ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.242
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.242.1
कुकुरान्धकवृष्णीनामपयानं च पाण्डवः ।
विनिश्चित्य ततः पार्थः सुभद्रामिदमब्रवीत् ॥ १.२४२.१ ॥
ਕੁਕੁਰ, ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਿ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਵਾਨਗੀ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਪਾਰਥ ਨੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.242.2
शृणु भद्रे यथाशास्त्रं हितार्थं मुनिभिः कृतम् ।
विवाहं बहुधा सत्सु वर्णानां धर्मसंयुतम् ॥ १.२४२.२ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਸੁਣ: ਹਿਤ ਲਈ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਧਰਮਯੁਕਤ ਵਿਆਹ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1.242.3
कन्यायास्तु पिता भ्राता माता मातुल एव वा ।
पितुः पिता पितुर्भ्राता दाने तु प्रभुतां गतः ॥ १.२४२.३ ॥
ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਮਾਤਾ, ਮਾਮਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.242.4
महोत्सवं पशुपतेर्द्रष्टुकामः पिता तव ।
अन्तर्द्वीपं गतो भद्रे पुत्रैः पौत्रैः सबान्धवैः ॥ १.२४२.४ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਪਸ਼ੂਪਤੀ ਦਾ ਮਹਾਉਤਸਵ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤਰਦ੍ਵੀਪ ਗਏ ਹਨ।
1.242.5
मम चैव विशालाक्षि विदेशस्था हि बान्धवाः ।
तस्मात्सुभद्रे गान्धर्वो विवाहः पञ्चमः स्मृतः ॥ १.२४२.५ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸੁਭੱਦਰੇ, ਗੰਧਰਵ ਵਿਆਹ ਪੰਜਵਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1.242.6
समागमे तु कन्यायाः क्रियाः प्रोक्ताश्चतुर्विधाः ।
तेषां प्रवृत्तिं साधूनां शृणु माधवि तद्यथा ॥ १.२४२.६ ॥
ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿੱਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਸੁਣ।
1.242.7
वरमाहूय विधिना पित्रा दत्ता तथार्थिने ।
सा पत्नी तु परैरुक्ता सा वश्या तु पतिव्रता ॥ १.२४२.७ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਪਤਨੀ ਅਖਵਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਤੀ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪਤੀਵਰਤਾ ਹੈ।
1.242.8
भृत्यानां भरणार्थाय आत्मनः पोषणाय च ।
दाने गृहीता या नारी सा भार्येति स्मृता बुधैः ॥ १.२४२.८ ॥
ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਔਰਤ, ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਗਿਆਨੀ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਯਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
1.242.9
धर्मतो वरयित्वा तु आनीय स्वं निवेशनम् ।
न्यायेन दत्तातारुण्ये दाराः पितृकृताः स्मृताः ॥ १.२४२.९ ॥
ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਚੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ, ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਵਾਨੀ ਤੱਕ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪਿਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
1.242.10
गान्धर्वेण विवाहेन रागात्पुत्रार्थकारणात् ।
आत्मनाऽनुगृहीता या वश्या सा तु प्रजावती ॥ १.२४२.१० ॥
ਗੰਧਰਵ ਵਿਆਹ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਕਾਰਨ, ਪੁੱਤਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਪ ਅਨੁਗ੍ਰਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨਵਤੀ ਹੈ।
1.242.11
जनयेद्या तु भर्तारं जाया इत्येव नामतः ।
पत्नी भार्या च दाराश्च जाया चेति चतुर्विधाः ॥ १.२४२.११ ॥
ਜੋ ਔਰਤ ਪਤੀ ਲਈ ਸੰਤਾਨ ਜਨਮ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਇਆ ਅਖਵਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਪਤਨੀ, ਭਾਰਯਾ, ਦਾਰਾ ਅਤੇ ਜਾਇਆ—ਇਹ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ।
1.242.12
चतस्र एवाग्निसाक्ष्याः क्रियायुक्ताश्च धर्मतः ।
गान्धर्वस्तु क्रियाहीनो रागादेव प्रवर्तते ॥ १.२४२.१२ ॥
ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਾਖੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਰੀਤਾਂ ਸਹਿਤ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਆਹ ਚਾਰ ਹੀ ਹਨ; ਗੰਧਰਵ ਵਿਆਹ ਰੀਤੀ-ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.242.13
सकामायाः सकामेन निर्मन्त्रो रहसि स्मृतः ।
मयोक्तमक्रियं चापि कर्तव्यं माधवि त्वया ॥ १.२४२.१३ ॥
ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖ ਨਾਲ, ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ (ਵਿਆਹ) ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਧੀ ਦੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
1.242.14
अयनं चैव मासश्च ऋतुः पक्षस्तथा तिथिः ।
करणं च मुहूर्तं च लग्नसंपत्तथैव च ॥ १.२४२.१४ ॥
ਅਯਨ, ਮਹੀਨਾ, ਰੁੱਤ, ਪੱਖ, ਤਿਥੀ, ਕਰਣ, ਮੁਹੂਰਤ ਅਤੇ ਲਗਨ-ਸੰਪਦਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਵਿਚਾਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ)।
1.242.15
विवाहस्य विशालाक्षि प्रशस्तं चोत्तरायणम् ।
वैशाखश्चैव मासानां पक्षाणां शुक्ल एव च ॥ १.२४२.१५ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼ੀ, ਵਿਆਹ ਲਈ ਉੱਤਰਾਇਣ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ; ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਸਾਖ ਅਤੇ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ।
1.242.16
नक्षत्राणां तथा हस्तस्तृतीया च तिथिष्वपि ।
लग्नो हि मकरः श्रेष्ठः करणानां बवस्तथा ॥ १.२४२.१६ ॥
ਨਛੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਸਤ, ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ। ਲਗਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਵ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
1.242.17
मैत्रो मुहूर्तो वैवाह्य आवयोः शुभकर्मणि ।
सर्वसंपदियं भद्रे अद्य रात्रौ भविष्यति ॥ १.२४२.१७ ॥
ਸਾਡੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਲਈ ਵਿਆਹ-ਯੋਗ ਮੈਤਰ ਮੁਹੂਰਤ ਹੈ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਅੱਜ ਰਾਤ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸੰਪਦਾ ਹੋਵੇਗੀ।
1.242.18
भगवानस्तमभ्येति आदित्यस्तपतां वरः ।
रात्रौ विवाहकालोऽयं भविष्यति न संशयः ॥ १.२४२.१८ ॥
ਤਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਗਵਾਨ ਆਦਿਤਯ ਅਸਤ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਹੀ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
1.242.19
नारायणोऽपि सर्वज्ञो नावबुध्येत विश्वकृत् ।
धर्मसङ्कटमापन्ने किं नु कृत्वा सुखं भवेत् ॥ १.२४२.१९ ॥
ਸਰਬਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਕਰਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਵੀ ਧਰਮ-ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਸੁਖ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇ?
1.242.20
मनोभवेन कामेन मोहितं मां प्रलापिनम् ।
प्रतिवाक्यं च मे देवि किं न वक्ष्यसि माधवि ॥ १.२४२.२० ॥
ਮਨੋਭਵ ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵੀ ਮਾਧਵੀ, ਤੂੰ ਉੱਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ?
1.242.21
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा चिन्तयन्ती जनार्दनम् ।
नोवाच किंचिद्वचनं बाष्पदूषितलोचना ॥ १.२४२.२१ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦੀ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲੀ।
1.242.22
रागोन्मादप्रलापी सन्नर्जुनो जयतां वरः ।
चिन्तयामास पितरं प्रविश्य च लतागृहम् ॥ १.२४२.२२ ॥
ਰਾਗ ਦੇ ਉਨਮਾਦ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ, ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਪਿਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰ ਕੇ ਲਤਾਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
1.242.23
चिन्तयानं तु कौन्तेयं मत्वा शच्या शचीपतिः ।
सहितो नारदाद्यैश्च मुनिभिश्च महामनाः ॥ १.२४२.२३ ॥
ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਚੀ ਦਾ ਪਤੀ ਮਹਾਮਨਾ ਇੰਦਰ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਇਆ।
1.242.24
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च चारणैश्चापि गुह्यकैः ।
अरुन्धत्या वसिष्ठेन ह्याजगाम कुशस्थलीम् ॥ १.२४२.२४ ॥
ਗੰਧਰਬਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ ਅਤੇ ਗੁਹਿਆਕਾਂ ਨਾਲ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਸਮੇਤ ਉਹ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਆਇਆ।
1.242.25
चिन्तितं च सुभद्रायाश्चिन्तयित्वा जनार्दनः ।
निद्रयापहृतज्ञानं रौहिणेयं विना तदा ॥ १.२४२.२५ ॥
ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤਦੋਂ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਹਰੇ ਗਏ ਰੌਹਿਣੇਯ (ਬਲਰਾਮ) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।
1.242.26
सहाक्रूरेण शिनिना सत्यकेन गदेन च ।
वसुदेवेन देवक्या आहूकेन च धीमता ॥ १.२४२.२६ ॥
ਅਕ੍ਰੂਰ, ਸ਼ਿਨਿ, ਸਾਤਯਕੀ, ਗਦ, ਵਸੁਦੇਵ, ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਹੁਕ ਨਾਲ।
1.242.27
आजगाम पुरीं रात्रौ द्वारकां स्वजनैर्वृतः ।
पूजयित्वा तु देवेशो नारदादीन्महायशाः ॥ १.२४२.२७ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨਗਰੀ ਆਏ; ਦੇਵੇਸ਼, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ।
1.242.28
कुशलप्रश्नमुक्त्वा तु देवेन्द्रेणाभियाचितः ।
वैवाहिकीं क्रियां कृष्णः स तथेत्येवमुक्तवान् ॥ १.२४२.२८ ॥
ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਦੇਵੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਬਾਰੇ 'ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਿਹਾ।
1.242.29
आहुको वसुदेवश्च सहाक्रूरः ससात्यकिः ।
अभिप्रणम्य शिरसा पाकशासनमब्रुवन्।
देवदेव नमस्तेस्तु लोकनाथ जगत्पते ॥ १.२४२.२९ ॥
ਆਹੁਕ, ਵਸੁਦੇਵ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਲੋਕਨਾਥ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ।
1.242.30
वयं धन्याः स्म सहितैर्बान्धवैः सहिताः प्रभो ।
कृतप्रसादास्तु वयं तव वाक्येन विश्वजित् ॥ १.२४२.३० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਬੰਧੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਧੰਨ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਜੀਤ।
1.242.31
एवमुक्त्वा प्रसाद्यैनं पूजयित्वा प्रयत्नतः ।
महेन्द्रशासनात्सर्वे सहिता ऋषिभिस्तदा ॥ १.२४२.३१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਯਤਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਤਦੋਂ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲ ਕੇ।
1.242.32
विवाहं कारयामासुः शक्रपुत्रस्य शास्त्रतः ।
अरुन्धती शची देवी रुग्मिणी देवकी तथा ॥ १.२४२.३२ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਦੇਵੀ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਸ਼ਚੀ, ਰੁਕਮਿਣੀ, ਦੇਵਕੀ ਵੀ।
1.242.33
दिव्यस्त्रीभिश्च सहिताः सुभद्रायाः शुभाः क्रियाः ।
अर्जुनेऽपि तथा सर्वाः क्रिया भद्राः प्रयोजयन् ॥ १.२४२.३३ ॥
ਦੇਵ-ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਰਸਮਾਂ (ਕਰਵਾਈਆਂ)। ਅਰਜੁਨ ਲਈ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਲ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ।
1.242.34
महर्षिः काश्यपो होता सदस्या नारदादयः ।
पुण्याशिषः प्रयोक्तारः सर्वे ते हि तदार्जुने ॥ १.२४२.३४ ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਹੋਤਾ ਸਨ; ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਸਦਸ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਰਜੁਨ ਉੱਤੇ ਪੁੰਨ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਉਚਾਰਦੇ ਸਨ।
1.242.35
अभिषेकं तदा कृत्वा महेन्द्रः पाकशासनिम् ।
लोकपालैस्तु सहितः सर्वदेवैरभिष्टुतः ॥ १.२४२.३५ ॥
ਤਦੋਂ ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ।
1.242.36
किरीटाङ्गदहाराद्यैर्हस्ताभरणकुण्डलैः ।
भूषयित्वा तदा पार्थं द्वितीयमिव वासवम् ॥ १.२४२.३६ ॥
ਤਾਜ, ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ, ਹਾਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਤਦੋਂ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੇ ਵਾਸਵ ਵਾਂਗ।
1.242.37
पुत्रं परिष्वज्य तदा प्रीतिमाप पुरन्दरः ।
शछी देवी तदा भद्रामरुन्धत्यादिभिस्तथा ॥ १.२४२.३७ ॥
ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਤਦ ਪੁਰੰਦਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਤਦ ਦੇਵੀ ਸ਼ਚੀ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਾ ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਆਦਿ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈਆਂ।
1.242.38
कारयामास वैवाह्यमङ्गलान्यादवस्त्रियः ।
सहाप्सरोभिर्मुदिता भूषयित्वा स्वभूषणैः ॥ १.२४२.३८ ॥
ਯਾਦਵ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਕੇ।
1.242.39
पौलोमीमिव मन्यन्ते सुभद्रां तत्र योषितः ।
ततो विवाहो ववृधे कृतः सर्वगुणान्वितः ॥ १.२४२.३९ ॥
ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸੁਭੱਦਰਾ ਨੂੰ ਪੌਲੋਮੀ (ਸ਼ਚੀ) ਵਰਗੀ ਸਮਝਦੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਸਰਬਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਿਆਹ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।
1.242.40
तस्याः पाणिं गृहीत्वा तु मन्त्रैर्होमपुरस्कृतम् ।
सुभद्रया बभौ जिष्णुः शच्या इव शचीपतिः ॥ १.२४२.४० ॥
ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੁਭੱਦਰਾ ਨਾਲ ਜਿਸ਼ਨੂ (ਅਰਜੁਨ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀਪਤੀ (ਇੰਦਰ) ਸ਼ਚੀ ਨਾਲ।
1.242.41
सा जिष्णुमधिकं भेजे सुभद्रा चारुदर्शना ।
पार्थस्य सदृशी भद्रा रूपेण वयसा तथा ॥ १.२४२.४१ ॥
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁਭੱਦਰਾ ਜਿਸ਼ਨੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗੀ। ਸ਼ੁਭ ਸੁਭੱਦਰਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ।
1.242.42
सुभद्रायाश्च पार्थोऽपि सदृशो रूपलक्षणैः ।
इत्यूचुश्च तदा देवाः प्रीताः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ १.२४२.४२ ॥
ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੇ ਰੂਪ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਵੀ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
1.242.43
एवं निवेश्य देवास्ते गन्धर्वैः साप्सरोगणैः ।
आमन्त्र्य यादवाः सर्वे विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ १.२४२.४३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ (ਵਿਆਹ) ਸੰਪੰਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਯਾਦਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ ਉਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।
1.242.44
यादवाः पार्थमामन्त्र्य अन्तर्द्वीपं गतास्तदा ।
वासुदेवस्तदा पार्थमुवाच यदुनन्दनः ॥ १.२४२.४४ ॥
ਯਾਦਵ ਪਾਰਥ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉਦੋਂ ਅੰਤਰਦ੍ਵੀਪ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਤਦ ਯਦੁਨੰਦਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.242.45
द्वाविंशद्दिवसान्पार्थ इहोष्य भरतर्षभ ।
मामकं रथमारुह्य शैब्यसुग्रीवयोजितम् ॥ १.२४२.४५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ ਪਾਰਥ! ਇੱਥੇ ਬਾਈ ਦਿਨ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜੁੜੇ ਮੇਰੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੋ।
1.242.46
सुभद्रया सुखं पार्थ खाण्डवप्रस्थमाविश ।
यादवैः सहितः पश्चादागमिष्यामि भारत।
यतिवेषेण नियतो वस त्वं रुक्मिणीगृहे ॥ १.२४२.४६ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ! ਸੁਭਦਰਾ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਖਾਂਡਵਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ। ਹੇ ਭਾਰਤ! ਮੈਂ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਯਤੀ ਦੇ ਵੇਸ ਵਿੱਚ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਰੁਕਮਿਣੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।
1.242.47
एवमुक्त्वा प्रचक्राम अन्तर्द्वीपं जनार्दनः ।
कृतोद्वाहस्ततः पार्थः कृतकार्योऽभवत्तदा ॥ १.२४२.४७ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਅੰਤਰਦ੍ਵੀਪ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਤਦ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਪਾਰਥ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰ ਚੁੱਕੇ।
1.242.48
तस्यां चोपगतो भावः पार्थस्य सुमहात्मनः ।
तस्मिन्भावः सुभद्राया अन्योन्यं समवर्धत ॥ १.२४२.४८ ॥
ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਰਥ ਦਾ ਪਿਆਰ ਜਾਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਭਦਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ।
1.242.49
स तथा युयुजे वीरो भद्रया भरतर्षभः ।
अभिनिष्पन्नया रामः सीतयेव समन्वितः ॥ १.२४२.४९ ॥
ਉਹ ਵੀਰ, ਭਰਤਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਦ੍ਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੁੜੇ ਸਨ।
1.242.50
अपि जिष्णुर्विजज्ञे तां ह्रीं श्रियं सन्नतिक्रियाम् ।
देवतानां वरस्त्रीणां रूपेण सदृशीं सतीम् ॥ १.२४२.५० ॥
ਜੇਤੂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਜ੍ਜਾ, ਸ਼ੋਭਾ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਆਚਰਣ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਸਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂਗਨਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ।
1.242.51
स प्रकृत्या श्रिया दीप्त्या संदिदीपे तयाऽधिकम् ।
उद्यत्सहस्रदीप्तांशुः शरदीव दिवाकरः ॥ १.२४२.५१ ॥
ਉਹ ਸੁਭਾਅ, ਸ਼ੋਭਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕਿਆ; ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
1.242.52
सा तु तं मनुजव्याघ्रमनुरक्ता यशस्विनी ।
कन्यापुरगता भूत्वा तत्परा समपद्यत ॥ १.२४२.५२ ॥
ਉਹ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਉਸ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ ਵੱਲ ਅਨੁਰਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੰਨਿਆ-ਅੰਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ।