Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.234

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.234.1

तं प्रयान्तं महाबाहुं कौरवाणां यशस्करम् ।
अनुजग्मुर्महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ १.२३४.१ ॥

କୌରବମାନଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ମହାବାହୁ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ, ବେଦପାରଗ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।

1.234.2

वेदवेदाङ्गविद्वासस्तथैवाध्यात्मचिन्तकाः ।
भैक्षाश्च भगवद्भक्ताः सूताः पौराणिकाश्च ये ॥ १.२३४.२ ॥

ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ବିଦ୍ୱାନ, ସେହିପରି ଅଧ୍ୟାତ୍ମଚିନ୍ତକ, ଭିକ୍ଷାଜୀବୀ, ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତ, ସୂତ ଓ ପୌରାଣିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

1.234.3

कथकाश्चापरे राजञ्श्रमणाश्च वनौकसः ।
दिव्याख्यानानि ये चापि पठन्ति मधुरं द्विजाः ॥ १.२३४.३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, କଥାକାର, ଅନ୍ୟ ଶ୍ରମଣ ଓ ବନବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଦିବ୍ୟ ଆଖ୍ୟାନ ପାଠ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

1.234.4

एतैश्चान्यैश्च बहुभिः सहायैः पाण्डुनन्दनः ।
वृतः श्लक्ष्णकथैः प्रायान्मरुद्भिरिव वासवः ॥ १.२३४.४ ॥

ଏମାନଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁ ସହଚରଙ୍କ ସହିତ ଘେରା ହୋଇ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା ସହ ମରୁତ୍‌ଗଣ ପରିବୃତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଚାଲିଲେ।

1.234.5

रमणीयानि चित्राणि वनानि च सरांसि च ।
सरितः सागरांश्चैव देशानपि च भारत ॥ १.२३४.५ ॥

ହେ ଭାରତ, ରମଣୀୟ ଓ ବିଚିତ୍ର ବନ, ସରୋବର, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ଦେଶସବୁ ମଧ୍ୟ (ସେ ଦେଖିଲେ)।

1.234.6

पुण्यान्यपि च तीर्थानि ददर्श भरतर्षभः ।
स गङ्गाद्वारमाश्रित्य निवेशमकरोत्प्रभुः ॥ १.२३४.६ ॥

ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥସବୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ; ସେ ପ୍ରଭୁ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଛାଉଣୀ ପକାଇଲେ।

1.234.7

तत्र तस्याद्भुतं कर्म शृणु त्वं जनमेजय ।
कृतवान्यद्विशुद्धात्मा पाण्डूनां प्रवरो हि सः ॥ १.२३४.७ ॥

ହେ ଜନମେଜୟ, ସେଠାରେ ସେହି ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ ଶୁଣ, କାରଣ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

1.234.8

निविष्टे तत्र कौन्तेये ब्राह्मणेषु च भारत ।
अग्निहोत्राणि विप्रास्ते प्रादुश्चक्रुरनेकशः ॥ १.२३४.८ ॥

ହେ ଭାରତ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ସେଠାରେ ବସିବା ପରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅନେକ ଥର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ।

1.234.9

तेषु प्रबोध्यमानेषु ज्वलितेषु हुतेषु च ।
कृतपुष्पोपहारेषु तीरान्तरगतेषु च ॥ १.२३४.९ ॥

ସେମାନେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ହୋମିତ, ପୁଷ୍ପୋପହାର ଅର୍ପିତ ହୋଇ ତୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲାବେଳେ।

1.234.10

कृताभिषेकैर्विद्वद्भिर्नियतैः सत्पथे स्थितैः ।
शुशुभेऽतीव तद्राजन्गङ्गाद्वारं महात्मभिः ॥ १.२३४.१० ॥

ସ୍ନାନ କରିସାରିଥିବା, ବିଦ୍ୱାନ, ସଂଯମୀ ଓ ସତ୍ପଥରେ ଥିବା ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ହେ ରାଜନ, ସେହି ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଇଲା।

1.234.11

तथा पर्याकुले तस्मिन्निवेशे पाण्डवर्षभः ।
अभिषेकाय कौन्तेयो गङ्गामवततार ह ॥ १.२३४.११ ॥

ଏହିପରି ସେହି ଭିଡ଼ଭରା ନିବାସରେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ସଦୃଶ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗାରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।

1.234.12

तत्राभिषेकं कृत्वा स तर्पयित्वा पितामहान् ।
उत्तितीर्षुर्जलाद्राजन्नग्निकार्यचिकीर्षया ॥ १.२३४.१२ ॥

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ, ହେ ରାଜନ, ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଜଳରୁ ଉଠିବାକୁ ଚାହିଁଲେ।

1.234.13

अपकृष्टो महाबाहुर्नागराजस्य कन्यया ।
अन्तर्जले महाराज उलूप्या कामयानया ॥ १.२३४.१३ ॥

ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ନାଗରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ଜଳ ଭିତରକୁ ଟାଣି ନେଲା, ହେ ମହାରାଜ, ଉଲୂପୀ କାମନାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ।

1.234.14

ददर्श पाण्डवस्तत्र पावकं सुसमाहितः ।
कौरव्यस्याथ नागस्य भवने परमार्चिते ॥ १.२३४.१४ ॥

ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖିଲେ, କୌରବ୍ୟ ନାଗଙ୍କ ଅତି ପୂଜିତ ଭବନରେ।

1.234.15

तत्राग्निकार्यं कृतवान्कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अशङ्कमानेन हुतस्तेनातुष्यद्धुताशनः ॥ १.२३४.१५ ॥

ସେଠାରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ନିଃସଂଶୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆହୁତିରେ ଅଗ୍ନି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।

1.234.16

अग्निकार्यं स कृत्वा तु नागराजसुतां तदा ।
प्रसहन्निव कौन्तेय इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२३४.१६ ॥

ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ସାରି କୌନ୍ତେୟ ନାଗରାଜଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଯେମିତି ବଳପୂର୍ବକ ଏହି କଥା କହିଲେ।

1.234.17

किमिदं साहसं भीरु कृतवत्यसि भामिनि ।
कश्चायं सुभगे देशः का च त्वं कस्य वात्मजा ॥ १.२३४.१७ ॥

ହେ ଭୀରୁ, ହେ ଭାମିନୀ, ଏ କି ସାହସ ତୁମେ କଲ? ହେ ସୁଭଗେ, ଏ କେଉଁ ସ୍ଥାନ, ତୁମେ କିଏ ଏବଂ କାହାର କନ୍ୟା?

1.234.18

ऐरावतकुले जातः कौरव्यो नाम पन्नगः ।
तस्यास्मि दुहिता राजन्नुलूपी नाम पन्नगी ॥ १.२३४.१८ ॥

ଐରାବତ ବଂଶରେ କୌରବ୍ୟ ନାମକ ନାଗ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଉଲୂପୀ ନାମକ ନାଗିନୀ।

1.234.19

साऽहं त्वामभिषेकार्थमवतीर्णं समुद्गाम् ।
दृष्ट्वैव पुरुषव्याघ्र कन्दर्पेणाभिमूर्च्छिता ॥ १.२३४.१९ ॥

ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ରରେ ଓହ୍ଲାଇଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ମୁଁ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୂର୍ଚ୍ଛିତା ହୋଇଗଲି।

1.234.20

तां मामनङ्गग्लपितां त्वत्कृते कुरुनन्दन ।
अनन्यां नन्दयस्वाद्य प्रदानेनात्मनोऽनघ ॥ १.२३४.२० ॥

ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ତୁମ ପାଇଁ କନ୍ଦର୍ପରେ କ୍ଷୀଣା ମୋତେ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଆଜି ନିଜକୁ ଦାନ କରି ଆନନ୍ଦିତ କର।

1.234.21

ब्रह्मचर्यमिदं भद्रे मम द्वादशमासिकम् ।
धर्मराजेन चादिष्टं नाहमस्मि स्वयं वशः ॥ १.२३४.२१ ॥

ହେ ଭଦ୍ରେ, ଏହା ମୋର ବାର ମାସର ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ, ଯାହା ଧର୍ମରାଜ ଆଦେଶ କରିଛନ୍ତି; ମୁଁ ନିଜେ ନିଜ ବଶରେ ନାହିଁ।

1.234.22

तव चापि प्रियं कर्तुमिच्छामि जलचारिणि ।
अनृतं नोक्तपूर्वं च मया किंचन कर्हिचित् ॥ १.२३४.२२ ॥

ହେ ଜଳଚାରିଣୀ, ତୁମର ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ବି କିଛି ମିଥ୍ୟା କହି ନାହିଁ।

1.234.23

कथं च नानृतं मे स्यात्तव चापि प्रियं भवेत् ।
न च पीड्येत मे धर्मस्तथा कुर्या भुजङ्गमे ॥ १.२३४.२३ ॥

କିପରି ମୋର ମିଥ୍ୟା ନ ହୋଇ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ହୋଇ, ଏବଂ ମୋର ଧର୍ମ ପୀଡ଼ିତ ନ ହୁଏ? ହେ ଭୁଜଙ୍ଗିନୀ, ସେହିପରି କରିବି।

1.234.24

जानाम्यहं पाण्डवेय यथा चरसि मेदिनीम् ।
यथा च ते ब्रह्मचर्यमिदमादिष्टवान्गुरुः ॥ १.२३४.२४ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବେୟ, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ କିପରି ବିଚରଣ କର ଏବଂ ତୁମ ଗୁରୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ କିପରି ଆଦେଶ କଲେ, ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ।

1.234.25

परस्परं वर्तमानान्द्रुपदस्यात्मजां प्रति ।
यो नोऽनुप्रविशेन्मोहात्स वै द्वादशमासिकम् ॥ १.२३४.२५ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଆମେ ଦ୍ରୁପଦକନ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତି ପରସ୍ପର ଆସକ୍ତ ଥିବାବେଳେ ମୋହବଶତଃ ଯିଏ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ବାର ମାସ (ବନବାସ କରିବ)।

1.234.26

वने चरेद्ब्रह्मचर्यमिति वः समयः कृतः ।
तदिदं दौपदीहेतोरन्योन्यस्य प्रवासनम् ॥ १.२३४.२६ ॥

ବନରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ବୋଲି ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ଏହା ହିଁ ଦ୍ରୌପଦୀ ହେତୁ ପରସ୍ପରଙ୍କ ପ୍ରବାସ।

1.234.27

कृतवांस्तत्र धर्मार्थमत्र धर्मो न दुष्यति ।
परित्राणं च कर्तव्यमार्तानां पृथुलोचन ॥ १.२३४.२७ ॥

ସେଠାରେ ଧର୍ମ ପାଇଁ ସେପରି କଲେ ଏଠାରେ ଧର୍ମ କଳଙ୍କିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ପୀଡିତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ହେ ବିଶାଳନୟନ।

1.234.28

कृत्वा मम परित्राणं तव धर्मो न लुप्यते ।
यदि वाप्यस्य धर्मस्य सूक्ष्मोऽपि स्याद्व्यतिक्रमः ॥ १.२३४.२८ ॥

ମୋତେ ରକ୍ଷା କଲେ ତୁମ ଧର୍ମ ଲୁପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଧର୍ମର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

1.234.29

स च ते धर्म एव स्याद्दत्वा प्राणान्ममार्जुन ।
भक्तां च भज मां पार्थ सतामेतन्मतं प्रभो ॥ १.२३४.२९ ॥

ମୋ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ତାହା ମଧ୍ୟ ତୁମ ଧର୍ମ ହେବ। ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଭକ୍ତା ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ହେ ପାର୍ଥ, ସଜ୍ଜନଙ୍କର ଏହା ହିଁ ମତ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

1.234.30

न करिष्यसि चेदेवं मृतां मामुपधारय ।
प्राणदानान्महाबाहो चर धर्ममनुत्तमम् ॥ १.२३४.३० ॥

ତୁମେ ଯଦି ଏପରି ନ କର, ମୋତେ ମୃତା ବୋଲି ଭାବ। ହେ ମହାବାହୁ, ପ୍ରାଣଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କର।

1.234.31

शरणं च प्रपन्नास्मि त्वामद्य पुरुषोत्तम ।
दीनाननाथान्कौन्तेय परिरक्षसि नित्यशः ॥ १.२३४.३१ ॥

ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ଶରଣରେ ଆସିଛି। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତୁମେ ସର୍ବଦା ଦୀନ ଓ ଅନାଥଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।

1.234.32

साऽहं शऱणमभ्येमि रोरवीमि च दुःखिता ।
याचे त्वां चाभिकामाहं तस्मात्कुरु मम प्रियम्।
स त्वमात्मप्रदानेन सकामां कर्तुमर्हसि ॥ १.२३४.३२ ॥

ଦୁଃଖିତା ହୋଇ ମୁଁ ତୁମ ଶରଣରେ ଆସି ରୋଦନ କରୁଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାଚନା କରୁଛି ଓ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ତେଣୁ ମୋର ପ୍ରିୟ କର। ତୁମେ ନିଜକୁ ଦାନ କରି ମୋର କାମନା ପୂରଣ କର।

1.234.33

एवमुक्तस्तु कौन्तेयः पन्नगेश्वरकन्यया ।
कृतवांस्तत्तथा सर्वं धर्ममुद्दिश्य कारणम् ॥ १.२३४.३३ ॥

ନାଗରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ଏହିପରି କହିବାରୁ କୌନ୍ତେୟ ଧର୍ମକୁ କାରଣ ରୂପେ ଧରି ସବୁ ସେହିପରି କଲେ।

1.234.34

स नागभवने रात्रिं तामुषित्वा प्रतापवान् ।
पुत्रमुत्पादयामास स तस्यां सुमनोहरम् ॥ १.२३४.३४ ॥

ସେହି ପ୍ରତାପବାନ୍ ନାଗଲୋକରେ ସେ ରାତ୍ରି ବିତାଇ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅତି ମନୋହର ଏକ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

1.234.35

इरावन्तं महाभागं महाबलपराक्रमम् ।
उदितेऽभ्युत्थितः सूर्ये कौरव्यस्य निवेशनात् ॥ १.२३४.३५ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଲେ କୌରବ୍ୟଙ୍କ ନିବାସରୁ ଉଠି, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଓ ମହାବଳ-ପରାକ୍ରମୀ ଇରାବାନଙ୍କୁ ସେ ପାଇଲେ।

1.234.36

आगतस्तु पुनस्तत्र गङ्गाद्वारं तया सह ।
परित्यज्य गता साध्वी उलूपी निजमन्दिरं ॥ १.२३४.३६ ॥

ସେ ପୁଣି ତା ସହିତ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ; ପରେ ସାଧ୍ବୀ ଉଲୂପୀ ତାଙ୍କୁ ଛାଡି ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।

1.234.37

दत्त्वा वरमजेयत्वं जले सर्वत्र भारत ।
साध्या जलचराः सर्वे भविष्यन्ति न संशयः ॥ १.२३४.३७ ॥

ହେ ଭରତବଂଶଜ, ସେ ଜଳରେ ସର୍ବତ୍ର ଅଜେୟତ୍ୱର ବର ଦେଲା; ସମସ୍ତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ତାହାର ବଶରେ ରହିବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।