधिवत्केशवानुमते तदा ॥ १.२२७.३३ ॥
Junto con los reyes ungidos y los brahmanes versados en los Vedas, lo hizo realizar debidamente entonces, con el consentimiento de Keśava.
1.227.34
कृपो द्रोणश्च भीष्मश्च धौम्यश्च व्यासकेशवौ ।
बाह्लीकः सोमदत्तश्च चातुर्वेद्यपुरस्कृताः ॥ १.२२७.३४ ॥
Kṛpa, Droṇa y Bhīṣma, Dhaumya, Vyāsa y Keśava, Bāhlīka y Somadatta, con los sacerdotes versados en los cuatro Vedas al frente.
1.227.35
अभिषेकं तदा चक्रुर्भद्रपीठे सुसंस्कृतम् ॥ १.२२७.३५ ॥
Entonces realizaron la unción, bien preparada, sobre el asiento auspicioso.
1.227.36
जित्वा तु पृथिवीं कृत्स्नां वशे कृत्वा नृपान्भवान् ।
राजसूयादिभिर्यज्ञैः क्रतुभिर्वरदक्षिणैः ॥ १.२२७.३६ ॥
Tras conquistar toda la tierra y someter a los reyes a tu dominio, debes convertirte en soberano mediante el Rājasūya y otros sacrificios y ritos con excelentes honorarios.
1.227.37
स्नात्वा ह्यवभृथस्नानं मोदतां बान्धवैः सह ।
एवमुक्त्वा तु ते सर्वे आशीर्भिरभिपूजयन् ॥ १.२२७.३७ ॥
Tras bañarse en el baño avabhṛtha, alegraos con vuestros parientes. Habiendo dicho esto, todos lo honraron con bendiciones.
1.227.38
मूर्धाभिषिक्तः कौरव्यः सर्वाभरणभूषितः ।
जयेति संस्तुतो राजा प्रददौ धनमक्षयम् ॥ १.२२७.३८ ॥
Ungido en la cabeza, adornado con todas las joyas, el rey kaurava, alabado con '¡Victoria!', dio riqueza inagotable.
1.227.39
सर्वमूर्धाभिषिक्तैश्च पूजितः कुरनन्दनः ।
औपवाह्यमथारुह्य श्वेतच्छत्रेण शोभितः ॥ १.२२७.३९ ॥
Honrado por todos los reyes ungidos en la cabeza, el deleite de los kurus montó el elefante real y brilló bajo el parasol blanco.
1.227.40
रराज राजाभिमतो महेन्द्र इव दैवतैः ।
ततः प्रदक्षिणीकृत्य नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.२२७.४० ॥
Amado por los reyes, brilló entre los dioses como el gran Indra. Luego, circunvalando la ciudad llamada Nāgasāhvaya,
1.227.41
प्रविवेश तदा राजा नागरैः पूजितो गृहम् ।
मूर्धाभिषिक्तं कौन्तेयमभ्यगच्छन्त कौरवाः ॥ १.२२७.४१ ॥
Entonces el rey, honrado por los ciudadanos, entró en el palacio. Los kauravas se acercaron al hijo de Kuntī ungido en la cabeza.
1.227.42
गान्धारिपुत्राः शोचन्तः सर्वे ते सह बान्धवैः ।
ज्ञात्वा शोकं च पुत्राणां धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदं ॥ १.२२७.४२ ॥
Los hijos de Gāndhārī, todos afligidos junto con sus parientes; y conociendo el dolor de los hijos, Dhṛtarāṣṭra dijo esto.
1.227.43
समक्षं वासुदेवस्य कुरूणां च समक्षतः ।
अभिषेकस्त्वया प्राप्तो दुष्प्रापो ह्यकृतात्मभिः ॥ १.२२७.४३ ॥
En presencia de Vāsudeva y en presencia de los Kuru has obtenido la consagración, que es difícil de alcanzar para quienes no tienen el alma purificada.
1.227.44
गच्छ त्वमद्यैव नृप कृतकृत्योऽसि कौरव ।
आयुः पुरूरवा राजन्नहुषेण ययातिना ॥ १.२२७.४४ ॥
Ve ahora mismo, oh rey, oh Kaurava; has cumplido tu propósito. Oh rey, en el linaje de Āyu te corresponde estar junto a Purūravas, Nahuṣa y Yayāti.
1.227.45
तत्रैव निवसन्ति स्म खाण्डवे तु नृपोत्तम ।
राजधानी तु सर्वेषां पौरवाणां महाभुज ॥ १.२२७.४५ ॥
Allí, oh el mejor de los reyes, todos ellos habitaban en Khāṇḍava; y la capital de todos los Paurava estaba allí, oh de brazos poderosos.
1.227.46
विनाशितं मुनिगणैर्लोभाद्बुधसुतस्य वै ।
तस्मात्त्वं खाण्डवप्रस्थं पुरं राष्ट्रं च वर्धय ॥ १.२२७.४६ ॥
Fue destruido por bandas de sabios a causa de la codicia del hijo de Budha; por tanto, tú debes hacer prosperar Khāṇḍavaprastha, la ciudad y el reino.
1.227.47
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च कृतलक्षणाः ।
त्वद्भक्त्या जन्तवश्चान्ये भजन्त्येव पुरं शुभम् ॥ १.२२७.४७ ॥
Brahmanes, guerreros, comerciantes y sirvientes, quienes están marcados por buenas cualidades, y otros seres también, por devoción hacia ti, acudirán a esa ciudad auspiciosa.
1.227.48
पुरं राष्ट्रं समृद्धं वै धनधान्यसमाकुलम् ।
तस्माद्गच्छस्व कौन्तेय भ्रातृभिः सहितोऽनघ ॥ १.२२७.४८ ॥
Esa ciudad y ese reino son prósperos, llenos de riqueza y grano; por tanto, hijo de Kuntī, sin mancha, ve allí junto con tus hermanos.
1.227.49
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं तस्मै सर्वे प्रणम्य च ।
रथैर्नागैर्हयैश्चापि सहितास्तु पदातिभिः ॥ १.२२७.४९ ॥
Habiendo aceptado sus palabras, todos se inclinaron ante él y partieron con carros, elefantes, caballos e infantes.
1.227.50
प्रतस्थिरे ततो घोषसंयुक्तैः स्यन्दनैर्वरैः ।
तान्दृष्ट्वा नागराः सर्वे भक्त्या चैव प्रतस्थिरे ॥ १.२२७.५० ॥
Entonces partieron en excelentes carros que resonaban; al verlos, todos los ciudadanos también partieron con devoción.
1.227.51
गच्छतः पाण्डवैः सार्धं दृष्ट्वा नागपुरालयात् ।
पाण्डवैः सहिता गन्तुं नार्हतेति च नागरान् ॥ १.२२७.५१ ॥
Al ver que partían junto con los Pāṇḍava desde las moradas de la ciudad de Nāga, declaró a los ciudadanos que no debían ir con los Pāṇḍava.
1.227.52
घोषयामास नगरे धार्तराष्ट्रः ससौबलः ।
ततस्ते पाण्डवास्तत्र गत्वा कृष्णपुरोगमाः ॥ १.२२७.५२ ॥
En la ciudad, el hijo de Dhṛtarāṣṭra, junto con Saubala, hizo proclamar un edicto; entonces los Pāṇḍava, con Kṛṣṇa al frente, fueron allí.
1.227.53
मण्डयाञ्चक्रिरे तद्वै पुरं स्वर्गादिव च्युतम् ।
वासुदेवो जगन्नाथश्चिन्तयामास वासवम् ॥ १.२२७.५३ ॥
Adornaron aquella ciudad como si hubiera caído del cielo; Vāsudeva, señor del mundo, pensó en Vāsava (Indra).
1.227.54
महेन्द्रश्चिन्तितो राजन्विश्वकर्माणमादिशत् ।
विश्वकर्मन्महाप्राज्ञ अद्यप्रभृति तत्पुरम् ॥ १.२२७.५४ ॥
Oh rey, Mahendra (Indra) lo meditó y ordenó a Viśvakarman: 'Oh Viśvakarman de gran sabiduría, desde hoy esa ciudad es tuya.'
1.227.55
इन्द्रप्रस्थमिति ख्यातं दिव्यं भूम्यां भविष्यति ।
महेन्द्रशासनाद्गत्वा विश्वकर्मा तु केशवम् ॥ १.२२७.५५ ॥
Esta ciudad divina, conocida como Indraprastha, surgirá sobre la tierra. Por orden de Mahendra, Viśvakarman fue a Keśava.
1.227.56
प्रणम्य प्रणिपातार्हं किं करोमीत्यभाषत ।
वासुदेवस्तु तच्छ्रुत्वा विश्वकर्माणमूचिवान् ॥ १.२२७.५६ ॥
Postrándose ante quien merecía reverencia, preguntó: "¿Qué debo hacer?" Vāsudeva, al oírlo, habló a Viśvakarman.
1.227.57
कुरुष्व कुरुराजस्य महेन्द्रपुरसन्निभम् ।
इन्द्रेण कृतनामानमिन्द्रप्रस्थं महापुरम् ॥ १.२२७.५७ ॥
Construye para el rey de los Kurus una gran ciudad semejante a la de Mahendra, llamada Indraprastha por Indra.
1.227.58
ततः पुण्ये शिवे देशे शान्तिं कृत्वा महारथाः ।
स्वस्तिवाच्य यथान्यायमिन्द्रप्रस्थं भवत्विति ॥ १.२२७.५८ ॥
Entonces, en un lugar puro y auspicioso, los grandes guerreros de carro celebraron el rito de paz, recitaron las bendiciones según la regla y dijeron: "Que sea Indraprastha."
1.227.59
तत्पुरं मापयामासुर्द्वैपायनपुरोगमाः ।
ततः स विश्वकर्मा तु चकार पुरमुत्तमम् ॥ १.२२७.५९ ॥
Hicieron medir la ciudad, con Dvaipāyana (Vyāsa) a la cabeza. Luego Viśvakarman construyó una excelente ciudad.
1.227.60
सागरप्रतिरूपाभिः परिखाभिरलङ्कृतम् ।
प्राकारेण च संपन्नं दिवमावृत्य तिष्ठता ॥ १.२२७.६० ॥
Adornada con fosos semejantes al océano, dotada de una muralla que se alzaba cubriendo el cielo.
1.227.61
पाण्डुराभ्रप्रकाशेन हिमरश्मिनिभेन च ।
शुशुभे तत्पुरश्रेष्ठं नागैर्भोगवती यथा ॥ १.२२७.६१ ॥
Con el resplandor de nubes blancas y el brillo semejante al de la luna de rayos frescos, aquella mejor de las ciudades resplandecía como Bhogavatī con sus nāgas.
1.227.62
द्विपक्षगरुडप्रख्यैर्द्वारैः सौधैश्च शोभितम् ।
गुप्तमभ्रचयप्रख्यैर्गोपुरैर्मन्दरोपमैः ॥ १.२२७.६२ ॥
Estaba adornada con puertas semejantes a garudas de dos alas y con palacios, y protegida por torres semejantes a montones de nubes y a la montaña Mandara.
1.227.63
विविधैरपि निर्विद्धैः शस्त्रोपेतैः सुसंवृतैः ।
शक्तिभिश्चावृतं तद्धि द्विजिह्वैरिव पन्नगैः ॥ १.२२७.६३ ॥
Aquella ciudad estaba rodeada de diversas armas perforadas, bien cerradas y provistas de armas, y de lanzas, como si estuviera rodeada de serpientes de dos lenguas.
1.227.64
तल्पैश्चाभ्यासिकैर्युक्तं शुशुभे योधरक्षितम् ।
थीक्ष्णाङ्कुशशतघ्नीभिर्यन्त्रजालैश्च शोभितम् ॥ १.२२७.६४ ॥
Provisto de plataformas para el ejercicio y guardado por guerreros, la ciudad resplandecía, adornada con afilados garfios, shataghnīs y redes de máquinas.
1.227.65
आयसैश्च महाचक्रैः शुशुभे तत्पुरोत्तमम् ।
सुविभक्तमहारथ्यं देवताबाधवर्जितम् ॥ १.२२७.६५ ॥
Aquella mejor de las ciudades resplandecía con grandes discos de hierro; sus grandes avenidas estaban bien distribuidas y estaba libre de las aflicciones de los dioses.
1.227.66
विरोचमानं विविधैः पाण्डुरैर्भवनोत्तमैः ।
तत्त्रिविष्टपसंकाशमिन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ॥ १.२२७.६६ ॥
Resplandeciendo con sus diversas y excelentes mansiones blancas, aquel Indraprastha brilló como el cielo.
1.227.67
मेघवृन्दमिवाकाशे विद्धं विद्युत्समावृतम् ।
तत्र रम्ये शिवे देशे कौरव्यस्य निवेशनम् ॥ १.२२७.६७ ॥
Como un grupo de nubes en el cielo, rodeado de relámpagos, allí, en aquel lugar agradable y propicio, estaba la morada del Kaurava.
1.227.68
शुशुभे धनसंपूर्णं धनाध्यक्षक्षयोपमम् ।
तत्रागच्छन्द्विजा राजन्सर्ववेदविदां वराः ॥ १.२२७.६८ ॥
Aquella ciudad, colmada de riquezas, resplandeció como la morada de Kubera, señor de las riquezas. Oh rey, allí llegaron los mejores brahmanes, conocedores de todos los Vedas.
1.227.69
निवासं रोचयन्ति स्म सर्वभाषाविदस्तथा ।
वणिजश्चाययुस्तत्र नानादिग्भ्यो धनार्थिनः ॥ १.२२७.६९ ॥
Los conocedores de todas las lenguas también eligieron residir allí, y mercaderes que buscaban riquezas llegaron de todas las direcciones.
1.227.70
सर्वशिल्पविदस्तत्र वासायाभ्यागमंस्तदा ।
उद्यानानि च रम्याणि नगरस्य समन्ततः ॥ १.२२७.७० ॥
Los expertos en todas las artes llegaron entonces a establecerse allí, y alrededor de la ciudad, por todas partes, había hermosos jardines.
1.227.71
आम्रैराम्रातकैर्नीपैरशोकैश्चम्पकैस्तथा ।
पुन्नागैर्नागपुष्पैश्च लकुचैः पनसैस्तथा ॥ १.२२७.७१ ॥
Con mangos, ciruelas amarillas, kadamba, aśoka y champaka, así como con punnāga, nāgapuṣpa, lakuca y jaca, aquellos jardines estaban llenos.
1.227.72
शालतालतमालैश्च बकुलैश्च सकेतकैः ।
मनोहरैः सुपुष्पैश्च फलभारावनामितैः ॥ १.२२७.७२ ॥
Con árboles sal, palmira y tamāla, bakula y ketaka, con flores hermosas y encantadoras, y con árboles inclinados bajo el peso de sus frutos, aquellos jardines estaban llenos.
1.227.73
प्राचीनामलकैर्लोध्रैरङ्कोलैश्च सुपिष्पितैः ।
जम्बूभिः पाटलाभिश्च कुब्जकैरतिमुक्तकैः ॥ १.२२७.७३ ॥
El bosque estaba lleno de árboles prācīna, āmalaka, lodhra, aṅkola, jambū bien florecidos, pāṭalā, kubjaka y atimuktaka.
1.227.74
करवीरैः पारिजातैरन्यैश्च विविधैर्द्रुमैः ।
नित्यपुष्पफलोपेतैर्नानाद्विजगणायुतैः ॥ १.२२७.७४ ॥
con árboles karavīra, pārijāta y otros diversos, siempre con flores y frutos, llenos de bandadas de aves de muchas clases.
1.227.75
मत्तबर्हिणसंघुष्टकोकिलैश्च सदामदैः ।
गृहैरादर्शविमलैर्विविधैश्च लतागृहैः ॥ १.२२७.७५ ॥
resonando con pavos reales embriagados y cuclillos, siempre alegres, con casas claras como espejos y diversos cenadores de enredaderas.
