మహాభారతం · అధ్యాయం 1.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.24.1
सौतिरुवाच ।
स श्रुत्वाऽथात्मनो देहं सुपर्णः प्रेक्ष्य च स्वयम्।
शरीरप्रतिसंहारमात्मनः संप्रचक्रमे ॥ १.२४.१ ॥
సౌతి చెప్పెను. అప్పుడు సుపర్ణుడు తన శరీరాన్ని గురించి విని, తానే దానిని చూసి, తన శరీరాన్ని ఉపసంహరించడం ప్రారంభించెను.
1.24.2
न मे सर्वाणि भूतानि विभियुर्देहदर्शनात् ।
भीमरूपात्समुद्विग्रास्तस्मात्तेजस्तु संहरे ॥ १.२४.२ ॥
నా దేహాన్ని చూసి సమస్త ప్రాణులు భయపడలేదు. నా భీకర రూపం వల్ల అవి కలత చెందాయి; కాబట్టి నేను నా తేజస్సును ఉపసంహరిస్తాను.
1.24.3
सौतिरुवाच ।
ततः कामगमः पक्षी कामवीर्यो विहंगमः।
अरुणं चात्मनः पृष्ठमारोप्य स पितुर्गृहात् ॥ १.२४.३ ॥
సౌతి చెప్పెను. అప్పుడు ఇష్టానుసారం సంచరించే, ఇష్టానుసారం బలం కలిగిన ఆ పక్షి అరుణుని తన వీపుపై ఎక్కించుకుని తండ్రి ఇంటి నుండి బయలుదేరెను.
1.24.4
मातुरन्तिकमागच्छत्परं तीरं महोदधेः ।
तत्रारुणश्च निक्षिप्तो पुरोदेशे महाद्युतेः ॥ १.२४.४ ॥
అతడు తల్లి సమీపానికి వెళ్ళెను; మహాసముద్రపు అవతలి తీరానికి చేరెను. అక్కడ మహాతేజస్వి ముందు భాగంలో అరుణుడు దించబడెను.
1.24.5
सूर्यस्तेजोभिरत्युग्रैर्लोकान्दग्धुमना यदा ।
रुरुरुवाच।
किमर्थं भगवान्सूर्यो लोकान्दग्धुमनास्तदा ॥ १.२४.५ ॥
సూర్యుడు అత్యంత ఉగ్రమైన తేజస్సులతో లోకాలను దహించాలని తలచినప్పుడు, రురుడు అన్నాడు: ఆ సమయంలో భగవంతుడైన సూర్యుడు ఏ కారణంగా లోకాలను దహించదలిచాడు?
1.24.6
किमस्तापहृतं देवैर्येनमं मन्युराविशत् ।
प्रमतिरुवाच।
चन्द्रार्काभ्यां यदा राहुराख्यातो ह्यमृतं पिबन् ॥ १.२४.६ ॥
దేవతలు ఏ అమృతాన్ని అపహరించారు, దాని వల్ల అతనికి (సూర్యునికి) కోపం ఆవహించింది? ప్రమతి అన్నాడు: అమృతం త్రాగుతున్న రాహువును చంద్రుడు, సూర్యుడు ఇద్దరూ పేర్కొన్నప్పుడు.
1.24.7
वैरानुबन्धं कृतवांश्चन्द्रादित्यौ तदाऽनघ ।
बाध्यमानं ग्रहेणाथ ह्यादित्यं मन्युराविशत् ॥ १.२४.७ ॥
ఓ నిష్కల్మషుడా, అప్పుడు అతడు చంద్రుడు, సూర్యులతో వైరం పెంచుకున్నాడు. గ్రహంచే బాధింపబడిన సూర్యునిపై కోపం ప్రవేశించింది.
1.24.8
सुरार्थाय समुत्पन्नो रोषो राहोस्तु मां प्रति ।
बह्वनर्थकरं पापमेकोऽहं समवाप्नुयाम् ॥ १.२४.८ ॥
దేవతల మేలు కోసం రాహువు కోపం నాపై కలిగింది. ఎంతో అనర్థం కలిగించే పాపాన్ని నేనొక్కడినే పొందుతాను.
1.24.9
सहाय एव कार्येषु न च कृच्छ्रेषु दृश्यते ।
पश्यन्ति ग्रस्यमानं मां सहन्ते वै दिवौकसः ॥ १.२४.९ ॥
పనులలో సహాయకులు కనిపిస్తారు కాని కష్టాలలో కనిపించరు. నన్ను గ్రసించబడుతున్నది చూస్తూ స్వర్గవాసులు దానిని సహిస్తారు.
1.24.10
तस्माल्लोकविनाशार्थं ह्यवतिष्ठे न संशयः ।
एवं कृतमतिः सूर्यो ह्यस्तमभ्यगमद्गिरिम् ॥ १.२४.१० ॥
అందువల్ల లోకాల వినాశం కోసం నేను నిశ్చయంగా నిలబడతాను, సందేహం లేదు. ఇలా నిశ్చయించుకున్న సూర్యుడు అస్తగిరి వైపు వెళ్ళాడు.
1.24.11
तस्माल्लोकविनाशाय संतापयत भास्करः ।
ततो देवानुपागम्य प्रोचुरेवं महर्षयः ॥ १.२४.११ ॥
అందువల్ల లోకాల వినాశం కోసం సూర్యుడిని బాధించండి. అప్పుడు మహర్షులు దేవతల వద్దకు వచ్చి ఇలా అన్నారు.
1.24.12
आद्यार्धरात्रसमये सर्वलोकभयावहः ।
उत्पत्स्यते महान्दाहस्त्रैलोक्यस्य विनाशनः ॥ १.२४.१२ ॥
మొదటి అర్ధరాత్రి సమయంలో, సర్వలోకాలకు భయం కలిగించే, త్రిలోకాలను నాశనం చేసే మహా దహనం పుడుతుంది.
1.24.13
ततो देवाः सर्षिगणा उपगम्य पितामहम् ।
अब्रुवन्किमिवेहाद्य महद्दाहकृतं भयम् ॥ १.२४.१३ ॥
అప్పుడు దేవతలు ఋషిగణాలతో కలిసి పితామహుని వద్దకు వెళ్లి, "ఈరోజు ఇక్కడ మహాదాహం వల్ల కలిగిన ఈ భయం ఏమిటి?" అని అన్నారు.
1.24.14
न तावद्दृश्यते सूर्यः क्षयोऽयं प्रतिभाति च ।
उदिते भगवन्भानौ कथनेतद्भविष्यति ॥ १.२४.१४ ॥
"ఇంకా సూర్యుడు కనిపించడం లేదు, అయినా ఈ వినాశం కనిపిస్తోంది. భగవాన్, సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు ఇది ఎలా జరుగుతుంది?"
1.24.15
एष लोकविनाशाय रविरुद्यन्तुमुद्यतः ।
दृश्यन्नेव हि लोकान्स भस्मराशीकरिष्यति ॥ १.२४.१५ ॥
"ఈ సూర్యుడు లోకాల వినాశనం కోసం ఉదయించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు. కనిపించగానే అతడు లోకాలను భస్మరాశిగా చేస్తాడు."
1.24.16
तस्य प्रतिविधानं च विहितं पूर्वमेव हि ।
कश्यपस्य सुतो धीमानरुणेत्यभिविश्रुतः ॥ १.२४.१६ ॥
"అతనికి ప్రతిక్రియ ముందే విధించబడి ఉంది. కశ్యపుని జ్ఞాని అయిన కుమారుడు, అరుణుడు అనే ప్రసిద్ధుడు, అదే ఉపాయం."
1.24.17
महाकायो महातेजाः स स्थास्यति पुरो रवेः ।
करिष्यति च सारथ्यं तेजश्चास्य हरिष्यति ॥ १.२४.१७ ॥
"మహాకాయుడు, మహాతేజస్వి అయిన అతడు సూర్యుని ముందు నిలబడతాడు, సారథ్యం చేస్తాడు, అతని తేజస్సును హరిస్తాడు."
1.24.18
लोकानां स्वस्ति चैवं स्यादृषीणां च दिवौकसाम् ।
प्रमतिरुवाच।
ततः पितामहाज्ञातः सर्वं चक्रे तदाऽरुणः ॥ १.२४.१८ ॥
"ఈ విధంగా లోకాలకు, ఋషులకు, దివౌకసులకు శుభం కలుగుగాక." అని ప్రమతి అన్నాడు. అప్పుడు పితామహుని ఆజ్ఞ ప్రకారం అరుణుడు అంతా చేశాడు.
1.24.19
उदितश्चैव सविता ह्यरुणेन समावृतः ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्सूर्यं मन्युराविशत् ॥ १.२४.१९ ॥
సవితా ఉదయించెను; అతడు అరుణునిచే ఆవరింపబడెను. సూర్యునిలో మన్యువు ప్రవేశించిన ఈ వృత్తాంతమంతా నీకు చెప్పబడింది.
1.24.20
अरुणश्च यथैवास्य सारथ्यमकरोत्प्रभुः ।
भूय एवापरं प्रश्नं शृणु पूर्वमुदाहृतम् ॥ १.२४.२० ॥
ప్రభువైన అరుణుడు ఇతనికి సారథ్యం చేసినట్లే. ఇప్పుడు మరొక ప్రశ్నను వినుము, ముందు చెప్పబడినది.