Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.230

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.230.1

उत्सवे वृत्तमात्रे तु त्रैलोक्याकाङ्क्षिणावुभौ ।
मन्त्रयित्वा ततः सेनां तावज्ञापयतां तदा ॥ १.२३०.१ ॥

ਉਤਸਵ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

1.230.2

सुहृद्भिरप्यनुज्ञातौ दैत्यैर्वृद्धैश्च मन्त्रिभिः ।
कृत्वा प्रास्थानिकं रात्रौ मघासु ययतुस्तदा ॥ १.२३०.२ ॥

ਮਿੱਤਰਾਂ, ਦੈਂਤਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਤੁਰ ਪਏ।

1.230.3

गदापिट्टशधारिण्या शूलमुद्गरहस्तया ।
प्रस्थितौ सह वर्मिण्या महत्या दैत्यसेनया ॥ १.२३०.३ ॥

ਗਦਾ ਤੇ ਪੱਟਿਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੂਲ ਤੇ ਮੁਦਗਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਕਵਚਧਾਰੀ ਵੱਡੀ ਦੈਂਤ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਤੁਰ ਪਏ।

1.230.4

मङ्गलैः स्तुतिभिश्चापि विजयप्रतिसंहितैः ।
चारणैः स्तूयमानौ तौ जग्मतुः परया मुदा ॥ १.२३०.४ ॥

ਮੰਗਲ ਸਤੁਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਉਸਤਤਾਂ ਨਾਲ, ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਲਾਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਦੋਵੇਂ ਪਰਮ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਏ।

1.230.5

तावन्तरिक्षमुत्प्लुत्य दैत्यौ कामगमावुभौ ।
देवानामेव भवनं जग्मतुर्युद्दुर्मदौ ॥ १.२३०.५ ॥

ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੈਂਤ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੀ ਭਵਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

1.230.6

तयोरागमनं ज्ञात्वा वरदानं च तत्प्रभोः ।
हित्वा त्रिविष्टपं जग्मुर्ब्रह्मलोकं ततः सुराः ॥ १.२३०.६ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ।

1.230.7

ताविन्द्रलोकं निर्जित्य यक्षरक्षोगणांस्तदा ।
खेचराण्यपि भूतानि जघ्नतुस्तीव्रविक्रमौ ॥ १.२३०.७ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰਲੋਕ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਯਕ੍ਸ਼-ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਨ।

1.230.8

अन्तर्भूमिगतान्नागाञ्जित्वा तौ च महारथौ ।
समुद्रवासिनीः सर्वा म्लेच्छजातीर्विजिग्यतुः ॥ १.२३०.८ ॥

ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਲੇਛ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।

1.230.9

ततः सर्वां महीं जेतुमारब्धावुग्रशासनौ ।
सैनिकांश्च समाहूय सुतीक्ष्णं वाक्यमूचतुः ॥ १.२३०.९ ॥

ਫਿਰ ਕਠੋਰ ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ; ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਿੱਖੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।

1.230.10

राजर्षयो महायज्ञैर्हव्यकव्यैर्द्विजातयः ।
तेजो बलं च देवानां वर्धन्ति श्रियं तथा ॥ १.२३०.१० ॥

ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜ ਮਹਾਯਗਯਾਂ ਅਤੇ ਹਵਯ-ਕਵਯ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਤੇਜ, ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

1.230.11

तेषामेवं प्रवृत्तानां सर्वेषामसुरद्विषाम् ।
संभूय सर्वैरस्माभिः कार्यः सर्वात्मना वधः ॥ १.२३०.११ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ-ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

1.230.12

एवं सर्वान्समादिश्य पूर्वतीरे महोदधेः ।
क्रूरां मतिं समास्थाय जग्मतुः सर्वतोमुखौ ॥ १.२३०.१२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕਰੂਰ ਇਰਾਦਾ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਲੇ ਗਏ।

1.230.13

यज्ञैर्यजन्ति ये केचिद्याजयन्ति च ये द्विजाः ।
तान्सर्वान्प्रसभं हत्वा बलिनौ जग्मतुस्ततः ॥ १.२३०.१३ ॥

ਜੋ ਵੀ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ ਯੱਗ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਚਲੇ ਗਏ।

1.230.14

आश्रमेष्वग्निहोत्राणि मुनीनां भावितात्मनाम् ।
गृहीत्वा प्रक्षिपन्त्यप्सु विश्रब्धं सैनिकास्तयोः ॥ १.२३०.१४ ॥

ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਲੈ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

1.230.15

तपोधनैश्च ये क्रुद्धैः शापा उक्ता महात्मभिः ।
नाक्रामन्त तयोस्तेऽपि वरदाननिराकृताः ॥ १.२३०.१५ ॥

ਤਪੋਧਨ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਸਰਾਪ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਵਰਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