1.227.76
मनोहरैश्चित्रगृहैस्तथाऽजगतिप्रवतैः ।
वापीभिर्विविधाभिश्च पूर्णाभिः परमाम्भसा ॥ १.२२७.७६ ॥
con hermosas casas pintadas, …pravata de ajagati, y diversos pozos escalonados llenos de la mejor agua.
1.227.77
सरोभिरतिरम्यैश्च पद्मोत्पलसुगन्धिभिः ।
हंसकारण्डवयुतैश्चक्रवाकोपशोभितैः ॥ १.२२७.७७ ॥
con lagos encantadores, fragantes de lotos y lotos azules, abundantes en cisnes y patos kāraṇḍava, adornados con gansos chakravaka.
1.227.78
रम्याश्च विविधास्तत्र पुष्करिण्यो वनावृताः ।
तडागानि च रम्याणि बृहन्ति सुबहूनि च ॥ १.२२७.७८ ॥
Allí había estanques encantadores de diversas clases, rodeados de bosque, y muchos grandes y hermosos embalses.
1.227.79
नदी च नन्दिनी नाम सा पुरीमुपगूहति ।
चातुर्वर्ण्यसमाकीर्णमन्यैः शिल्पिभिरावृतम् ॥ १.२२७.७९ ॥
El río llamado Nandinī abrazaba aquella ciudad. La ciudad estaba llena de gentes de las cuatro órdenes sociales y rodeada de otros artesanos.
1.227.80
सर्वदाभिसृतं सद्भिः कारितं विश्वकर्मणा ।
उपभोगसमृद्धैश्च सर्वद्रव्यसमावृतम् ॥ १.२२७.८० ॥
Aquella ciudad siempre era frecuentada por las gentes buenas; construida por Viśvakarman, rica en placeres y llena de toda clase de bienes.
1.227.81
नित्यमार्यजनोपेतं नरनारीगणैर्युतम् ।
वाजिवारणसंपूर्णं गोभिरुष्ट्रैः खरैरजैः ॥ १.२२७.८१ ॥
Aquella ciudad siempre estaba llena de gente noble, poblada de multitudes de hombres y mujeres, colmada de caballos y elefantes, y de vacas, camellos, asnos y cabras.
1.227.82
तत्त्रिविष्टपसङ्काशमिन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ।
पुरीं सर्वगुणोपेतां निर्मितां विश्वकर्मणा ॥ १.२२७.८२ ॥
Indraprastha resplandecía como el mismo cielo; aquella ciudad, dotada de todas las excelencias, fue construida por Viśvakarman.
1.227.83
पौरवाणामधिपतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृतमङ्गलसत्कारैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १.२२७.८३ ॥
Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī y señor de los Pauravas, fue honrado con ritos auspiciosos por brahmanes versados en los Vedas.
1.227.84
द्वैपायनं पुरस्कृत्य धौम्यस्याभिमते स्थितः ।
भ्रातृभिः सहितो राजा राजमार्गमतीत्य च ॥ १.२२७.८४ ॥
Con Dvaipāyana (Vyāsa) colocado delante, el rey se detuvo con sus hermanos en el lugar aprobado por Dhaumya, tras atravesar la calle real.
1.227.85
औपवाह्यगतो राजा केशवेन सहाभिभूः ।
तोरणद्वारसुमुखं द्वात्रिंशद्द्वारसंयुतम् ॥ १.२२७.८५ ॥
El rey, montado en un carro real, junto con Keśava, el invencible, avanzó hacia la ciudad de bellas puertas con arcos y treinta y dos puertas.
1.227.86
वर्धमानपुरद्वारात्प्रविवेश महाद्युतिः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषाः श्रूयन्ते बहवो भृशम् ॥ १.२२७.८६ ॥
El rey de gran esplendor entró en la ciudad por la puerta de Vardhamānapura. Se oían con fuerza los muchos sonidos de caracolas y tambores.
1.227.87
जयेति ब्राह्मणगिरः श्रूयन्ते च सहस्रशः ।
संस्तूयमानो मुनिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ १.२२७.८७ ॥
Se oían miles de voces de brahmanes que decían «¡Victoria!». El rey era alabado por sabios, sūtas, māgadhas y bardos.
1.227.88
औपवाह्यगतो राजा राजमार्गमतीत्य च ।
कृतमङ्गलसत्कारं प्रविवेश गृहोत्तमम् ॥ १.२२७.८८ ॥
El rey, montado en el carro real, tras recorrer la calle real y recibir honores auspiciosos, entró en la mejor mansión.
1.227.89
प्रविश्य भवनं राजा नागरैरभिसंवृतः ।
प्रहृष्टमुदितैरासीत्सत्कारैरभिपूजितः ॥ १.२२७.८९ ॥
Al entrar en la mansión, el rey fue rodeado por los ciudadanos y honrado con agasajos por los habitantes alegres y dichosos.
1.227.90
पूजयामास विप्रेन्द्रान्केशेन महात्मना ।
ततस्तु राष्ट्रं नगरं नरनारीगणायुतम् ॥ १.२२७.९० ॥
Entonces, junto con el magnánimo Keśava, honró a los más excelentes brahmanes. Luego el reino y la ciudad, llenos de multitudes de hombres y mujeres, (le rindieron homenaje).
1.227.91
गोधनैश्च समाकीर्णं सस्यैर्वृद्धिं तदागमत् ॥ १.२२७.९१ ॥
Aquel reino, colmado de ganado y de cosechas, alcanzó la prosperidad.
1.227.92
तेषां पुण्यजनोपेतं राष्ट्रमाविशतां महत् ।
पाण्डवानां महाराज शश्वत्प्रीतिरवर्धत ॥ १.२२७.९२ ॥
Cuando entraron en aquel gran reino, poblado de gente virtuosa, oh gran rey, la alegría de los Pāṇḍavas crecía sin cesar.
1.227.93
सौबलेन च कर्णेन धार्तराष्ट्रैः कृपेण च ।
तथा भीष्मेण राज्ञा च धर्मप्रणयिना सदा ॥ १.२२७.९३ ॥
Con Saubala y Karṇa, con los hijos de Dhṛtarāṣṭra, con Kṛpa, asimismo con Bhīṣma y con el rey amante del dharma, siempre.
1.227.94
पाण्डवाः समपद्यन्त खाण्डवप्रस्थवासिनः ।
पञ्चभिस्तैर्महेष्वासैरिन्द्रकल्पैः समावृतम् ॥ १.२२७.९४ ॥
Los Pāṇḍavas, residentes de Khāṇḍavaprastha, estaban rodeados por aquellos cinco grandes arqueros, iguales a Indra.
1.227.95
शुशुभे तत्पुरश्रेष्ठं नागैर्भोगवती यथा ।
ततस्तु विश्वकर्माणं पूजयित्वा विसृज्य च ॥ १.२२७.९५ ॥
Aquella excelente ciudad resplandecía como Bhogavatī llena de serpientes. Luego, tras honrar a Viśvakarman y despedirlo,
1.227.96
द्वैपायनं च संपूज्य विसृज्य च नराधिपः ।
वार्ष्णेयमब्रवीद्राजा गन्तुकामं कृतक्षणम् ॥ १.२२७.९६ ॥
Habiendo honrado cumplidamente a Dvaipāyana y despedido, el rey habló a Vārṣṇeya, que deseaba partir y estaba dispuesto para la ocasión.
1.227.97
तव प्रसादाद्वार्ष्णेय राज्यं प्राप्तं मयाऽनघ ।
प्रसादादेव ते वीर शून्यं राष्ट्रं सुदुर्गमम् ॥ १.२२७.९७ ॥
Por tu gracia, descendiente de Vṛṣṇi, oh sin mácula, he obtenido este reino. Y por tu gracia, oh héroe, este reino tan difícil de alcanzar ha quedado vacío.
1.227.98
तवैव तु प्रसादेन राज्यस्थाश्च भवामहे ।
गतिस्त्वमापत्कालेऽपि पाण्डवानां च माधव ॥ १.२२७.९८ ॥
Solo por tu gracia nos mantenemos firmes en el reino. Oh Mādhava, incluso en tiempo de calamidad tú eres el refugio de los Pāṇḍavas.
