મહાભારત · અધ્યાય 1.234
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.234.1
तं प्रयान्तं महाबाहुं कौरवाणां यशस्करम् ।
अनुजग्मुर्महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ १.२३४.१ ॥
કૌરવોનું યશ વધારનાર તે મહાબાહુ પ્રસ્થાન કરતા હતા ત્યારે વેદપારંગત મહાત્મા બ્રાહ્મણો તેમની પાછળ ચાલ્યા.
1.234.2
वेदवेदाङ्गविद्वासस्तथैवाध्यात्मचिन्तकाः ।
भैक्षाश्च भगवद्भक्ताः सूताः पौराणिकाश्च ये ॥ १.२३४.२ ॥
વેદ અને વેદાંગના વિદ્વાનો, તેમજ અધ્યાત્મચિંતકો, ભિક્ષાજીવીઓ, ભગવદ્ભક્તો, સૂતો અને પૌરાણિકો પણ હતા.
1.234.3
कथकाश्चापरे राजञ्श्रमणाश्च वनौकसः ।
दिव्याख्यानानि ये चापि पठन्ति मधुरं द्विजाः ॥ १.२३४.३ ॥
હે રાજન્, કથાકારો, અન્ય શ્રમણો અને વનવાસીઓ પણ હતા; મધુર સ્વરે દિવ્ય આખ્યાનો વાંચતા દ્વિજો પણ હતા.
1.234.4
एतैश्चान्यैश्च बहुभिः सहायैः पाण्डुनन्दनः ।
वृतः श्लक्ष्णकथैः प्रायान्मरुद्भिरिव वासवः ॥ १.२३४.४ ॥
આમની સાથે અને અન્ય ઘણા સહાયકોથી ઘેરાયેલા પાંડુપુત્ર મધુર વાતચીત સાથે, મરુતોથી ઘેરાયેલા ઇન્દ્રની જેમ આગળ વધ્યા.
1.234.5
रमणीयानि चित्राणि वनानि च सरांसि च ।
सरितः सागरांश्चैव देशानपि च भारत ॥ १.२३४.५ ॥
હે ભારત, રમણીય અને વિવિધ વનો, સરોવરો, નદીઓ, સાગરો અને દેશો પણ (તેમણે જોયા).
1.234.6
पुण्यान्यपि च तीर्थानि ददर्श भरतर्षभः ।
स गङ्गाद्वारमाश्रित्य निवेशमकरोत्प्रभुः ॥ १.२३४.६ ॥
ભરતશ્રેષ્ઠે પુણ્ય તીર્થોના પણ દર્શન કર્યા; તે પ્રભુ ગંગાદ્વાર પહોંચીને ત્યાં પડાવ નાખ્યો.
1.234.7
तत्र तस्याद्भुतं कर्म शृणु त्वं जनमेजय ।
कृतवान्यद्विशुद्धात्मा पाण्डूनां प्रवरो हि सः ॥ १.२३४.७ ॥
હે જનમેજય, ત્યાં તે વિશુદ્ધાત્માએ કરેલું અદ્ભુત કર્મ સાંભળ, કારણ કે તે પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ છે.
1.234.8
निविष्टे तत्र कौन्तेये ब्राह्मणेषु च भारत ।
अग्निहोत्राणि विप्रास्ते प्रादुश्चक्रुरनेकशः ॥ १.२३४.८ ॥
હે ભારત, કુંતીપુત્ર ત્યાં સ્થિર થયા ત્યારે તે બ્રાહ્મણોએ અનેક વાર અગ્નિહોત્ર પ્રગટાવ્યાં.
1.234.9
तेषु प्रबोध्यमानेषु ज्वलितेषु हुतेषु च ।
कृतपुष्पोपहारेषु तीरान्तरगतेषु च ॥ १.२३४.९ ॥
તેઓ પ્રગટાવાયા, જ્વલંત થયા, હોમાયા, પુષ્પોપહાર અર્પાયા અને કિનારાઓ વચ્ચે રહ્યા ત્યારે.
1.234.10
कृताभिषेकैर्विद्वद्भिर्नियतैः सत्पथे स्थितैः ।
शुशुभेऽतीव तद्राजन्गङ्गाद्वारं महात्मभिः ॥ १.२३४.१० ॥
સ્નાન કરી ચૂકેલા, વિદ્વાન, સંયમી અને સન્માર્ગ પર સ્થિત મહાત્માઓથી, હે રાજન, તે ગંગાદ્વાર અતિશય શોભ્યું.
1.234.11
तथा पर्याकुले तस्मिन्निवेशे पाण्डवर्षभः ।
अभिषेकाय कौन्तेयो गङ्गामवततार ह ॥ १.२३४.११ ॥
આમ તે ભીડભાડવાળા નિવાસમાં, પાંડવોમાં વૃષભ સમાન કુંતીપુત્ર સ્નાન માટે ગંગામાં ઊતર્યો.
1.234.12
तत्राभिषेकं कृत्वा स तर्पयित्वा पितामहान् ।
उत्तितीर्षुर्जलाद्राजन्नग्निकार्यचिकीर्षया ॥ १.२३४.१२ ॥
ત્યાં સ્નાન કરીને, પિતામહોને તર્પણ આપીને, હે રાજન, અગ્નિકાર્ય કરવાની ઇચ્છાથી તે પાણીમાંથી બહાર નીકળવા ઇચ્છતો હતો.
1.234.13
अपकृष्टो महाबाहुर्नागराजस्य कन्यया ।
अन्तर्जले महाराज उलूप्या कामयानया ॥ १.२३४.१३ ॥
મહાબાહુ અર્જુનને નાગરાજની પુત્રીએ પાણીની અંદર ખેંચી લીધો, હે મહારાજ, ઉલૂપી કામનાથી પ્રેરાઈને.
1.234.14
ददर्श पाण्डवस्तत्र पावकं सुसमाहितः ।
कौरव्यस्याथ नागस्य भवने परमार्चिते ॥ १.२३४.१४ ॥
ત્યાં પાંડવે એકાગ્રચિત્તે અગ્નિને જોયો, કૌરવ્ય નાગના અતિ પૂજિત ભવનમાં.
1.234.15
तत्राग्निकार्यं कृतवान्कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अशङ्कमानेन हुतस्तेनातुष्यद्धुताशनः ॥ १.२३४.१५ ॥
ત્યાં કુંતીપુત્ર ધનંજયે અગ્નિકાર્ય કર્યું; શંકા વિના અપાયેલી આહુતિથી અગ્નિ સંતુષ્ટ થયો.
1.234.16
अग्निकार्यं स कृत्वा तु नागराजसुतां तदा ।
प्रसहन्निव कौन्तेय इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२३४.१६ ॥
અગ્નિકાર્ય પૂર્ણ કરીને કૌન્તેયે નાગરાજની પુત્રીને જાણે બળપૂર્વક આ વચન કહ્યું.
1.234.17
किमिदं साहसं भीरु कृतवत्यसि भामिनि ।
कश्चायं सुभगे देशः का च त्वं कस्य वात्मजा ॥ १.२३४.१७ ॥
હે ભીરુ, હે ભામિની, આ કેવું સાહસ તેં કર્યું? હે સુભગે, આ કયું સ્થાન છે, તું કોણ છે અને કોની પુત્રી છે?
1.234.18
ऐरावतकुले जातः कौरव्यो नाम पन्नगः ।
तस्यास्मि दुहिता राजन्नुलूपी नाम पन्नगी ॥ १.२३४.१८ ॥
ઐરાવતના કુળમાં કૌરવ્ય નામે નાગ જન્મ્યો હતો. હે રાજન, હું તેની પુત્રી ઉલૂપી નામની નાગિણી છું.
1.234.19
साऽहं त्वामभिषेकार्थमवतीर्णं समुद्गाम् ।
दृष्ट्वैव पुरुषव्याघ्र कन्दर्पेणाभिमूर्च्छिता ॥ १.२३४.१९ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, સ્નાન માટે સમુદ્રમાં ઊતરેલા તમને જોતાં જ હું કામદેવથી મૂર્છિત થઈ ગઈ.
1.234.20
तां मामनङ्गग्लपितां त्वत्कृते कुरुनन्दन ।
अनन्यां नन्दयस्वाद्य प्रदानेनात्मनोऽनघ ॥ १.२३४.२० ॥
હે કુરુનંદન, તમારે કારણે કામદેવથી ક્ષીણ થયેલી મને, હે નિષ્પાપ, આજે તમારી જાતને આપીને આનંદિત કરો.
1.234.21
ब्रह्मचर्यमिदं भद्रे मम द्वादशमासिकम् ।
धर्मराजेन चादिष्टं नाहमस्मि स्वयं वशः ॥ १.२३४.२१ ॥
હે ભદ્રે, આ મારું બાર મહિનાનું બ્રહ્મચર્ય વ્રત છે, જે ધર્મરાજે આદેશ્યું છે; હું સ્વયં મારા વશમાં નથી.
1.234.22
तव चापि प्रियं कर्तुमिच्छामि जलचारिणि ।
अनृतं नोक्तपूर्वं च मया किंचन कर्हिचित् ॥ १.२३४.२२ ॥
હે જળચારિણી, તમારું પણ પ્રિય કરવાની મારી ઇચ્છા છે; મેં પહેલાં ક્યારેય કંઈ પણ અસત્ય કહ્યું નથી.
1.234.23
कथं च नानृतं मे स्यात्तव चापि प्रियं भवेत् ।
न च पीड्येत मे धर्मस्तथा कुर्या भुजङ्गमे ॥ १.२३४.२३ ॥
કેવી રીતે મારું અસત્ય ન થાય, તમારું પણ પ્રિય થાય, અને મારો ધર્મ પીડાય નહીં? હે ભુજંગિની, હું તેમ જ કરીશ.
1.234.24
जानाम्यहं पाण्डवेय यथा चरसि मेदिनीम् ।
यथा च ते ब्रह्मचर्यमिदमादिष्टवान्गुरुः ॥ १.२३४.२४ ॥
હે પાંડવેય, તમે પૃથ્વી પર કેવી રીતે વિચરો છો અને તમારા ગુરુએ આ બ્રહ્મચર્ય કેવી રીતે આદેશ્યું, તે હું જાણું છું.
1.234.25
परस्परं वर्तमानान्द्रुपदस्यात्मजां प्रति ।
यो नोऽनुप्रविशेन्मोहात्स वै द्वादशमासिकम् ॥ १.२३४.२५ ॥
હે પાંડુપુત્ર, અમે દ્રુપદની પુત્રી પ્રત્યે પરસ્પર વર્તતા હોઈએ ત્યારે મોહથી જે અમારી વચ્ચે પ્રવેશ કરે, તે બાર મહિના (વનવાસ કરે).
1.234.26
वने चरेद्ब्रह्मचर्यमिति वः समयः कृतः ।
तदिदं दौपदीहेतोरन्योन्यस्य प्रवासनम् ॥ १.२३४.२६ ॥
વનમાં બ્રહ્મચર્ય પાળવું એવો તમારી વચ્ચે કરાર થયો હતો. આ દ્રૌપદીના કારણે એકબીજાનો પ્રવાસ છે.
1.234.27
कृतवांस्तत्र धर्मार्थमत्र धर्मो न दुष्यति ।
परित्राणं च कर्तव्यमार्तानां पृथुलोचन ॥ १.२३४.२७ ॥
ત્યાં ધર્મ માટે એમ કરવાથી અહીં ધર્મ દૂષિત થતો નથી. પીડિતોનું રક્ષણ કરવું કર્તવ્ય છે, હે વિશાળનયન.
1.234.28
कृत्वा मम परित्राणं तव धर्मो न लुप्यते ।
यदि वाप्यस्य धर्मस्य सूक्ष्मोऽपि स्याद्व्यतिक्रमः ॥ १.२३४.२८ ॥
મારું રક્ષણ કરવાથી તારો ધર્મ લોપાતો નથી. આ ધર્મનો સૂક્ષ્મ ભંગ થાય તોપણ.
1.234.29
स च ते धर्म एव स्याद्दत्वा प्राणान्ममार्जुन ।
भक्तां च भज मां पार्थ सतामेतन्मतं प्रभो ॥ १.२३४.२९ ॥
મારા પ્રાણ આપીને પણ તે તારો જ ધર્મ થશે. અર્જુન, ભક્ત એવી મને સ્વીકાર. હે પાર્થ, સજ્જનોનો આ જ મત છે, હે પ્રભુ.
1.234.30
न करिष्यसि चेदेवं मृतां मामुपधारय ।
प्राणदानान्महाबाहो चर धर्ममनुत्तमम् ॥ १.२३४.३० ॥
જો તું એમ નહીં કરે, તો મને મૃત માનજે. હે મહાબાહો, પ્રાણદાનથી ઉત્તમ ધર્મનું આચરણ કર.
1.234.31
शरणं च प्रपन्नास्मि त्वामद्य पुरुषोत्तम ।
दीनाननाथान्कौन्तेय परिरक्षसि नित्यशः ॥ १.२३४.३१ ॥
હે પુરુષોત્તમ, આજે હું તમારી શરણે આવી છું. હે કૌન્તેય, તમે હંમેશાં દીન અને અનાથોનું રક્ષણ કરો છો.
1.234.32
साऽहं शऱणमभ्येमि रोरवीमि च दुःखिता ।
याचे त्वां चाभिकामाहं तस्मात्कुरु मम प्रियम्।
स त्वमात्मप्रदानेन सकामां कर्तुमर्हसि ॥ १.२३४.३२ ॥
દુઃખી થઈને હું તમારી શરણે આવી છું અને રુદન કરું છું. હું તમને યાચું છું અને ઇચ્છું છું, તેથી મારું પ્રિય કરો. તમે આત્મદાન કરીને મારી ઇચ્છા પૂર્ણ કરો.
1.234.33
एवमुक्तस्तु कौन्तेयः पन्नगेश्वरकन्यया ।
कृतवांस्तत्तथा सर्वं धर्ममुद्दिश्य कारणम् ॥ १.२३४.३३ ॥
નાગરાજની કન્યાએ આ પ્રમાણે કહેતાં કૌન્તેયે ધર્મને કારણરૂપ ગણીને તે બધું તેમ જ કર્યું.
1.234.34
स नागभवने रात्रिं तामुषित्वा प्रतापवान् ।
पुत्रमुत्पादयामास स तस्यां सुमनोहरम् ॥ १.२३४.३४ ॥
તે પ્રતાપવાન નાગલોકમાં તે રાત્રિ રહીને તેનાથી અત્યંત મનોહર એક પુત્ર ઉત્પન્ન કર્યો.
1.234.35
इरावन्तं महाभागं महाबलपराक्रमम् ।
उदितेऽभ्युत्थितः सूर्ये कौरव्यस्य निवेशनात् ॥ १.२३४.३५ ॥
સૂર્ય ઉદય પામતાં કૌરવ્યના નિવાસમાંથી ઊઠીને, મહાભાગ્યશાળી અને મહાબળ-પરાક્રમી ઇરાવાનને તેણે પ્રાપ્ત કર્યો.
1.234.36
आगतस्तु पुनस्तत्र गङ्गाद्वारं तया सह ।
परित्यज्य गता साध्वी उलूपी निजमन्दिरं ॥ १.२३४.३६ ॥
તે ફરીથી તેની સાથે ગંગાદ્વારે આવ્યો; પછી સાધ્વી ઉલૂપી તેને છોડીને પોતાના ઘરે ચાલી ગઈ.
1.234.37
दत्त्वा वरमजेयत्वं जले सर्वत्र भारत ।
साध्या जलचराः सर्वे भविष्यन्ति न संशयः ॥ १.२३४.३७ ॥
હે ભરતવંશજ, તેણે પાણીમાં સર્વત્ર અજેયતાનું વરદાન આપ્યું; બધાં જળચરો તેના વશમાં રહેશે, એમાં સંશય નથી.