ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.227
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.227.1
दुर्योधनस्य महिषी काशिराजसुता तदा ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां वधूभिः सहिता तदा ॥ १.२२७.१ ॥
ସେତେବେଳେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପଟ୍ଟରାଣୀ, କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବଧୂମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
1.227.2
पाञ्चालीं प्रतिजग्राह साध्वीं श्रियमिवापराम् ।
पूजयामास पूजार्हां शचीदेवीमिवागताम् ॥ १.२२७.२ ॥
ସାଧ୍ୱୀ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ ସେ ସ୍ୱାଗତ ସହ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଅନ୍ୟ ଶ୍ରୀ ପରି ସେହି ପୂଜନୀୟାଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଶଚୀଦେବୀ ପରି ସମ୍ମାନ କଲେ।
1.227.3
ववन्दे तत्र गान्धारीं कृष्णया सह माधवी ।
आशिषश्च प्रयुक्त्वा तु पाञ्चालीं परिषस्वजे ॥ १.२२७.३ ॥
ସେଠାରେ ମାଧବୀ କୃଷ୍ଣା ସହିତ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
1.227.4
परिष्वज्यैव गान्धारी कृष्णां कमललोचनाम् ।
पुत्राणां मम पाञ्चाली मृत्युरेवेत्यमन्यत ॥ १.२२७.४ ॥
ଗାନ୍ଧାରୀ କମଳନୟନୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଭାବିଲେ ଯେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପାଞ୍ଚାଳୀ ମୃତ୍ୟୁ ହିଁ।
1.227.5
संचिन्त्य विदुरं प्राह युक्तितः सुबलात्मजा ।
कुन्तीं राजसुतां क्षत्तः सवधूं सपरिच्छदाम् ॥ १.२२७.५ ॥
ସୁବଳଙ୍କ ଦୁହିତା ଚିନ୍ତା କରି ଯୁକ୍ତିପୂର୍ବକ ବିଦୁରଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ରାଜକନ୍ୟା କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବଧୂ ଓ ପରିବାର ସହିତ...'
1.227.6
पाण्डोर्निवेशनं शीघ्रं नीयतां यदि रोचते ।
करणेन मुहूर्तेन नक्षत्रेण शुभे तिथौ ॥ १.२२७.६ ॥
ଯଦି ତୁମର ରୁଚି ହୁଏ, ତେବେ ଶୁଭ ତିଥି, ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ନିଆଯାଉ।
1.227.7
यथा सुखं तथा कुन्ती रंस्यते स्वगृहे सुतैः ।
तथेत्येव तदा क्षत्ता कारयामास तत्तथा ॥ १.२२७.७ ॥
କୁନ୍ତୀ ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ନିଜ ଘରେ ସୁଖରେ ଆନନ୍ଦ କରିବେ, ସେହିପରି ହେଉ" ବୋଲି କହି ବିଦୁର ସେତେବେଳେ ସେପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଇଲେ।
1.227.8
पूजयामासुरत्यर्थं बान्धवाः पाण्डवांस्तदा ।
नागराः श्रेणिमुख्याश्च पूजयन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.२२७.८ ॥
ସେତେବେଳେ ବାନ୍ଧବମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ନଗରବାସୀ ଓ ଶ୍ରେଣୀ-ମୁଖ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
1.227.9
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो बाह्लीकः ससुतस्तदा ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य अकुर्वन्नतिथिक्रियाम् ॥ १.२२७.९ ॥
ସେତେବେଳେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ନିଜ ପୁତ୍ର ସହିତ ବାହ୍ଲୀକ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଅତିଥି-ସତ୍କାରର କ୍ରିୟା କଲେ।
1.227.10
एवं विहरतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
नेता सर्वस्य कार्यस्य विदुरो राजशासनात् ॥ १.२२७.१० ॥
ଏହିପରି ସେହି ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିହାର କରୁଥିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ନେତା ବିଦୁର ରାଜାଜ୍ଞାରେ (ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ)।
1.227.11
विश्रान्तास्ते महात्मानः कंचित्कालं सकेशवाः ।
आहूता धृतराष्ट्रेण राज्ञा शान्तनवेन च ॥ १.२२७.११ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାମାନେ କେଶବଙ୍କ ସହ କିଛି ସମୟ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ପରେ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ଡକାଇଲେ।
1.227.12
भ्रातृभिः सह कौन्तेय निबोधेदं वचो मम ।
पाण्डुना वर्धितं राज्यं पाण्डुना पालितं जगत् ॥ १.२२७.१२ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣ। ପାଣ୍ଡୁ ରାଜ୍ୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ, ପାଣ୍ଡୁ ଜଗତ ପାଳନ କଲେ।
1.227.13
शासनान्मम कौन्तेय मम भ्राता महाबलः ।
कृतवान्दुष्करं कर्म नित्यमेव विशांपते ॥ १.२२७.१३ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ମୋର ମହାବଳୀ ଭ୍ରାତା ସର୍ବଦା ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
1.227.14
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय शासनं कुरु मा चिरम् ।
मम पुत्रा दुरात्मानः सर्वेऽहंकारसंयुताः ॥ १.२२७.१४ ॥
ତେଣୁ ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କର। ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୁରାତ୍ମା ଏବଂ ଅହଙ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
1.227.15
शासनं न करिष्यन्ति मम नित्यं युधिष्ठिर ।
स्वकार्यनिरतैर्नित्यमवलिप्तैर्दुरात्मभिः ॥ १.२२७.१५ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୋ ଦୁରାତ୍ମା ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରତ ଏବଂ ଗର୍ବୀ, ସେମାନେ ମୋ ଆଜ୍ଞା କେବେ ବି ପାଳନ କରିବେ ନାହିଁ।
1.227.16
पुनर्वै विग्रहो मा भूत्खाण्डवप्रस्थमाविश ।
न हि वो वसतस्तत्र कश्चिच्छक्तः प्रबाधितुम् ॥ १.२२७.१६ ॥
ପୁଣି କଳହ ନ ହେଉ। ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥରେ ପ୍ରବେଶ କର। ସେଠାରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ତୁମକୁ କେହି ପୀଡ଼ା ଦେଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।
1.227.17
संरक्ष्यमाणान्पार्थेन त्रिदशानिव वज्रिणा ।
अर्धराज्यं तु संप्राप्य खाण्डवप्रस्थणाविश ॥ १.२२७.१७ ॥
ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି, ପୃଥାପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଅଧା ରାଜ୍ୟ ପାଇ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥରେ ପ୍ରବେଶ କର।
1.227.18
केशवो यदि मन्यते तत्कर्तव्यमसंशयम् ॥ १.२२७.१८ ॥
ଯଦି କେଶବ ସେପରି ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
1.227.19
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं नृपं सर्वे प्रणम्य च ।
वासुदेवेन संमन्त्र्य पाण्डवाः समुपाविशन् ॥ १.२२७.१९ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ସମସ୍ତେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ମନ୍ତ୍ରଣା କରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ବସିଲେ।
1.227.20
अभिषेकस्य संभारान्क्षत्तरानय मा चिरम् ।
अभिषिक्तं करिष्यामि ह्यद्य वै कुरुनन्दनम् ॥ १.२२७.२० ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ଅଭିଷେକର ସାମଗ୍ରୀ ଶୀଘ୍ର ଆଣ। ଆଜି ହିଁ ମୁଁ କୁରୁନନ୍ଦନଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବି।
1.227.21
ब्राह्मणा नैगमश्रेष्ठाः श्रेणीमुख्याश्च सर्वतः ।
आहूयन्तां प्रकृतयो बान्धवाश्च विशेषतः ॥ १.२२७.२१ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବଣିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଣୀମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଜା ଓ ବିଶେଷତଃ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କୁ ଡକାଯାଉ।
1.227.22
पुण्याहं वाच्यतां तात गोसहस्रं प्रदीयताम् ।
ग्राममुख्याश्च विप्रेभ्यो दीयन्तां बहुदक्षिणाः ॥ १.२२७.२२ ॥
ହେ ତାତ, ପୁଣ୍ୟାହବାଚନ କରାଅ; ସହସ୍ର ଗାଈ ଦାନ କରାଯାଉ; ଗ୍ରାମମୁଖ୍ୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବହୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଅନ୍ତୁ।
1.227.23
अङ्गदे मकुटं क्षत्तर्हस्ताभरणमानय ।
मुक्तावलीश्च हारं च निष्काणि कटकानि च ॥ १.२२७.२३ ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ବାହୁବନ୍ଧ ପାଇଁ ମୁକୁଟ ଓ ହସ୍ତାଭରଣ ଆଣ; ମୁକ୍ତାମାଳା, ହାର, ନିଷ୍କ ଓ କଙ୍କଣ ମଧ୍ୟ ଆଣ।
1.227.24
कटिबन्धश्च सूत्रं च तथोदरनिबन्धनम् ।
अष्टोत्तरसहस्रं तु ब्राह्मणाधिष्ठिता गजाः ॥ १.२२७.२४ ॥
କଟିବନ୍ଧ, ସୂତ୍ର ଓ ଉଦରବନ୍ଧନ ମଧ୍ୟ ଆଣ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ ଏକ ହଜାର ଆଠଟି ହାତୀ।
1.227.25
जाह्नवीसलिलं शीघ्रमानीयन्तां पुरोहितैः ।
अभिषेकोदकक्लिन्नं सर्वाभरणभूषितम् ॥ १.२२७.२५ ॥
ଗଙ୍ଗାଜଳ ପୁରୋହିତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆଣନ୍ତୁ; ଅଭିଷେକ ଜଳରେ ଭିଜା, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ।
1.227.26
औपवाह्योपरिगतं दिव्यचारमरवीजितम् ।
सुवर्णमणिचित्रेण श्वेतच्छत्रेण शोभितम् ॥ १.२२७.२६ ॥
ରାଜରଥରେ ଆସୀନ, ଦିବ୍ୟ ସେବକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାମର ବୀଜିତ, ସୁନା ଓ ମଣିରେ ଚିତ୍ରିତ ଧଳା ଛତ୍ରରେ ଶୋଭିତ।
1.227.27
जयेति द्विजवाक्येनु स्तूयमानं नृपैस्तथा ।
दृष्ट्वा कुन्तीसुतं ज्येष्ठमाजमीढं युधिष्ठिरम् ॥ १.२२७.२७ ॥
'ଜୟ!' ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତ, କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ଅଜମୀଢ ବଂଶଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖି।
1.227.28
प्रीताः प्रीतेन मनसा प्रशंसन्तु परे जनाः ।
पाण्डोः कृतोपकारस्य राज्यं दत्वा ममैव च ॥ १.२२७.२८ ॥
ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ; ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଉପକାରର ପ୍ରତିଦାନରେ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ଏବଂ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଦେଇ।
