Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.239

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.239.1

ततः कतिपयाहस्य तस्मिन्रैवतके गिरौ ।
वृष्ण्यन्धकानामभवदुत्सवो नृपसत्तम ॥ १.२३९.१ ॥

ਫਿਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਰੈਵਤਕ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦਾ ਉਤਸਵ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।

1.239.2

तत्र दानं ददुर्वीरा ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः ।
भोजवृष्ण्यन्धकाश्चैव महे तस्य गिरेस्तदा ॥ १.२३९.२ ॥

ਉੱਥੇ ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਭੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ।

1.239.3

प्रसादै रत्नचित्रैश्च गिरेस्तस्य समन्ततः ।
स देशः शोभितो राजन्कल्पवृक्षैश्च सर्वशः ॥ १.२३९.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਰਤਨ-ਚਿੱਤਰਿਤ ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।

1.239.4

वादित्राणि च तत्रान्ये वादकाः समवादयन् ।
ननृतुर्नर्तकाश्चैव जगुर्गेयानि गायनाः ॥ १.२३९.४ ॥

ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਵਾਦਕਾਂ ਨੇ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਏ, ਨਰਤਕਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗਾਉਣ ਯੋਗ ਗੀਤ ਗਾਏ।

1.239.5

अलङ्कृताः कुमाराश्च वृष्णीनां सुमहौजसाम् ।
यानैर्हाटकचित्रैश्च चञ्चूर्यन्ते स्म सर्वशः ॥ १.२३९.५ ॥

ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਰੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

1.239.6

पौराश्च पादचारेण यानैरुच्चावचैस्तथा ।
सदाराः सानुयात्राश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १.२३९.६ ॥

ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਵੀ ਪੈਦਲ ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ।

1.239.7

ततो हलधरः क्षीबो रेवतीसहितः प्रभुः ।
अनुगम्यमानो गन्धर्वैरचरत्रत्र भारत ॥ १.२३९.७ ॥

ਤਦ ਹਲਧਰ ਬਲਰਾਮ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਰੇਵਤੀ ਸਮੇਤ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਸਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇੱਥੇ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੇ।

1.239.8

तथैव राजा वृष्णीनामुग्रसेनः प्रतापवान् ।
अनुगीयमानो गन्धर्वैः स्त्रीसहस्रसहायवान् ॥ १.२३९.८ ॥

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਜਾ ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ ਸੀ।

1.239.9

रौक्मिणेयश्च साम्बश्च क्षीबौ समरदुर्मदौ ।
दिव्यमाल्याम्बरधरौ विजह्वातेऽमराविव ॥ १.२३९.९ ॥

ਰੁਕਮਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਂਬ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਗਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

1.239.10

अक्रूरः सारणश्चैव गदो बभ्रुर्विदूरथः ।
निशठश्चारुदेष्णश्च पृथुर्विपृथुरेव च ॥ १.२३९.१० ॥

ਅਕ੍ਰੂਰ, ਸਾਰਣ, ਗਦ, ਬਭ੍ਰੂ, ਵਿਦੂਰਥ, ਨਿਸ਼ਠ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਅਤੇ ਵਿਪ੍ਰਿਥੂ ਵੀ।

1.239.11

सत्यकः सात्यकिश्चैव भङ्गकारमहारवौ ।
हार्दिक्य उद्धवश्चैव ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥ १.२३९.११ ॥

ਸਤਯਕ ਅਤੇ ਸਾਤਯਕੀ, ਭੰਗਕਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਵ, ਹਾਰਦਿਕਯ ਅਤੇ ਉੱਧਵ ਵੀ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ।

1.239.12

एते परिवृताः स्त्रीभिर्गन्धर्वैश्च पृथक्पृथक् ।
तमुत्सवं रैवतके शोभयाञ्चक्रिरे तदा ॥ १.२३९.१२ ॥

ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤਦ ਰੈਵਤਕ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਉਸ ਉਤਸਵ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।

1.239.13

वासदेवो ययौ तत्र सह स्त्रीभिर्मुदान्वितः ।
दत्त्वा दानं द्विजातिभ्यः परिव्राजमपश्यत ॥ १.२३९.१३ ॥

ਵਾਸੁਦੇਵ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਗਏ। ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

1.239.14

चित्रकौतूहले तस्मिन्वर्तमाने महाद्भुते ।
वासुदेवश्च पार्थश्च सहितौ परिजग्मतुः ॥ १.२३९.१४ ॥

ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਉਤਸਵ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਘੁੰਮੇ।