1.227.99
ज्ञात्वा तु कृत्यं कर्तव्यं कारयस्व भवान्हि नः ।
यदिष्टमनुमन्तव्यं पाण्डवानां त्वयाऽनघ ॥ १.२२७.९९ ॥
Sabiendo lo que debe hacerse, házlo tú mismo para nosotros; y lo que deseen los Pāṇḍava, apruébalo tú, oh sin mácula.
1.227.100
त्वत्प्रभावान्महाराज्यं संप्राप्तं हि स्वधर्मतः ।
पितृपैतामहं राज्यं कथं न स्यात्तव प्रभो ॥ १.२२७.१०० ॥
Por tu poder se ha obtenido este gran reino, legítimamente según el propio deber. Oh señor, ¿cómo no sería tuyo el reino ancestral de tus antepasados?
1.227.101
धार्तराष्ट्रा दुराचाराः किं करिष्यन्ति पाण्डवान् ।
यथेष्टं पालय जगच्छश्वद्धर्मधुरं वह ॥ १.२२७.१०१ ॥
¿Qué podrán hacer los hijos malvados de Dhṛtarāṣṭra contra los Pāṇḍava? Protege el mundo como desees y lleva siempre el yugo del dharma.
1.227.102
पुनः पुनश्च संहर्षाद्ब्राह्मणान्भर पौरव ।
अद्यैव नारदः श्रीमानागमिष्यति सत्वरः ॥ १.२२७.१०२ ॥
Oh Paurava, una y otra vez, con alegría, sustenta a los brahmanes. Hoy mismo el glorioso Nārada llegará pronto.
1.227.103
आदत्स्व तस्य वाक्यानि शासनं कुरु तस्य वै ।
एवमुक्त्वा ततः कुन्तीमभिवाद्य जनार्दनः ॥ १.२२७.१०३ ॥
Acoge sus palabras y cumple su mandato. Así hablando, Janārdana saludó respetuosamente a Kuntī.
1.227.104
उवाच श्लक्ष्णया वाचा गमिष्यामि नमोस्तु ते ।
जातुषं गृहमासाद्य मया प्राप्तं यदानघ ॥ १.२२७.१०४ ॥
Dijo con voz suave: "Iré; reverencia a ti. Oh sin mancha, al llegar a la casa de laca, lo que obtuve…"
1.227.105
आर्येण समभिज्ञातं त्वया वै यदुपुङ्गव ।
त्वया नाथेन गोविन्द दुःखं तीर्णं महत्तरम् ॥ १.२२७.१०५ ॥
Oh mejor de los Yadus, el noble te ha reconocido plenamente. Oh Govinda, con tú como nuestro protector hemos superado una gran aflicción.
1.227.106
त्वं हि नाथस्त्वनाथानां दरिद्राणां विशेषतः ।
सर्वदुःखानि शाम्यन्ति तव संदर्शनान्मम ॥ १.२२७.१०६ ॥
Tú eres en verdad el protector de los desamparados, y sobre todo de los pobres. Con verte, todas mis penas se calman.
1.227.107
स्मरस्वैनान्महाप्राज्ञ तेन जीवन्ति पाण्डवाः ॥ १.२२७.१०७ ॥
Oh gran sabio, acuérdate de ellos; por él viven los Pāṇḍavas.
1.227.108
करिष्यामीति चामन्त्र्य अभिवाद्य पितृष्वसाम् ।
गमनाय मतिं चक्रे वासुदेवः सहानुगः ॥ १.२२७.१०८ ॥
Diciendo "así lo haré", y despidiéndose de su tía con una reverencia, Vāsudeva resolvió partir con sus seguidores.
1.227.109
तान्निवेश्य ततो वीरः सह रामेण कौरवान् ।
ययौ द्वारवतीं राजन्पाण्डवानुमते तदा ॥ १.२२७.१०९ ॥
Entonces el héroe, tras establecer allí a los Kurus junto con Rāma, oh rey, con el consentimiento de los Pāṇḍavas, partió hacia Dvāravatī.