1.227.29
प्रतिक्रिया कृतमिदं भविष्यति न संशयः ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता साधुसाध्वित्यथाब्रुवन् ॥ १.२२७.२९ ॥
ଏହା କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟୁପକାର ହେବ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କ୍ଷତ୍ତା 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' କହିଲେ।
1.227.30
युक्तमेतन्महाभाग कौरवाणां यशस्करम् ।
शीघ्रमद्यैव राजेन्द्र त्वयोक्तं कर्तुमर्हसि ॥ १.२२७.३० ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ଏହା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ, କୌରବମାନଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼ାଉଥିବା। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ତାହା ଆଜି ହିଁ ଶୀଘ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
1.227.31
इत्येवमुक्तो वार्ष्णेयस्त्वरयामास तत्तदा ।
तथोक्तं धृतराष्ट्रेण कारयामास केशवः ॥ १.२२७.३१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ସେହି ସମୟରେ ତାହା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କଥାନୁସାରେ କେଶବ ତାହା କରାଇଲେ।
1.227.32
तस्मिन्क्षणे महाराज कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
आगत्य कुरुभिः सर्वैः पूजितः ससुहृद्गणैः ॥ १.२२७.३२ ॥
ସେହି କ୍ଷଣରେ, ହେ ମହାରାଜ, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଆସି ସମସ୍ତ କୌରବମାନଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସୁହୃଦ୍ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ।
1.227.33
मूर्धाभिषिक्तैः सहितो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
कारयामास विधिवत्केशवानुमते तदा ॥ १.२२७.३३ ॥
ମୂର୍ଦ୍ଧାଭିଷିକ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ଓ ବେଦପାରଗ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ, କେଶବଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସେତେବେଳେ ବିଧିବତ୍ ଭାବେ ତାହା କରାଇଲେ।
1.227.34
कृपो द्रोणश्च भीष्मश्च धौम्यश्च व्यासकेशवौ ।
बाह्लीकः सोमदत्तश्च चातुर्वेद्यपुरस्कृताः ॥ १.२२७.३४ ॥
କୃପ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ, ଧୌମ୍ୟ, ବ୍ୟାସ ଓ କେଶବ, ବାହ୍ଲୀକ ଓ ସୋମଦତ୍ତ — ଚାରି ବେଦର ପୁରୋହିତମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି।
1.227.35
अभिषेकं तदा चक्रुर्भद्रपीठे सुसंस्कृतम् ॥ १.२२७.३५ ॥
ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଭଦ୍ରପୀଠରେ ସୁସଂସ୍କୃତ ଅଭିଷେକ କଲେ।
1.227.36
जित्वा तु पृथिवीं कृत्स्नां वशे कृत्वा नृपान्भवान् ।
राजसूयादिभिर्यज्ञैः क्रतुभिर्वरदक्षिणैः ॥ १.२२७.३६ ॥
ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଜୟ କରି, ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବଶ କରି, ରାଜସୂୟ ଆଦି ଯଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ତମ ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ କ୍ରତୁ ଦ୍ୱାରା (ଆପଣ ସମ୍ରାଟ ହୁଅନ୍ତୁ)।
1.227.37
स्नात्वा ह्यवभृथस्नानं मोदतां बान्धवैः सह ।
एवमुक्त्वा तु ते सर्वे आशीर्भिरभिपूजयन् ॥ १.२२७.३७ ॥
ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ବୋଲି କହି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
1.227.38
मूर्धाभिषिक्तः कौरव्यः सर्वाभरणभूषितः ।
जयेति संस्तुतो राजा प्रददौ धनमक्षयम् ॥ १.२२७.३८ ॥
ମସ୍ତକରେ ଅଭିଷିକ୍ତ, ସର୍ବାଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ କୌରବ ରାଜା 'ଜୟ' ବୋଲି ସ୍ତୁତ ହୋଇ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ଦାନ କଲେ।
1.227.39
सर्वमूर्धाभिषिक्तैश्च पूजितः कुरनन्दनः ।
औपवाह्यमथारुह्य श्वेतच्छत्रेण शोभितः ॥ १.२२७.३९ ॥
ସମସ୍ତ ମୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ କୁରୁନନ୍ଦନ ରାଜକୀୟ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି ଧଳା ଛତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
1.227.40
रराज राजाभिमतो महेन्द्र इव दैवतैः ।
ततः प्रदक्षिणीकृत्य नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.२२७.४० ॥
ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲେ। ତା'ପରେ ନାଗସାହ୍ୱୟ ନଗରକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି।
1.227.41
प्रविवेश तदा राजा नागरैः पूजितो गृहम् ।
मूर्धाभिषिक्तं कौन्तेयमभ्यगच्छन्त कौरवाः ॥ १.२२७.४१ ॥
ସେତେବେଳେ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ରାଜା ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତ କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ନିକଟକୁ କୌରବମାନେ ଆସିଲେ।
1.227.42
गान्धारिपुत्राः शोचन्तः सर्वे ते सह बान्धवैः ।
ज्ञात्वा शोकं च पुत्राणां धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदं ॥ १.२२७.४२ ॥
ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଶୋକ କରୁଥିବା ବେଳେ, ପୁଅମାନଙ୍କ ଶୋକ ଜାଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏହା କହିଲେ।
1.227.43
समक्षं वासुदेवस्य कुरूणां च समक्षतः ।
अभिषेकस्त्वया प्राप्तो दुष्प्रापो ह्यकृतात्मभिः ॥ १.२२७.४३ ॥
ବାସୁଦେବ ଓ କୁରୁମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମେ ଅଭିଷେକ ପାଇଛ; ଅକୃତାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ।
1.227.44
गच्छ त्वमद्यैव नृप कृतकृत्योऽसि कौरव ।
आयुः पुरूरवा राजन्नहुषेण ययातिना ॥ १.२२७.४४ ॥
ହେ ନୃପ, ହେ କୌରବ, ଆଜି ହିଁ ଯାଅ; ତୁମେ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଛ। ହେ ରାଜନ୍, ଆୟୁଙ୍କ ବଂଶରେ ପୁରୂରବା, ନହୁଷ ଓ ଯଯାତିଙ୍କ ସହିତ (ତୁମର ସ୍ଥାନ ଅଛି)।
1.227.45
तत्रैव निवसन्ति स्म खाण्डवे तु नृपोत्तम ।
राजधानी तु सर्वेषां पौरवाणां महाभुज ॥ १.२२७.४५ ॥
ହେ ନୃପୋତ୍ତମ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ଖାଣ୍ଡବରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ହେ ମହାବାହୁ, ପୌରବମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ମଧ୍ୟ ସେଇଟି।
1.227.46
विनाशितं मुनिगणैर्लोभाद्बुधसुतस्य वै ।
तस्मात्त्वं खाण्डवप्रस्थं पुरं राष्ट्रं च वर्धय ॥ १.२२७.४६ ॥
ବୁଧଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଲୋଭ ଯୋଗୁଁ ମୁନିଗଣ ତାହା ବିନାଶ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ ତୁମେ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥ ନଗର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମୃଦ୍ଧ କର।
1.227.47
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च कृतलक्षणाः ।
त्वद्भक्त्या जन्तवश्चान्ये भजन्त्येव पुरं शुभम् ॥ १.२२७.४७ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଭକ୍ତିରେ ସେଇ ଶୁଭ ନଗରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବେ।
1.227.48
पुरं राष्ट्रं समृद्धं वै धनधान्यसमाकुलम् ।
तस्माद्गच्छस्व कौन्तेय भ्रातृभिः सहितोऽनघ ॥ १.२२७.४८ ॥
ସେଇ ନଗର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମୃଦ୍ଧ, ଧନଧାନ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ତେଣୁ ହେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ଅନଘ, ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାଅ।
1.227.49
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं तस्मै सर्वे प्रणम्य च ।
रथैर्नागैर्हयैश्चापि सहितास्तु पदातिभिः ॥ १.२२७.४९ ॥
ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ସେମାନେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
1.227.50
प्रतस्थिरे ततो घोषसंयुक्तैः स्यन्दनैर्वरैः ।
तान्दृष्ट्वा नागराः सर्वे भक्त्या चैव प्रतस्थिरे ॥ १.२२७.५० ॥
ତା'ପରେ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ଉତ୍ତମ ରଥରେ ସେମାନେ ଯାତ୍ରା କଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଭକ୍ତିରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
1.227.51
गच्छतः पाण्डवैः सार्धं दृष्ट्वा नागपुरालयात् ।
पाण्डवैः सहिता गन्तुं नार्हतेति च नागरान् ॥ १.२२७.५१ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ଯିବାର ଦେଖି ନାଗପୁରର ଗୃହରୁ, 'ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ' ବୋଲି ସେ ନଗରବାସୀଙ୍କୁ କହିଲା।
1.227.52
घोषयामास नगरे धार्तराष्ट्रः ससौबलः ।
ततस्ते पाण्डवास्तत्र गत्वा कृष्णपुरोगमाः ॥ १.२२७.५२ ॥
ନଗରରେ ସୌବଳ ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଘୋଷଣା କରାଇଲା; ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
1.227.53
मण्डयाञ्चक्रिरे तद्वै पुरं स्वर्गादिव च्युतम् ।
वासुदेवो जगन्नाथश्चिन्तयामास वासवम् ॥ १.२२७.५३ ॥
ସେମାନେ ସେହି ନଗରକୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଥିବା ପରି ସଜାଇଲେ; ଜଗନ୍ନାଥ ବାସୁଦେବ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।
1.227.54
महेन्द्रश्चिन्तितो राजन्विश्वकर्माणमादिशत् ।
विश्वकर्मन्महाप्राज्ञ अद्यप्रभृति तत्पुरम् ॥ १.२२७.५४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଚିନ୍ତା କରି ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ: 'ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବିଶ୍ୱକର୍ମନ୍, ଆଜିଠାରୁ ସେ ନଗର (ତୁମର)।'
