มหาภารตะ · อัธยายะ 1.227
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.227.1
दुर्योधनस्य महिषी काशिराजसुता तदा ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां वधूभिः सहिता तदा ॥ १.२२७.१ ॥
ในเวลานั้น มเหสีเอกของทุรโยธน์ ธิดาแห่งกษัตริย์กาศี ก็อยู่ที่นั่นพร้อมกับบรรดาสะใภ้ของบุตรทั้งหลายของธฤตราษฎร์
1.227.2
पाञ्चालीं प्रतिजग्राह साध्वीं श्रियमिवापराम् ।
पूजयामास पूजार्हां शचीदेवीमिवागताम् ॥ १.२२७.२ ॥
นางรับพระนางปาญจาลีผู้ประเสริฐไว้ราวกับเป็นศรีอีกองค์หนึ่ง และให้เกียรติแก่นางผู้ควรแก่การบูชา ราวกับพระนางศจีเทวีที่เสด็จมาเยือน
1.227.3
ववन्दे तत्र गान्धारीं कृष्णया सह माधवी ।
आशिषश्च प्रयुक्त्वा तु पाञ्चालीं परिषस्वजे ॥ १.२२७.३ ॥
ที่นั่น มาธวีพร้อมด้วยกฤษณาได้กราบไหว้คันธารี และหลังจากให้พร นางก็กอดพระราชธิดาแห่งปัญจาละ
1.227.4
परिष्वज्यैव गान्धारी कृष्णां कमललोचनाम् ।
पुत्राणां मम पाञ्चाली मृत्युरेवेत्यमन्यत ॥ १.२२७.४ ॥
คันธารีกอดกฤษณาผู้มีดวงตาดุจดอกบัว แล้วคิดว่า "สำหรับบุตรของข้า ปาญจาลีนี้คือความตายนั่นเอง"
1.227.5
संचिन्त्य विदुरं प्राह युक्तितः सुबलात्मजा ।
कुन्तीं राजसुतां क्षत्तः सवधूं सपरिच्छदाम् ॥ १.२२७.५ ॥
ธิดาแห่งสุพละ เมื่อไตร่ตรองแล้ว ได้กล่าวกับวิทุระอย่างแยบยลว่า "ข้าแต่ผู้อาศัยในพระราชวังขอให้พระนางกุนตีพระราชธิดา พร้อมด้วยสะใภ้และบริวารของนาง..."
1.227.6
पाण्डोर्निवेशनं शीघ्रं नीयतां यदि रोचते ।
करणेन मुहूर्तेन नक्षत्रेण शुभे तिथौ ॥ १.२२७.६ ॥
หากทรงพอพระทัย ขอให้พาพระนางไปยังที่พำนักของปาณฑุโดยเร็ว ในวันดิถีอันเป็นมงคล ภายใต้นักษัตรอันเป็นมงคล และในฤกษ์อันเป็นมงคล
1.227.7
यथा सुखं तथा कुन्ती रंस्यते स्वगृहे सुतैः ।
तथेत्येव तदा क्षत्ता कारयामास तत्तथा ॥ १.२२७.७ ॥
"พระนางกุนตีจะทรงมีความสุขในเรือนของตน ท่ามกลางบุตรทั้งหลาย ก็ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด" เมื่อวิทุระกล่าวว่า "เป็นเช่นนั้น" แล้ว ก็จัดการให้เป็นไปตามนั้น
1.227.8
पूजयामासुरत्यर्थं बान्धवाः पाण्डवांस्तदा ।
नागराः श्रेणिमुख्याश्च पूजयन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.२२७.८ ॥
ญาติพี่น้องต่างให้เกียรติแก่ปาณฑพอย่างยิ่งในเวลานั้น ชาวนครและหัวหน้าแห่งสมาคมช่างฝีมือก็ถวายความเคารพแด่ปาณฑพเช่นกัน
1.227.9
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो बाह्लीकः ससुतस्तदा ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य अकुर्वन्नतिथिक्रियाम् ॥ १.२२७.९ ॥
ภีษมะ โทรณะ กฤปะ กรรณะ และพาหลิกพร้อมด้วยบุตรของตน ในเวลานั้น ตามคำสั่งของธฤตราษฎร์ ได้จัดพิธีต้อนรับแขกผู้มาเยือน
1.227.10
एवं विहरतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
नेता सर्वस्य कार्यस्य विदुरो राजशासनात् ॥ १.२२७.१० ॥
ขณะที่ปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เหล่านั้นดำเนินชีวิตอยู่เช่นนี้ วิทุระผู้เป็นผู้นำในกิจการทั้งปวง ได้จัดการตามพระบัญชาของพระราชา
1.227.11
विश्रान्तास्ते महात्मानः कंचित्कालं सकेशवाः ।
आहूता धृतराष्ट्रेण राज्ञा शान्तनवेन च ॥ १.२२७.११ ॥
ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เหล่านั้นพักผ่อนอยู่ชั่วระยะหนึ่งพร้อมกับพระเกศวะ จากนั้นพระเจ้าธฤตราษฎร์และบุตรของศานตนุก็ทรงเรียกให้มาเฝ้า
1.227.12
भ्रातृभिः सह कौन्तेय निबोधेदं वचो मम ।
पाण्डुना वर्धितं राज्यं पाण्डुना पालितं जगत् ॥ १.२२७.१२ ॥
ข้าแต่บุตรของกุนตี จงฟังถ้อยคำของเราพร้อมกับพี่น้องของท่าน ปาณฑุได้ทำให้แว่นแคว้นเจริญขึ้น และปาณฑุได้ปกปักรักษาโลก
1.227.13
शासनान्मम कौन्तेय मम भ्राता महाबलः ।
कृतवान्दुष्करं कर्म नित्यमेव विशांपते ॥ १.२२७.१३ ॥
