महाभारत · अध्याय 1.236
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.236.1
ततः समुद्रे तीर्थानि दक्षिमे भरतर्षभः ।
अभ्यगच्छत्सुपुण्यानि सोभितानि तपस्विभिः ॥ १.२३६.१ ॥
नंतर भरतवंशातील वृषभ (युधिष्ठिर) दक्षिण समुद्रावरील, तपस्व्यांनी शोभलेल्या अति पवित्र तीर्थांकडे गेले.
1.236.2
वर्जयन्ति स्म तीर्तानि तत्र पञ्च सम तापसाः ।
अवकीर्णानि यान्यासन्पुरस्तात्तु तपस्विभिः ॥ १.२३६.२ ॥
तेथे पाच तपस्व्यांनी पूर्वी तपस्व्यांनी विस्कटलेली ती तीर्थे वर्ज्य केली होती.
1.236.3
अगस्त्यतीर्थं सौभद्रं पौलोमं च सुपावनम् ।
कारन्धमं प्रसन्नं च महमेधफलं च तत् ॥ १.२३६.३ ॥
अगस्त्यतीर्थ, सौभद्र, अति पावन पौलोम, प्रसन्न कारन्धम आणि महामेधाचे फळ देणारे ते तीर्थ.
1.236.4
भारद्वाजस्य तीर्थं तु पापप्रशमनं महत् ।
एतानि पञ्च तीर्थानि ददर्श कुरुसत्तमः ॥ १.२३६.४ ॥
भारद्वाजाचे तीर्थ, जे मोठ्या पापांचे शमन करते; ही पाच तीर्थे कुरुश्रेष्ठाने पाहिली.
1.236.5
विविक्तान्युपलक्ष्याथ तानि तीर्थानि पाण्डवः ।
दृष्ट्वा च वर्ज्यमानानि मुनिभिर्धर्मबुद्धिभिः ॥ १.२३६.५ ॥
पांडवाने ती एकांत तीर्थे ओळखून, धर्मबुद्धी मुनींनी त्यांना वर्ज्य केलेले पाहून,
1.236.6
तपस्विनस्ततोऽपृच्छत्प्राञ्जलिः कुरुनन्दनः ।
तीर्थानीमानि वर्ज्यन्ते किमर्थं ब्रह्मवादिभिः ॥ १.२३६.६ ॥
मग कुरुनंदनाने हात जोडून तपस्व्यांना विचारले, "ब्रह्मवादी या तीर्थांचा त्याग का करतात?"
1.236.7
ग्राहाः पञ्च वसन्त्येषु हरन्ति च तपोधनान् ।
तत एतानि वर्ज्यन्ते तीर्थानि कुरुनन्दन ॥ १.२३६.७ ॥
येथे पाच मगरी राहतात आणि त्या तपस्वींना पकडतात. म्हणून, हे कुरुनंदना, ही तीर्थे टाळली जातात.
1.236.8
तेषां श्रुत्वा महाबाहुर्वार्यमाणस्तपोधनैः ।
जगाम तानि तीर्थानि द्रष्टुं पुरुषसत्तमः ॥ १.२३६.८ ॥
त्यांचे बोलणे ऐकून, तपस्व्यांनी अडवले तरीही, महाबाहू तो पुरुषश्रेष्ठ ती तीर्थे पाहण्यास गेला.
1.236.9
ततः सौभद्रमासाद्य महर्षेस्तीर्थमुत्तमम् ।
विगाह्य सहसा शूरः स्नानं चक्रे परन्तपः ॥ १.२३६.९ ॥
मग सौभद्र महर्षींच्या उत्तम तीर्थाजवळ पोहोचून, शूर परंतप सहसा त्यात डुबकी मारून स्नान करता झाला.
1.236.10
अथ तं पुरुषव्याघ्रमन्तर्जलचरो महान् ।
जग्राह चरणे ग्राहः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ १.२३६.१० ॥
तेव्हा त्या पुरुषव्याघ्र कुंतीपुत्र धनंजयाला, पाण्याच्या आत फिरणाऱ्या एका मोठ्या मगरीने पायाला धरले.
1.236.11
स तमादाय कौन्तेयो विस्फुरन्तं जलेचरम् ।
उदतिष्ठन्महाबाहुर्बलेन बलिनां वरः ॥ १.२३६.११ ॥
तडफडणाऱ्या त्या जलचराला उचलून, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेला तो महाबाहू कौंतेय आपल्या बळाने उभा राहिला.
1.236.12
उत्कृष्ट एव ग्राहस्तु सोऽर्जुनेन यशस्विना ।
बभूव नारी कल्याणी सर्वाभरणभूषइता ॥ १.२३६.१२ ॥
यशस्वी अर्जुनाने ओढून काढलेली ती मगर खरोखर सर्व अलंकारांनी सजलेली एक कल्याणी स्त्री झाली.
1.236.13
दीप्यमाना श्रिया राजन्दिव्यरूपा मनोरमा ।
तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ १.२३६.१३ ॥
हे राजा, तेजाने झळकणाऱ्या, दिव्य रूपाच्या आणि मनोहर अशा त्या स्त्रीला पाहून, त्या महान अद्भुत दृश्याकडे पाहून कुंतीपुत्र धनंजय (अर्जुन).
1.236.14
तां स्त्रियं परमप्रीत इदं वचनमब्रवीत् ।
का वै त्वमसि कल्याणिकुतो वाऽसि जलेचरी ॥ १.२३६.१४ ॥
त्या स्त्रीवर अत्यंत प्रसन्न होऊन (अर्जुनाने) हे वचन म्हटले — 'हे कल्याणी, तू कोण आहेस? जलात संचार करणारी तू कुठून आलीस?'
1.236.15
किमर्थं च महत्पापमिदं कृतवती पुरा ।
अप्सराऽस्मि महाबाहो देवारण्यविहारिणी ॥ १.२३६.१५ ॥
'कोणत्या कारणाने तू पूर्वी हे महापाप केलेस?' (ती म्हणाली) 'हे महाबाहू, मी देवारण्यांमध्ये विहार करणारी अप्सरा आहे.'
1.236.16
इष्टा धनपतेर्नित्यं वर्गा नाम महाबल ।
मम सख्यश्चतस्रोऽन्याः सर्वाः कामगमाः शुभाः ॥ १.२३६.१६ ॥
'हे महाबला, धनपती (कुबेर)ची नित्य प्रिय असलेली मी 'वर्गा' नावाची आहे. माझ्या इतर चार सख्या आहेत, त्या सर्व इच्छेनुसार संचार करणाऱ्या आणि शुभ आहेत.'
1.236.17
ताभिः सार्धं प्रयाताऽस्मि लोकपालनिवेशनम् ।
ततः पश्यामहे सर्वा ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥ १.२३६.१७ ॥
'त्यांच्यासह मी लोकपालांच्या निवासस्थानी गेले. तेथे आम्ही सर्वांनी कठोर व्रत पाळणाऱ्या एका ब्राह्मणाला पाहिले.'
1.236.18
रूपवन्तमधीयानमेकमेकान्तचारिणम् ।
तस्यैव तपसा राजंस्तद्वयं तेजसा वृतम् ॥ १.२३६.१८ ॥
'तो रूपवान होता, एकटाच अध्ययन करत एकान्तात संचार करत होता. हे राजा, त्याच्याच तपाच्या बळाने आम्ही दोघीही त्याच्या तेजाने वेढल्या गेलो होतो.'
1.236.19
आदित्य इव तं देशं इत्वं सर्व व्यकाशयत् ।
तस्य दृष्ट्वा तपस्तादृग्रूपचाद्भुतमुत्तमम् ॥ १.२३६.१९ ॥
सूर्याप्रमाणे त्याने तो सर्व प्रदेश प्रकाशित केला. त्याची अशी तपश्चर्या आणि असे रूप पाहून, अद्भुत आणि उत्तम.
1.236.20
अवतीर्णाः स्म तं देशं तपोविघ्नचिकीर्षया ।
अहं च सौरभेयी च समीची बुद्बुदा लता ॥ १.२३६.२० ॥
तपश्चर्येत विघ्न आणण्याच्या इच्छेने आम्ही त्या प्रदेशात उतरलो. मी, सौरभेयी, समीची, बुद्बुदा आणि लता.
1.236.21
यौगपद्येन तं विप्रमभ्यगच्छाम भारत ।
गायन्त्योऽथहसन्त्यश्च लोभयित्वा च तं द्विजं ॥ १.२३६.२१ ॥
हे भारता, आम्ही सर्वजणी एकाच वेळी त्या ब्राह्मणाजवळ गेलो. गात आणि हसत, त्या द्विजाला मोह पाडत.
1.236.22
स च नास्मासु कृतवान्मनो वीर कथंचन ।
नाकम्पत महातेजाः स्थितस्तपसि निर्मले ॥ १.२३६.२२ ॥
हे वीरा, त्याने आमच्याकडे कोणत्याही प्रकारे मन लावले नाही. महातेजस्वी तो निर्मल तपश्चर्येत स्थिर राहिला आणि डगमगला नाही.
1.236.23
सोऽशपत्कुपितोऽस्मांस्तु ब्राह्मणः क्षत्रियर्षभ ।
ग्राहभूता जले यूयं चरिष्यथ शतं समाः ॥ १.२३६.२३ ॥
हे क्षत्रियश्रेष्ठा, त्या ब्राह्मणाने क्रोधित होऊन आम्हाला शाप दिला: तुम्ही पाण्यात मगरी होऊन शंभर वर्षे फिराल.