1.227.55
इन्द्रप्रस्थमिति ख्यातं दिव्यं भूम्यां भविष्यति ।
महेन्द्रशासनाद्गत्वा विश्वकर्मा तु केशवम् ॥ १.२२७.५५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ନଗର ପୃଥିବୀରେ ହେବ। ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା କେଶବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
1.227.56
प्रणम्य प्रणिपातार्हं किं करोमीत्यभाषत ।
वासुदेवस्तु तच्छ्रुत्वा विश्वकर्माणमूचिवान् ॥ १.२२७.५६ ॥
ପ୍ରଣାମ କରି, ପ୍ରଣାମର ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ "ମୁଁ କଣ କରିବି?" ବୋଲି କହିଲେ। ବାସୁଦେବ ତାହା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.227.57
कुरुष्व कुरुराजस्य महेन्द्रपुरसन्निभम् ।
इन्द्रेण कृतनामानमिन्द्रप्रस्थं महापुरम् ॥ १.२२७.५७ ॥
କୁରୁରାଜଙ୍କ ପାଇଁ ମହେନ୍ଦ୍ରପୁର ସଦୃଶ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାମିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ମହାନଗର ନିର୍ମାଣ କର।
1.227.58
ततः पुण्ये शिवे देशे शान्तिं कृत्वा महारथाः ।
स्वस्तिवाच्य यथान्यायमिन्द्रप्रस्थं भवत्विति ॥ १.२२७.५८ ॥
ତା'ପରେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ମହାରଥୀମାନେ ଶାନ୍ତି କର୍ମ କରି, ଯଥାବିଧି ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ କରି କହିଲେ, "ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ହେଉ।"
1.227.59
तत्पुरं मापयामासुर्द्वैपायनपुरोगमाः ।
ततः स विश्वकर्मा तु चकार पुरमुत्तमम् ॥ १.२२७.५९ ॥
ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ସେହି ନଗର ମାପ କରାଇଲେ। ତାପରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଉତ୍ତମ ନଗର ନିର୍ମାଣ କଲେ।
1.227.60
सागरप्रतिरूपाभिः परिखाभिरलङ्कृतम् ।
प्राकारेण च संपन्नं दिवमावृत्य तिष्ठता ॥ १.२२७.६० ॥
ସାଗର ସଦୃଶ ପରିଖାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାକାରରେ ସମ୍ପନ୍ନ।
1.227.61
पाण्डुराभ्रप्रकाशेन हिमरश्मिनिभेन च ।
शुशुभे तत्पुरश्रेष्ठं नागैर्भोगवती यथा ॥ १.२२७.६१ ॥
ଧଳା ମେଘର ଆଭା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରସମ ଶୀତଳ କିରଣରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗର ନାଗମାନଙ୍କ ସହ ଭୋଗବତୀ ପରି ଶୋଭିଲା।
1.227.62
द्विपक्षगरुडप्रख्यैर्द्वारैः सौधैश्च शोभितम् ।
गुप्तमभ्रचयप्रख्यैर्गोपुरैर्मन्दरोपमैः ॥ १.२२७.६२ ॥
ଦୁଇ ପକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ଗରୁଡ଼ ସଦୃଶ ଦ୍ୱାର ଓ ପ୍ରାସାଦରେ ତାହା ଶୋଭିତ ଥିଲା; ମେଘରାଶି ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଗୋପୁରରେ ତାହା ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
1.227.63
विविधैरपि निर्विद्धैः शस्त्रोपेतैः सुसंवृतैः ।
शक्तिभिश्चावृतं तद्धि द्विजिह्वैरिव पन्नगैः ॥ १.२२७.६३ ॥
ବିବିଧ, ଛିଦ୍ରଯୁକ୍ତ, ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜିତ, ଭଲ ଭାବେ ଆବୃତ ଶକ୍ତି-ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେ ନଗର ଘେରା ଥିଲା; ଯେପରି ଦୁଇ ଜିଭ ବିଶିଷ୍ଟ ସର୍ପରେ ଘେରା।
1.227.64
तल्पैश्चाभ्यासिकैर्युक्तं शुशुभे योधरक्षितम् ।
थीक्ष्णाङ्कुशशतघ्नीभिर्यन्त्रजालैश्च शोभितम् ॥ १.२२७.६४ ॥
ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଥିବା ମଞ୍ଚ ସହିତ, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେ ନଗର ଶୋଭିତ ଥିଲା; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଙ୍କୁଶ, ଶତଘ୍ନୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଜାଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
1.227.65
आयसैश्च महाचक्रैः शुशुभे तत्पुरोत्तमम् ।
सुविभक्तमहारथ्यं देवताबाधवर्जितम् ॥ १.२२७.६५ ॥
ଲୌହ ନିର୍ମିତ ବଡ଼ ଚକ୍ରରେ ସେ ଉତ୍ତମ ନଗର ଶୋଭିତ ଥିଲା; ଏହାର ବଡ଼ ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ସୁବିଭକ୍ତ ଥିଲା; ଦେବତାଙ୍କ ବାଧାରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲା।
1.227.66
विरोचमानं विविधैः पाण्डुरैर्भवनोत्तमैः ।
तत्त्रिविष्टपसंकाशमिन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ॥ १.२२७.६६ ॥
ବିବିଧ ଧଳା ଉତ୍ତମ ଭବନରେ ଝଲସୁଥିବା ସେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ସ୍ୱର୍ଗ ସଦୃଶ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।
1.227.67
मेघवृन्दमिवाकाशे विद्धं विद्युत्समावृतम् ।
तत्र रम्ये शिवे देशे कौरव्यस्य निवेशनम् ॥ १.२२७.६७ ॥
ଆକାଶରେ ବିଜୁଳିରେ ଘେରା ମେଘସମୂହ ପରି, ସେଠାରେ ସେଇ ରମଣୀୟ ଓ ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ କୌରବ୍ୟଙ୍କ ନିବାସ ଥିଲା।
1.227.68
शुशुभे धनसंपूर्णं धनाध्यक्षक्षयोपमम् ।
तत्रागच्छन्द्विजा राजन्सर्ववेदविदां वराः ॥ १.२२७.६८ ॥
ଧନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ନଗର ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ କୁବେରଙ୍କ ନିବାସ ପରି ଶୋଭିଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାକୁ ସର୍ବବେଦଜ୍ଞ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆସିଲେ।
1.227.69
निवासं रोचयन्ति स्म सर्वभाषाविदस्तथा ।
वणिजश्चाययुस्तत्र नानादिग्भ्यो धनार्थिनः ॥ १.२२७.६९ ॥
ସର୍ବଭାଷା ଜ୍ଞାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବାସ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ। ନାନା ଦିଗରୁ ଧନାର୍ଥୀ ବଣିକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
1.227.70
सर्वशिल्पविदस्तत्र वासायाभ्यागमंस्तदा ।
उद्यानानि च रम्याणि नगरस्य समन्ततः ॥ १.२२७.७० ॥
ସର୍ବଶିଳ୍ପ ଜ୍ଞାତାମାନେ ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ବାସ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ନଗରର ଚାରିପଟେ ରମଣୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା।
1.227.71
आम्रैराम्रातकैर्नीपैरशोकैश्चम्पकैस्तथा ।
पुन्नागैर्नागपुष्पैश्च लकुचैः पनसैस्तथा ॥ १.२२७.७१ ॥
ଆମ୍ବ, ଆମ୍ରାତକ, ନୀପ, ଅଶୋକ ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛରେ, ଏବଂ ପୁନ୍ନାଗ, ନାଗପୁଷ୍ପ, ଲକୁଚ ଓ ପନସ ଗଛରେ (ସେହି ଉଦ୍ୟାନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।
1.227.72
शालतालतमालैश्च बकुलैश्च सकेतकैः ।
मनोहरैः सुपुष्पैश्च फलभारावनामितैः ॥ १.२२७.७२ ॥
ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ବକୁଳ ଓ କେତକ ଗଛରେ, ମନୋହର ସୁନ୍ଦର ଫୁଲରେ ଓ ଫଳଭାରରେ ନତ ଗଛରେ (ସେହି ଉଦ୍ୟାନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।
1.227.73
प्राचीनामलकैर्लोध्रैरङ्कोलैश्च सुपिष्पितैः ।
जम्बूभिः पाटलाभिश्च कुब्जकैरतिमुक्तकैः ॥ १.२२७.७३ ॥
ପ୍ରାଚୀନ, ଆମଳକ, ଲୋଧ୍ର, ଅଙ୍କୋଳ, ସୁଫୁଲିତ ଜାମୁ, ପାଟଳା, କୁବ୍ଜକ ଓ ଅତିମୁକ୍ତକ ଗଛରେ ସେ ବନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.227.74
करवीरैः पारिजातैरन्यैश्च विविधैर्द्रुमैः ।
नित्यपुष्पफलोपेतैर्नानाद्विजगणायुतैः ॥ १.२२७.७४ ॥
କରବୀର, ପାରିଜାତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିବିଧ ଗଛରେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ନାନା ପକ୍ଷୀଗଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
1.227.75
मत्तबर्हिणसंघुष्टकोकिलैश्च सदामदैः ।
गृहैरादर्शविमलैर्विविधैश्च लतागृहैः ॥ १.२२७.७५ ॥
ମତ୍ତ ମୟୂର ଓ କୋକିଳଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ, ସଦା ଆନନ୍ଦିତ, ଦର୍ପଣ ପରି ନିର୍ମଳ ଗୃହ ଓ ବିବିଧ ଲତାଗୃହ।
1.227.76
मनोहरैश्चित्रगृहैस्तथाऽजगतिप्रवतैः ।
वापीभिर्विविधाभिश्च पूर्णाभिः परमाम्भसा ॥ १.२२७.७६ ॥
ମନୋହର ଚିତ୍ରଗୃହ, …ଅଜଗତି ପ୍ରବତ, ଉତ୍ତମ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବିଧ ବାପୀ ସହିତ।
1.227.77
सरोभिरतिरम्यैश्च पद्मोत्पलसुगन्धिभिः ।
हंसकारण्डवयुतैश्चक्रवाकोपशोभितैः ॥ १.२२७.७७ ॥
ଅତି ରମଣୀୟ ସରୋବରରେ, ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳର ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ, ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ସହିତ, ଚକ୍ରବାକରେ ଶୋଭିତ।
1.227.78
रम्याश्च विविधास्तत्र पुष्करिण्यो वनावृताः ।
तडागानि च रम्याणि बृहन्ति सुबहूनि च ॥ १.२२७.७८ ॥
ସେଠାରେ ବନରେ ଘେରା ରମଣୀୟ ବିବିଧ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ବହୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ବିଶାଳ ତଡ଼ାଗ ଥିଲା।
1.227.79
नदी च नन्दिनी नाम सा पुरीमुपगूहति ।
चातुर्वर्ण्यसमाकीर्णमन्यैः शिल्पिभिरावृतम् ॥ १.२२७.७९ ॥
ନନ୍ଦିନୀ ନାମକ ନଦୀ ସେହି ନଗରୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା। ସେହି ନଗରୀ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.227.80
सर्वदाभिसृतं सद्भिः कारितं विश्वकर्मणा ।
उपभोगसमृद्धैश्च सर्वद्रव्यसमावृतम् ॥ १.२२७.८० ॥
ସେହି ନଗରୀ ସର୍ବଦା ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା; ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଭୋଗସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.227.81
नित्यमार्यजनोपेतं नरनारीगणैर्युतम् ।
वाजिवारणसंपूर्णं गोभिरुष्ट्रैः खरैरजैः ॥ १.२२७.८१ ॥
ସେହି ନଗରୀ ସର୍ବଦା ଆର୍ଯ୍ୟଜନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ନରନାରୀଙ୍କ ସମୂହରେ ଯୁକ୍ତ, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗାଈ, ଓଟ, ଗଧ ଓ ଛେଳିରେ ଭରା ଥିଲା।
1.227.82
तत्त्रिविष्टपसङ्काशमिन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ।
