Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.229

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.229.1

शणु मे विस्तरेणेममितिहासं पुरातनम् ।
भ्रातृभिः सहितः पार्थ यथा वृत्तं युधिष्ठिर ॥ १.२२९.१ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପୃଥାପୁତ୍ର, ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସ ମୋଠାରୁ ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣ।

1.229.2

महासुरस्यान्ववाये हिरण्यकशिपोः पुरा ।
निकुम्भो नाम दैत्येन्द्रस्तेजस्वी बलवानभूत् ॥ १.२२९.२ ॥

ପୂର୍ବକାଳରେ ମହାସୁର ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ବଂଶରେ ନିକୁମ୍ଭ ନାମକ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବଳବାନ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା।

1.229.3

तस्य पुत्रौ महावीर्यौ जातौ भीमपराक्रमौ ।
सुन्दोपसुन्दौ दैत्येन्द्रौ दारुणौ क्रूरमानसौ ॥ १.२२९.३ ॥

ତାଙ୍କର ଦୁଇ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ — ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ, ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଓ କ୍ରୂର ମନର।

1.229.4

तावेकनिश्चयौ दैत्यावेककार्यार्थसंमतौ ।
निरन्तरमवर्तेतां समदुःखसुखावुभौ ॥ १.२२९.४ ॥

ସେହି ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟ ଏକନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, ଏକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ମତ ଥିଲେ; ନିରନ୍ତର ଏକାଠି ରହି ଦୁଃଖ ସୁଖ ସମାନଭାବେ ଭାଗ କରିନେଉଥିଲେ।

1.229.5

विनाऽन्योन्यं न भुञ्जाते विनाऽन्योन्यं न जल्पतः ।
अन्योन्यस्य प्रियकरावन्योन्यस्य प्रियंवदौ ॥ १.२२९.५ ॥

ଗୋଟିଏ ବିନା ଅନ୍ୟଟି ଭୋଜନ କରୁ ନଥିଲା, ଗୋଟିଏ ବିନା ଅନ୍ୟଟି କଥା କହୁ ନଥିଲା; ସେମାନେ ପରସ୍ପରର ପ୍ରିୟ କରୁଥିଲେ ଓ ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିଲେ।

1.229.6

एकशीलसमाचारौ द्विधैवैकोऽभवत्कृतः ।
तौ विवृद्धौ महावीर्यौ कार्येष्वप्येकनिश्चयौ ॥ १.२२९.६ ॥

ଏକ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଆଚରଣର ସେମାନେ ଦୁଇ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯେପରି ଏକ ହୋଇଗଲେ; ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ବଢ଼ିଲେ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏକନିଷ୍ଠ ରହିଲେ।

1.229.7

त्रैलोक्यविजयार्थाय समाधायैकनिश्चयम् ।
दीक्षां कृत्वा गतौ विन्ध्यं तावुग्रं तेपतुस्तपः ॥ १.२२९.७ ॥

ତ୍ରିଲୋକ ବିଜୟ ପାଇଁ ଏକ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ଥିର କରି, ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ସେ ଦୁଇଜଣ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ।

1.229.8

तौ तु दीर्घेण कालेन तपोयुक्तौ बभूवतुः ।
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तौ जटावल्कलधारिणौ ॥ १.२२९.८ ॥

ଦୀର୍ଘକାଳ ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଥିବା ସେହି ଦୁଇଜଣ ଭୋକ-ତୃଷାରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଜଟା ଓ ବଲ୍କଳ ଧାରଣ କଲେ।

1.229.9

मलोपचितसर्वाङ्गौ वायुभक्षौ बभूवतुः ।
आत्ममांसानि जुह्वान्तौ पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठितौ।
ऊर्ध्वबाहू चानिमिषौ दीर्घकालं धृतव्रतौ ॥ १.२२९.९ ॥

ସେମାନଙ୍କ ସର୍ବାଙ୍ଗ ମଇଳାରେ ଭରିଗଲା; ସେମାନେ କେବଳ ବାୟୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ। ନିଜ ମାଂସରେ ଆହୁତି ଦେଇ, ପାଦର ଆଙ୍ଗୁଠି ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଠିଆ ହୋଇ, ବାହୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାଇ, ପଲକ ନ ପକାଇ ଦୀର୍ଘକାଳ ବ୍ରତ ଧାରଣ କଲେ।

1.229.10

तयोस्तपःप्रभावेण दीर्घकालं प्रतापितः ।
धूमं प्रमुमुचे विन्ध्यस्तद्भुतमिवाभवत् ॥ १.२२९.१० ॥

ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ତପ ପ୍ରଭାବରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଥିବା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଧୂଆଁ ଛାଡ଼ିଲା; ତାହା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ପରି ହେଲା।

1.229.11

ततो देवा भयं जग्मुरुग्रं दृष्ट्वा तयोस्तपः ।
तपोविघातार्थमथो देवा विघ्नानि चक्रिरे ॥ १.२२९.११ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ବାଧା ଦେବାକୁ ଦେବତାମାନେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

1.229.12

रत्नैः प्रलोभयामासुः स्त्रीभिश्चोभौ पुनःपुनः ।
न च तौ चक्रतुर्भङ्गं व्रतस्य सुमहाव्रतौ ॥ १.२२९.१२ ॥

ଦେବତାମାନେ ରତ୍ନ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଲୋଭିତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେହି ମହାବ୍ରତୀ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କଲେ ନାହିଁ।

1.229.13

अथ मायां पुनर्देवास्तयोश्चक्रुर्महात्मनोः ।
भगिन्यो मातरो भार्यास्तयोश्चात्मजनस्तथा ॥ १.२२९.१३ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତାମାନେ ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ — ସେମାନଙ୍କ ଭଉଣୀ, ମାତା, ପତ୍ନୀ ଓ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ।

1.229.14

प्रपात्यमाना विस्रस्ताः शूलहस्तेन रक्षसा ।
भ्रष्टाभरणकेशान्ता भ्रष्टाभरणवाससः ॥ १.२२९.१४ ॥

ଶୂଳ ହାତରେ ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଠେଲା ଯାଉଥିବା, ବିଖରା କେଶ ଓ ଖସିଯାଇଥିବା ଅଳଙ୍କାର ଓ ବସ୍ତ୍ର ସହ।

1.229.15

अभिभाष्य ततः सर्वास्तौ त्राहीति विचुक्रुशुः ।
न च तौ चक्रतुर्भङ्गं व्रतस्य सुमहाव्रतौ ॥ १.२२९.१५ ॥

ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଡାକି 'ରକ୍ଷା କର!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେହି ମହାବ୍ରତୀ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କଲେ ନାହିଁ।

1.229.16

यदा क्षोभं नोपयाति नार्तिमन्यतरस्तयोः ।
ततः स्त्रियस्ता भूतं च सर्वमन्तरधीयत ॥ १.२२९.१६ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାରିକୁ କ୍ଷୋଭ ବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ନ ହେଲେ, ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ମାୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।

1.229.17

ततः पितामहः साक्षादभिगम्य महासुरौ ।
वरेण च्छ्दयामास क्वलोकहितः प्रभुः ॥ १.२२९.१७ ॥

ତା'ପରେ ଲୋକହିତକାରୀ ପ୍ରଭୁ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ସାକ୍ଷାତ୍ ସେହି ଦୁଇ ମହାସୁରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ବରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ।

1.229.18

ततः सुन्दोपसुन्दौ तौ भ्रातरौ दृढविक्रमौ ।
दृष्ट्वा पितामहं देवं तस्थतुः प्राञ्जली तदा ॥ १.२२९.१८ ॥

ତା'ପରେ ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ ସେହି ଭାଇ ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ ଦେବ ପିତାମହଙ୍କୁ ଦେଖି ସେତେବେଳେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ।

1.229.19

ऊचतुश्च प्रभुं देवं ततस्तौ सहितौ तदा ।
आवयोस्तपसाऽनेन यदि प्रीतः पितामहः ॥ १.२२९.१९ ॥

ଏଥର ସେ ଦୁଇଜଣ ଏକାଠି ପ୍ରଭୁ ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ: ଆମ ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ଯଦି ପିତାମହ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି।

1.229.20

मायाविदावस्त्रविदौ बलिनौ कामरूपिणौ ।
उभावप्यमरौ स्यावः प्रसन्नो यदि नौ प्रभुः ॥ १.२२९.२० ॥

ମାୟା ଜାଣିଥିବା, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ବଳଶାଳୀ ଓ ଇଚ୍ଛାରୂପ ଧାରଣକାରୀ ଆମେ ଦୁହେଁ ଅମର ହେଉ, ଯଦି ପ୍ରଭୁ ଆମ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଥାଆନ୍ତି।

1.229.21

ऋतेऽमरत्वं युवयोः सर्वमुक्तं भविष्यति ।
अन्यद्वृणीतं मृत्योश्च विधानममरैः सम् ॥ १.२२९.२१ ॥

ଅମରତ୍ୱ ଛଡ଼ା ତୁମେ ଦୁହେଁ ଯାହା କହିଛ ସବୁ ହେବ। ମୃତ୍ୟୁ ବିଧାନ ବଦଳରେ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ଅନ୍ୟ ଏକ ବର ମାଗ।

1.229.22

प्रभविष्याव इति यन्महदभ्युद्यतं तपः ।
युवयोर्हेतुनानेन नामरत्वं विधीयते ॥ १.२२९.२२ ॥

'ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା' ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୁମେ ଦୁହେଁ ଯେଉଁ ମହାନ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛ, ସେହି କାରଣରୁ ଅମରତ୍ୱ ଦିଆଯାଉ ନାହିଁ।

1.229.23

त्रैलोक्यविजयार्थाय भवद्भ्यामास्थितं तपः ।
हेतुनाऽनेन दैत्येन्द्रौ न वां कामं करोम्यहम् ॥ १.२२९.२३ ॥

ତ୍ରିଲୋକ ବିଜୟ ପାଇଁ ତୁମେ ଦୁହେଁ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିଛ। ହେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଗଣ, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି ନାହିଁ।

1.229.24

सुन्दोपसुन्दावूचतुः ।
त्रिषु लोकेषु यद्भूतं किंचित्स्थावरजङ्गमम्।
सर्वस्मान्नौ भयं न स्यादृतेऽन्योन्यं पितामह ॥ १.२२९.२४ ॥

ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ କହିଲେ: ତ୍ରିଲୋକରେ ସ୍ଥାବର ବା ଜଙ୍ଗମ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାରୁ ଆମକୁ ଭୟ ନ ହେଉ; କେବଳ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଛାଡ଼ି, ହେ ପିତାମହ।

1.229.25

यत्प्रार्थितं यथोक्तं च काममेतद्ददानि वाम् ।
मृत्योर्विधानमेतच्च यथावद्वा भविष्यति ॥ १.२२९.२५ ॥

ତୁମେମାନେ ଯାହା ମାଗିଛ ଓ ଯେପରି କହିଛ, ସେ ସମସ୍ତ ମୁଁ ତୁମ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏବେ ଦେଉଛି। ମୃତ୍ୟୁର ବିଧାନ ମଧ୍ୟ ଯଥାବତ୍ ସେହିପରି ହେବ।

1.229.26

ततः पितामहो दत्त्वा वरमेतत्तदा तयोः ।
निवर्त्य तपसस्तौ च ब्रह्मलोकं जगाम ह ॥ १.२२९.२६ ॥

ସେତେବେଳେ ପିତାମହ ସେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଏହି ବର ଦେଇ, ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରାଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।

1.229.27

लब्ध्वा वराणि दैत्येन्द्रावथ तौ भ्रातरावुभौ ।
अवध्यौ सर्वलोकस्य स्वमेव भवनं गतौ ॥ १.२२९.२७ ॥

ବର ପାଇ ସେହି ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଭାଇ, ସର୍ବଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ହୋଇ, ନିଜ ଭବନକୁ ଫେରିଗଲେ।

1.229.28

तौ तु लब्धवरौ दृष्ट्वा कृतकामौ मनस्विनौ ।
सर्वः सुहृञ्जनस्ताभ्यां प्रहर्षमुपजग्मिवान् ॥ १.२२९.२८ ॥

ବର ପାଇଥିବା, କାମନା ପୂରଣ ହୋଇଥିବା ସେ ଦୁଇ ମନସ୍ୱୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ସୁହୃଦ୍‌ଜନ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

1.229.29

ततस्तौ तु जटा भित्त्वा मौलिनौ संबभूवतुः ।
महार्हाभरणोपेतौ विरजोम्बरधारिणौ ॥ १.२२९.२९ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ଦୁଇ ଜଣ ଜଟା ଭାଙ୍ଗି ମୁକୁଟଧାରୀ ହେଲେ, ବହୁମୂଲ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ।

1.229.30

अकालकौमुदीं चैव चक्रतुः सार्वकालिकीम् ।
नित्यः प्रमुदितः सर्वस्तयोश्चैव सुहृञ्जनः ॥ १.२२९.३० ॥

ସେମାନେ ଅକାଳ କୌମୁଦୀ ଉତ୍ସବକୁ ସର୍ବକାଳୀନ କଲେ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସୁହୃଦ୍‌ଜନ ସର୍ବଦା ଆନନ୍ଦିତ ରହିଲେ।

1.229.31

भक्ष्यतां भुज्यतां नित्यं दीयतां रम्यतामिति ।
गीयेतां पीयतां चेति शभ्दश्चासीद्गृहे गृहे ॥ १.२२९.३१ ॥

"ଖାଅ, ଭୋଗ କର, ସର୍ବଦା ଦାନ ଦିଅ, ଆନନ୍ଦ କର" ଏବଂ "ଗାଅ, ପିଅ" ଏଭଳି ଶବ୍ଦ ଘରେ ଘରେ ଥିଲା।

1.229.32

तत्रतत्र महानादैरुत्कृष्टतलनादितैः ।
हृष्टं प्रमुदितं सर्वं दैत्यानामभवत्पुरम् ॥ १.२२९.३२ ॥

ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ମହାନାଦ ଓ ଉଚ୍ଚ କରତାଳ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୋଇ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ସମଗ୍ର ନଗର ହର୍ଷିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।

1.229.33

तैस्तैर्विहारैर्बहुभिर्दैत्यानां कामरूपिणाम् ।
समाः संक्रीडतां तेषामहरेकमिवाभवत् ॥ १.२२९.३३ ॥

କାମରୂପୀ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ସେହି ସେହି ଅନେକ ବିହାରରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଯେମିତି ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରି ବିତିଗଲା।