ข้าแต่บุตรของกุนตี ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ ตามคำสั่งของเรา พี่ชายผู้มีกำลังมหาศาลของเราได้กระทำการอันยากยิ่งอยู่เสมอ
1.227.14
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय शासनं कुरु मा चिरम् ।
मम पुत्रा दुरात्मानः सर्वेऽहंकारसंयुताः ॥ १.२२७.१४ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าแต่บุตรของกุนตี ท่านก็จงปฏิบัติตามคำสั่งของเราโดยไม่รอช้า บรรดาบุตรของเราทั้งหมดมีจิตใจชั่วร้ายและเต็มไปด้วยมานะ
1.227.15
शासनं न करिष्यन्ति मम नित्यं युधिष्ठिर ।
स्वकार्यनिरतैर्नित्यमवलिप्तैर्दुरात्मभिः ॥ १.२२७.१५ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ บุตรของเราผู้มีจิตใจชั่วร้าย ซึ่งมุ่งแต่กิจของตนอยู่เสมอและเย่อหยิ่งด้วยมานะ จะไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเราเลย
1.227.16
पुनर्वै विग्रहो मा भूत्खाण्डवप्रस्थमाविश ।
न हि वो वसतस्तत्र कश्चिच्छक्तः प्रबाधितुम् ॥ १.२२७.१६ ॥
อย่าให้เกิดการวิวาทอีกเลย จงเข้าไปยังขาณฑวปรัสถ์เถิด เมื่อท่านอาศัยอยู่ที่นั่น จะไม่มีใครอาจรังแกท่านได้
1.227.17
संरक्ष्यमाणान्पार्थेन त्रिदशानिव वज्रिणा ।
अर्धराज्यं तु संप्राप्य खाण्डवप्रस्थणाविश ॥ १.२२७.१७ ॥
ดุจเทวดาที่ได้รับการคุ้มครองจากพระอินทร์ผู้ทรงวัชระ ท่านทั้งหลายจงได้รับการคุ้มครองจากปารถะ เมื่อได้ครึ่งหนึ่งของแว่นแคว้นแล้ว จงเข้าไปยังขาณฑวปรัสถ์เถิด
1.227.18
केशवो यदि मन्यते तत्कर्तव्यमसंशयम् ॥ १.२२७.१८ ॥
หากพระเกศวะทรงเห็นว่าเช่นนั้น สิ่งนั้นก็ควรกระทำโดยไม่ต้องสงสัย
1.227.19
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं नृपं सर्वे प्रणम्य च ।
वासुदेवेन संमन्त्र्य पाण्डवाः समुपाविशन् ॥ १.२२७.१९ ॥
เมื่อรับฟังถ้อยคำนั้นแล้ว และถวายความเคารพแด่พระราชาทั้งหมดแล้ว ปาณฑพทั้งหลายก็ปรึกษากับพระวาสุเทพ แล้วจึงนั่งลง
1.227.20
अभिषेकस्य संभारान्क्षत्तरानय मा चिरम् ।
अभिषिक्तं करिष्यामि ह्यद्य वै कुरुनन्दनम् ॥ १.२२७.२० ॥
ข้าแต่ผู้อาศัยในพระราชวัง จงนำเครื่องประกอบพิธีอภิเษกมาโดยไม่รอช้า วันนี้เราจะอภิเษกผู้ให้ความยินดีแก่กุรุวงศ์
1.227.21
ब्राह्मणा नैगमश्रेष्ठाः श्रेणीमुख्याश्च सर्वतः ।
आहूयन्तां प्रकृतयो बान्धवाश्च विशेषतः ॥ १.२२७.२१ ॥
ให้เชิญพราหมณ์ผู้เป็นยอดของพ่อค้า หัวหน้าสมาคมช่างฝีมือทั้งหลาย และประชาชนจากทุกทิศ โดยเฉพาะญาติพี่น้องมาประชุมด้วย
1.227.22
पुण्याहं वाच्यतां तात गोसहस्रं प्रदीयताम् ।
ग्राममुख्याश्च विप्रेभ्यो दीयन्तां बहुदक्षिणाः ॥ १.२२७.२२ ॥
ข้าแต่ลูกรัก ให้ประกาศพิธีปุณยาหะอันเป็นมงคล ให้มอบโคพันตัว และให้บรรดาหัวหน้าหมู่บ้านถวายทักษิณาอย่างเอื้อเฟื้อแก่พราหมณ์
1.227.23
अङ्गदे मकुटं क्षत्तर्हस्ताभरणमानय ।
मुक्तावलीश्च हारं च निष्काणि कटकानि च ॥ १.२२७.२३ ॥
ข้าแต่ท่านกษัตตฤ จงนำมงกุฎสำหรับสวมแขน และเครื่องประดับมือมา จงนำสร้อยไข่มุก สร้อยคอ เหรียญนิษกะ และกำไลมาด้วย
1.227.24
कटिबन्धश्च सूत्रं च तथोदरनिबन्धनम् ।
अष्टोत्तरसहस्रं तु ब्राह्मणाधिष्ठिता गजाः ॥ १.२२७.२४ ॥
จงนำเข็มขัดคาดเอว สายศักดิ์สิทธิ์ และผ้าคาดท้องมาด้วย และช้างหนึ่งพันแปดเชือกที่มีพราหมณ์ขึ้นขี่
1.227.25
जाह्नवीसलिलं शीघ्रमानीयन्तां पुरोहितैः ।
अभिषेकोदकक्लिन्नं सर्वाभरणभूषितम् ॥ १.२२७.२५ ॥
ให้บรรดาปุโรหิตรีบนำน้ำแม่น้ำคงคามา เปียกชุ่มด้วยน้ำอภิเษก ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง
1.227.26
औपवाह्योपरिगतं दिव्यचारमरवीजितम् ।
सुवर्णमणिचित्रेण श्वेतच्छत्रेण शोभितम् ॥ १.२२७.२६ ॥
ประทับอยู่บนรถหลวง มีเทพบริวารถือพัดโบกอยู่ ประดับด้วยร่มขาวที่ฝังทองคำและอัญมณี
1.227.27
जयेति द्विजवाक्येनु स्तूयमानं नृपैस्तथा ।
दृष्ट्वा कुन्तीसुतं ज्येष्ठमाजमीढं युधिष्ठिरम् ॥ १.२२७.२७ ॥
ได้ยินพราหมณ์กล่าวคำว่า "ชัยชนะ" และกษัตริย์ทั้งหลายก็สรรเสริญ เมื่อเห็นยุธิษฐิระ โอรสของกุนตี สืบเชื้อสายจากอชมีฒะ
1.227.28
प्रीताः प्रीतेन मनसा प्रशंसन्तु परे जनाः ।
पाण्डोः कृतोपकारस्य राज्यं दत्वा ममैव च ॥ १.२२७.२८ ॥
ขอให้ประชาชนอื่น ๆ ชื่นชมด้วยใจยินดี ที่ได้มอบราชอาณาจักรเพื่อตอบแทนบุญคุณที่ปาณฑุได้ทำไว้ และได้มอบให้แก่ข้าพเจ้าด้วย
1.227.29
प्रतिक्रिया कृतमिदं भविष्यति न संशयः ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता साधुसाध्वित्यथाब्रुवन् ॥ १.२२७.२९ ॥
นี่จะเป็นการตอบแทนที่ได้กระทำแล้ว ไม่มีข้อสงสัยเลย ภีษมะ โทรณะ กฤปะ และกษัตตฤ กล่าวว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว"
1.227.30
युक्तमेतन्महाभाग कौरवाणां यशस्करम् ।
शीघ्रमद्यैव राजेन्द्र त्वयोक्तं कर्तुमर्हसि ॥ १.२२७.३० ॥
ข้าแต่ผู้มีโชคยิ่ง เรื่องนี้เหมาะสมแล้ว ทำให้เกียรติยศของเการพรุ่งเรือง ข้าแต่จอมกษัตริย์ สิ่งที่พระองค์ตรัสไว้ พระองค์ควรรีบกระทำในวันนี้เอง
1.227.31
इत्येवमुक्तो वार्ष्णेयस्त्वरयामास तत्तदा ।
तथोक्तं धृतराष्ट्रेण कारयामास केशवः ॥ १.२२७.३१ ॥
เมื่อได้รับคำกล่าวเช่นนั้น ผู้สืบเชื้อสายวฤษณิจึงรีบดำเนินการในทันที และตามที่ท้าวธฤตราษฏร์ตรัสไว้ พระเกศวะก็ให้จัดการตามนั้น
1.227.32
तस्मिन्क्षणे महाराज कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
आगत्य कुरुभिः सर्वैः पूजितः ससुहृद्गणैः ॥ १.२२७.३२ ॥
ข้าแต่มหาราช ในขณะนั้น พระกฤษณทไวปายนก็เสด็จมาถึง และได้รับการถวายความเคารพจากเการพทั้งหมดพร้อมด้วยหมู่มิตรสหาย
1.227.33
मूर्धाभिषिक्तैः सहितो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
कारयामास विधिवत्केशवानुमते तदा ॥ १.२२७.३३ ॥
พระองค์พร้อมด้วยกษัตริย์ที่ได้รับการอภิเษกแล้ว และพราหมณ์ผู้รอบรู้พระเวท ได้จัดพิธีตามวิธีอย่างถูกต้อง ด้วยความเห็นชอบของพระเกศวะในครั้งนั้น
1.227.34
कृपो द्रोणश्च भीष्मश्च धौम्यश्च व्यासकेशवौ ।
बाह्लीकः सोमदत्तश्च चातुर्वेद्यपुरस्कृताः ॥ १.२२७.३४ ॥
กฤปะ โทรณะ และภีษมะ ธาอมยะ พระวยาสะ และพระเกศวะ พาหลีกะ และโสมทัตตะ โดยมีปุโรหิตผู้รู้พระเวททั้งสี่อยู่เบื้องหน้า
1.227.35
अभिषेकं तदा चक्रुर्भद्रपीठे सुसंस्कृतम् ॥ १.२२७.३५ ॥
ครั้นนั้นพวกเขาได้ประกอบพิธีอภิเษก อย่างเรียบร้อยดีบนบัลลังก์อันเป็นมงคล
1.227.36
जित्वा तु पृथिवीं कृत्स्नां वशे कृत्वा नृपान्भवान् ।
राजसूयादिभिर्यज्ञैः क्रतुभिर्वरदक्षिणैः ॥ १.२२७.३६ ॥
เมื่อพระองค์ได้พิชิตแผ่นดินทั้งหมด และทำให้บรรดากษัตริย์อยู่ในอำนาจแล้ว พระองค์ควรขึ้นครองราชย์ โดยประกอบยัญราชสูยะและพิธียัญอื่น ๆ พร้อมทั้งทักษิณาอันประเสริฐ
1.227.37
स्नात्वा ह्यवभृथस्नानं मोदतां बान्धवैः सह ।
एवमुक्त्वा तु ते सर्वे आशीर्भिरभिपूजयन् ॥ १.२२७.३७ ॥
เมื่ออาบน้ำอวภฤถะแล้ว จงชื่นชมยินดีกับญาติพี่น้องเถิด ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว ทุกคนก็ถวายพรแก่พระองค์
1.227.38
मूर्धाभिषिक्तः कौरव्यः सर्वाभरणभूषितः ।
जयेति संस्तुतो राजा प्रददौ धनमक्षयम् ॥ १.२२७.३८ ॥
กษัตริย์แห่งกุรุวงศ์ ได้รับการอภิเษกที่พระเศียร ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง เมื่อได้รับคำสรรเสริญว่า "ชัยชนะ" ก็ทรงพระราชทานทรัพย์สมบัติที่ไม่มีวันหมด
1.227.39
सर्वमूर्धाभिषिक्तैश्च पूजितः कुरनन्दनः ।
औपवाह्यमथारुह्य श्वेतच्छत्रेण शोभितः ॥ १.२२७.३९ ॥
ได้รับการถวายความเคารพจากกษัตริย์ทั้งปวงที่ได้รับการอภิเษก ผู้เป็นที่ชื่นชมของชาวกุรุ ทรงขึ้นขี่ช้างหลวง และทรงรุ่งเรืองภายใต้ร่มขาว
1.227.40
रराज राजाभिमतो महेन्द्र इव दैवतैः ।
ततः प्रदक्षिणीकृत्य नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.२२७.४० ॥
เป็นที่โปรดปรานของกษัตริย์ทั้งหลาย พระองค์รุ่งเรืองในหมู่เทพ ดุจพระอินทร์ผู้ยิ่งใหญ่ จากนั้นทรงเวียนรอบเมืองที่เรียกว่านาคสาหวยะ
1.227.41
प्रविवेश तदा राजा नागरैः पूजितो गृहम् ।
मूर्धाभिषिक्तं कौन्तेयमभ्यगच्छन्त कौरवाः ॥ १.२२७.४१ ॥
จากนั้นพระราชาผู้ชาวเมืองเคารพบูชาก็เสด็จเข้าสู่พระราชวัง เหล่าเการพก็เข้าไปหาโอรสของกุนตีผู้ได้รับการอภิเษกเป็นเจ้าเหนือหัว
1.227.42
गान्धारिपुत्राः शोचन्तः सर्वे ते सह बान्धवैः ।
ज्ञात्वा शोकं च पुत्राणां धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदं ॥ १.२२७.४२ ॥
โอรสทั้งร้อยของคานธารีต่างโศกเศร้าพร้อมกับญาติทั้งปวง เมื่อทรงทราบความโศกของโอรสทั้งหลาย พระเจ้าธฤตราษฏร์จึงตรัสถ้อยคำนี้
1.227.43
समक्षं वासुदेवस्य कुरूणां च समक्षतः ।
अभिषेकस्त्वया प्राप्तो दुष्प्रापो ह्यकृतात्मभिः ॥ १.२२७.४३ ॥
ต่อหน้าวาสุเทพและต่อหน้าเหล่ากุรุ ท่านได้รับการอภิเษกแล้ว ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้มีจิตไม่บริสุทธิ์ยากจะได้รับ
1.227.44
गच्छ त्वमद्यैव नृप कृतकृत्योऽसि कौरव ।
आयुः पुरूरवा राजन्नहुषेण ययातिना ॥ १.२२७.४४ ॥
บัดนี้จงไปเถิด โอ้พระราชา โอ้กุรุผู้เกรียงไกร ท่านได้ทำกิจสำเร็จแล้ว โอ้พระราชา ท่านสืบเชื้อสายจากอายุ ร่วมสายตระกูลกับปุรูรวัส นหุษะ และยยาติ
1.227.45
तत्रैव निवसन्ति स्म खाण्डवे तु नृपोत्तम ।
राजधानी तु सर्वेषां पौरवाणां महाभुज ॥ १.२२७.४५ ॥
โอ้บุรุษผู้เลิศในหมู่กษัตริย์ เหล่าปาณฑพเคยอาศัยอยู่ที่ขาณฑวะ และที่นั่นคือราชธานีของเหล่าเผ่าปุรุทั้งหมด โอ้ผู้มีแขนอันทรงพลัง
1.227.46
विनाशितं मुनिगणैर्लोभाद्बुधसुतस्य वै ।
तस्मात्त्वं खाण्डवप्रस्थं पुरं राष्ट्रं च वर्धय ॥ १.२२७.४६ ॥
สถานที่นั้นถูกทำลายโดยหมู่ฤๅษี เพราะความโลภของโอรสของพุธ ฉะนั้นท่านจงทำให้ขาณฑวปรัสถ์ เมือง และแคว้นนั้นเจริญรุ่งเรืองขึ้นเถิด
1.227.47
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च कृतलक्षणाः ।
त्वद्भक्त्या जन्तवश्चान्ये भजन्त्येव पुरं शुभम् ॥ १.२२७.४७ ॥
พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร ผู้มีคุณลักษณะอันดีงาม รวมทั้งสัตว์อื่นทั้งหลาย ด้วยความจงรักภักดีต่อท่าน ย่อมจะเข้าไปพึ่งพาอาศัยนครอันเป็นมงคลนั้น
1.227.48
पुरं राष्ट्रं समृद्धं वै धनधान्यसमाकुलम् ।
तस्माद्गच्छस्व कौन्तेय भ्रातृभिः सहितोऽनघ ॥ १.२२७.४८ ॥
เมืองและแคว้นนั้นอุดมสมบูรณ์ เต็มไปด้วยทรัพย์และธัญญาหาร ฉะนั้น โอ้โอรสของกุนตี ผู้ไร้บาป จงไปที่นั่นพร้อมกับพี่น้องของท่านเถิด
1.227.49
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं तस्मै सर्वे प्रणम्य च ।
रथैर्नागैर्हयैश्चापि सहितास्तु पदातिभिः ॥ १.२२७.४९ ॥
เมื่อรับฟังถ้อยคำนั้นแล้ว ทุกคนก็ถวายความเคารพแด่พระองค์ และออกเดินทางพร้อมด้วยรถศึก ช้าง ม้า และทหารราบ
1.227.50
प्रतस्थिरे ततो घोषसंयुक्तैः स्यन्दनैर्वरैः ।
तान्दृष्ट्वा नागराः सर्वे भक्त्या चैव प्रतस्थिरे ॥ १.२२७.५० ॥
จากนั้นพวกเขาก็ออกเดินทางด้วยรถศึกชั้นเลิศที่มีเสียงกึกก้อง เมื่อเห็นพวกเขาเช่นนั้น ชาวเมืองทั้งปวงก็ออกเดินทางตามไปด้วยความจงรักภักดี
1.227.51
गच्छतः पाण्डवैः सार्धं दृष्ट्वा नागपुरालयात् ।
पाण्डवैः सहिता गन्तुं नार्हतेति च नागरान् ॥ १.२२७.५१ ॥
เมื่อเห็นพวกเขาเดินทางพร้อมกับปาณฑพ ออกจากเรือนของนครนาคะ พระองค์จึงประกาศว่าชาวเมืองไม่ควรไปพร้อมกับปาณฑพ
1.227.52
घोषयामास नगरे धार्तराष्ट्रः ससौबलः ।
ततस्ते पाण्डवास्तत्र गत्वा कृष्णपुरोगमाः ॥ १.२२७.५२ ॥
ในนครนั้น โอรสของธฤตราษฏร์พร้อมด้วยเจ้าสุพละได้ให้ประกาศ จากนั้นเหล่าปาณฑพพร้อมด้วยกฤษณะนำหน้า ก็เดินทางไปที่นั่น
1.227.53
मण्डयाञ्चक्रिरे तद्वै पुरं स्वर्गादिव च्युतम् ।
वासुदेवो जगन्नाथश्चिन्तयामास वासवम् ॥ १.२२७.५३ ॥
พวกเขาตกแต่งนครนั้นราวกับว่าได้ตกลงมาจากสวรรค์ วาสุเทพผู้เป็นเจ้าแห่งโลกจึงคิดถึงวาสวะ (พระอินทร์)
1.227.54
महेन्द्रश्चिन्तितो राजन्विश्वकर्माणमादिशत् ।
विश्वकर्मन्महाप्राज्ञ अद्यप्रभृति तत्पुरम् ॥ १.२२७.५४ ॥
โอ้พระราชา พระมเหนทร์ (พระอินทร์) ทรงพิจารณาแล้วจึงบัญชาพระวิศวกรรม ว่า โอ้วิศวกรรมผู้มีปัญญายิ่ง นับแต่วันนี้ นครนั้นเป็นของท่าน
1.227.55
इन्द्रप्रस्थमिति ख्यातं दिव्यं भूम्यां भविष्यति ।
महेन्द्रशासनाद्गत्वा विश्वकर्मा तु केशवम् ॥ १.२२७.५५ ॥
นครอันทิพย์ที่จะปรากฏบนพื้นพิภพ จะมีนามว่าอินทรปรัสถ์ วิศวกรรมตามบัญชาของพระมเหนทร์ จึงไปหาเกศวะ
1.227.56
प्रणम्य प्रणिपातार्हं किं करोमीत्यभाषत ।
वासुदेवस्तु तच्छ्रुत्वा विश्वकर्माणमूचिवान् ॥ १.२२७.५६ ॥
เขาถวายความเคารพผู้ควรแก่การกราบไหว้ แล้วกล่าวว่า ข้าพระองค์จะทำสิ่งใดดี วาสุเทพเมื่อได้ยินดังนั้น จึงตรัสแก่วิศวกรรม
1.227.57
कुरुष्व कुरुराजस्य महेन्द्रपुरसन्निभम् ।
इन्द्रेण कृतनामानमिन्द्रप्रस्थं महापुरम् ॥ १.२२७.५७ ॥
จงสร้างนครใหญ่ให้แก่พระราชาแห่งกุรุ ให้เหมือนนครของพระมเหนทร์ นครนั้นมีนามว่าอินทรปรัสถ์ ซึ่งพระอินทร์ทรงตั้งชื่อไว้
1.227.58
ततः पुण्ये शिवे देशे शान्तिं कृत्वा महारथाः ।
स्वस्तिवाच्य यथान्यायमिन्द्रप्रस्थं भवत्विति ॥ १.२२७.५८ ॥
จากนั้น ณ สถานที่อันบริสุทธิ์และเป็นมงคล เหล่ามหารถได้ประกอบพิธีสันติ สวดสรรเสริญตามแบบแผน และกล่าวว่า ขอให้เป็นอินทรปรัสถ์เถิด
1.227.59
तत्पुरं मापयामासुर्द्वैपायनपुरोगमाः ।
ततः स विश्वकर्मा तु चकार पुरमुत्तमम् ॥ १.२२७.५९ ॥
เหล่าผู้นำซึ่งมีทไวปายนะ (วยาสะ) เป็นหัวหน้า ได้ให้วัดผังเมืองนั้น จากนั้นวิศวกรรมจึงสร้างนครอันประเสริฐ
1.227.60
सागरप्रतिरूपाभिः परिखाभिरलङ्कृतम् ।
प्राकारेण च संपन्नं दिवमावृत्य तिष्ठता ॥ १.२२७.६० ॥
ประดับด้วยคูเมืองดุจมหาสมุทร สมบูรณ์ด้วยกำแพงเมืองที่ตั้งตระหง่านโอบล้อมท้องฟ้า
1.227.61
पाण्डुराभ्रप्रकाशेन हिमरश्मिनिभेन च ।
शुशुभे तत्पुरश्रेष्ठं नागैर्भोगवती यथा ॥ १.२२७.६१ ॥
เมืองนั้นงามรุ่งโรจน์ด้วยแสงขาวดุจเมฆ และด้วยแสงเย็นดุจพระจันทร์ เหมือนนครภোคาวตีที่มีเหล่านาคอาศัยอยู่ฉะนั้น
1.227.62
द्विपक्षगरुडप्रख्यैर्द्वारैः सौधैश्च शोभितम् ।
गुप्तमभ्रचयप्रख्यैर्गोपुरैर्मन्दरोपमैः ॥ १.२२७.६२ ॥
เมืองนั้นงดงามด้วยประตูที่ดุจครุฑมีปีกสองข้าง และด้วยปราสาทราชวัง และได้รับการคุ้มกันด้วยหอรบแห่งนครที่ดุจกลุ่มเมฆและดุจเขามันทระ
1.227.63
विविधैरपि निर्विद्धैः शस्त्रोपेतैः सुसंवृतैः ।
शक्तिभिश्चावृतं तद्धि द्विजिह्वैरिव पन्नगैः ॥ १.२२७.६३ ॥
เมืองนั้นถูกล้อมไว้ด้วยอาวุธต่าง ๆ ที่ถูกเจาะ ซึ่งถูกจัดวางไว้อย่างมิดชิด และด้วยหอกและอาวุธอื่น ๆ เหมือนถูกงูสองลิ้นล้อมรอบไว้ฉะนั้น
1.227.64
तल्पैश्चाभ्यासिकैर्युक्तं शुशुभे योधरक्षितम् ।
थीक्ष्णाङ्कुशशतघ्नीभिर्यन्त्रजालैश्च शोभितम् ॥ १.२२७.६४ ॥
เมืองนั้นประดับด้วยลานฝึกซ้อม และมีนักรบคอยพิทักษ์รักษา งามรุ่งโรจน์ ประดับด้วยขอเกี่ยวคมและศตฆนี และด้วยตาข่ายแห่งเครื่องยนต์
1.227.65
आयसैश्च महाचक्रैः शुशुभे तत्पुरोत्तमम् ।
सुविभक्तमहारथ्यं देवताबाधवर्जितम् ॥ १.२२७.६५ ॥
เมืองอันประเสริฐนั้นงามรุ่งโรจน์ด้วยวงล้อเหล็กขนาดใหญ่ ถนนใหญ่ของเมืองถูกแบ่งอย่างดี และปราศจากความทุกข์ยากที่เทวดาจะก่อให้เกิด
1.227.66
विरोचमानं विविधैः पाण्डुरैर्भवनोत्तमैः ।
तत्त्रिविष्टपसंकाशमिन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ॥ १.२२७.६६ ॥
อินทรปรัสถ์ส่องแสงเจิดจ้าด้วยเรือนที่ประเสริฐสีขาวหลากหลาย เหมือนสวรรค์ไตรทิพย์ได้เปล่งรัศมีออกมา
1.227.67
मेघवृन्दमिवाकाशे विद्धं विद्युत्समावृतम् ।
तत्र रम्ये शिवे देशे कौरव्यस्य निवेशनम् ॥ १.२२७.६७ ॥
เหมือนกลุ่มเมฆบนท้องฟ้าที่ถูกสายฟ้าล้อมรอบ ณ สถานที่อันน่ารื่นรมย์และเป็นมงคลนั้น มีที่อยู่ของกุรุวงศ์ตั้งอยู่
1.227.68
शुशुभे धनसंपूर्णं धनाध्यक्षक्षयोपमम् ।
तत्रागच्छन्द्विजा राजन्सर्ववेदविदां वराः ॥ १.२२७.६८ ॥
เมืองที่เต็มไปด้วยทรัพย์สมบัติงดงามดุจที่อยู่ของท้าวกุเวร ผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ ข้าแต่พระราชา พราหมณ์ผู้ประเสริฐที่รู้พระเวททั้งปวงได้มาอยู่ที่นั่น
1.227.69
निवासं रोचयन्ति स्म सर्वभाषाविदस्तथा ।
वणिजश्चाययुस्तत्र नानादिग्भ्यो धनार्थिनः ॥ १.२२७.६९ ॥
ผู้รู้ภาษาทั้งปวงก็เลือกที่จะตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นั่นเช่นกัน และพ่อค้าที่แสวงหาทรัพย์ก็มาจากทุกทิศทาง
1.227.70
सर्वशिल्पविदस्तत्र वासायाभ्यागमंस्तदा ।
उद्यानानि च रम्याणि नगरस्य समन्ततः ॥ १.२२७.७० ॥
ช่างฝีมือที่เชี่ยวชาญทุกศิลปะก็มาตั้งรกรากอยู่ที่นั่นในเวลานั้น และรอบเมืองโดยรอบด้านมีสวนที่น่ารื่นรมย์
1.227.71
आम्रैराम्रातकैर्नीपैरशोकैश्चम्पकैस्तथा ।
पुन्नागैर्नागपुष्पैश्च लकुचैः पनसैस्तथा ॥ १.२२७.७१ ॥
สวนเหล่านั้นเต็มไปด้วยต้นมะม่วง มะม่วงป่า กระทุ่ม อโศก จำปา ต้นปุนนาค ต้นนาคบุษบา ต้นละมุด และต้นขนุน
1.227.72
शालतालतमालैश्च बकुलैश्च सकेतकैः ।
मनोहरैः सुपुष्पैश्च फलभारावनामितैः ॥ १.२२७.७२ ॥
สวนเหล่านั้นเต็มไปด้วยต้นสาละ ต้นตาล ต้นตมาล ต้นพิกุล และต้นเกด มีดอกงามน่าพอใจ และมีต้นที่โน้มลงด้วยน้ำหนักของผล
1.227.73
प्राचीनामलकैर्लोध्रैरङ्कोलैश्च सुपिष्पितैः ।
जम्बूभिः पाटलाभिश्च कुब्जकैरतिमुक्तकैः ॥ १.२२७.७३ ॥
ป่านั้นเต็มไปด้วยต้นประจีนะ อามลกะ โลธระ อังโกละ และจัมพู ที่ออกดอกสะพรั่ง รวมทั้งต้นปาฏลา กุพชกะ และอติมุกตกะ
1.227.74
करवीरैः पारिजातैरन्यैश्च विविधैर्द्रुमैः ।
नित्यपुष्पफलोपेतैर्नानाद्विजगणायुतैः ॥ १.२२७.७४ ॥
กับต้นกรวีระ ปาริชาต และพฤกษาชนิดต่าง ๆ อีกมากมาย ซึ่งมีดอกและผลอยู่เสมอ และเต็มไปด้วยฝูงนกหลากหลายชนิด
1.227.75
मत्तबर्हिणसंघुष्टकोकिलैश्च सदामदैः ।
गृहैरादर्शविमलैर्विविधैश्च लतागृहैः ॥ १.२२७.७५ ॥
ก้องด้วยเสียงนกยูงที่เมามันและนกกาเหว่า ผู้ร่าเริงอยู่เสมอ มีเรือนที่ใสสะอาดดุจกระจกเงา และซุ้มเถาวัลย์หลากหลาย
1.227.76
मनोहरैश्चित्रगृहैस्तथाऽजगतिप्रवतैः ।
वापीभिर्विविधाभिश्च पूर्णाभिः परमाम्भसा ॥ १.२२७.७६ ॥
มีเรือนจิตรกรรมที่น่ารื่นรมย์ และ…อชคติประวตะ และมีบ่อน้ำขั้นบันไดหลายแห่งที่เต็มไปด้วยน้ำที่บริสุทธิ์ที่สุด
1.227.77
सरोभिरतिरम्यैश्च पद्मोत्पलसुगन्धिभिः ।
हंसकारण्डवयुतैश्चक्रवाकोपशोभितैः ॥ १.२२७.७७ ॥
มีทะเลสาบที่น่ารื่นรมย์ยิ่ง หอมฟุ้งด้วยดอกบัวและบัวสีน้ำเงิน เต็มไปด้วยหงส์และเป็ดการัณฑวะ และงามด้วยเป็ดชักรวาก
1.227.78
रम्याश्च विविधास्तत्र पुष्करिण्यो वनावृताः ।
तडागानि च रम्याणि बृहन्ति सुबहूनि च ॥ १.२२७.७८ ॥
ที่นั่นมีสระน้ำน่ารื่นรมย์หลายชนิด ล้อมรอบด้วยป่า และมีสระกว้างใหญ่และน่ารื่นรมย์มากมาย
1.227.79
नदी च नन्दिनी नाम सा पुरीमुपगूहति ।
चातुर्वर्ण्यसमाकीर्णमन्यैः शिल्पिभिरावृतम् ॥ १.२२७.७९ ॥
มีแม่น้ำชื่อนันทินีโอบกอดนครนั้นไว้ นครนั้นแออัดด้วยผู้คนในวรรณะทั้งสี่ และล้อมรอบด้วยช่างฝีมืออื่น ๆ
1.227.80
सर्वदाभिसृतं सद्भिः कारितं विश्वकर्मणा ।
उपभोगसमृद्धैश्च सर्वद्रव्यसमावृतम् ॥ १.२२७.८० ॥
นครนั้นมีคนดีมาเยือนอยู่เสมอ สร้างโดยพระวิศวกรรม อุดมด้วยความสุขสบาย และเต็มไปด้วยทรัพย์สมบัติทุกชนิด
1.227.81
नित्यमार्यजनोपेतं नरनारीगणैर्युतम् ।
वाजिवारणसंपूर्णं गोभिरुष्ट्रैः खरैरजैः ॥ १.२२७.८१ ॥
นครนั้นเต็มไปด้วยชนผู้สูงศักดิ์อยู่เสมอ เนืองแน่นด้วยหมู่ชายหญิง เต็มด้วยม้าและช้าง และด้วยโค อูฐ ลา และแพะ
1.227.82
