ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.24.1
सौतिरुवाच ।
स श्रुत्वाऽथात्मनो देहं सुपर्णः प्रेक्ष्य च स्वयम्।
शरीरप्रतिसंहारमात्मनः संप्रचक्रमे ॥ १.२४.१ ॥
ସୌତି କହିଲେ। ତା’ପରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ଦେହ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ଓ ନିଜେ ତାହା ଦେଖି ନିଜ ଶରୀର ସଙ୍କୋଚନ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
1.24.2
न मे सर्वाणि भूतानि विभियुर्देहदर्शनात् ।
भीमरूपात्समुद्विग्रास्तस्मात्तेजस्तु संहरे ॥ १.२४.२ ॥
ମୋ ଦେହ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ ନାହିଁ। ମୋ ଭୟଙ୍କର ରୂପରୁ ସେମାନେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଲେ; ତେଣୁ ମୁଁ ମୋ ତେଜ ସଂହାର କରିବି।
1.24.3
सौतिरुवाच ।
ततः कामगमः पक्षी कामवीर्यो विहंगमः।
अरुणं चात्मनः पृष्ठमारोप्य स पितुर्गृहात् ॥ १.२४.३ ॥
ସୌତି କହିଲେ। ତା’ପରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନକାରୀ, ଇଚ୍ଛାବଳ ବିଶିଷ୍ଟ ସେ ପକ୍ଷୀ ଅରୁଣଙ୍କୁ ନିଜ ପିଠିରେ ବସାଇ ପିତାଙ୍କ ଗୃହରୁ ବାହାରିଲା।
1.24.4
मातुरन्तिकमागच्छत्परं तीरं महोदधेः ।
तत्रारुणश्च निक्षिप्तो पुरोदेशे महाद्युतेः ॥ १.२४.४ ॥
ସେ ମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା; ମହାସାଗରର ଅପର କୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ସେଠାରେ ମହାଦ୍ୟୁତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ଅରୁଣଙ୍କୁ ଓହ୍ଲାଇ ଦିଆଗଲା।
1.24.5
सूर्यस्तेजोभिरत्युग्रैर्लोकान्दग्धुमना यदा ।
रुरुरुवाच।
किमर्थं भगवान्सूर्यो लोकान्दग्धुमनास्तदा ॥ १.२४.५ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅତି ଉଗ୍ର ତେଜରେ ଲୋକ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ମନସ୍ଥ କଲାବେଳେ ରୁରୁ କହିଲେ: ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ କେଉଁ କାରଣରୁ ଲୋକ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ?
1.24.6
किमस्तापहृतं देवैर्येनमं मन्युराविशत् ।
प्रमतिरुवाच।
चन्द्रार्काभ्यां यदा राहुराख्यातो ह्यमृतं पिबन् ॥ १.२४.६ ॥
ଦେବତାମାନେ କେଉଁ ଅମୃତ ହରଣ କଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ) କ୍ରୋଧ ଆବୃତ କଲା? ପ୍ରମତି କହିଲେ: ଅମୃତ ପାନ କରୁଥିବା ରାହୁଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଚିହ୍ନଟ କଲେ।
1.24.7
वैरानुबन्धं कृतवांश्चन्द्रादित्यौ तदाऽनघ ।
बाध्यमानं ग्रहेणाथ ह्यादित्यं मन्युराविशत् ॥ १.२४.७ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସେତେବେଳେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ଶତ୍ରୁତା ସ୍ଥାପନ କଲା। ଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରବେଶ କଲା।
1.24.8
सुरार्थाय समुत्पन्नो रोषो राहोस्तु मां प्रति ।
बह्वनर्थकरं पापमेकोऽहं समवाप्नुयाम् ॥ १.२४.८ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ରାହୁଙ୍କ କ୍ରୋଧ ମୋ ପ୍ରତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ବହୁ ଅନର୍ଥ କରୁଥିବା ପାପ ମୁଁ ଏକା ପାଇବି।
1.24.9
सहाय एव कार्येषु न च कृच्छ्रेषु दृश्यते ।
पश्यन्ति ग्रस्यमानं मां सहन्ते वै दिवौकसः ॥ १.२४.९ ॥
କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହାୟକ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସଙ୍କଟରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ମୋତେ ଗ୍ରାସ କରାଯାଉଥିବା ଦେଖି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ତାହା ସହନ୍ତି।
1.24.10
तस्माल्लोकविनाशार्थं ह्यवतिष्ठे न संशयः ।
