Mahābhārata · Adhyāya 1.228
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.228.1
एवं संप्राप्य राज्यं तदिन्द्रप्रस्थे तपोधन ।
अत ऊर्ध्वं नरव्याघ्राः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ १.२२८.१ ॥
Tras obtener así el reino en Indraprastha, oh rico en ascetismo, ¿qué hicieron después los tigres entre los hombres, los Pāṇḍavas?
1.228.2
सर्व एव महात्मानः सर्वे मम पितामहाः ।
द्रौपदी धर्मपत्नी च कथं तानन्ववर्तत ॥ १.२२८.२ ॥
Todos aquellos grandes de alma, mis antepasados, y la esposa legítima Draupadī, ¿cómo se comportó con ellos?
1.228.3
कथमासुश्च कृष्णायामेकस्यां ते नरर्षभाः ।
वर्तमाना महाभागा नाभिद्यन्त परस्परम् ॥ १.२२८.३ ॥
¿Y cómo, aquellos toros entre los hombres, muy afortunados, viviendo con la única Kṛṣṇā, no se enfrentaban entre sí?
1.228.4
श्रोतुमिच्छाम्यहं तत्र विस्तरेण यथातथम् ।
तेषां चेष्टितमन्योन्यं युक्तानां कृष्णया सह ॥ १.२२८.४ ॥
Deseo oír en detalle, tal como fue, la conducta de ellos entre sí mientras estaban unidos a Kṛṣṇā.
1.228.5
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञाता इन्द्रप्रस्थं प्रविश्य तत् ।
रेमिरे पुरुषव्याघ्राः कृष्णया सह पाण्डवाः ॥ १.२२८.५ ॥
Habiendo recibido permiso de Dhṛtarāṣṭra, los tigres entre los hombres, los Pāṇḍavas, entraron en Indraprastha y se regocijaron allí con Kṛṣṇā.
1.228.6
प्राप्य राज्यं महातेजाः सत्यसन्धो युधिष्ठिरः ।
पालयामास धर्मेण पृथिवीं भ्रातृभिः सह ॥ १.२२८.६ ॥
Habiendo obtenido el reino, Yudhiṣṭhira, de gran esplendor y fiel a su palabra, gobernó la tierra con justicia junto a sus hermanos.
1.228.7
जितारयो महात्मानः सत्यधर्मपरायणाः ।
एवं पुरमिदं प्राप्य तत्रोषुः पाण्डुनन्दनाः ॥ १.२२८.७ ॥
Los magnánimos hijos de Pāṇḍu, que habían vencido a sus enemigos y estaban consagrados a la verdad y al dharma, habiendo alcanzado así esta ciudad, habitaron allí.
1.228.8
कुर्वाणाः पौरकार्याणि सर्वाणि भरतर्षभाः ।
आसांचक्रुर्महार्हेषु पार्थिवेष्वासनेषु च ॥ १.२२८.८ ॥
Atendiendo a todos los asuntos de la ciudad, los toros de los Bharatas dispusieron asientos de gran valor, dignos de reyes.
1.228.9
तेषु तत्रोपविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
आययौ धर्मराजं तु द्रष्टुकामोऽथ नारदः ॥ १.२२८.९ ॥
Mientras los magnánimos Pāṇḍavas estaban sentados allí, llegó Nārada, deseoso de ver al rey Dharma.
1.228.10
पथा नक्षत्रजुष्टेन सुपर्णाचरितेन च ।
चन्द्रसूर्यप्रकाशेन सेवितेन महर्षिभिः ॥ १.२२८.१० ॥
Por el camino frecuentado por las constelaciones, recorrido por Garuḍa, iluminado por la luz de la luna y el sol, y visitado por los grandes sabios.
1.228.11
नभस्स्थलेन दिव्येन दुर्लभेनातपस्विनाम् ।
भूतार्चितो भूतधरां राष्ट्रमन्दिरभूषिताम् ॥ १.२२८.११ ॥
Por la región celeste del cielo, divina y difícil de alcanzar para los no ascetas, contemplando la tierra adorada por los seres y adornada con las moradas de los reinos.
1.228.12
अवेक्षमाणो द्युतिमानाजगाम महातपाः ।
सर्ववेदान्तगो विप्रः सर्ववेदाङ्गपारगः ॥ १.२२८.१२ ॥
Mirando hacia abajo, llegó el brahmán radiante y de gran austeridad, quien había alcanzado el final de todos los Vedas y dominaba todos los miembros védicos.
1.228.13
परेण तपसा युक्तो ब्राह्मेण तपसा वृतः ।
नये नीतौ च निस्तो विश्रुतश्च महामुनिः ॥ १.२२८.१३ ॥
Dotado de austeridad suprema, rodeado de austeridad brahmánica, firme en la política y en el arte de gobernar, el gran sabio renombrado.
1.228.14
परात्परतरं प्राप्तो धर्मान्समभिजग्मिवान् ।
भावितात्मा गतरजाः शान्तो मृदुर्ऋजुर्दिवजः ॥ १.२२८.१४ ॥
Quien había alcanzado lo más alto de lo más alto, quien había llegado plenamente a los dharmas, de alma pura, libre de pasión, sereno, dulce, recto, nacido de los dioses.
1.228.15
धर्मेणाधिगतः सर्वैर्देवदानवमानुषैः ।
क्षीणकर्मसु पापेषु भूतेषु विविधेषु च ॥ १.२२८.१५ ॥
Conocido por el dharma por todos los dioses, demonios y hombres, entre aquellos cuyo karma está agotado, entre los pecadores y entre los diversos seres.
1.228.16
सर्वथा कृतमर्यादो वेदेषु विविधेषु च ।
शतशः सोमपा यज्ञे पुण्ये पुण्यकृदग्निचित् ॥ १.२२८.१६ ॥
Quien en todo modo había observado los límites de los ritos, versado en los diversos Vedas, que había bebido soma cientos de veces en sacrificio, hacedor de obras meritorias, constructor del altar de fuego.
1.228.17
ऋक्सामयजुषां वेत्ता न्यायदृग्धर्मकोविदः ।
ऋजुरारोहबान्वृद्धो भूयिष्ठपथिकोऽनघः ॥ १.२२८.१७ ॥
Conocedor de los Ṛg, Sāma y Yajur, que ve con la mirada de la justicia, experto en el dharma, recto, de cuerpo robusto, anciano, viajero de muchos caminos lejanos, sin mácula.
1.228.18
श्लक्ष्णया शिखयोपेतः संपन्नः परमत्विषा ।
अवदाते च सूक्ष्मे च दिव्ये च रचिते शुभे ॥ १.२२८.१८ ॥
Dotado de una coleta lisa, poseedor de un resplandor supremo, vestido con prendas blancas, finas, divinas y bellamente tejidas.
1.228.19
महेन्द्रदत्ते महती बिभ्रत्परमवाससी ।
जाम्बूनदमये दिव्ये गण्डूपदमुखे नवे ॥ १.२२८.१९ ॥
Vistiendo dos magníficas y supremas prendas dadas por Indra, hechas de oro Jāmbūnada, divinas y nuevas, con diseños como boca de rana.
1.228.20
अग्न्यर्कसदृशे दिव्ये धारयन्कुण्डले शुभे ।
राजतच्छत्रमुच्छ्रित्य चित्रं परमवर्चसम् ॥ १.२२८.२० ॥
Llevando pendientes divinos y auspiciosos semejantes al fuego y al sol, alzando un parasol de plata, maravilloso y de suprema radiancia.
1.228.21
प्राप्य दुष्प्रापमन्येन ब्रह्मवर्चसमुत्तमम् ।
भवने भूमिपालस्य बृहस्पतिरिवाप्लुतः ॥ १.२२८.२१ ॥
Habiendo obtenido el supremo resplandor de Brahman, difícil de alcanzar para otros, en el palacio del rey, como si Bṛhaspati mismo se hubiera bañado en él.
1.228.22
संहितायां च सर्वेषां स्थितस्योपस्थितस्य च ।
द्विपदस्य च धर्मस्य क्रमधर्मस्य पारगः ॥ १.२२८.२२ ॥
Maestro de las Saṃhitās, de los deberes de todos, de los establecidos y los presentes, del dharma de los bípedos y del dharma del orden.
1.228.23
गाधा सामानुसामज्ञः साम्नां परमवल्गुनाम् ।
आत्मनः सर्वमोक्षिभ्यः कृतिमान्कृत्यवित्सदा ॥ १.२२८.२३ ॥
Conocedor de las gāthās y del Sāman y el anusāman, diestro en los más agradables de los Sāmans, capaz para sí mismo y para todos los buscadores de liberación, siempre sabedor de lo que debe hacerse.
1.228.24
यजुर्धर्मैर्बहुविधैर्मतो मतिमतां वरः ।
विदितार्थः समश्चैव च्छेत्ता निगमसंशयान् ॥ १.२२८.२४ ॥
Honrado de muchas maneras por sus deberes del Yajus, el mejor de los sabios, conocedor del sentido, ecuánime y disipador de las dudas sobre los textos védicos.
1.228.25
अर्थनिर्वचने नित्यं संशयच्छिदसंशयः ।
प्रकृत्या धर्मकुशलो दाता धर्मविशारदः ॥ १.२२८.२५ ॥
Al explicar los significados siempre disipaba las dudas; libre de duda por naturaleza, diestro en el dharma, dador, experto en el dharma.
1.228.26
लोपेनागमधर्मेण संक्रमेण च वृत्तिषु ।
एकशब्दांश्च नानार्थानेकार्थांश्च पृथक्कृतान् ॥ १.२२८.२६ ॥
Mediante elisión, la regla del aumento y la transposición en las formas verbales, distinguiendo por separado palabras únicas, de muchos significados y de un solo significado.
1.228.27
पृथगर्थाभिधानांश्च प्रयोगानन्ववेक्षिता ।
प्रमाणभूतो लोकेषु सर्वाधिकरणेषु च ॥ १.२२८.२७ ॥
Examinando con cuidado las expresiones de significados separados y sus usos, era una autoridad entre la gente y en todos los asuntos.
1.228.28
सर्ववर्णविकारेषु नित्यं कुशलपूजितः ।
स्वरेऽस्वरे च विविधे वृत्तेषु विविधेषु च ॥ १.२२८.२८ ॥
Siempre honrado por los expertos en todas las alteraciones de los sonidos, en formas acentuadas y no acentuadas, y en diversas formaciones verbales.
1.228.29
समस्थानेषु सर्वेषु समाम्नायेषु धातुषु ।
उद्देश्यानां समाख्याता सर्वमाख्यातमुद्दिशन् ॥ १.२२८.२९ ॥
En todas las posiciones iguales, en las tradiciones completas y en las raíces verbales; explicando por completo los términos citados y señalando toda forma verbal.
1.228.30
अभिसन्धिषु तत्त्वज्ञः पदान्यङ्गान्यनुस्मरन् ।
कालधर्मेण निर्दिष्टं यथार्थं च विचारयन् ॥ १.२२८.३० ॥
Conocedor de la verdad en las intenciones, recordando las palabras y sus partes, considerando lo prescrito por la regla del tiempo y lo que realmente significa.
1.228.31
चिकीर्षितं च यो वेत्ता यथा लोकेन संवृतम् ।
विभाषितं च समयं भाषितं हृदयंगमम् ॥ १.२२८.३१ ॥
El que conoce lo que se pretende hacer, oculto para el mundo, y conoce las palabras dichas de diversas maneras según la ocasión, agradables al corazón.
1.228.32
आत्मने च परस्मै च स्वरसंस्कारयोगवित् ।
एषां स्वराणां ज्ञाता च बोद्धा प्रवचनः स्वराट् ॥ १.२२८.३२ ॥
El que conoce la unión adecuada del tono y la refinación, para sí mismo y para otros, que conoce y comprende estos tonos, es el expositor autónomo.
1.228.33
विज्ञाता चोक्तवाक्यानामेकतां बहुतां तथा ।
बोद्धा हि परमार्थांश्च विविधांश्च व्यतिक्रमान् ॥ १.२२८.३३ ॥
El que conoce la unidad y la multiplicidad de las oraciones dichas, que comprende los significados supremos y las diversas desviaciones.
1.228.34
अभेदतश्च बहुशो बहुशश्चापि भेदतः ।
वक्ता विविधवाक्यानां नानादेशसमीक्षिता ॥ १.२२८.३४ ॥
Orador de frases diversas, tanto en unidad como de muchas maneras, y también en distinción, que ha observado muchas tierras.
1.228.35
पञ्चागमांश्च विविधानादेशांश्च समीक्षिता ।
नानार्थकुशलस्तत्र तद्धितेषु च कृत्स्नशः ॥ १.२२८.३५ ॥
El que ha examinado los cinco Āgamas y diversos preceptos, diestro en muchos significados y plenamente experto en los sufijos taddhita.
1.228.36
परिभूषयिता वाचां वर्णतः स्वरतोऽर्थतः ।
प्रत्ययं च समाख्याता नियतं प्रतिधातुकम् ॥ १.२२८.३६ ॥
Pulidor del habla en sus sonidos, tonos y significados, expositor de los sufijos fijos que pertenecen a las raíces verbales.
1.228.37
पञ्च चाक्षरजातानि स्वरसंज्ञानि यानि च ।
तमागतमृषिं दृष्ट्वा प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.२२८.३७ ॥
Las cinco clases de sílabas y las llamadas por su sonido vocálico; al ver al sabio llegado, levantándose a su encuentro y saludándolo.
1.228.38
आसनं रुचिरं तस्मै प्रददौ स युधिष्ठिरः ।
कृष्णाजिनोत्तरे तस्मिन्नुपविष्टो महानृषिः ॥ १.२२८.३८ ॥
Yudhiṣṭhira le ofreció un hermoso asiento, y sobre él, extendido sobre una piel de antílope negro, se sentó el gran sabio.
1.228.39
देवर्षेरुपविष्टस्य स्वयमर्ध्यं यथाविधि ।
प्रादाद्युधिष्ठिरो धीमान्राज्यं तस्मै न्यवेदयत्।
प्रतिगृह्य तु तां पूजामृषिः प्रीतमनास्तदा ॥ १.२२८.३९ ॥
Cuando el sabio divino tomó asiento, Yudhiṣṭhira mismo le ofreció el arghya según el rito; el sabio Yudhiṣṭhira también le informó sobre su reino. Aceptando aquel honor, el sabio quedó entonces complacido en su ánimo.
1.228.40
आशीर्भिर्वर्धयित्वा च तमुवाचास्यतामिति ।
निषसादाभ्यनुज्ञातस्ततो राजा युधिष्ठिरः ॥ १.२२८.४० ॥
Bendiciéndolo con bendiciones y diciendo: "Siéntese", le habló; entonces, habiendo obtenido permiso, el rey Yudhiṣṭhira se sentó.
1.228.41
प्रेषयामास कृष्णायै भगवन्तमुपस्थितम् ।
श्रुत्वैतद्द्रौपदी चापि शुचिर्भूत्वा समाहिता ॥ १.२२८.४१ ॥
Envió aviso a Kṛṣṇā de que el venerable había llegado; al oírlo, Draupadī también, purificada, se preparó con el ánimo recogido.
1.228.42
जगाम तत्र यत्रास्ते नारदः पाण्डवैः सह ।
तस्याभिवाद्य चरणौ देवर्षेर्धर्मचारिणी ॥ १.२२८.४२ ॥
Fue al lugar donde Nārada estaba sentado con los Pāṇḍavas; Draupadī, observante del dharma, saludó los pies del sabio divino.
1.228.43
कृताञ्जलिः सुसंवीता स्थिताऽथ द्रुपदात्मजा ।
तस्याश्चापि स धर्मात्मा सत्यवागृषिसत्तमः ॥ १.२२८.४३ ॥
Con las palmas juntas y bien vestida, la hija de Drupada permaneció de pie. Y a ella también aquel sabio más excelente, de alma justa y palabra veraz (Nārada le habló).
1.228.44
आशिषो विविधाः प्रोच्य राजपुत्र्यास्तु नारदः ।
गम्यतामिति होवाच भगवांस्तामनिन्दिताम् ॥ १.२२८.४४ ॥
Tras pronunciar diversas bendiciones a la princesa, Nārada dijo: "Puedes irte." El venerable le habló así a la irreprochable.
1.228.45
गतायामथ कृष्णायां युधिष्ठिरपुरोगमान् ।
विविक्ते पाण्डवान्सर्वानुवाच भगवानृषिः ॥ १.२२८.४५ ॥
Cuando Kṛṣṇā (Draupadī) se hubo marchado, el venerable sabio habló en privado a todos los Pāṇḍavas, con Yudhiṣṭhira a la cabeza.
1.228.46
पाञ्चाली भवतामेका धर्मपत्नी यशस्विनी ।
यथा वो नात्र भेदः स्यात्तथा नीतिर्विधीयतां ॥ १.२२८.४६ ॥
Pāñcālī es la única esposa legítima de todos vosotros, gloriosa. Que se establezca una norma para que entre vosotros no haya división en este asunto.
1.228.47
सुन्दोपसुन्दौ हि पुरा भ्रातरौ सहितावुभौ ।
आस्तामवध्यावन्येषां त्रिषु लोकेषु विश्रुतौ ॥ १.२२८.४७ ॥
En tiempos antiguos hubo dos hermanos, Sunda y Upasunda, que vivían juntos. Ambos eran invulnerables a otros y renombrados en los tres mundos.
1.228.48
एकराज्यावेकगृहावेकशय्यासनाशनौ ।
तिलोत्तमायास्तौ हेतोरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ १.२२८.४८ ॥
Los dos, que compartían un reino, una casa, un lecho, un asiento y una comida, se mataron el uno al otro por causa de Tilottamā.
1.228.49
रक्ष्यतां सौहृदं तस्मादन्योन्यप्रीतिभावकम् ।
यथा वो नात्र भेदः स्यात्तत्कुरुष्व युधिष्ठिर ॥ १.२२८.४९ ॥
Por tanto, preserva la amistad que engendra afecto mutuo, para que no surja división entre vosotros; hazlo, Yudhiṣṭhira.
1.228.50
सुन्दोपसुन्दावसुरौ कस्य पुत्रौ महामुने ।
उत्पन्नश्च कथं भेदः कथं चान्योन्यमघ्नताम् ॥ १.२२८.५० ॥
Oh gran sabio, ¿de quién eran hijos los dos asuras Sunda y Upasunda? ¿Cómo surgió entre ellos la enemistad, y cómo llegaron a herirse mutuamente?
1.228.51
अप्सरा देवकन्या वै कस्य चैषा तिलोत्तमा ।
यस्याः कामेन संमत्तौ जघ्नतुस्तौ परस्परम् ॥ १.२२८.५१ ॥
Esta Tilottamā, la apsara, hija de los dioses — ¿de quién es realmente hija? Enloquecidos de deseo por ella, aquellos dos se golpearon mutuamente.
1.228.52
एतत्सर्वं यथा वृत्तं विस्तरेण तपोधन ।
श्रोतुमिच्छामहे ब्रह्मन्परं कौतूहलं हि मे ॥ १.२२८.५२ ॥
Oh tesoro de austeridad, deseamos oír todo esto tal como sucedió, con detalle. Oh brahmán, mi curiosidad es en verdad grande.