1.239.15

तत्र चङ्क्रममाणौ तौ वसुदेवसुतां शुभाम् ।
अलङ्कृतां सखीमध्ये भद्रां ददृशतुस्तदा ॥ १.२३९.१५ ॥

ਉੱਥੇ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰ ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਧੀ ਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

1.239.16

दृष्ट्वैव तामर्जुनस्य कन्दर्पः समजायत ।
तं तदैकाग्रमनसं कृष्णः पार्थमलक्षयत् ॥ १.२३९.१६ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮ ਜਾਗ ਪਿਆ। ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

1.239.17

अब्रवीत्पुरुषव्याघ्रः प्रसहन्निव भारत ।
वनेचरस्य किमिदं कामेनालोड्यते मनः ॥ १.२३९.१७ ॥

ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਾਸਾ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਬੋਲੇ: "ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਸ ਵਨਚਰ ਦਾ ਮਨ ਕਾਮ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਹਿੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ?"

1.239.18

ममैषा भगिनी पार्थ सारणस्य सहोदरी ।
सुभद्रा नाम भद्रं ते पितुर्मे दयिता सुता।
यदि ते वर्तते बुद्धिर्वक्ष्यामि पितरं स्वयम् ॥ १.२३९.१८ ॥

"ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਸਾਰਣ (ਬਲਰਾਮ) ਦੀ ਸਕੀ ਭੈਣ, ਨਾਮ ਸੁਭਦ੍ਰਾ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਇਸ ਵੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਦ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।"

1.239.19

दुहिता वसुदेवस्य वासुदेवस्य च स्वसा ।
रूपेण चैषा संपन्ना कमिवैषा न मोहयेत् ॥ १.२३९.१९ ॥

ਇਹ ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ; ਰੂਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ?

1.239.20

कृतमेव तु कल्याणं सर्वं मम भवेद्ध्रुवम् ।
यदि स्यान्मम वार्ष्णेयी महिषीयं स्वसा तव ॥ १.२३९.२० ॥

ਜੇ ਇਹ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯੀ ਮੇਰੀ ਮਹਿਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਕਲਿਆਣ ਯਕੀਨਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸਮਝ।

1.239.21

प्राप्तौ तु क उपायः स्यात्तं व्रवीहि जनार्दन ।
आस्थास्यामि तदा सर्वं यदि शक्यं नरेण तत् ॥ १.२३९.२१ ॥

ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਉਪਾਅ ਹੋਵੇਗਾ? ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਉਹ ਦੱਸੋ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਅਪਣਾਵਾਂਗਾ।

1.239.22

स्वयं वरः क्षत्रियाणां विवाहः पुरुषर्षभ ।
स च संशयितः पार्थ स्वभावस्यानिमित्ततः ॥ १.२३९.२२ ॥

ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਸ਼ਭ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਵੈਂਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਅਣਜਾਣੇ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ।

1.239.23

प्रसह्य हरणं चापि क्षत्रियाणां प्रशस्यते ।
विवाहहेतुः शूराणामिति धर्मविदो विदुः ॥ १.२३९.२३ ॥

ਖੱਤਰੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਰਨਾ ਵੀ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਮਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

1.239.24

स त्वमर्जुन कल्याणीं प्रसह्य भगिनीं मम ।
यतिरूपधरस्तं तु यथा कालविपाकता।
हर स्वयंवरे ह्यस्याः को वै वेद चिकीर्षितम् ॥ १.२३९.२४ ॥

ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਤੂੰ ਯਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੱਕਣ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਕਲਿਆਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਰ ਲੈ; ਸਵੈਂਵਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?

1.239.25

ततोऽर्जुनश्च कृष्णश्च विनिश्चित्येतिकृत्यताम् ।
शीघ्रगान्पुरुषानन्प्रेषयामासतुस्तदा ॥ १.२३९.२५ ॥

ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਭੇਜੇ।

1.239.26

धर्मराजाय तत्सर्वमिन्द्रप्रस्थगताय वै ।
श्रुत्वैव च महाबाहुरनुजज्ञे समातृकः ॥ १.२३९.२६ ॥

ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਗਏ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ।

1.239.27

भीमसेनस्तु तच्छ्रुत्वा कृतकृत्यं स्म मन्यते ।
इत्येवं मनुजैरुक्तं कृष्णः श्रुत्वा महामतिः ॥ १.२३९.२७ ॥

ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਸਮਝਿਆ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਮਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸੁਣਿਆ।

1.239.28

अनुज्ञाप्य तदा पार्थं हृदि स्थाप्य चिकीर्षितम् ।
इत्येवं मनुजैः सार्धं द्वारकां समुपेयिवान् ॥ १.२३९.२८ ॥

ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗਏ।