മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.227
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.227.1
दुर्योधनस्य महिषी काशिराजसुता तदा ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां वधूभिः सहिता तदा ॥ १.२२७.१ ॥
അപ്പോൾ ദുര്യോധനന്റെ പ്രധാന ഭാര്യയായ കാശിരാജപുത്രി ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ വധുക്കളോടൊപ്പം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
1.227.2
पाञ्चालीं प्रतिजग्राह साध्वीं श्रियमिवापराम् ।
पूजयामास पूजार्हां शचीदेवीमिवागताम् ॥ १.२२७.२ ॥
സാധ്വിയായ പാഞ്ചാലിയെ അവൾ സ്വീകരിച്ചു; മറ്റൊരു ശ്രീയെപ്പോലെയുള്ള അവളെ, വന്നെത്തിയ ശചീദേവിയെപ്പോലെ പൂജ്യയായി ആദരിച്ചു.
1.227.3
ववन्दे तत्र गान्धारीं कृष्णया सह माधवी ।
आशिषश्च प्रयुक्त्वा तु पाञ्चालीं परिषस्वजे ॥ १.२२७.३ ॥
അവിടെ മാധവി കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ഗാന്ധാരിയെ വണങ്ങി; ആശീർവാദം നൽകി പാഞ്ചാലിയെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
1.227.4
परिष्वज्यैव गान्धारी कृष्णां कमललोचनाम् ।
पुत्राणां मम पाञ्चाली मृत्युरेवेत्यमन्यत ॥ १.२२७.४ ॥
ഗാന്ധാരി താമരക്കണ്ണുള്ള കൃഷ്ണയെ ആലിംഗനം ചെയ്തശേഷം, 'എന്റെ പുത്രന്മാർക്ക് ഈ പാഞ്ചാലി മൃത്യുവാണ്' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
1.227.5
संचिन्त्य विदुरं प्राह युक्तितः सुबलात्मजा ।
कुन्तीं राजसुतां क्षत्तः सवधूं सपरिच्छदाम् ॥ १.२२७.५ ॥
സുബലന്റെ പുത്രി ആലോചിച്ചശേഷം യുക്തിപൂർവ്വം വിദുരനോട് പറഞ്ഞു: 'ക്ഷത്താവേ, രാജപുത്രി കുന്തിയെ അവളുടെ മരുമകളോടും പരിവാരത്തോടും കൂടി...'
1.227.6
पाण्डोर्निवेशनं शीघ्रं नीयतां यदि रोचते ।
करणेन मुहूर्तेन नक्षत्रेण शुभे तिथौ ॥ १.२२७.६ ॥
നിനക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, ശുഭതിഥിയിലും ശുഭനക്ഷത്രത്തിലും ശുഭമുഹൂർത്തത്തിലും അവളെ പാണ്ഡുവിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് വേഗം കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
1.227.7
यथा सुखं तथा कुन्ती रंस्यते स्वगृहे सुतैः ।
तथेत्येव तदा क्षत्ता कारयामास तत्तथा ॥ १.२२७.७ ॥
കുന്തി തന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം സ്വന്തം ഗൃഹത്തിൽ സുഖമായി രമിക്കുമെന്ന്, അങ്ങനെതന്നെ ആകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞ് വിദുരൻ അപ്പോൾ അങ്ങനെതന്നെ ഏർപ്പാടാക്കി.
1.227.8
पूजयामासुरत्यर्थं बान्धवाः पाण्डवांस्तदा ।
नागराः श्रेणिमुख्याश्च पूजयन्ति स्म पाण्डवान् ॥ १.२२७.८ ॥
അപ്പോൾ ബന്ധുക്കൾ പാണ്ഡവരെ അത്യന്തം ആദരിച്ചു. പട്ടണവാസികളും ശ്രേണികളുടെ തലവന്മാരും പാണ്ഡവരെ ബഹുമാനിച്ചു.
1.227.9
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो बाह्लीकः ससुतस्तदा ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य अकुर्वन्नतिथिक्रियाम् ॥ १.२२७.९ ॥
അപ്പോൾ ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ, കൃപർ, കർണൻ, തന്റെ പുത്രനോടൊപ്പം ബാഹ്ലീകൻ എന്നിവർ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം അതിഥിസത്കാരക്രിയ നടത്തി.
1.227.10
एवं विहरतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
नेता सर्वस्य कार्यस्य विदुरो राजशासनात् ॥ १.२२७.१० ॥
ഇങ്ങനെ ആ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർ വിഹരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും നേതാവായ വിദുരൻ രാജശാസനപ്രകാരം (ഏർപ്പാടുകൾ ചെയ്തു).
1.227.11
विश्रान्तास्ते महात्मानः कंचित्कालं सकेशवाः ।
आहूता धृतराष्ट्रेण राज्ञा शान्तनवेन च ॥ १.२२७.११ ॥
ആ മഹാത്മാക്കൾ കേശവനോടൊപ്പം കുറച്ചുകാലം വിശ്രമിച്ചു. പിന്നീട് രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനും ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനും അവരെ വിളിപ്പിച്ചു.
1.227.12
भ्रातृभिः सह कौन्तेय निबोधेदं वचो मम ।
पाण्डुना वर्धितं राज्यं पाण्डुना पालितं जगत् ॥ १.२२७.१२ ॥
കൗന്തേയാ! സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം എന്റെ ഈ വാക്ക് കേൾക്കുക. പാണ്ഡു രാജ്യം വളർത്തി, പാണ്ഡുവാണ് ലോകത്തെ പരിപാലിച്ചത്.
1.227.13
शासनान्मम कौन्तेय मम भ्राता महाबलः ।
कृतवान्दुष्करं कर्म नित्यमेव विशांपते ॥ १.२२७.१३ ॥
കൗന്തേയാ, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം എന്റെ മഹാബലനായ സഹോദരൻ എപ്പോഴും ദുഷ്കരമായ കർമങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, ജനപാലകാ.
1.227.14
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय शासनं कुरु मा चिरम् ।
मम पुत्रा दुरात्मानः सर्वेऽहंकारसंयुताः ॥ १.२२७.१४ ॥
അതിനാൽ കൗന്തേയാ, നീയും താമസിക്കാതെ എന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കുക. എന്റെ പുത്രന്മാരെല്ലാം ദുഷ്ടചിത്തരും അഹങ്കാരം നിറഞ്ഞവരുമാണ്.
1.227.15
शासनं न करिष्यन्ति मम नित्यं युधिष्ठिर ।
स्वकार्यनिरतैर्नित्यमवलिप्तैर्दुरात्मभिः ॥ १.२२७.१५ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, സ്വന്തം കാര്യങ്ങളിൽ എപ്പോഴും മുഴുകി, അഹങ്കാരം നിറഞ്ഞ എന്റെ ദുഷ്ടചിത്തരായ പുത്രന്മാർ എന്റെ ആജ്ഞ ഒരിക്കലും അനുസരിക്കില്ല.
1.227.16
पुनर्वै विग्रहो मा भूत्खाण्डवप्रस्थमाविश ।
न हि वो वसतस्तत्र कश्चिच्छक्तः प्रबाधितुम् ॥ १.२२७.१६ ॥
വീണ്ടും കലഹം ഉണ്ടാകരുത്. ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ പ്രവേശിക്കുക. അവിടെ വസിക്കുന്ന നിങ്ങളെ ആർക്കും ഉപദ്രവിക്കാൻ കഴിയില്ല.
1.227.17
संरक्ष्यमाणान्पार्थेन त्रिदशानिव वज्रिणा ।
अर्धराज्यं तु संप्राप्य खाण्डवप्रस्थणाविश ॥ १.२२७.१७ ॥
വജ്രായുധധാരിയാൽ രക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ദേവന്മാരെപ്പോലെ, പൃഥയുടെ പുത്രൻ അർജുനനാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട്, രാജ്യത്തിന്റെ പകുതി നേടി ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ പ്രവേശിക്കുക.
1.227.18
केशवो यदि मन्यते तत्कर्तव्यमसंशयम् ॥ १.२२७.१८ ॥
കേശവൻ അങ്ങനെ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, സംശയമില്ലാതെ അത് ചെയ്യണം.
1.227.19
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं नृपं सर्वे प्रणम्य च ।
वासुदेवेन संमन्त्र्य पाण्डवाः समुपाविशन् ॥ १.२२७.१९ ॥
ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ച്, എല്ലാവരും രാജാവിനെ വണങ്ങി, വാസുദേവനുമായി ആലോചിച്ച ശേഷം പാണ്ഡവർ ഇരുന്നു.
1.227.20
अभिषेकस्य संभारान्क्षत्तरानय मा चिरम् ।
अभिषिक्तं करिष्यामि ह्यद्य वै कुरुनन्दनम् ॥ १.२२७.२० ॥
ക്ഷത്താവേ, അഭിഷേകത്തിനുള്ള സാമഗ്രികൾ വേഗം കൊണ്ടുവരൂ. ഇന്നുതന്നെ കുരുനന്ദനനെ അഭിഷേകം ചെയ്യും.
1.227.21
ब्राह्मणा नैगमश्रेष्ठाः श्रेणीमुख्याश्च सर्वतः ।
आहूयन्तां प्रकृतयो बान्धवाश्च विशेषतः ॥ १.२२७.२१ ॥
ബ്രാഹ്മണരും, വ്യാപാരികളിലെ പ്രമുഖരും, സംഘങ്ങളുടെ നേതാക്കളും, എല്ലായിടത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രജകളും, വിശേഷിച്ച് ബന്ധുക്കളും വിളിക്കപ്പെടട്ടെ.
1.227.22
पुण्याहं वाच्यतां तात गोसहस्रं प्रदीयताम् ।
ग्राममुख्याश्च विप्रेभ्यो दीयन्तां बहुदक्षिणाः ॥ १.२२७.२२ ॥
മകനേ, പുണ്യാഹവാചനം നടത്തുക; ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുക; ഗ്രാമത്തലവന്മാർ ബ്രാഹ്മണർക്ക് വളരെ ദക്ഷിണ നൽകട്ടെ.
1.227.23
अङ्गदे मकुटं क्षत्तर्हस्ताभरणमानय ।
मुक्तावलीश्च हारं च निष्काणि कटकानि च ॥ १.२२७.२३ ॥
ക്ഷത്താവേ, തോൾവളയ്ക്കുള്ള കിരീടവും കൈയാഭരണങ്ങളും കൊണ്ടുവരൂ; മുത്തുമാലകളും ഹാരവും നിഷ്കങ്ങളും കടകങ്ങളും കൊണ്ടുവരൂ.
1.227.24
कटिबन्धश्च सूत्रं च तथोदरनिबन्धनम् ।
अष्टोत्तरसहस्रं तु ब्राह्मणाधिष्ठिता गजाः ॥ १.२२७.२४ ॥
അരപ്പട്ടയും നൂലും വയറ്റിലെ കെട്ടും കൊണ്ടുവരൂ; ബ്രാഹ്മണർ അധിഷ്ഠിതരായ ആയിരത്തെട്ട് ആനകളും.
1.227.25
जाह्नवीसलिलं शीघ्रमानीयन्तां पुरोहितैः ।
अभिषेकोदकक्लिन्नं सर्वाभरणभूषितम् ॥ १.२२७.२५ ॥
ഗംഗാജലം പുരോഹിതന്മാർ വേഗം കൊണ്ടുവരട്ടെ; അഭിഷേകജലത്താൽ നനഞ്ഞ്, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനായി.
1.227.26
औपवाह्योपरिगतं दिव्यचारमरवीजितम् ।
सुवर्णमणिचित्रेण श्वेतच्छत्रेण शोभितम् ॥ १.२२७.२६ ॥
രാജരഥത്തിൽ ഇരുന്ന്, ദിവ്യ ഭൃത്യന്മാരാൽ വീശപ്പെട്ട്, സ്വർണ്ണവും മണിയും ചിത്രിച്ച വെൺകുടയാൽ ശോഭിച്ചവനായി.
1.227.27
जयेति द्विजवाक्येनु स्तूयमानं नृपैस्तथा ।
दृष्ट्वा कुन्तीसुतं ज्येष्ठमाजमीढं युधिष्ठिरम् ॥ १.२२७.२७ ॥
'ജയ!' എന്ന ദ്വിജന്മാരുടെ വാക്കുകളാലും രാജാക്കന്മാരാലും സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന, കുന്തിയുടെ മൂത്തപുത്രനും അജമീഢവംശജനുമായ യുധിഷ്ഠിരനെ കണ്ടിട്ട്.
1.227.28
प्रीताः प्रीतेन मनसा प्रशंसन्तु परे जनाः ।
पाण्डोः कृतोपकारस्य राज्यं दत्वा ममैव च ॥ १.२२७.२८ ॥
മറ്റുള്ള ജനങ്ങൾ സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെ പ്രശംസിക്കട്ടെ; പാണ്ഡുവിന്റെ ഉപകാരത്തിന് പകരമായി രാജ്യം നൽകിയും, എനിക്കും നൽകിയും.
1.227.29
प्रतिक्रिया कृतमिदं भविष्यति न संशयः ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता साधुसाध्वित्यथाब्रुवन् ॥ १.२२७.२९ ॥
ഇത് ചെയ്ത പ്രത്യുപകാരമാകും, സംശയമില്ല. ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും കൃപരും ക്ഷത്താവും 'സാധു, സാധു' എന്ന് പറഞ്ഞു.
1.227.30
युक्तमेतन्महाभाग कौरवाणां यशस्करम् ।
शीघ्रमद्यैव राजेन्द्र त्वयोक्तं कर्तुमर्हसि ॥ १.२२७.३० ॥
മഹാഭാഗാ, ഇത് യുക്തമാണ്; കൗരവരുടെ യശസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത്. രാജേന്ദ്രാ, നീ പറഞ്ഞത് ഇന്നുതന്നെ വേഗം ചെയ്യണം.
1.227.31
इत्येवमुक्तो वार्ष्णेयस्त्वरयामास तत्तदा ।
तथोक्तं धृतराष्ट्रेण कारयामास केशवः ॥ १.२२७.३१ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ വാർഷ്ണേയൻ ആ നിമിഷം തന്നെ അത് ത്വരിതപ്പെടുത്തി. ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞതുപോലെ കേശവൻ അത് ചെയ്യിച്ചു.
1.227.32
तस्मिन्क्षणे महाराज कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
आगत्य कुरुभिः सर्वैः पूजितः ससुहृद्गणैः ॥ १.२२७.३२ ॥
ആ നിമിഷത്തിൽ, മഹാരാജാവേ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ വന്നു; കൗരവരെല്ലാവരും സുഹൃദ്‌സംഘങ്ങളോടുകൂടി അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ചു.
1.227.33
मूर्धाभिषिक्तैः सहितो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
कारयामास विधिवत्केशवानुमते तदा ॥ १.२२७.३३ ॥
മൂർദ്ധാഭിഷിക്തരായ രാജാക്കന്മാരോടും വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണരോടുമൊപ്പം, കേശവന്റെ അനുമതിയോടെ അന്ന് വിധിപ്രകാരം അത് ചെയ്യിച്ചു.
1.227.34
कृपो द्रोणश्च भीष्मश्च धौम्यश्च व्यासकेशवौ ।
बाह्लीकः सोमदत्तश्च चातुर्वेद्यपुरस्कृताः ॥ १.२२७.३४ ॥
കൃപൻ, ദ്രോണൻ, ഭീഷ്മർ, ധൗമ്യൻ, വ്യാസൻ, കേശവൻ, ബാഹ്ലീകൻ, സോമദത്തൻ — നാല് വേദജ്ഞരെ മുന്നിൽ നിർത്തി.
1.227.35
अभिषेकं तदा चक्रुर्भद्रपीठे सुसंस्कृतम् ॥ १.२२७.३५ ॥
അപ്പോൾ അവർ ഭദ്രപീഠത്തിൽ നന്നായി ഒരുക്കിയ അഭിഷേകം നടത്തി.
1.227.36
जित्वा तु पृथिवीं कृत्स्नां वशे कृत्वा नृपान्भवान् ।
राजसूयादिभिर्यज्ञैः क्रतुभिर्वरदक्षिणैः ॥ १.२२७.३६ ॥
ഭൂമി മുഴുവൻ ജയിച്ച്, രാജാക്കന്മാരെ വശത്താക്കി, രാജസൂയം മുതലായ യാഗങ്ങളാലും ഉത്തമ ദക്ഷിണയുള്ള ക്രതുക്കളാലും (അങ്ങ് ചക്രവർത്തിയാകണം).
1.227.37
स्नात्वा ह्यवभृथस्नानं मोदतां बान्धवैः सह ।
एवमुक्त्वा तु ते सर्वे आशीर्भिरभिपूजयन् ॥ १.२२७.३७ ॥
അവഭൃഥസ്നാനം ചെയ്ത് ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കൂ എന്നു പറഞ്ഞ്, അവരെല്ലാം അനുഗ്രഹങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.
1.227.38
मूर्धाभिषिक्तः कौरव्यः सर्वाभरणभूषितः ।
जयेति संस्तुतो राजा प्रददौ धनमक्षयम् ॥ १.२२७.३८ ॥
ശിരസ്സിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ട, സർവാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കൗരവരാജാവ് 'ജയ' എന്ന് സ്തുതിക്കപ്പെട്ട് അക്ഷയമായ ധനം ദാനം ചെയ്തു.
1.227.39
सर्वमूर्धाभिषिक्तैश्च पूजितः कुरनन्दनः ।
औपवाह्यमथारुह्य श्वेतच्छत्रेण शोभितः ॥ १.२२७.३९ ॥
എല്ലാ മൂർധാഭിഷിക്ത രാജാക്കന്മാരാലും ആദരിക്കപ്പെട്ട കുരുനന്ദനൻ രാജഗജത്തിൽ കയറി വെൺകുടയാൽ ശോഭിച്ചു.
1.227.40
रराज राजाभिमतो महेन्द्र इव दैवतैः ।
ततः प्रदक्षिणीकृत्य नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.२२७.४० ॥
രാജാക്കന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ ദേവന്മാർക്കിടയിൽ മഹേന്ദ്രനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു. പിന്നെ നാഗസാഹ്വയ നഗരത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്.
1.227.41
प्रविवेश तदा राजा नागरैः पूजितो गृहम् ।
मूर्धाभिषिक्तं कौन्तेयमभ्यगच्छन्त कौरवाः ॥ १.२२७.४१ ॥
അന്ന് നാഗരികരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട രാജാവ് ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. മൂർധാഭിഷിക്തനായ കൗന്തേയനെ കൗരവർ സമീപിച്ചു.
1.227.42
गान्धारिपुत्राः शोचन्तः सर्वे ते सह बान्धवैः ।
ज्ञात्वा शोकं च पुत्राणां धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदं ॥ १.२२७.४२ ॥
ഗാന്ധാരിയുടെ പുത്രന്മാരെല്ലാം ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ദുഃഖിക്കുമ്പോൾ, പുത്രന്മാരുടെ ദുഃഖം അറിഞ്ഞ ധൃതരാഷ്ട്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.227.43
समक्षं वासुदेवस्य कुरूणां च समक्षतः ।
अभिषेकस्त्वया प्राप्तो दुष्प्रापो ह्यकृतात्मभिः ॥ १.२२७.४३ ॥
വാസുദേവന്റെയും കുരുക്കളുടെയും സന്നിധിയിൽ നീ അഭിഷേകം നേടി; അത് അകൃതാത്മാക്കൾക്ക് ദുഷ്പ്രാപ്യമാണ്.
1.227.44
गच्छ त्वमद्यैव नृप कृतकृत्योऽसि कौरव ।
आयुः पुरूरवा राजन्नहुषेण ययातिना ॥ १.२२७.४४ ॥
രാജാവേ, കൗരവാ, ഇന്നുതന്നെ പോകൂ; നീ കൃതകൃത്യനായിരിക്കുന്നു. രാജാവേ, ആയുവിന്റെ വംശത്തിൽ പുരൂരവസ്സ്, നഹുഷൻ, യയാതി എന്നിവരോടൊപ്പം (നിനക്ക് സ്ഥാനമുണ്ട്).
1.227.45
तत्रैव निवसन्ति स्म खाण्डवे तु नृपोत्तम ।
राजधानी तु सर्वेषां पौरवाणां महाभुज ॥ १.२२७.४५ ॥
നൃപോത്തമാ, അവരെല്ലാം അവിടെത്തന്നെ, ഖാണ്ഡവത്തിൽ വസിച്ചിരുന്നു. മഹാബാഹോ, പൗരവരുടെ തലസ്ഥാനവും അതുതന്നെ.
1.227.46
विनाशितं मुनिगणैर्लोभाद्बुधसुतस्य वै ।
तस्मात्त्वं खाण्डवप्रस्थं पुरं राष्ट्रं च वर्धय ॥ १.२२७.४६ ॥
ബുധപുത്രന്റെ ലോഭം കാരണം മുനിസംഘങ്ങൾ അത് നശിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ നീ ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥം എന്ന നഗരത്തെയും രാഷ്ട്രത്തെയും വളർത്തുക.
1.227.47
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च कृतलक्षणाः ।
त्वद्भक्त्या जन्तवश्चान्ये भजन्त्येव पुरं शुभम् ॥ १.२२७.४७ ॥
ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും ശൂദ്രരും ശുഭലക്ഷണമുള്ളവരും മറ്റു ജീവികളും നിന്റെ ഭക്തിയാൽ ആ ശുഭനഗരത്തെ സേവിക്കും.
1.227.48
पुरं राष्ट्रं समृद्धं वै धनधान्यसमाकुलम् ।
तस्माद्गच्छस्व कौन्तेय भ्रातृभिः सहितोऽनघ ॥ १.२२७.४८ ॥
ആ നഗരവും രാഷ്ട്രവും സമൃദ്ധമാണ്, ധനധാന്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞവയാണ്. അതിനാൽ കൗന്തേയാ, നിർമ്മലാ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം പോകൂ.
1.227.49
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं तस्मै सर्वे प्रणम्य च ।
रथैर्नागैर्हयैश्चापि सहितास्तु पदातिभिः ॥ १.२२७.४९ ॥
ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ച് എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തെ വണങ്ങി; രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, കാലാളുകൾ എന്നിവരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
1.227.50
प्रतस्थिरे ततो घोषसंयुक्तैः स्यन्दनैर्वरैः ।
तान्दृष्ट्वा नागराः सर्वे भक्त्या चैव प्रतस्थिरे ॥ १.२२७.५० ॥
പിന്നീട് ശബ്ദമുഴക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ രഥങ്ങളിൽ അവർ പുറപ്പെട്ടു; അവരെ കണ്ട് നഗരവാസികളെല്ലാം ഭക്തിയോടെ പുറപ്പെട്ടു.
1.227.51
गच्छतः पाण्डवैः सार्धं दृष्ट्वा नागपुरालयात् ।
पाण्डवैः सहिता गन्तुं नार्हतेति च नागरान् ॥ १.२२७.५१ ॥
പാണ്ഡവരോടൊപ്പം പോകുന്നത് നാഗപുരത്തെ ഭവനങ്ങളിൽ നിന്ന് കണ്ട്, 'പാണ്ഡവരോടൊപ്പം പോകുന്നത് യോഗ്യമല്ല' എന്ന് അവൻ നാഗരികരോട് പറഞ്ഞു.
1.227.52
घोषयामास नगरे धार्तराष्ट्रः ससौबलः ।
ततस्ते पाण्डवास्तत्र गत्वा कृष्णपुरोगमाः ॥ १.२२७.५२ ॥
നഗരത്തിൽ സൗബലനോടൊപ്പം ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ വിളംബരം ചെയ്യിച്ചു; പിന്നീട് കൃഷ്ണനെ മുന്നിൽ നിർത്തി പാണ്ഡവർ അവിടെ ചെന്നു.
1.227.53
मण्डयाञ्चक्रिरे तद्वै पुरं स्वर्गादिव च्युतम् ।
वासुदेवो जगन्नाथश्चिन्तयामास वासवम् ॥ १.२२७.५३ ॥
അവർ ആ നഗരത്തെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണതുപോലെ അലങ്കരിച്ചു; ജഗന്നാഥനായ വാസുദേവൻ വാസവനെ (ഇന്ദ്രനെ) ചിന്തിച്ചു.
1.227.54
महेन्द्रश्चिन्तितो राजन्विश्वकर्माणमादिशत् ।
विश्वकर्मन्महाप्राज्ञ अद्यप्रभृति तत्पुरम् ॥ १.२२७.५४ ॥
രാജാവേ, മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ചിന്തിച്ച് വിശ്വകർമ്മാവിനോട് കല്പിച്ചു: 'മഹാപ്രാജ്ഞനായ വിശ്വകർമ്മാവേ, ഇന്നുമുതൽ ആ നഗരം (നിന്റേതാണ്).'
1.227.55
इन्द्रप्रस्थमिति ख्यातं दिव्यं भूम्यां भविष्यति ।
महेन्द्रशासनाद्गत्वा विश्वकर्मा तु केशवम् ॥ १.२२७.५५ ॥
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഈ ദിവ്യനഗരം ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടാകും. മഹേന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വിശ്വകർമ്മാവ് കേശവന്റെ അടുത്ത് ചെന്നു.
1.227.56
प्रणम्य प्रणिपातार्हं किं करोमीत्यभाषत ।
वासुदेवस्तु तच्छ्रुत्वा विश्वकर्माणमूचिवान् ॥ १.२२७.५६ ॥
വണങ്ങി, വണക്കത്തിന് അർഹനായവനോട് "ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം?" എന്നു ചോദിച്ചു. വാസുദേവൻ അതു കേട്ട് വിശ്വകർമ്മാവിനോടു പറഞ്ഞു.
1.227.57
कुरुष्व कुरुराजस्य महेन्द्रपुरसन्निभम् ।
इन्द्रेण कृतनामानमिन्द्रप्रस्थं महापुरम् ॥ १.२२७.५७ ॥
കുരുരാജാവിനായി മഹേന്ദ്രനഗരത്തിന് സമാനമായ, ഇന്ദ്രൻ നാമകരണം ചെയ്ത ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്ന മഹാനഗരം നിർമ്മിക്കുക.
1.227.58
ततः पुण्ये शिवे देशे शान्तिं कृत्वा महारथाः ।
स्वस्तिवाच्य यथान्यायमिन्द्रप्रस्थं भवत्विति ॥ १.२२७.५८ ॥
പിന്നെ പവിത്രവും ശുഭവുമായ സ്ഥലത്ത് മഹാരഥന്മാർ ശാന്തികർമ്മം ചെയ്ത്, യഥാവിധി സ്വസ്തിവാചനം നടത്തി, "ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം ആകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞു.
1.227.59
तत्पुरं मापयामासुर्द्वैपायनपुरोगमाः ।
ततः स विश्वकर्मा तु चकार पुरमुत्तमम् ॥ १.२२७.५९ ॥
ദ്വൈപായനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി അവർ ആ നഗരത്തെ അളപ്പിച്ചു. പിന്നെ വിശ്വകർമ്മാവ് ഉത്തമമായ നഗരം നിർമ്മിച്ചു.
1.227.60
सागरप्रतिरूपाभिः परिखाभिरलङ्कृतम् ।
प्राकारेण च संपन्नं दिवमावृत्य तिष्ठता ॥ १.२२७.६० ॥
സമുദ്രസദൃശമായ കിടങ്ങുകളാൽ അലങ്കരിച്ചതും ആകാശത്തെ മറച്ചുനിൽക്കുന്ന മതിലോടുകൂടിയതുമായ നഗരം.
1.227.61
पाण्डुराभ्रप्रकाशेन हिमरश्मिनिभेन च ।
शुशुभे तत्पुरश्रेष्ठं नागैर्भोगवती यथा ॥ १.२२७.६१ ॥
വെള്ളമേഘങ്ങളുടെ പ്രഭയാലും ചന്ദ്രസമാനമായ തണുത്ത രശ്മികളാലും ആ ശ്രേഷ്ഠനഗരം നാഗങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഭോഗവതിപോലെ ശോഭിച്ചു.
1.227.62
द्विपक्षगरुडप्रख्यैर्द्वारैः सौधैश्च शोभितम् ।
गुप्तमभ्रचयप्रख्यैर्गोपुरैर्मन्दरोपमैः ॥ १.२२७.६२ ॥
രണ്ടു ചിറകുള്ള ഗരുഡന്മാർക്ക് തുല്യമായ വാതിലുകളാലും മാളികകളാലും അത് ശോഭിച്ചു; മേഘക്കൂട്ടങ്ങൾ പോലെയും മന്ദരപർവതത്തിന് സമാനമായും ഉള്ള ഗോപുരങ്ങളാൽ അത് സംരക്ഷിതമായിരുന്നു.
1.227.63
विविधैरपि निर्विद्धैः शस्त्रोपेतैः सुसंवृतैः ।
शक्तिभिश्चावृतं तद्धि द्विजिह्वैरिव पन्नगैः ॥ १.२२७.६३ ॥
വിവിധതരം, തുളകളുള്ള, ആയുധങ്ങളോടു കൂടിയ, നന്നായി അടച്ച ശക്തികളാൽ ആ നഗരം ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; രണ്ടു നാവുള്ള സർപ്പങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുപോലെ.
1.227.64
तल्पैश्चाभ्यासिकैर्युक्तं शुशुभे योधरक्षितम् ।
थीक्ष्णाङ्कुशशतघ्नीभिर्यन्त्रजालैश्च शोभितम् ॥ १.२२७.६४ ॥
അഭ്യാസത്തിനുള്ള തട്ടുകളോടെ, യോദ്ധാക്കളാൽ സംരക്ഷിതമായി ആ നഗരം ശോഭിച്ചു; മൂർച്ചയുള്ള അങ്കുശങ്ങളും ശതഘ്നികളും യന്ത്രവലകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1.227.65
आयसैश्च महाचक्रैः शुशुभे तत्पुरोत्तमम् ।
सुविभक्तमहारथ्यं देवताबाधवर्जितम् ॥ १.२२७.६५ ॥
ഇരുമ്പിന്റെ വലിയ ചക്രങ്ങളാൽ ആ ഉത്തമനഗരം ശോഭിച്ചു; അതിന്റെ മഹാവീഥികൾ നന്നായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ദേവതാബാധകളില്ലാത്തതായിരുന്നു.
1.227.66
विरोचमानं विविधैः पाण्डुरैर्भवनोत्तमैः ।
तत्त्रिविष्टपसंकाशमिन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ॥ १.२२७.६६ ॥
വിവിധതരം വെളുത്ത ഉത്തമഭവനങ്ങളാൽ തിളങ്ങിയ ആ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം സ്വർഗത്തിന് സമാനമായി പ്രകാശിച്ചു.
1.227.67
मेघवृन्दमिवाकाशे विद्धं विद्युत्समावृतम् ।
तत्र रम्ये शिवे देशे कौरव्यस्य निवेशनम् ॥ १.२२७.६७ ॥
ആകാശത്ത് മിന്നലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മേഘക്കൂട്ടംപോലെ, അവിടെ ആ രമ്യവും ശുഭവുമായ സ്ഥലത്ത് കൗരവ്യന്റെ വാസസ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു.
1.227.68
शुशुभे धनसंपूर्णं धनाध्यक्षक्षयोपमम् ।
तत्रागच्छन्द्विजा राजन्सर्ववेदविदां वराः ॥ १.२२७.६८ ॥
സമ്പത്തുകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ ആ നഗരം ധനാധിപനായ കുബേരന്റെ വാസസ്ഥാനംപോലെ തിളങ്ങി. ഓ രാജാവേ, സകല വേദങ്ങളും അറിയുന്ന ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ അവിടെ എത്തി.
1.227.69
निवासं रोचयन्ति स्म सर्वभाषाविदस्तथा ।
वणिजश्चाययुस्तत्र नानादिग्भ्यो धनार्थिनः ॥ १.२२७.६९ ॥
എല്ലാ ഭാഷകളും അറിയുന്നവരും അവിടെ വാസം ആഗ്രഹിച്ചു. പല ദിക്കുകളിൽ നിന്നും ധനം തേടുന്ന വ്യാപാരികളും അവിടെ എത്തി.
1.227.70
सर्वशिल्पविदस्तत्र वासायाभ्यागमंस्तदा ।
उद्यानानि च रम्याणि नगरस्य समन्ततः ॥ १.२२७.७० ॥
എല്ലാ ശിൽപ്പകലകളിലും വിദഗ്ധരും അപ്പോൾ അവിടെ വാസത്തിനായി വന്നു. നഗരത്തിനു ചുറ്റും രമ്യമായ ഉദ്യാനങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
1.227.71
आम्रैराम्रातकैर्नीपैरशोकैश्चम्पकैस्तथा ।
पुन्नागैर्नागपुष्पैश्च लकुचैः पनसैस्तथा ॥ १.२२७.७१ ॥
മാവ്, ആമ്രാതകം, നീപം, അശോകം, ചമ്പകം എന്നിവയാലും, പുന്നാഗം, നാഗപുഷ്പം, ലകുചം, പ്ലാവ് എന്നിവയാലും (ആ ഉദ്യാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു).
1.227.72
शालतालतमालैश्च बकुलैश्च सकेतकैः ।
मनोहरैः सुपुष्पैश्च फलभारावनामितैः ॥ १.२२७.७२ ॥
ശാല, താല, തമാല, ബകുല, കേതക മരങ്ങളാലും, മനോഹരമായ നല്ല പൂക്കളാലും, ഫലഭാരത്താൽ വളഞ്ഞ (മരങ്ങളാലും ആ ഉദ്യാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു).
1.227.73
प्राचीनामलकैर्लोध्रैरङ्कोलैश्च सुपिष्पितैः ।
जम्बूभिः पाटलाभिश्च कुब्जकैरतिमुक्तकैः ॥ १.२२७.७३ ॥
പ്രാചീന, ആമലകം, ലോധ്ര, അങ്കോല, നന്നായി പൂത്ത ജംബൂ, പാടല, കുബ്ജക, അതിമുക്തക വൃക്ഷങ്ങളാൽ അത് നിറഞ്ഞിരുന്നു.
1.227.74
करवीरैः पारिजातैरन्यैश्च विविधैर्द्रुमैः ।
नित्यपुष्पफलोपेतैर्नानाद्विजगणायुतैः ॥ १.२२७.७४ ॥
കരവീരം, പാരിജാതം എന്നിവയും മറ്റു പലതരം വൃക്ഷങ്ങളും, എപ്പോഴും പൂവും ഫലവുമുള്ളവയും, പലതരം പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞവയുമായ.
1.227.75
मत्तबर्हिणसंघुष्टकोकिलैश्च सदामदैः ।
गृहैरादर्शविमलैर्विविधैश्च लतागृहैः ॥ १.२२७.७५ ॥
മദിച്ച മയിലുകളുടെയും കുയിലുകളുടെയും ശബ്ദത്താൽ മുഴങ്ങുന്ന, എപ്പോഴും സന്തോഷഭരിതമായ, കണ്ണാടിപോലെ നിർമ്മലമായ ഗൃഹങ്ങളും പലതരം ലതാഗൃഹങ്ങളും.
1.227.76
मनोहरैश्चित्रगृहैस्तथाऽजगतिप्रवतैः ।
वापीभिर्विविधाभिश्च पूर्णाभिः परमाम्भसा ॥ १.२२७.७६ ॥
മനോഹരമായ ചിത്രഗൃഹങ്ങളാലും, …അജഗതി പ്രവതങ്ങളാലും, ഉത്തമജലം നിറഞ്ഞ പലതരം വാപികളാലും.
1.227.77
सरोभिरतिरम्यैश्च पद्मोत्पलसुगन्धिभिः ।
हंसकारण्डवयुतैश्चक्रवाकोपशोभितैः ॥ १.२२७.७७ ॥
അതിമനോഹരമായ തടാകങ്ങളാലും, താമരയുടെയും ആമ്പലിന്റെയും സുഗന്ധമുള്ള, അരയന്നങ്ങളും കാരണ്ഡവങ്ങളും നിറഞ്ഞ, ചക്രവാകങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന.
1.227.78
रम्याश्च विविधास्तत्र पुष्करिण्यो वनावृताः ।
तडागानि च रम्याणि बृहन्ति सुबहूनि च ॥ १.२२७.७८ ॥
അവിടെ വനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മനോഹരങ്ങളായ പലതരം പുഷ്കരിണികളും, വലുതും മനോഹരവുമായ അനേകം തടാകങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
1.227.79
नदी च नन्दिनी नाम सा पुरीमुपगूहति ।
चातुर्वर्ण्यसमाकीर्णमन्यैः शिल्पिभिरावृतम् ॥ १.२२७.७९ ॥
നന്ദിനി എന്ന പേരുള്ള നദി ആ നഗരത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്തൊഴുകി. നാല് വർണ്ണക്കാരും മറ്റു ശില്പികളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ആ നഗരം.
1.227.80
सर्वदाभिसृतं सद्भिः कारितं विश्वकर्मणा ।
उपभोगसमृद्धैश्च सर्वद्रव्यसमावृतम् ॥ १.२२७.८० ॥
ആ നഗരം എപ്പോഴും സജ്ജനങ്ങൾ സമീപിക്കുന്നതായിരുന്നു; വിശ്വകർമ്മാവ് നിർമ്മിച്ചതും ഭോഗസമൃദ്ധവും എല്ലാ വസ്തുക്കളാലും നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.
1.227.81
नित्यमार्यजनोपेतं नरनारीगणैर्युतम् ।
वाजिवारणसंपूर्णं गोभिरुष्ट्रैः खरैरजैः ॥ १.२२७.८१ ॥
ആ നഗരം എപ്പോഴും ആര്യജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും സ്ത്രീപുരുഷഗണങ്ങളാൽ സമ്പന്നവും കുതിരകളും ആനകളും നിറഞ്ഞതും പശു, ഒട്ടകം, കഴുത, ആട് എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.
1.227.82
तत्त्रिविष्टपसङ्काशमिन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ।
पुरीं सर्वगुणोपेतां निर्मितां विश्वकर्मणा ॥ १.२२७.८२ ॥
ആ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം സ്വർഗ്ഗതുല്യമായി പ്രകാശിച്ചു. സർവ്വഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആ നഗരം വിശ്വകർമ്മാവ് നിർമ്മിച്ചതായിരുന്നു.
1.227.83
पौरवाणामधिपतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कृतमङ्गलसत्कारैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ॥ १.२२७.८३ ॥
പൗരവരുടെ അധിപതിയായ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ, വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണരാൽ മംഗളാചാരങ്ങളും സത്കാരവും ലഭിച്ചവനായി (ഇരുന്നു).
1.227.84
द्वैपायनं पुरस्कृत्य धौम्यस्याभिमते स्थितः ।
भ्रातृभिः सहितो राजा राजमार्गमतीत्य च ॥ १.२२७.८४ ॥
ദ്വൈപായനനെ (വ്യാസനെ) മുന്നിൽ നിർത്തി, ധൗമ്യൻ അംഗീകരിച്ച സ്ഥലത്ത് സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാജാവ് നിന്നു; രാജവീഥി കടന്ന് (എത്തി).
1.227.85
औपवाह्यगतो राजा केशवेन सहाभिभूः ।
तोरणद्वारसुमुखं द्वात्रिंशद्द्वारसंयुतम् ॥ १.२२७.८५ ॥
രാജാവ് രാജരഥത്തിൽ കയറി, കേശവനോടൊപ്പം, അജേയനായി, തോരണദ്വാരങ്ങളാൽ മനോഹരമായി മുപ്പത്തിരണ്ടു വാതിലുകളുള്ള നഗരത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.
1.227.86
वर्धमानपुरद्वारात्प्रविवेश महाद्युतिः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषाः श्रूयन्ते बहवो भृशम् ॥ १.२२७.८६ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ രാജാവ് വർധമാനപുരത്തിന്റെ വാതിലിലൂടെ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ശംഖുകളുടെയും ദുന്ദുഭികളുടെയും പല ഘോഷങ്ങൾ ഏറെ മുഴങ്ങിക്കേട്ടു.
1.227.87
जयेति ब्राह्मणगिरः श्रूयन्ते च सहस्रशः ।
संस्तूयमानो मुनिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ १.२२७.८७ ॥
"ജയിക്കട്ടെ" എന്ന ബ്രാഹ്മണരുടെ വാക്കുകൾ ആയിരക്കണക്കിന് തവണ കേട്ടു. മുനിമാരും സൂതന്മാരും മാഗധന്മാരും ബന്ദികളും രാജാവിനെ സ്തുതിച്ചു.
1.227.88
औपवाह्यगतो राजा राजमार्गमतीत्य च ।
कृतमङ्गलसत्कारं प्रविवेश गृहोत्तमम् ॥ १.२२७.८८ ॥
രാജാവ് രാജരഥത്തിൽ രാജവീഥി കടന്ന്, മംഗള സത്കാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ഉത്തമമായ മന്ദിരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.227.89
प्रविश्य भवनं राजा नागरैरभिसंवृतः ।
प्रहृष्टमुदितैरासीत्सत्कारैरभिपूजितः ॥ १.२२७.८९ ॥
മന്ദിരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച രാജാവിനെ നഗരവാസികൾ ചുറ്റിനിന്നു. സന്തോഷവും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞ പൗരന്മാരുടെ സത്കാരങ്ങളാൽ അദ്ദേഹം ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
1.227.90
पूजयामास विप्रेन्द्रान्केशेन महात्मना ।
ततस्तु राष्ट्रं नगरं नरनारीगणायुतम् ॥ १.२२७.९० ॥
മഹാത്മാവായ കേശവനോടൊപ്പം അദ്ദേഹം ശ്രേഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിച്ചു. പിന്നീട് സ്ത്രീപുരുഷന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ രാഷ്ട്രവും നഗരവും (അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു).
1.227.91
गोधनैश्च समाकीर्णं सस्यैर्वृद्धिं तदागमत् ॥ १.२२७.९१ ॥
ഗോധനം നിറഞ്ഞും വിളകളാൽ സമൃദ്ധമായും ആ രാഷ്ട്രം വളർച്ച പ്രാപിച്ചു.
1.227.92
तेषां पुण्यजनोपेतं राष्ट्रमाविशतां महत् ।
पाण्डवानां महाराज शश्वत्प्रीतिरवर्धत ॥ १.२२७.९२ ॥
പുണ്യജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ മഹാരാഷ്ട്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, പാണ്ഡവരുടെ സന്തോഷം നിരന്തരം വർധിച്ചു.
1.227.93
सौबलेन च कर्णेन धार्तराष्ट्रैः कृपेण च ।
तथा भीष्मेण राज्ञा च धर्मप्रणयिना सदा ॥ १.२२७.९३ ॥
സൗബലനോടും കർണനോടും, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോടും, കൃപനോടും, അതുപോലെ ഭീഷ്മരോടും ധർമപ്രിയനായ രാജാവോടും എപ്പോഴും.
1.227.94
पाण्डवाः समपद्यन्त खाण्डवप्रस्थवासिनः ।
पञ्चभिस्तैर्महेष्वासैरिन्द्रकल्पैः समावृतम् ॥ १.२२७.९४ ॥
ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ വസിക്കുന്ന പാണ്ഡവർ, ഇന്ദ്രതുല്യരായ ആ അഞ്ചു മഹാധനുർധരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരായി.
1.227.95
शुशुभे तत्पुरश्रेष्ठं नागैर्भोगवती यथा ।
ततस्तु विश्वकर्माणं पूजयित्वा विसृज्य च ॥ १.२२७.९५ ॥
നാഗങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഭോഗവതിപോലെ ആ ശ്രേഷ്ഠനഗരം പ്രകാശിച്ചു. പിന്നെ വിശ്വകർമാവിനെ പൂജിച്ച് യാത്രയയച്ച്.
1.227.96
द्वैपायनं च संपूज्य विसृज्य च नराधिपः ।
वार्ष्णेयमब्रवीद्राजा गन्तुकामं कृतक्षणम् ॥ १.२२७.९६ ॥
ദ്വൈപായനനെ (വ്യാസനെ) നന്നായി പൂജിച്ച്, അദ്ദേഹത്തെ യാത്രയാക്കി, പോകാനൊരുങ്ങിയ വാർഷ്ണേയനോട് (കൃഷ്ണനോട്) രാജാവ് പറഞ്ഞു.
1.227.97
तव प्रसादाद्वार्ष्णेय राज्यं प्राप्तं मयाऽनघ ।
प्रसादादेव ते वीर शून्यं राष्ट्रं सुदुर्गमम् ॥ १.२२७.९७ ॥
വൃഷ്ണിവംശജനേ, നിഷ്പാപനേ, നിന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ ഈ രാജ്യം നേടി. വീരനേ, നിന്റെ കൃപയാൽത്തന്നെ ഈ ദുർഗമമായ രാഷ്ട്രം ശൂന്യമായി.
1.227.98
तवैव तु प्रसादेन राज्यस्थाश्च भवामहे ।
गतिस्त्वमापत्कालेऽपि पाण्डवानां च माधव ॥ १.२२७.९८ ॥
നിന്റെ കൃപയാൽത്തന്നെ ഞങ്ങൾ രാജ്യത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു. മാധവാ, ആപത്കാലത്തും നീയാണ് പാണ്ഡവർക്ക് ആശ്രയം.
1.227.99
ज्ञात्वा तु कृत्यं कर्तव्यं कारयस्व भवान्हि नः ।
यदिष्टमनुमन्तव्यं पाण्डवानां त्वयाऽनघ ॥ १.२२७.९९ ॥
ചെയ്യേണ്ടത് അറിഞ്ഞ്, നീ തന്നെ ഞങ്ങൾക്കായി ചെയ്യിക്കേണമേ. നിഷ്പാപനേ, പാണ്ഡവർക്ക് ഇഷ്ടമായതു നീ തന്നെ അംഗീകരിക്കേണമേ.
1.227.100
त्वत्प्रभावान्महाराज्यं संप्राप्तं हि स्वधर्मतः ।
पितृपैतामहं राज्यं कथं न स्यात्तव प्रभो ॥ १.२२७.१०० ॥
നിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഈ മഹാരാജ്യം സ്വധർമ്മപ്രകാരം ലഭിച്ചു. പ്രഭോ, നിന്റെ പിതൃപിതാമഹരുടെ രാജ്യം നിനക്കെന്തുകൊണ്ട് ആകാതിരിക്കും?
1.227.101
धार्तराष्ट्रा दुराचाराः किं करिष्यन्ति पाण्डवान् ।
यथेष्टं पालय जगच्छश्वद्धर्मधुरं वह ॥ १.२२७.१०१ ॥
ദുരാചാരികളായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ പാണ്ഡവരെ എന്തു ചെയ്യാൻ? ഇഷ്ടംപോലെ ലോകത്തെ പാലിക്കുക, എന്നും ധർമ്മഭാരം വഹിക്കുക.
1.227.102
पुनः पुनश्च संहर्षाद्ब्राह्मणान्भर पौरव ।
अद्यैव नारदः श्रीमानागमिष्यति सत्वरः ॥ १.२२७.१०२ ॥
പൗരവനേ, സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ബ്രാഹ്മണരെ പോഷിപ്പിക്കുക. ഇന്നുതന്നെ ശ്രീമാൻ നാരദൻ വേഗത്തിൽ വരും.
1.227.103
आदत्स्व तस्य वाक्यानि शासनं कुरु तस्य वै ।
एवमुक्त्वा ततः कुन्तीमभिवाद्य जनार्दनः ॥ १.२२७.१०३ ॥
അവന്റെ വാക്കുകൾ ഹൃദയത്തിലെടുക്കുക, അവന്റെ കല്പന പാലിക്കുക. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ജനാർദ്ദനൻ കുന്തിയെ വണങ്ങി.
1.227.104
उवाच श्लक्ष्णया वाचा गमिष्यामि नमोस्तु ते ।
जातुषं गृहमासाद्य मया प्राप्तं यदानघ ॥ १.२२७.१०४ ॥
അവൻ മൃദുവായ വാക്കിൽ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ പോകും, നിനക്ക് നമസ്കാരം. നിർമ്മലേ, അരക്കുഭവനത്തിലെത്തി ഞാൻ നേടിയത്..."
1.227.105
आर्येण समभिज्ञातं त्वया वै यदुपुङ्गव ।
त्वया नाथेन गोविन्द दुःखं तीर्णं महत्तरम् ॥ १.२२७.१०५ ॥
യാദവശ്രേഷ്ഠാ, ആര്യൻ നിന്നെ നന്നായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഗോവിന്ദാ, നീ ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകനായിരുന്നതിനാൽ വലിയ ദുഃഖം ഞങ്ങൾ കടന്നു.
1.227.106
त्वं हि नाथस्त्वनाथानां दरिद्राणां विशेषतः ।
सर्वदुःखानि शाम्यन्ति तव संदर्शनान्मम ॥ १.२२७.१०६ ॥
നീയാണ് അനാഥർക്കും, വിശേഷിച്ച് ദരിദ്രർക്കും രക്ഷകൻ. നിന്റെ ദർശനത്താൽ എന്റെ സർവ്വ ദുഃഖങ്ങളും ശമിക്കുന്നു.
1.227.107
स्मरस्वैनान्महाप्राज्ञ तेन जीवन्ति पाण्डवाः ॥ १.२२७.१०७ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇവരെ ഓർക്കുക; അവനാൽ പാണ്ഡവർ ജീവിക്കുന്നു.
1.227.108
करिष्यामीति चामन्त्र्य अभिवाद्य पितृष्वसाम् ।
गमनाय मतिं चक्रे वासुदेवः सहानुगः ॥ १.२२७.१०८ ॥
"അങ്ങനെ ചെയ്യാം" എന്ന് പറഞ്ഞ്, അമ്മായിയോട് യാത്രചോദിച്ച് വണങ്ങി, വാസുദേവൻ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.
1.227.109
तान्निवेश्य ततो वीरः सह रामेण कौरवान् ।
ययौ द्वारवतीं राजन्पाण्डवानुमते तदा ॥ १.२२७.१०९ ॥
അനന്തരം വീരനായ കൃഷ്ണൻ ബലരാമനോടൊപ്പം കൗരവരെ അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, ഹേ രാജാവേ, പാണ്ഡവരുടെ അനുമതിയോടെ ദ്വാരവതിയിലേക്ക് പോയി.