तत्त्रिविष्टपसङ्काशमिन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ।
पुरीं सर्वगुणोपेतां निर्मितां विश्वकर्मणा ॥ १.२२७.८२ ॥
อินทรปรัสถ์รุ่งเรืองดุจสวรรค์นั้นเอง นครที่ประกอบด้วยคุณงามความดีทุกประการ ซึ่งพระวิศวกรรมสร้างขึ้น
1.227.83
पौरवाणामधिपतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृतमङ्गलसत्कारैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १.२२७.८३ ॥
ยุธิษฐิระ โอรสของนางกุนตี เป็นเจ้าผู้ครองชาวเปารพ ได้รับการต้อนรับด้วยพิธีมงคลจากพราหมณ์ผู้รอบรู้ในพระเวท
1.227.84
द्वैपायनं पुरस्कृत्य धौम्यस्याभिमते स्थितः ।
भ्रातृभिः सहितो राजा राजमार्गमतीत्य च ॥ १.२२७.८४ ॥
พระราชาพร้อมด้วยพี่น้อง มีทไวปายนะเป็นผู้นำหน้า ยืนอยู่ ณ ที่ที่ธฤมยะเห็นชอบ หลังจากผ่านถนนหลวงมาแล้ว
1.227.85
औपवाह्यगतो राजा केशवेन सहाभिभूः ।
तोरणद्वारसुमुखं द्वात्रिंशद्द्वारसंयुतम् ॥ १.२२७.८५ ॥
พระราชาประทับบนรถหลวง พร้อมด้วยพระเกศวะผู้ไม่มีใครเอาชนะได้ ทรงมุ่งหน้าสู่นครที่มีประตูโค้งอันงดงาม และมีประตูสามสิบสองบาน
1.227.86
वर्धमानपुरद्वारात्प्रविवेश महाद्युतिः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषाः श्रूयन्ते बहवो भृशम् ॥ १.२२७.८६ ॥
พระราชาผู้มีพระรัศมีเจิดจ้าเสด็จเข้าสู่นครทางประตูวรรธมานปุระ มีเสียงสังข์และกลองดังกึกก้องอยู่เนืองๆ
1.227.87
जयेति ब्राह्मणगिरः श्रूयन्ते च सहस्रशः ।
संस्तूयमानो मुनिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ १.२२७.८७ ॥
มีเสียงพราหมณ์นับพันร้องว่า ชัยชนะ จงมีแด่พระองค์ พระราชาทรงได้รับการสรรเสริญจากฤๅษี สูตะ มาคธะ และพนทิน
1.227.88
औपवाह्यगतो राजा राजमार्गमतीत्य च ।
कृतमङ्गलसत्कारं प्रविवेश गृहोत्तमम् ॥ १.२२७.८८ ॥
พระราชาประทับบนรถหลวง ผ่านถนนหลวงมาแล้ว ได้รับการต้อนรับด้วยพิธีมงคล แล้วเสด็จเข้าสู่ปราสาทอันประเสริฐที่สุด
1.227.89
प्रविश्य भवनं राजा नागरैरभिसंवृतः ।
प्रहृष्टमुदितैरासीत्सत्कारैरभिपूजितः ॥ १.२२७.८९ ॥
เมื่อเสด็จเข้าสู่ปราสาทแล้ว พระราชาก็มีประชาชนในนครล้อมรับ และได้รับการเคารพยกย่องด้วยความยินดีและปีติของชาวเมือง
1.227.90
पूजयामास विप्रेन्द्रान्केशेन महात्मना ।
ततस्तु राष्ट्रं नगरं नरनारीगणायुतम् ॥ १.२२७.९० ॥
พระองค์พร้อมด้วยพระเกศวะผู้ยิ่งใหญ่ ทรงบูชาพราหมณ์ผู้ประเสริฐ จากนั้นแคว้นและนครซึ่งเต็มไปด้วยหมู่ชายหญิง (ถวายความเคารพแด่พระองค์)
1.227.91
गोधनैश्च समाकीर्णं सस्यैर्वृद्धिं तदागमत् ॥ १.२२७.९१ ॥
แคว้นนั้นเต็มไปด้วยฝูงโคและพืชผล จึงเจริญรุ่งเรือง
1.227.92
तेषां पुण्यजनोपेतं राष्ट्रमाविशतां महत् ।
पाण्डवानां महाराज शश्वत्प्रीतिरवर्धत ॥ १.२२७.९२ ॥
เมื่อพวกเขาเข้าสู่แคว้นอันยิ่งใหญ่ที่เต็มไปด้วยชนผู้ประพฤติธรรม มหาราชเอ๋ย ความยินดีของบรรดาปาณฑพก็เพิ่มพูนขึ้นเรื่อยไป
1.227.93
सौबलेन च कर्णेन धार्तराष्ट्रैः कृपेण च ।
तथा भीष्मेण राज्ञा च धर्मप्रणयिना सदा ॥ १.२२७.९३ ॥
ทั้งกับเสาพละและกรรณะ กับบรรดาโอรสของธฤตราษฎร์ กับกฤปะ และเช่นเดียวกับภีษมะและพระราชาผู้รักธรรม ตลอดกาล
1.227.94
पाण्डवाः समपद्यन्त खाण्डवप्रस्थवासिनः ।
पञ्चभिस्तैर्महेष्वासैरिन्द्रकल्पैः समावृतम् ॥ १.२२७.९४ ॥
บรรดาปาณฑพผู้อาศัยอยู่ ณ ขาณฑวปรัสถ์ ได้รับการห้อมล้อมด้วยนักรบผู้ยิ่งใหญ่ทั้งห้านั้น ซึ่งเทียบเท่าพระอินทร์
1.227.95
शुशुभे तत्पुरश्रेष्ठं नागैर्भोगवती यथा ।
ततस्तु विश्वकर्माणं पूजयित्वा विसृज्य च ॥ १.२२७.९५ ॥
นครอันประเสริฐนั้นรุ่งเรืองดุจภোคาวดี ที่เต็มไปด้วยนาคทั้งหลาย ครั้นแล้ว เมื่อบูชาพระวิศวกรรมและส่งท่านไปแล้ว
1.227.96
द्वैपायनं च संपूज्य विसृज्य च नराधिपः ।
वार्ष्णेयमब्रवीद्राजा गन्तुकामं कृतक्षणम् ॥ १.२२७.९६ ॥
เมื่อได้บูชาทไวปายนะอย่างทั่วถึงและส่งท่านไปแล้ว พระราชาตรัสกับวารษเณยะ ผู้ปรารถนาจะจากไปและพร้อมแล้วสำหรับโอกาสนั้น
1.227.97
तव प्रसादाद्वार्ष्णेय राज्यं प्राप्तं मयाऽनघ ।
प्रसादादेव ते वीर शून्यं राष्ट्रं सुदुर्गमम् ॥ १.२२७.९७ ॥
ข้าแต่วารษเณยะ ผู้ไร้บาป ข้าพเจ้าได้รับราชสมบัตินี้ด้วยพระกรุณาของพระองค์ และด้วยพระกรุณาของพระองค์เท่านั้น ข้าแต่วีรบุรุษ แคว้นอันยากจะเข้าถึงนี้จึงว่างเปล่า
1.227.98
तवैव तु प्रसादेन राज्यस्थाश्च भवामहे ।
गतिस्त्वमापत्कालेऽपि पाण्डवानां च माधव ॥ १.२२७.९८ ॥
ก็เพราะพระกรุณาของพระองค์นั้นเอง พวกข้าพเจ้าจึงยังดำรงอยู่ในราชสมบัติได้ ข้าแต่มาธวะ แม้ในยามวิบัติ พระองค์ก็ทรงเป็นที่พึ่งของบรรดาปาณฑพ
1.227.99
ज्ञात्वा तु कृत्यं कर्तव्यं कारयस्व भवान्हि नः ।
यदिष्टमनुमन्तव्यं पाण्डवानां त्वयाऽनघ ॥ १.२२७.९९ ॥
เมื่อทรงทราบสิ่งที่ควรทำแล้ว ขอพระองค์โปรดให้จัดการแก่พวกข้าพเจ้าเถิด และสิ่งใดที่บรรดาปาณฑพปรารถนา ขอพระองค์ทรงอนุมัติ ข้าแต่ผู้ไร้บาป
1.227.100
त्वत्प्रभावान्महाराज्यं संप्राप्तं हि स्वधर्मतः ।
पितृपैतामहं राज्यं कथं न स्यात्तव प्रभो ॥ १.२२७.१०० ॥
ด้วยอานุภาพของพระองค์ ราชอาณาจักรอันยิ่งใหญ่นี้จึงได้มาโดยชอบด้วยธรรมประจำตน ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ราชสมบัติของบรรพบุรุษฝ่ายบิดาและปู่ทวด เหตุใดจะไม่เป็นของพระองค์เล่า
1.227.101
धार्तराष्ट्रा दुराचाराः किं करिष्यन्ति पाण्डवान् ।
यथेष्टं पालय जगच्छश्वद्धर्मधुरं वह ॥ १.२२७.१०१ ॥
บุตรของธฤตราษฎร์ผู้มีความประพฤติชั่วจะทำอะไรแก่ปาณฑพได้ ท่านจงปกครองโลกตามที่ปรารถนา และแบกรับแอกแห่งธรรมไว้ตลอดไปเถิด
1.227.102
पुनः पुनश्च संहर्षाद्ब्राह्मणान्भर पौरव ।
अद्यैव नारदः श्रीमानागमिष्यति सत्वरः ॥ १.२२७.१०२ ॥
โอ ปौरวะ จงอุปถัมภ์พราหมณ์ทั้งหลายซ้ำแล้วซ้ำเล่าด้วยความยินดี วันนี้เองนารทะผู้รุ่งเรืองจะมาถึงที่นี่อย่างรวดเร็ว
1.227.103
आदत्स्व तस्य वाक्यानि शासनं कुरु तस्य वै ।
एवमुक्त्वा ततः कुन्तीमभिवाद्य जनार्दनः ॥ १.२२७.१०३ ॥
จงรับฟังถ้อยคำของท่านนั้นและปฏิบัติตามคำสั่งของท่านเถิด เมื่อตรัสดังนี้แล้ว ชนารทนะก็กราบไหว้กุนตีด้วยความเคารพ
1.227.104
उवाच श्लक्ष्णया वाचा गमिष्यामि नमोस्तु ते ।
जातुषं गृहमासाद्य मया प्राप्तं यदानघ ॥ १.२२७.१०४ ॥
พระองค์ตรัสด้วยถ้อยคำอ่อนโยนว่า "ข้าพเจ้าจะไป ขอให้ท่านจงเจริญ โอ ผู้ปราศจากมลทิน เมื่อข้าพเจ้าไปถึงเรือนชาดแล้ว สิ่งที่ข้าพเจ้าได้รับที่นั่น..."
1.227.105
आर्येण समभिज्ञातं त्वया वै यदुपुङ्गव ।
त्वया नाथेन गोविन्द दुःखं तीर्णं महत्तरम् ॥ १.२२७.१०५ ॥
โอ ยทุปุงคะ ผู้ประเสริฐแห่งยาทพ ท่านอารย์ได้รู้จักท่านอย่างถ่องแท้แล้ว โอ โควินทะ เมื่อมีท่านเป็นผู้คุ้มครอง พวกเราได้ข้ามพ้นความทุกข์ยากอันใหญ่หลวงมาแล้ว
1.227.106
त्वं हि नाथस्त्वनाथानां दरिद्राणां विशेषतः ।
सर्वदुःखानि शाम्यन्ति तव संदर्शनान्मम ॥ १.२२७.१०६ ॥
ท่านนั่นแหละคือผู้คุ้มครองของผู้ไร้ที่พึ่ง และโดยเฉพาะของคนยากจน เมื่อได้เห็นท่าน ความทุกข์ทั้งปวงของข้าพเจ้าก็สงบลง
1.227.107
स्मरस्वैनान्महाप्राज्ञ तेन जीवन्ति पाण्डवाः ॥ १.२२७.१०७ ॥
โอ ผู้มีปัญญายิ่ง ขอทรงระลึกถึงพวกเขาเถิด เพราะด้วยท่านนั้นปาณฑพจึงยังดำรงชีวิตอยู่
1.227.108
करिष्यामीति चामन्त्र्य अभिवाद्य पितृष्वसाम् ।
गमनाय मतिं चक्रे वासुदेवः सहानुगः ॥ १.२२७.१०८ ॥
กล่าวว่า "ข้าพเจ้าจะทำเช่นนั้น" แล้วกราบลาป้าของตนด้วยความเคารพ วาสุเทพพร้อมด้วยบริวารก็ตั้งใจจะเดินทางไป
1.227.109
तान्निवेश्य ततो वीरः सह रामेण कौरवान् ।
ययौ द्वारवतीं राजन्पाण्डवानुमते तदा ॥ १.२२७.१०९ ॥
จากนั้นวีรบุรุษผู้นั้นได้ให้เการพอยู่ที่นั่นพร้อมกับพระราม โอ พระราชา แล้วเสด็จไปยังทวารวตี ด้วยความยินยอมของปาณฑพในกาลนั้น