มหาภารตะ · อัธยายะ 1.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.24.1
सौतिरुवाच ।
स श्रुत्वाऽथात्मनो देहं सुपर्णः प्रेक्ष्य च स्वयम्।
शरीरप्रतिसंहारमात्मनः संप्रचक्रमे ॥ १.२४.१ ॥
เสาติกล่าวว่า ครั้นสุปรรณได้ฟังเรื่องร่างกายของตนและได้เห็นด้วยตนเองแล้ว ก็เริ่มหดร่างกายของตนลง
1.24.2
न मे सर्वाणि भूतानि विभियुर्देहदर्शनात् ।
भीमरूपात्समुद्विग्रास्तस्मात्तेजस्तु संहरे ॥ १.२४.२ ॥
สุปรรณกล่าวว่า สรรพสัตว์มิได้หวาดกลัวเมื่อเห็นร่างของเรา แต่ด้วยรูปร่างอันน่าสะพรึงของเรา ข้าจะหดรัศมีของข้าลงเสีย
1.24.3
सौतिरुवाच ।
ततः कामगमः पक्षी कामवीर्यो विहंगमः।
अरुणं चात्मनः पृष्ठमारोप्य स पितुर्गृहात् ॥ १.२४.३ ॥
เสาติกล่าวว่า ครั้นนั้น นกนั้นผู้ไปได้ตามใจและมีกำลังได้ตามใจ ได้แบกอรุณไว้บนหลังแล้วออกจากเรือนของบิดา
1.24.4
मातुरन्तिकमागच्छत्परं तीरं महोदधेः ।
तत्रारुणश्च निक्षिप्तो पुरोदेशे महाद्युतेः ॥ १.२४.४ ॥
มันไปยังที่อยู่ของมารดา และไปถึงฝั่งอีกด้านของมหาสมุทร ที่นั่นอรุณถูกวางลงเบื้องหน้าผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ยิ่ง
1.24.5
सूर्यस्तेजोभिरत्युग्रैर्लोकान्दग्धुमना यदा ।
रुरुरुवाच।
किमर्थं भगवान्सूर्यो लोकान्दग्धुमनास्तदा ॥ १.२४.५ ॥
เมื่อพระอาทิตย์ปรารถนาจะเผาโลกทั้งหลายด้วยรัศมีอันร้อนแรงยิ่ง รุรุกล่าวว่า เพราะเหตุใดพระผู้เป็นเจ้าพระอาทิตย์จึงปรารถนาจะเผาโลกทั้งหลายในครั้งนั้น
1.24.6
किमस्तापहृतं देवैर्येनमं मन्युराविशत् ।
प्रमतिरुवाच।
चन्द्रार्काभ्यां यदा राहुराख्यातो ह्यमृतं पिबन् ॥ १.२४.६ ॥
เทวดาได้ขโมยอมฤตอะไรไป จึงทำให้ความโกรธเข้าสิงพระอาทิตย์ ประมติกล่าวว่า เมื่อราหูผู้กำลังดื่มอมฤตถูกเรียกชื่อโดยพระจันทร์และพระอาทิตย์
1.24.7
वैरानुबन्धं कृतवांश्चन्द्रादित्यौ तदाऽनघ ।
बाध्यमानं ग्रहेणाथ ह्यादित्यं मन्युराविशत् ॥ १.२४.७ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป ครั้งนั้นราหูได้ก่อความเป็นศัตรูกับพระจันทร์และพระอาทิตย์ ความโกรธจึงเข้าสิงพระอาทิตย์ผู้ถูกอสูรผู้คว้าจับรังควาน
1.24.8
सुरार्थाय समुत्पन्नो रोषो राहोस्तु मां प्रति ।
बह्वनर्थकरं पापमेकोऽहं समवाप्नुयाम् ॥ १.२४.८ ॥
ความโกรธของราหูที่มีต่อข้าพเจ้าเกิดขึ้นเพื่อประโยชน์ของเทวดา ข้าพเจ้าผู้เดียวจะต้องได้รับความชั่วร้ายที่ก่อความเสียหายมากนี้
1.24.9
सहाय एव कार्येषु न च कृच्छ्रेषु दृश्यते ।
पश्यन्ति ग्रस्यमानं मां सहन्ते वै दिवौकसः ॥ १.२४.९ ॥
ผู้ช่วยเหลือปรากฏให้เห็นในกิจการทั้งหลาย แต่ไม่ปรากฏในเวลาลำบาก เมื่อเห็นข้าพเจ้าถูกคว้าจับ ชาวสวรรค์ก็ยังทนดูอยู่ได้
1.24.10
तस्माल्लोकविनाशार्थं ह्यवतिष्ठे न संशयः ।
एवं कृतमतिः सूर्यो ह्यस्तमभ्यगमद्गिरिम् ॥ १.२४.१० ॥
เพราะเหตุนั้น เพื่อความพินาศของโลกทั้งหลาย ข้าพเจ้าจะยืนหยัดอยู่อย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัย เมื่อพระอาทิตย์ตั้งใจเช่นนั้นแล้ว ก็เสด็จไปยังภูเขาทางทิศตะวันตก
1.24.11
तस्माल्लोकविनाशाय संतापयत भास्करः ।
ततो देवानुपागम्य प्रोचुरेवं महर्षयः ॥ १.२४.११ ॥
เพราะเหตุนั้น เพื่อให้โลกทั้งหลายพินาศ ท่านทั้งหลายจงทำให้พระอาทิตย์แผดความร้อน ครั้นนั้น มหาฤๅษีทั้งหลายจึงเข้าไปหาเทวดาและกล่าวดังนี้
1.24.12
आद्यार्धरात्रसमये सर्वलोकभयावहः ।
उत्पत्स्यते महान्दाहस्त्रैलोक्यस्य विनाशनः ॥ १.२४.१२ ॥
ในเวลาเที่ยงคืนยามแรก ความร้อนครั้งใหญ่ที่นำความหวาดกลัวมาสู่โลกทั้งปวงจะเกิดขึ้น และจะทำลายไตรโลก
1.24.13
ततो देवाः सर्षिगणा उपगम्य पितामहम् ।
अब्रुवन्किमिवेहाद्य महद्दाहकृतं भयम् ॥ १.२४.१३ ॥
ครั้นนั้น เทวดาพร้อมด้วยหมู่ฤๅษีได้เข้าไปหาพระปิตามหะ แล้วกล่าวว่า "ความหวาดกลัวอันยิ่งใหญ่ที่เกิดจากความร้อนที่เกิดขึ้นในวันนี้คืออะไร"
1.24.14
न तावद्दृश्यते सूर्यः क्षयोऽयं प्रतिभाति च ।
उदिते भगवन्भानौ कथनेतद्भविष्यति ॥ १.२४.१४ ॥
"ยังมิได้เห็นพระอาทิตย์ แต่ความพินาศนี้ปรากฏอยู่ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เมื่อพระอาทิตย์ขึ้นแล้ว เรื่องนี้จะเป็นอย่างไร"
1.24.15
एष लोकविनाशाय रविरुद्यन्तुमुद्यतः ।
दृश्यन्नेव हि लोकान्स भस्मराशीकरिष्यति ॥ १.२४.१५ ॥
"พระอาทิตย์นี้กำลังจะขึ้นเพื่อความพินาศของโลกทั้งหลาย เมื่อปรากฏให้เห็นแล้ว ท่านจะทำให้โลกทั้งหลายกลายเป็นกองขี้เถ้าทันที"
1.24.16
तस्य प्रतिविधानं च विहितं पूर्वमेव हि ।
कश्यपस्य सुतो धीमानरुणेत्यभिविश्रुतः ॥ १.२४.१६ ॥
"วิธีแก้ไขได้ถูกกำหนดไว้ล่วงหน้าแล้วจริง ๆ คือบุตรผู้ฉลาดของกัศยปะ ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังว่าอรุณ"
1.24.17
महाकायो महातेजाः स स्थास्यति पुरो रवेः ।
करिष्यति च सारथ्यं तेजश्चास्य हरिष्यति ॥ १.२४.१७ ॥
"เขาจะมีร่างกายใหญ่โต มีรัศมีมาก จะยืนอยู่เบื้องหน้าพระอาทิตย์ จะทำหน้าที่เป็นสารถีให้ และจะแย่งรัศมีของพระอาทิตย์ไป"
1.24.18
लोकानां स्वस्ति चैवं स्यादृषीणां च दिवौकसाम् ।
प्रमतिरुवाच।
ततः पितामहाज्ञातः सर्वं चक्रे तदाऽरुणः ॥ १.२४.१८ ॥
"ขอให้โลกทั้งหลาย ฤๅษี และชาวสวรรค์ได้รับความสวัสดีเช่นนั้นเถิด" ประมติกล่าว ครั้นนั้น อรุณตามคำสั่งของพระปิตามหะ ก็ทำทุกสิ่งนั้น
1.24.19
उदितश्चैव सविता ह्यरुणेन समावृतः ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्सूर्यं मन्युराविशत् ॥ १.२४.१९ ॥
พระสวิตฤก็ขึ้นมาถูกอรุณห่อหุ้มไว้ เรื่องทั้งหมดนี้ได้เล่าให้ท่านฟังแล้ว คือความโกรธเข้าสิงพระอาทิตย์อย่างไร
1.24.20
अरुणश्च यथैवास्य सारथ्यमकरोत्प्रभुः ।
भूय एवापरं प्रश्नं शृणु पूर्वमुदाहृतम् ॥ १.२४.२० ॥
และอรุณผู้เป็นเจ้าได้ทำหน้าที่เป็นสารถีของพระอาทิตย์อย่างไร ตอนนี้จงฟังคำถามอีกข้อหนึ่งที่ได้กล่าวไว้ก่อนแล้ว