महाभारत · अध्याय 1.235
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.235.1
कथयित्वा च तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यः स भारत ।
प्रययौ हिमवत्पार्श्वं ततो वज्रधरात्मजः ॥ १.२३५.१ ॥
हे भरता, ब्राह्मणांना सर्व सांगून वज्रधराचा (इंद्राचा) पुत्र हिमालयाच्या पार्श्वभागाकडे निघून गेला.
1.235.2
अगस्त्यवटमासाद्य वसिष्ठस्य च पर्वतम् ।
भृगुतुङ्गे च कौन्तेयः कृतवाञ्शौचमात्मनः ॥ १.२३५.२ ॥
अगस्त्यवट व वसिष्ठांचा पर्वत गाठून आणि भृगुतुंगावर कौंतेयाने स्वतःची शुद्धी केली.
1.235.3
प्रददौ गोसहस्राणि सुबहूनि च भारत ।
निवेशांश्च द्विजातिभ्यः सोऽददत्कुरुसत्तमः ॥ १.२३५.३ ॥
हे भरता, त्या कुरुश्रेष्ठाने द्विजांना हजारो गायी व अनेक निवासस्थाने दान केली.
1.235.4
हिरण्यबिन्दोस्तीर्थे च स्नात्वा पुरुषसत्तमः ।
दृष्टवान्पाण्डवश्रेष्ठः पुण्यान्यायतनानि च ॥ १.२३५.४ ॥
हिरण्यबिंदूच्या तीर्थात स्नान करून, पुरुषश्रेष्ठ पांडवश्रेष्ठाने पवित्र आयतने पाहिली.
1.235.5
अवतीर्य नरश्रेष्ठो ब्राह्मणैः सह भारत ।
प्राचीं दिशमभिप्रेप्सुर्जगाम भरतर्षभः ॥ १.२३५.५ ॥
हे भरता, नरश्रेष्ठ भरतवृषभ ब्राह्मणांसह उतरून पूर्व दिशेकडे जाण्याच्या इच्छेने निघाला.
1.235.6
आनुपूर्व्येण तीर्थानि दृष्टवान्कुरुसत्तमः ।
नदीं चोत्पलिनीं रम्यामरण्यं नैमिषं प्रति ॥ १.२३५.६ ॥
कुरुश्रेष्ठाने अनुक्रमाने तीर्थे पाहिली; रम्य उत्पलिनी नदी आणि नैमिष अरण्याकडे.
1.235.7
नन्दामपरनन्दां च कौशिकीं च यशस्विनीम् ।
महानदीं गयां चैव गङ्गामपि च भारत ॥ १.२३५.७ ॥
नंदा आणि अपरनंदा, यशस्विनी कौशिकी, महानदी, गया आणि गंगाही, हे भारता.
1.235.8
एवं तीर्थानि सर्वाणि पश्यमानस्तथाश्रमान् ।
आत्मनः पावनं कुर्वन्ब्राह्मणेभ्यो ददौ च गाः ॥ १.२३५.८ ॥
अशा प्रकारे सर्व तीर्थे आणि आश्रम पाहात, स्वतःला पवित्र करीत त्याने ब्राह्मणांना गाई दान केल्या.
1.235.9
अङ्गवङ्गकलिङ्गेषु यानि तीर्थानि कानिचित् ।
जगाम तानि सर्वाणि पुण्यान्यायतनानि च ॥ १.२३५.९ ॥
अंग, वंग आणि कलिंगांमध्ये जी जी तीर्थे होती, ती सर्व पुण्यस्थाने व पवित्र आश्रयस्थाने त्याने गाठली.
1.235.10
दृष्ट्वा च विधिवत्तानि धनं चापि ददौ ततः ।
कलिङ्गराष्ट्रद्वारेषु ब्राह्मणाः पाण्डवानुगाः।
अभ्यनुज्ञाय कौन्तेयमुपावर्तन्त भारत ॥ १.२३५.१० ॥
त्यांचे यथाविधि दर्शन घेऊन मग त्याने धनही दान केले. कलिंग राष्ट्राच्या द्वारी पांडवांचे अनुयायी ब्राह्मण कौंतेयाचा निरोप घेऊन परत फिरले, हे भारता.
1.235.11
स तु तैरभ्यनुज्ञातः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
सहायैरल्पकैः शूरः प्रययौ यत्र सागरः ॥ १.२३५.११ ॥
त्यांनी निरोप दिल्यावर कुंतीपुत्र शूर धनंजय मोजक्या साथीदारांसह जिथे सागर होता तिथे गेला.
1.235.12
स कलिङ्गानतिक्रम्य देशानायतनानि च ।
हर्म्याणि रमणीयानि प्रेक्षणाणो ययौ प्रभुः ॥ १.२३५.१२ ॥
तो कलिंग व इतर देश, पवित्र आश्रयस्थाने आणि रमणीय प्रासाद ओलांडून, पाहत पाहत तो प्रभू पुढे गेला.
1.235.13
महेन्द्रपर्वतं दृष्ट्वा तापसैरुपशोभितम् ।
गोदावर्यां ततः स्नात्वा तामतीत्य महाबलः ॥ १.२३५.१३ ॥
तपस्व्यांनी शोभित असलेला महेंद्र पर्वत पाहून, मग गोदावरीत स्नान करून, तिला ओलांडून तो महाबल पुढे गेला.
1.235.14
कावेरीं तां समासाद्य सङ्गमे सागरस्य च ।
स्नात्वा संपूज्य देवांश्च पितॄंश्च मुनिभिः सह ॥ १.२३५.१४ ॥
त्या कावेरीपर्यंत पोहोचून, सागराच्या संगमावर स्नान करून, मुनींसह देव आणि पितरांची पूजा केली.
1.235.15
समुद्रतीरेण शनैर्मणलूरं जगाम ह ॥ १.२३५.१५ ॥
समुद्रतीराने हळूहळू तो मणलूरला गेला.
1.235.16
तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।
अभिगम्य महाबाहुरभ्यगच्छन्महीपतिम् ॥ १.२३५.१६ ॥
तेथे सर्व पुण्य तीर्थे व पवित्र मंदिरे पाहून, त्या महाबाहूने महीपतीकडे जाऊन भेट घेतली.
1.235.17
मणलूरेश्वरं राजन्धर्मज्ञं चित्रवाहनम् ।
तस्य चित्राङ्गदा नाम दुहिता चारुदर्शना ॥ १.२३५.१७ ॥
हे राजन्, मणलूरचा अधिपती धर्मज्ञ चित्रवाहन; त्याची चित्रांगदा नावाची सुंदर कन्या होती.
1.235.18
तां ददर्श पुरे तस्मिन्विचरन्तीं यदृच्छया ।
दृष्ट्वा च तां वरारोहां चकमे चैत्रवाहनीम् ॥ १.२३५.१८ ॥
त्या नगरात यदृच्छेने फिरणारी ती त्याने पाहिली; त्या सुंदर कटी असलेल्या चित्रवाहनाच्या कन्येला पाहून त्याने तिची इच्छा केली.
1.235.19
अभिगम्य च राजानमवदत्स्वं प्रयोजनम् ।
देहि मे खल्विमां राजन्क्षत्रियाय महात्मने ॥ १.२३५.१९ ॥
राजाजवळ जाऊन त्याने आपला हेतू सांगितला — हे राजा, ही स्त्री महात्मा क्षत्रियाला, मला, द्या.
1.235.20
तच्छ्रुत्वा त्वब्रवीद्राजा कस्य पुत्रोऽसि नाम किम् ।
उवाच तं पाण्डवोऽहं कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ १.२३५.२० ॥
हे ऐकून राजा म्हणाला — तू कोणाचा पुत्र आहेस, तुझे नाव काय? तो म्हणाला — मी पांडवांपैकी कुंतीपुत्र धनंजय आहे.
1.235.21
तमुवाचाथ राजा स सान्त्वपूर्वमिदं वचः ।
राजा प्रभञ्जनो नाम कुलेऽस्मिन्संबभूव ह ॥ १.२३५.२१ ॥
मग राजा सांत्वनापूर्वक त्याला म्हणाला — या कुलात प्रभंजन नावाचा राजा होऊन गेला.
1.235.22
अपुत्रः प्रसवेनार्थी तपस्तेपे स उत्तमम् ।
उग्रेण तपसा तेन देवदेवः पिनाकधृक् ॥ १.२३५.२२ ॥
पुत्रहीन असल्याने संततीच्या इच्छेने त्याने उत्तम तप केले; त्या उग्र तपाने पिनाकधारी देवदेव...
1.235.23
ईश्वरस्तोषितः पार्थ देवदेवः उमापतिः ।
स तस्मै भघवान्प्रादादेकैकं प्रसवं कुले ॥ १.२३५.२३ ॥
हे पार्था, ईश्वर देवदेव उमापती प्रसन्न झाले; त्या भगवानांनी त्याला कुलात एकेक संतान वर दिले.
1.235.24
एकैकः प्रसवस्तस्माद्भवत्यस्मिन्कुले सदा ।
तेषां कुमाराः सर्वेषां पूर्वेषां मम जज्ञिरे ॥ १.२३५.२४ ॥
त्याच्यापासून या कुलात सदैव एकेक संतान होत राहिले; त्यांना, माझ्या सर्व पूर्वजांना पुत्र जन्मले.
1.235.25
एका च मम कन्येयं कुलस्योत्पादनी भृशम् ।
पुत्रो ममायमिति मे भावना पुरुषर्षभ ॥ १.२३५.२५ ॥
माझी ही एकच कन्या कुलाची वृद्धी करणारी आहे. 'हा माझा पुत्र होईल' अशी माझी भावना आहे, हे पुरुषश्रेष्ठा.
1.235.26
पुत्रिकाहेतुविधिना संज्ञिता भरतर्षभ ।
तस्मादेकः सुतो योऽस्यां जायते भारत त्वया ॥ १.२३५.२६ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, हिला पुत्रिका-हेतु विधीने संज्ञित केले आहे. म्हणून हे भारता, हिच्यापासून जो एक पुत्र जन्मेल, तो तुझाच होईल.
1.235.27
एतच्छुल्कं भवत्वस्याः कुलकृज्जायतामिह ।
एतेन समयेनेमां प्रतिगृह्णीष्व पाण्डव ॥ १.२३५.२७ ॥
हीच हिची अट असो. येथे कुलाची वृद्धी करणारा पुत्र जन्मो. या अटीवर, हे पांडवा, हिला स्वीकार.
1.235.28
स तथेति प्रतिज्ञाय तां कन्यां प्रतिगृह्य च ।
मासे त्रयोदशे पार्थः कृत्वा वैवाहिकीं क्रियाम्।
उवास नगरे तस्मिन्मासांस्त्रीन्स तया सह ॥ १.२३५.२८ ॥
'तसेच होवो' असे म्हणून प्रतिज्ञा करून त्याने त्या कन्येचा स्वीकार केला. तेराव्या महिन्यात पार्थाने विवाहविधी पूर्ण केला आणि त्या नगरात तिच्यासह तीन महिने राहिला.