1.230.16

नाक्रामन्त यदा शापा बाणा मुक्ताः शिलास्विव ।
नियमान्संपरित्यज्य व्यद्रवन्त द्विजातयः ॥ १.२३०.१६ ॥

ਜਦੋਂ ਸਰਾਪ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅਸਰਹੀਣ ਰਹੇ, ਤਦ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।

1.230.17

पृथिव्यां ये तपःसिद्धा दान्ताः शमपरायणाः ।
तयोर्भयाद्दुद्रुवुस्ते वैनतेयादिवोरगाः ॥ १.२३०.१७ ॥

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ, ਦਾਂਤ, ਸ਼ਾਂਤੀ-ਪਰਾਇਣ ਜੋ ਸਨ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਵੇਂ ਭੱਜੇ ਜਿਵੇਂ ਵੈਨਤੇਯ ਤੋਂ ਸੱਪ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।

1.230.18

मथितैराश्रमैर्भग्नैर्विकीर्णकलशस्रुवैः ।
शून्यमासीज्जगत्सर्वं कालेनेव हतं तदा ॥ १.२३०.१८ ॥

ਤਦ ਢਾਹੇ ਗਏ, ਟੁੱਟੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਸ਼ ਅਤੇ ਸਰੁਵ ਖਿੱਲਰੇ ਪਏ ਸਨ; ਕਾਲ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਾਂਗ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸੁੰਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।

1.230.19

ततो राजन्नदृश्यद्भिर्ऋषिभिश्च महासुरौ ।
उभौ विनिश्चयं कृत्वा विकुर्वाते वधैषिणौ ॥ १.२३०.१९ ॥

ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਸੁਰਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

1.230.20

प्रभिन्नकरटौ मत्तौ भूत्वा कुञ्जररूपिणौ ।
संलीनमपि दुर्गेषु निन्यतुर्यमसादनम् ॥ १.२३०.२० ॥

ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅਤੇ ਮੱਥਿਆਂ ਤੋਂ ਚੋਂਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

1.230.21

सिंहौ भूत्वा पुनर्व्याघ्रौ पुनश्चान्तर्हितावुभौ ।
तैस्तैरुपायैस्तौ क्रूरावृषीन्दृष्ट्वा निजघ्नतुः ॥ १.२३०.२१ ॥

ਸ਼ੇਰ ਬਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਬਾਘ ਬਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਅਲੋਪ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਕਰੂਰਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

1.230.22

निवृत्तयज्ञस्वाध्याया प्रनष्टनृपतिद्विजा ।
उत्सन्नोत्सवयज्ञा च बभूव वसुधा तदा ॥ १.२३०.२२ ॥

ਯਗ ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਇ ਰੁਕ ਗਏ; ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਯਗ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਏ — ਤਦ ਧਰਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈ।

1.230.23

हाहाभूता भयार्ता च निवृत्तविपणापणा ।
निवृत्तदेवकार्या च पुण्योद्वाहविवर्जिता ॥ १.२३०.२३ ॥

ਹਾਹਾਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ, ਦੇਵਕਾਰਜ ਰੁਕੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁਭ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੀ।

1.230.24

निवृत्तकृषिगोरक्षा विध्वस्तनगराश्रमा ।
अस्थिकङ्कालसंकीर्णा भूर्बभूवोग्रदर्शना ॥ १.२३०.२४ ॥

ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਗਊ-ਰੱਖਿਆ ਰੁਕ ਗਈ; ਨਗਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ; ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਜਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਭਿਆਨਕ ਦਿਸਣ ਲੱਗੀ।

1.230.25

निवृत्तपितृकार्यं च निर्वषट्कारमङ्गलम् ।
जगत्प्रतिभयाकारं दुष्प्रेक्ष्यमभवत्तदा ॥ १.२३०.२५ ॥

ਉਦੋਂ ਪਿਤਰ-ਕਾਰਜ ਰੁਕ ਗਏ, ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਤੇ ਮੰਗਲ ਨਾ ਰਹੇ; ਜਗਤ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰੂਪ ਵੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ।

1.230.26

चन्द्रादित्यौ ग्रहास्तारा नक्षत्राणि दिवौकसः ।
जग्मुर्विषादं तत्कर्म दृष्ट्वा सुन्दोपसुन्दयोः ॥ १.२३०.२६ ॥

ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹਿ, ਤਾਰੇ, ਨਛੱਤਰ ਅਤੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਸੁੰਦ-ਉਪਸੁੰਦ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।

1.230.27

एवं सर्वा दिशो दैत्यौ जित्वा क्रूरेण कर्मणा ।
निःसपत्नौ कुरुक्षेत्रे निवेशमभिचक्रतुः ॥ १.२३०.२७ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੂਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੈਤ ਨਿਰਵਿਰੋਧ ਹੋ ਕੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਲਾ ਬੈਠੇ।