एवं कृतमतिः सूर्यो ह्यस्तमभ्यगमद्गिरिम् ॥ १.२४.१० ॥
ତେଣୁ ଲୋକଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୃଢ଼ ରହିବି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏମିତି ସଂକଳ୍ପ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତଗିରି ଆଡ଼କୁ ଗଲା।
1.24.11
तस्माल्लोकविनाशाय संतापयत भास्करः ।
ततो देवानुपागम्य प्रोचुरेवं महर्षयः ॥ १.२४.११ ॥
ତେଣୁ ଲୋକଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସନ୍ତପ୍ତ କର। ତା'ପରେ ମହର୍ଷିମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଏପରି କହିଲେ।
1.24.12
आद्यार्धरात्रसमये सर्वलोकभयावहः ।
उत्पत्स्यते महान्दाहस्त्रैलोक्यस्य विनाशनः ॥ १.२४.१२ ॥
ପ୍ରଥମ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ସମୟରେ ସର୍ବଲୋକକୁ ଭୟ ଦେବା, ତ୍ରିଲୋକର ବିନାଶକାରୀ ମହା ଦାହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।
1.24.13
ततो देवाः सर्षिगणा उपगम्य पितामहम् ।
अब्रुवन्किमिवेहाद्य महद्दाहकृतं भयम् ॥ १.२४.१३ ॥
ତା'ପରେ ଦେବତାମାନେ ଋଷିଗଣଙ୍କ ସହିତ ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ, "ଆଜି ଏଠାରେ ମହାଦାହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏ ଭୟ କିପରି?"
1.24.14
न तावद्दृश्यते सूर्यः क्षयोऽयं प्रतिभाति च ।
उदिते भगवन्भानौ कथनेतद्भविष्यति ॥ १.२४.१४ ॥
"ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ଏହି ବିନାଶ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି। ହେ ଭଗବନ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ଏହା କିପରି ହେବ?"
1.24.15
एष लोकविनाशाय रविरुद्यन्तुमुद्यतः ।
दृश्यन्नेव हि लोकान्स भस्मराशीकरिष्यति ॥ १.२४.१५ ॥
"ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକବିନାଶ ପାଇଁ ଉଦୟ ହେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବାମାତ୍ରେ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭସ୍ମର ରାଶି କରିଦେବେ।"
1.24.16
तस्य प्रतिविधानं च विहितं पूर्वमेव हि ।
कश्यपस्य सुतो धीमानरुणेत्यभिविश्रुतः ॥ १.२४.१६ ॥
"ତାର ପ୍ରତିକାର ପୂର୍ବରୁ ବିହିତ ହୋଇସାରିଛି। କଶ୍ୟପଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ର, ଅରୁଣ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାହାର ଉପାୟ।"
1.24.17
महाकायो महातेजाः स स्थास्यति पुरो रवेः ।
करिष्यति च सारथ्यं तेजश्चास्य हरिष्यति ॥ १.२४.१७ ॥
"ମହାକାୟ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହେବେ, ସାରଥ୍ୟ କରିବେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ତେଜ ହରଣ କରିବେ।"
1.24.18
लोकानां स्वस्ति चैवं स्यादृषीणां च दिवौकसाम् ।
प्रमतिरुवाच।
ततः पितामहाज्ञातः सर्वं चक्रे तदाऽरुणः ॥ १.२४.१८ ॥
"ଏହିପରି ଲୋକ, ଋଷି ଓ ଦେବତାଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ।" ପ୍ରମତି କହିଲେ। ତା'ପରେ ପିତାମହଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅରୁଣ ସବୁ କଲେ।
1.24.19
उदितश्चैव सविता ह्यरुणेन समावृतः ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्सूर्यं मन्युराविशत् ॥ १.२४.१९ ॥
ସବିତା ଉଦିତ ହେଲେ; ସେ ଅରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ୟୁ କିପରି ପ୍ରବେଶ କଲା, ଏ ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି।
1.24.20
अरुणश्च यथैवास्य सारथ्यमकरोत्प्रभुः ।
भूय एवापरं प्रश्नं शृणु पूर्वमुदाहृतम् ॥ १.२४.२० ॥
ପ୍ରଭୁ ଅରୁଣ ଯେପରି ଏହାର ସାରଥ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେପରି। ଏବେ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣ।