ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.228
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.228.1
एवं संप्राप्य राज्यं तदिन्द्रप्रस्थे तपोधन ।
अत ऊर्ध्वं नरव्याघ्राः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ १.२२८.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਰਵਿਆਘਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
1.228.2
सर्व एव महात्मानः सर्वे मम पितामहाः ।
द्रौपदी धर्मपत्नी च कथं तानन्ववर्तत ॥ १.२२८.२ ॥
ਮੇਰੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹ, ਅਤੇ ਧਰਮਪਤਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀ?
1.228.3
कथमासुश्च कृष्णायामेकस्यां ते नरर्षभाः ।
वर्तमाना महाभागा नाभिद्यन्त परस्परम् ॥ १.२२८.३ ॥
ਉਹ ਨਰਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਭਾਗੀ, ਇੱਕੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਝਗੜੇ?
1.228.4
श्रोतुमिच्छाम्यहं तत्र विस्तरेण यथातथम् ।
तेषां चेष्टितमन्योन्यं युक्तानां कृष्णया सह ॥ १.२२८.४ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਆਚਰਣ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
1.228.5
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञाता इन्द्रप्रस्थं प्रविश्य तत् ।
रेमिरे पुरुषव्याघ्राः कृष्णया सह पाण्डवाः ॥ १.२२८.५ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਪਾਂਡਵ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਨ ਲੱਗੇ।
1.228.6
प्राप्य राज्यं महातेजाः सत्यसन्धो युधिष्ठिरः ।
पालयामास धर्मेण पृथिवीं भ्रातृभिः सह ॥ १.२२८.६ ॥
ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਸੱਤਿਅਸੰਧ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕੀਤਾ।
1.228.7
जितारयो महात्मानः सत्यधर्मपरायणाः ।
एवं पुरमिदं प्राप्य तत्रोषुः पाण्डुनन्दनाः ॥ १.२२८.७ ॥
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸ ਗਏ।
1.228.8
कुर्वाणाः पौरकार्याणि सर्वाणि भरतर्षभाः ।
आसांचक्रुर्महार्हेषु पार्थिवेष्वासनेषु च ॥ १.२२८.८ ॥
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਯੋਗ ਕੀਮਤੀ ਆਸਨ ਲਗਾਏ।
1.228.9
तेषु तत्रोपविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
आययौ धर्मराजं तु द्रष्टुकामोऽथ नारदः ॥ १.२२८.९ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਦ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਾਰਦ ਆਏ।
1.228.10
पथा नक्षत्रजुष्टेन सुपर्णाचरितेन च ।
चन्द्रसूर्यप्रकाशेन सेवितेन महर्षिभिः ॥ १.२२८.१० ॥
ਨਛੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ, ਗਰੁੜ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਰਿਆ ਗਿਆ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ।
1.228.11
नभस्स्थलेन दिव्येन दुर्लभेनातपस्विनाम् ।
भूतार्चितो भूतधरां राष्ट्रमन्दिरभूषिताम् ॥ १.२२८.११ ॥
ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ — ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ, ਤਪ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ।
1.228.12
अवेक्षमाणो द्युतिमानाजगाम महातपाः ।
सर्ववेदान्तगो विप्रः सर्ववेदाङ्गपारगः ॥ १.२२८.१२ ॥
ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਏ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂਤਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਸਨ।
1.228.13
परेण तपसा युक्तो ब्राह्मेण तपसा वृतः ।
नये नीतौ च निस्तो विश्रुतश्च महामुनिः ॥ १.२२८.१३ ॥
ਪਰਮ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਪ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਨੀਤੀ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਮੁਨੀ।
1.228.14
परात्परतरं प्राप्तो धर्मान्समभिजग्मिवान् ।
भावितात्मा गतरजाः शान्तो मृदुर्ऋजुर्दिवजः ॥ १.२२८.१४ ॥
ਪਰ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਰਜੋਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਕੋਮਲ, ਸਰਲ, ਦੈਵੀ ਜਨਮੇ।
1.228.15
धर्मेणाधिगतः सर्वैर्देवदानवमानुषैः ।
क्षीणकर्मसु पापेषु भूतेषु विविधेषु च ॥ १.२२८.१५ ॥
ਧਰਮ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣੇ ਗਏ; ਕਰਮ-ਖੈ ਵਾਲਿਆਂ, ਪਾਪੀਆਂ ਤੇ ਵਿਵਿਧ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
1.228.16
सर्वथा कृतमर्यादो वेदेषु विविधेषु च ।
शतशः सोमपा यज्ञे पुण्ये पुण्यकृदग्निचित् ॥ १.२२८.१६ ॥
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਿਆਦਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਵਿਧ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ ਸੋਮਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੁੰਨ ਕਰਮੀ, ਅਗਨਿਚਿਤ।
1.228.17
ऋक्सामयजुषां वेत्ता न्यायदृग्धर्मकोविदः ।
ऋजुरारोहबान्वृद्धो भूयिष्ठपथिकोऽनघः ॥ १.२२८.१७ ॥
ਰਿਗ, ਸਾਮ, ਯਜੁਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਨਿਆਂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਰਲ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਦੂਰ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਯਾਤਰੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼।
1.228.18
श्लक्ष्णया शिखयोपेतः संपन्नः परमत्विषा ।
अवदाते च सूक्ष्मे च दिव्ये च रचिते शुभे ॥ १.२२८.१८ ॥
ਚਿਕਨੀ ਸ਼ਿਖਾ ਵਾਲੇ, ਪਰਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਚਿੱਟੇ, ਬਾਰੀਕ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ।
1.228.19
महेन्द्रदत्ते महती बिभ्रत्परमवाससी ।
जाम्बूनदमये दिव्ये गण्डूपदमुखे नवे ॥ १.२२८.१९ ॥
ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ, ਮਹਾਨ, ਉੱਤਮ ਦੋ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਜਾਂਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ, ਦਿਵ ਅਤੇ ਨਵੇਂ, ਗੰਡੂਪਦ-ਮੁਖ ਨਕਸ਼ੀ ਵਾਲੇ।
1.228.20
अग्न्यर्कसदृशे दिव्ये धारयन्कुण्डले शुभे ।
राजतच्छत्रमुच्छ्रित्य चित्रं परमवर्चसम् ॥ १.२२८.२० ॥
ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਦਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਛੱਤਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਪਰਮ ਤੇਜ ਵਾਲਾ।
1.228.21
प्राप्य दुष्प्रापमन्येन ब्रह्मवर्चसमुत्तमम् ।
भवने भूमिपालस्य बृहस्पतिरिवाप्लुतः ॥ १.२२८.२१ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਦੁਰਲੱਭ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਵਰਚਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨ੍ਹਾਤੇ ਹੋਣ।
1.228.22
संहितायां च सर्वेषां स्थितस्योपस्थितस्य च ।
द्विपदस्य च धर्मस्य क्रमधर्मस्य पारगः ॥ १.२२८.२२ ॥
ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭਨਾਂ ਦੇ, ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਉਪਸਥਿਤ ਦੇ, ਦੋ-ਪੈਰੀ (ਮਨੁੱਖਾਂ) ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ।
1.228.23
गाधा सामानुसामज्ञः साम्नां परमवल्गुनाम् ।
आत्मनः सर्वमोक्षिभ्यः कृतिमान्कृत्यवित्सदा ॥ १.२२८.२३ ॥
ਗਾਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਮ ਤੇ ਅਨੁਸਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਧੁਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੋਕਸ਼ਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਮਰੱਥ, ਸਦਾ ਕਰਤੱਵ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ।
1.228.24
यजुर्धर्मैर्बहुविधैर्मतो मतिमतां वरः ।
विदितार्थः समश्चैव च्छेत्ता निगमसंशयान् ॥ १.२२८.२४ ॥
ਯਜੁਰਧਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮਾਨਿਤ, ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਮਦਰਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਵੇਦ-ਸੰਸ਼ਯਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ।
1.228.25
अर्थनिर्वचने नित्यं संशयच्छिदसंशयः ।
प्रकृत्या धर्मकुशलो दाता धर्मविशारदः ॥ १.२२८.२५ ॥
ਅਰਥ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸੰਸ਼ਯਾਂ ਦਾ ਛੇਦਕ, ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਸੰਸ਼ਯਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲ, ਦਾਤਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਰਦ।
1.228.26
लोपेनागमधर्मेण संक्रमेण च वृत्तिषु ।
एकशब्दांश्च नानार्थानेकार्थांश्च पृथक्कृतान् ॥ १.२२८.२६ ॥
ਲੋਪ, ਆਗਮ-ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਮ ਰਾਹੀਂ ਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਕ-ਸ਼ਬਦਾਂ, ਨਾਨਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਇਕਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ।
1.228.27
पृथगर्थाभिधानांश्च प्रयोगानन्ववेक्षिता ।
प्रमाणभूतो लोकेषु सर्वाधिकरणेषु च ॥ १.२२८.२७ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਕਥਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਸੂਖਮਤਾ ਨਾਲ ਪਰਖਣ ਵਾਲਾ; ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣ।
1.228.28
सर्ववर्णविकारेषु नित्यं कुशलपूजितः ।
स्वरेऽस्वरे च विविधे वृत्तेषु विविधेषु च ॥ १.२२८.२८ ॥
ਸਾਰੇ ਵਰਣ-ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਕੁਸ਼ਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ; ਸੁਰ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਭਿੰਨ ਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
1.228.29
समस्थानेषु सर्वेषु समाम्नायेषु धातुषु ।
उद्देश्यानां समाख्याता सर्वमाख्यातमुद्दिशन् ॥ १.२२८.२९ ॥
ਸਾਰੇ ਸਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਪੂਰਨ ਆਮਨਾਇਆਂ ਵਿੱਚ, ਧਾਤੂਆਂ ਵਿੱਚ; ਉੱਦੇਸ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਆਖ੍ਯਾਤ ਰੂਪ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
1.228.30
अभिसन्धिषु तत्त्वज्ञः पदान्यङ्गान्यनुस्मरन् ।
कालधर्मेण निर्दिष्टं यथार्थं च विचारयन् ॥ १.२२८.३० ॥
ਅਭਿਪ੍ਰਾਯਾਂ ਵਿੱਚ ਤੱਤਵਗਿਆਨੀ; ਪਦਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਾਲ-ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ ਅਰਥ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
1.228.31
चिकीर्षितं च यो वेत्ता यथा लोकेन संवृतम् ।
विभाषितं च समयं भाषितं हृदयंगमम् ॥ १.२२८.३१ ॥
ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕਾਏ ਹੋਏ, ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਹੇ ਗਏ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ।
1.228.32
आत्मने च परस्मै च स्वरसंस्कारयोगवित् ।
एषां स्वराणां ज्ञाता च बोद्धा प्रवचनः स्वराट् ॥ १.२२८.३२ ॥
ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਮੇਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਤੇ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਸ੍ਵਰਾਟ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾਰ।
1.228.33
विज्ञाता चोक्तवाक्यानामेकतां बहुतां तथा ।
बोद्धा हि परमार्थांश्च विविधांश्च व्यतिक्रमान् ॥ १.२२८.३३ ॥
ਕਹੇ ਗਏ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਪਰਮਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵਿਅਤਿਕ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ।
1.228.34
अभेदतश्च बहुशो बहुशश्चापि भेदतः ।
वक्ता विविधवाक्यानां नानादेशसमीक्षिता ॥ १.२२८.३४ ॥
ਅਭੇਦ ਨਾਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਭੇਦ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਵਕਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ ਵੇਖੇ ਹਨ।
1.228.35
पञ्चागमांश्च विविधानादेशांश्च समीक्षिता ।
नानार्थकुशलस्तत्र तद्धितेषु च कृत्स्नशः ॥ १.२२८.३५ ॥
ਪੰਜ ਆਗਮਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਰਖਕਾਰ, ਅਨੇਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉੱਥੇ ਤਦ੍ਧਿਤ ਪ੍ਰਤਿਅਯਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਹਰ।
1.228.36
परिभूषयिता वाचां वर्णतः स्वरतोऽर्थतः ।
प्रत्ययं च समाख्याता नियतं प्रतिधातुकम् ॥ १.२२८.३६ ॥
ਬੋਲ ਨੂੰ ਵਰਣ, ਸੁਰ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਸੰਵਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਾਤੂਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਨਿਯਤ ਪ੍ਰਤਿਅਯਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
1.228.37
पञ्च चाक्षरजातानि स्वरसंज्ञानि यानि च ।
तमागतमृषिं दृष्ट्वा प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.२२८.३७ ॥
ਪੰਜ ਅੱਖਰ-ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਜੋ ਸਵਰ-ਸੰਗਿਆ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਆਏ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ।
1.228.38
आसनं रुचिरं तस्मै प्रददौ स युधिष्ठिरः ।
कृष्णाजिनोत्तरे तस्मिन्नुपविष्टो महानृषिः ॥ १.२२८.३८ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਜਿਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠ ਗਏ।
1.228.39
देवर्षेरुपविष्टस्य स्वयमर्ध्यं यथाविधि ।
प्रादाद्युधिष्ठिरो धीमान्राज्यं तस्मै न्यवेदयत्।
प्रतिगृह्य तु तां पूजामृषिः प्रीतमनास्तदा ॥ १.२२८.३९ ॥
ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਆਪ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ; ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਹੋਏ।
1.228.40
आशीर्भिर्वर्धयित्वा च तमुवाचास्यतामिति ।
निषसादाभ्यनुज्ञातस्ततो राजा युधिष्ठिरः ॥ १.२२८.४० ॥
ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ "ਬੈਠੋ" ਕਿਹਾ; ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਬੈਠ ਗਏ।
1.228.41
प्रेषयामास कृष्णायै भगवन्तमुपस्थितम् ।
श्रुत्वैतद्द्रौपदी चापि शुचिर्भूत्वा समाहिता ॥ १.२२८.४१ ॥
ਆਏ ਭਗਵਾਨ (ਰਿਸ਼ੀ) ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕੋਲ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।
1.228.42
जगाम तत्र यत्रास्ते नारदः पाण्डवैः सह ।
तस्याभिवाद्य चरणौ देवर्षेर्धर्मचारिणी ॥ १.२२८.४२ ॥
ਜਿੱਥੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਨਾਰਦ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਗਈ; ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
1.228.43
कृताञ्जलिः सुसंवीता स्थिताऽथ द्रुपदात्मजा ।
तस्याश्चापि स धर्मात्मा सत्यवागृषिसत्तमः ॥ १.२२८.४३ ॥
ਹੱਥ ਜੋੜੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸੱਚਵਾਦੀ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ (ਨਾਰਦ) (ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ)।
1.228.44
आशिषो विविधाः प्रोच्य राजपुत्र्यास्तु नारदः ।
गम्यतामिति होवाच भगवांस्तामनिन्दिताम् ॥ १.२२८.४४ ॥
ਨਾਰਦ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਜਾਓ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.228.45
गतायामथ कृष्णायां युधिष्ठिरपुरोगमान् ।
विविक्ते पाण्डवान्सर्वानुवाच भगवानृषिः ॥ १.२२८.४५ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।
1.228.46
पाञ्चाली भवतामेका धर्मपत्नी यशस्विनी ।
यथा वो नात्र भेदः स्यात्तथा नीतिर्विधीयतां ॥ १.२२८.४६ ॥
ਪਾਂਚਾਲੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧਰਮਪਤਨੀ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਭੇਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
1.228.47
सुन्दोपसुन्दौ हि पुरा भ्रातरौ सहितावुभौ ।
आस्तामवध्यावन्येषां त्रिषु लोकेषु विश्रुतौ ॥ १.२२८.४७ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸੁੰਦ ਅਤੇ ਉਪਸੁੰਦ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਇਕੱਠੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਵਧ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ।
1.228.48
एकराज्यावेकगृहावेकशय्यासनाशनौ ।
तिलोत्तमायास्तौ हेतोरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ १.२२८.४८ ॥
ਇੱਕ ਰਾਜ, ਇੱਕ ਘਰ, ਇੱਕ ਬਿਸਤਰਾ, ਆਸਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਿਲੋਤਮਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਬੈਠੇ।
1.228.49
रक्ष्यतां सौहृदं तस्मादन्योन्यप्रीतिभावकम् ।
यथा वो नात्र भेदः स्यात्तत्कुरुष्व युधिष्ठिर ॥ १.२२८.४९ ॥
ਇਸ ਲਈ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਨਾ ਪਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
1.228.50
सुन्दोपसुन्दावसुरौ कस्य पुत्रौ महामुने ।
उत्पन्नश्च कथं भेदः कथं चान्योन्यमघ्नताम् ॥ १.२२८.५० ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਸੁੰਦ ਅਤੇ ਉਪਸੁੰਦ ਨਾਮਕ ਦੋ ਅਸੁਰ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਕਿਵੇਂ ਪਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ?
1.228.51
अप्सरा देवकन्या वै कस्य चैषा तिलोत्तमा ।
यस्याः कामेन संमत्तौ जघ्नतुस्तौ परस्परम् ॥ १.२२८.५१ ॥
ਇਹ ਤਿਲੋਤਮਾ ਅਪਸਰਾ, ਦੇਵਕੰਨਿਆ ਹੈ — ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ? ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
1.228.52
एतत्सर्वं यथा वृत्तं विस्तरेण तपोधन ।
श्रोतुमिच्छामहे ब्रह्मन्परं कौतूहलं हि मे ॥ १.२२८.५२ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਇਹ ਸਭ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਉਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।