पुरीं सर्वगुणोपेतां निर्मितां विश्वकर्मणा ॥ १.२२७.८२ ॥
ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ସ୍ୱର୍ଗ ସଦୃଶ ଝଲସି ଉଠିଲା। ସର୍ବଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ନଗରୀ ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଥିଲା।
1.227.83
पौरवाणामधिपतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृतमङ्गलसत्कारैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १.२२७.८३ ॥
ପୌରବମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ ସତ୍କାର ପାଇ (ରହିଲେ)।
1.227.84
द्वैपायनं पुरस्कृत्य धौम्यस्याभिमते स्थितः ।
भ्रातृभिः सहितो राजा राजमार्गमतीत्य च ॥ १.२२७.८४ ॥
ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ (ବ୍ୟାସଙ୍କୁ) ଆଗରେ ରଖି, ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମତ ସ୍ଥାନରେ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜା ଠିଆ ହେଲେ; ରାଜମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରି (ଆସି)।
1.227.85
औपवाह्यगतो राजा केशवेन सहाभिभूः ।
तोरणद्वारसुमुखं द्वात्रिंशद्द्वारसंयुतम् ॥ १.२२७.८५ ॥
ରାଜା ରାଜରଥରେ ଚଢ଼ି କେଶବଙ୍କ ସହ, ଅଜେୟ ହୋଇ, ତୋରଣଦ୍ୱାରରେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ବତ୍ତିଶ ଦ୍ୱାରଯୁକ୍ତ ନଗର ଆଡ଼େ ଗଲେ।
1.227.86
वर्धमानपुरद्वारात्प्रविवेश महाद्युतिः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषाः श्रूयन्ते बहवो भृशम् ॥ १.२२७.८६ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ବର୍ଦ୍ଧମାନପୁର ଦ୍ୱାରରୁ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଅନେକ ଧ୍ୱନି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
1.227.87
जयेति ब्राह्मणगिरः श्रूयन्ते च सहस्रशः ।
संस्तूयमानो मुनिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ १.२२७.८७ ॥
"ଜୟ ହେଉ" ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ବାଣୀ ହଜାର ହଜାର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ମୁନି, ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।
1.227.88
औपवाह्यगतो राजा राजमार्गमतीत्य च ।
कृतमङ्गलसत्कारं प्रविवेश गृहोत्तमम् ॥ १.२२७.८८ ॥
ରାଜା ରାଜରଥରେ ରାଜପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି, ମଙ୍ଗଳ ସତ୍କାର ପାଇ ଉତ୍ତମ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.227.89
प्रविश्य भवनं राजा नागरैरभिसंवृतः ।
प्रहृष्टमुदितैरासीत्सत्कारैरभिपूजितः ॥ १.२२७.८९ ॥
ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ରାଜା ନଗରବାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ। ହର୍ଷ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ନାଗରିକଙ୍କ ସତ୍କାରରେ ସେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
1.227.90
पूजयामास विप्रेन्द्रान्केशेन महात्मना ।
ततस्तु राष्ट्रं नगरं नरनारीगणायुतम् ॥ १.२२७.९० ॥
ତା'ପରେ ମହାତ୍ମା କେଶବଙ୍କ ସହ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ତା'ପରେ ନରନାରୀଙ୍କ ସମୂହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ନଗର (ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ହେଲା)।
1.227.91
गोधनैश्च समाकीर्णं सस्यैर्वृद्धिं तदागमत् ॥ १.२२७.९१ ॥
ଗୋଧନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶସ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ର ଉନ୍ନତି ଲାଭ କଲା।
1.227.92
तेषां पुण्यजनोपेतं राष्ट्रमाविशतां महत् ।
पाण्डवानां महाराज शश्वत्प्रीतिरवर्धत ॥ १.२२७.९२ ॥
ପୁଣ୍ୟଜନମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ମହାନ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ନିରନ୍ତର ବଢ଼ିଲା।
1.227.93
सौबलेन च कर्णेन धार्तराष्ट्रैः कृपेण च ।
तथा भीष्मेण राज्ञा च धर्मप्रणयिना सदा ॥ १.२२७.९३ ॥
ସୌବଳ (ଶକୁନି) ଓ କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ, କୃପ ସହିତ, ଏବଂ ସେହିପରି ଭୀଷ୍ମ ଓ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ରାଜା ସହିତ, ସଦା।
1.227.94
पाण्डवाः समपद्यन्त खाण्डवप्रस्थवासिनः ।
पञ्चभिस्तैर्महेष्वासैरिन्द्रकल्पैः समावृतम् ॥ १.२२७.९४ ॥
ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ସେହି ପାଞ୍ଚ ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ରହିଲେ।
1.227.95
शुशुभे तत्पुरश्रेष्ठं नागैर्भोगवती यथा ।
ततस्तु विश्वकर्माणं पूजयित्वा विसृज्य च ॥ १.२२७.९५ ॥
ନାଗମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଗବତୀ ପରି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗର ଶୋଭା ପାଇଲା। ତା'ପରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ବିଦାୟ ଦେଇ।
1.227.96
द्वैपायनं च संपूज्य विसृज्य च नराधिपः ।
वार्ष्णेयमब्रवीद्राजा गन्तुकामं कृतक्षणम् ॥ १.२२७.९६ ॥
ଦ୍ୱୈପାୟନ (ବ୍ୟାସ) ଙ୍କୁ ଭଲରେ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ (କୃଷ୍ଣ) ଙ୍କୁ ରାଜା କହିଲେ।
1.227.97
तव प्रसादाद्वार्ष्णेय राज्यं प्राप्तं मयाऽनघ ।
प्रसादादेव ते वीर शून्यं राष्ट्रं सुदुर्गमम् ॥ १.२२७.९७ ॥
ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ମୁଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଛି। ହେ ବୀର, ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ରାଷ୍ଟ୍ର ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଛି।
1.227.98
तवैव तु प्रसादेन राज्यस्थाश्च भवामहे ।
गतिस्त्वमापत्कालेऽपि पाण्डवानां च माधव ॥ १.२२७.९८ ॥
ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଆମେ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ଅଛୁ। ହେ ମାଧବ, ଆପଦକାଳରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।
1.227.99
ज्ञात्वा तु कृत्यं कर्तव्यं कारयस्व भवान्हि नः ।
यदिष्टमनुमन्तव्यं पाण्डवानां त्वयाऽनघ ॥ १.२२७.९९ ॥
କରଣୀୟ ଜାଣି ତୁମେ ହିଁ ଆମ ପାଇଁ ତାହା କରାଅ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇଷ୍ଟ ଯାହା ତାହା ତୁମେ ହିଁ ଅନୁମୋଦନ କର।
1.227.100
त्वत्प्रभावान्महाराज्यं संप्राप्तं हि स्वधर्मतः ।
पितृपैतामहं राज्यं कथं न स्यात्तव प्रभो ॥ १.२२७.१०० ॥
ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ମହାରାଜ୍ୟ ସ୍ୱଧର୍ମାନୁସାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ହେ ପ୍ରଭୋ, ତୁମର ପିତୃ-ପିତାମହଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ତୁମର କାହିଁକି ନ ହେବ?
1.227.101
धार्तराष्ट्रा दुराचाराः किं करिष्यन्ति पाण्डवान् ।
यथेष्टं पालय जगच्छश्वद्धर्मधुरं वह ॥ १.२२७.१०१ ॥
ଦୁରାଚାରୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର କ'ଣ କରିବେ? ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଜଗତକୁ ପାଳନ କର, ସର୍ବଦା ଧର୍ମର ଭାର ବହନ କର।
1.227.102
पुनः पुनश्च संहर्षाद्ब्राह्मणान्भर पौरव ।
अद्यैव नारदः श्रीमानागमिष्यति सत्वरः ॥ १.२२७.१०२ ॥
ହେ ପୌରବ, ଆନନ୍ଦରେ ବାରମ୍ବାର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କର। ଆଜି ହିଁ ଶ୍ରୀମାନ ନାରଦ ଶୀଘ୍ର ଆସିବେ।
1.227.103
आदत्स्व तस्य वाक्यानि शासनं कुरु तस्य वै ।
एवमुक्त्वा ततः कुन्तीमभिवाद्य जनार्दनः ॥ १.२२७.१०३ ॥
ତାଙ୍କର ବାକ୍ୟ ମନରେ ଧର, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କର। ଏହିପରି କହି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
1.227.104
उवाच श्लक्ष्णया वाचा गमिष्यामि नमोस्तु ते ।
जातुषं गृहमासाद्य मया प्राप्तं यदानघ ॥ १.२२७.१०४ ॥
ସେ କୋମଳ ବାଣୀରେ କହିଲେ: "ମୁଁ ଯିବି, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ହେ ନିଷ୍ପାପେ, ଜତୁଗୃହରେ ପହଞ୍ଚି ମୁଁ ଯାହା ପାଇଲି..."
1.227.105
आर्येण समभिज्ञातं त्वया वै यदुपुङ्गव ।
त्वया नाथेन गोविन्द दुःखं तीर्णं महत्तरम् ॥ १.२२७.१०५ ॥
ହେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ ଭଲରେ ଚିହ୍ନିଛନ୍ତି। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ଆମର ନାଥ ଥିବାରୁ ଅତି ବଡ଼ ଦୁଃଖ ପାର କରିଛୁ।
1.227.106
त्वं हि नाथस्त्वनाथानां दरिद्राणां विशेषतः ।
सर्वदुःखानि शाम्यन्ति तव संदर्शनान्मम ॥ १.२२७.१०६ ॥
ତୁମେ ହିଁ ଅନାଥମାନଙ୍କର, ବିଶେଷକରି ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କର ନାଥ। ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ମୋର ସବୁ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
1.227.107
स्मरस्वैनान्महाप्राज्ञ तेन जीवन्ति पाण्डवाः ॥ १.२२७.१०७ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଏମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର; ତାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି।
1.227.108
करिष्यामीति चामन्त्र्य अभिवाद्य पितृष्वसाम् ।
गमनाय मतिं चक्रे वासुदेवः सहानुगः ॥ १.२२७.१०८ ॥
"ସେହିପରି କରିବି" କହି, ପିଉସୀଙ୍କଠାରୁ ବିଦା ନେଇ, ପ୍ରଣାମ କରି, ବାସୁଦେବ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହ ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।
1.227.109
तान्निवेश्य ततो वीरः सह रामेण कौरवान् ।
ययौ द्वारवतीं राजन्पाण्डवानुमते तदा ॥ १.२२७.१०९ ॥
ତା'ପରେ ବୀର କୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କ ସହିତ କୌରବମାନଙ୍କୁ ସେଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସେତେବେଳେ ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଗଲେ।