มหาภารตะ · อัธยายะ 1.242
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.242.1
कुकुरान्धकवृष्णीनामपयानं च पाण्डवः ।
विनिश्चित्य ततः पार्थः सुभद्रामिदमब्रवीत् ॥ १.२४२.१ ॥
เมื่อตัดสินใจเรื่องการจากไปของพวกกุกุระ อันธกะ และวฤษณิแล้ว ปารถะผู้เป็นปาณฑพจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับสุภัทรา
1.242.2
शृणु भद्रे यथाशास्त्रं हितार्थं मुनिभिः कृतम् ।
विवाहं बहुधा सत्सु वर्णानां धर्मसंयुतम् ॥ १.२४२.२ ॥
จงฟังเถิด ผู้มีความงามอันเป็นมงคล ตามที่ระบุในศาสตร์ นักปราชญ์ได้กำหนดการแต่งงานไว้หลายรูปแบบเพื่อประโยชน์สุข ประกอบด้วยธรรม ในหมู่คนดีของวรรณะทั้งหลาย
1.242.3
कन्यायास्तु पिता भ्राता माता मातुल एव वा ।
पितुः पिता पितुर्भ्राता दाने तु प्रभुतां गतः ॥ १.२४२.३ ॥
ในการยกหญิงสาวให้ อำนาจอยู่ที่บิดา พี่ชายหรือน้องชาย มารดา หรือลุงฝ่ายมารดา หรือบิดาของบิดา หรือพี่ชายหรือน้องชายของบิดา
1.242.4
महोत्सवं पशुपतेर्द्रष्टुकामः पिता तव ।
अन्तर्द्वीपं गतो भद्रे पुत्रैः पौत्रैः सबान्धवैः ॥ १.२४२.४ ॥
ผู้มีความงามอันเป็นมงคล บิดาของเจ้าปรารถนาจะชมมหาเทศกาลของพระปศุบดี จึงได้ไปยังเกาะชั้นในพร้อมกับบุตรชาย หลานชาย และญาติพี่น้อง
1.242.5
मम चैव विशालाक्षि विदेशस्था हि बान्धवाः ।
तस्मात्सुभद्रे गान्धर्वो विवाहः पञ्चमः स्मृतः ॥ १.२४२.५ ॥
ผู้มีดวงตากว้างเอ๋ย ญาติของข้าเองก็อาศัยอยู่ต่างแดน เพราะฉะนั้น สุภัทรา การแต่งงานแบบคันธรรพ์จึงถูกกล่าวว่าเป็นแบบที่ห้า
1.242.6
समागमे तु कन्यायाः क्रियाः प्रोक्ताश्चतुर्विधाः ।
तेषां प्रवृत्तिं साधूनां शृणु माधवि तद्यथा ॥ १.२४२.६ ॥
ในการพบกับหญิงสาว กล่าวว่ามีพิธีกรรมสี่ประเภท จงฟังเถิด มาธวี ว่าคนดีปฏิบัติตามนั้นอย่างไร
1.242.7
वरमाहूय विधिना पित्रा दत्ता तथार्थिने ।
सा पत्नी तु परैरुक्ता सा वश्या तु पतिव्रता ॥ १.२४२.७ ॥
เมื่อบิดาเชิญเจ้าบ่าวตามพิธีแล้วยกให้ นางจึงเป็นภรรยา ผู้อื่นก็กล่าวเช่นนั้น นางเป็นผู้ว่านอนสอนง่ายและซื่อสัตย์ต่อสามี
1.242.8
भृत्यानां भरणार्थाय आत्मनः पोषणाय च ।
दाने गृहीता या नारी सा भार्येति स्मृता बुधैः ॥ १.२४२.८ ॥
หญิงที่รับมาเป็นของให้เพื่อเลี้ยงดูบริวารและเลี้ยงดูตนเอง นักปราชญ์จดจำว่าเป็นภรรยา คือภารยา
1.242.9
धर्मतो वरयित्वा तु आनीय स्वं निवेशनम् ।
न्यायेन दत्तातारुण्ये दाराः पितृकृताः स्मृताः ॥ १.२४२.९ ॥
หญิงที่ยกให้ตามธรรม หลังจากเลือกเจ้าบ่าวและนำเข้ามาในเรือนของตนแล้ว ยกให้โดยชอบธรรมจนถึงวัยสาว จดจำว่าเป็นภรรยาที่บิดาจัดให้
1.242.10
गान्धर्वेण विवाहेन रागात्पुत्रार्थकारणात् ।
आत्मनाऽनुगृहीता या वश्या सा तु प्रजावती ॥ १.२४२.१० ॥
หญิงที่โดยการแต่งงานแบบคันธรรพ์ ด้วยความปรารถนาและเพื่อจะมีบุตร ได้รับความโปรดปรานจากชายด้วยความสมัครใจของนางเอง นางย่อมว่านอนสอนง่ายและมีบุตรหลาน
1.242.11
जनयेद्या तु भर्तारं जाया इत्येव नामतः ।
पत्नी भार्या च दाराश्च जाया चेति चतुर्विधाः ॥ १.२४२.११ ॥
หญิงที่ให้กำเนิดบุตรแก่สามี เรียกตามชื่อว่าชายา ปัตนี ภารยา ทาราและชายา นี่คือชื่อเรียกภรรยาทั้งสี่ประเภท
1.242.12
चतस्र एवाग्निसाक्ष्याः क्रियायुक्ताश्च धर्मतः ।
गान्धर्वस्तु क्रियाहीनो रागादेव प्रवर्तते ॥ १.२४२.१२ ॥
มีเพียงสี่แบบการแต่งงานที่มีไฟเป็นพยาน ประกอบด้วยพิธีกรรมและตามธรรม ส่วนการแต่งงานแบบคันธรรพ์ไม่มีพิธีกรรม เกิดขึ้นจากความรักเพียงอย่างเดียว
1.242.13
सकामायाः सकामेन निर्मन्त्रो रहसि स्मृतः ।
मयोक्तमक्रियं चापि कर्तव्यं माधवि त्वया ॥ १.२४२.१३ ॥
หญิงที่ปรารถนาและชายที่ปรารถนา โดยไม่ใช้มนตร์ และในที่ลับ ถือว่าใช้ได้ และสิ่งที่ข้ากล่าวว่าไม่มีพิธีกรรม มาธวี เจ้าก็ต้องทำเช่นกัน
1.242.14
अयनं चैव मासश्च ऋतुः पक्षस्तथा तिथिः ।
करणं च मुहूर्तं च लग्नसंपत्तथैव च ॥ १.२४२.१४ ॥
ทางอุตตรายนและเดือน ฤดูกาลและปักษ์ และดิถี กรณะ ฤกษ์มงคล และสิริแห่งลัคนาก็เช่นกัน
1.242.15
विवाहस्य विशालाक्षि प्रशस्तं चोत्तरायणम् ।
वैशाखश्चैव मासानां पक्षाणां शुक्ल एव च ॥ १.२४२.१५ ॥
ผู้มีดวงตากว้างเอ๋ย สำหรับการแต่งงาน อุตตรายนเป็นที่สรรเสริญ ในหมู่เดือนคือไวศาข และในหมู่ปักษ์คือปักษ์ขึ้น
1.242.16
नक्षत्राणां तथा हस्तस्तृतीया च तिथिष्वपि ।
लग्नो हि मकरः श्रेष्ठः करणानां बवस्तथा ॥ १.२४२.१६ ॥
ในหมู่นักษัตรคือหัสตะ และในหมู่ดิถีก็คือดิถีที่สาม ลัคนามกรเป็นประเสริฐที่สุด และในหมู่กรณะก็คือพวะเช่นกัน
1.242.17
मैत्रो मुहूर्तो वैवाह्य आवयोः शुभकर्मणि ।
सर्वसंपदियं भद्रे अद्य रात्रौ भविष्यति ॥ १.२४२.१७ ॥
ฤกษ์ไมตระที่เหมาะแก่การแต่งงานสำหรับพิธีมงคลของเรา ผู้มีความงามอันเป็นมงคล ความมั่งคั่งทั้งปวงนี้จะเกิดขึ้นในคืนนี้
1.242.18
भगवानस्तमभ्येति आदित्यस्तपतां वरः ।
रात्रौ विवाहकालोऽयं भविष्यति न संशयः ॥ १.२४२.१८ ॥
พระอาทิตย์ผู้ทรงเกียรติ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้แผดเผา กำลังจะลับขอบฟ้า เวลาแห่งการแต่งงานจะอยู่ในยามค่ำคืน ไม่ต้องสงสัยเลย
1.242.19
नारायणोऽपि सर्वज्ञो नावबुध्येत विश्वकृत् ।
धर्मसङ्कटमापन्ने किं नु कृत्वा सुखं भवेत् ॥ १.२४२.१९ ॥
แม้พระนารายณ์ ผู้รอบรู้ทุกสิ่งและเป็นผู้สร้างโลก ก็ไม่อาจรู้ได้เมื่อผู้ใดตกอยู่ในความลำบากใจเรื่องหน้าที่ แล้วจะทำอย่างไรจึงจะมีความสุขได้เล่า
1.242.20
मनोभवेन कामेन मोहितं मां प्रलापिनम् ।
प्रतिवाक्यं च मे देवि किं न वक्ष्यसि माधवि ॥ १.२४२.२० ॥
เหตุใดเทวีมาธวี เจ้าจึงไม่ตอบข้า ข้าผู้ถูกความรักอันเกิดจากเทพแห่งความรักครอบงำ และกำลังพร่ำเพ้ออยู่ด้วยความคลั่งไคล้
1.242.21
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा चिन्तयन्ती जनार्दनम् ।
नोवाच किंचिद्वचनं बाष्पदूषितलोचना ॥ १.२४२.२१ ॥
เมื่อได้ฟังคำของอรรชุน และครุ่นคิดถึงชนารทนะ นางมีดวงตาพร่าด้วยน้ำตา จึงมิได้กล่าวสิ่งใดเลย
1.242.22
रागोन्मादप्रलापी सन्नर्जुनो जयतां वरः ।
चिन्तयामास पितरं प्रविश्य च लतागृहम् ॥ १.२४२.२२ ॥
อรรชุน ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ชนะ พร่ำเพ้อด้วยความบ้าคลั่งแห่งราคะ จึงคิดถึงบิดา แล้วเข้าไปในซุ้มเถาวัลย์
1.242.23
चिन्तयानं तु कौन्तेयं मत्वा शच्या शचीपतिः ।
सहितो नारदाद्यैश्च मुनिभिश्च महामनाः ॥ १.२४२.२३ ॥
เมื่อทรงทราบว่าบุตรแห่งกุนตีกำลังครุ่นคิดอยู่ ท้าวอินทร์ผู้เป็นสวามีของศจี มีพระทัยยิ่งใหญ่ จึงเสด็จมาพร้อมด้วยนารทะและฤๅษีทั้งหลาย
1.242.24
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च चारणैश्चापि गुह्यकैः ।
अरुन्धत्या वसिष्ठेन ह्याजगाम कुशस्थलीम् ॥ १.२४२.२४ ॥
พร้อมด้วยคนธรรพ์ อัปสรา จารณะ และคุหยกะ และพร้อมด้วยอรุนธตีและวสิษฐ์ พระองค์เสด็จมายังกุศสถลี
1.242.25
चिन्तितं च सुभद्रायाश्चिन्तयित्वा जनार्दनः ।
निद्रयापहृतज्ञानं रौहिणेयं विना तदा ॥ १.२४२.२५ ॥
พระชนารทนะทรงครุ่นคิดถึงพระดำริของสุภัทรา แล้วทรงดำริ โดยมิได้ทรงมีเราหิณัยะ (พลราม) ซึ่งสติปัญญาถูกความง่วงนอนพรากไปในขณะนั้นด้วย
1.242.26
सहाक्रूरेण शिनिना सत्यकेन गदेन च ।
वसुदेवेन देवक्या आहूकेन च धीमता ॥ १.२४२.२६ ॥
พร้อมด้วยอักรูร ศินิ สัตยกะ คท วสุเทพ เทวกี และอาหุกะผู้ฉลาด
1.242.27
आजगाम पुरीं रात्रौ द्वारकां स्वजनैर्वृतः ।
पूजयित्वा तु देवेशो नारदादीन्महायशाः ॥ १.२४२.२७ ॥
ในเวลากลางคืน พระองค์เสด็จมายังนครทวารกา ล้อมรอบด้วยญาติของพระองค์ และผู้เป็นใหญ่แห่งเทพผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ได้ถวายความเคารพแด่นารทะและผู้อื่น
1.242.28
कुशलप्रश्नमुक्त्वा तु देवेन्द्रेणाभियाचितः ।
वैवाहिकीं क्रियां कृष्णः स तथेत्येवमुक्तवान् ॥ १.२४२.२८ ॥
หลังจากตรัสถามถึงความสุขสบายแล้ว และได้รับการทูลขอจากท้าวเทวินทร์ พระกฤษณะตรัสถึงพิธีการสมรสว่า "เป็นเช่นนั้นเถิด"
1.242.29
आहुको वसुदेवश्च सहाक्रूरः ससात्यकिः ।
अभिप्रणम्य शिरसा पाकशासनमब्रुवन्।
देवदेव नमस्तेस्तु लोकनाथ जगत्पते ॥ १.२४२.२९ ॥
อาหุกะ วสุเทพ อักรูร และสาตยกี ก้มศีรษะลงกราบ แล้วกล่าวแก่ท้าวปากศาสนะว่า "ข้าแต่เทพแห่งเทพ ขอนมัสการพระองค์ ข้าแต่จอมโลก เจ้าแห่งจักรวาล"
1.242.30
वयं धन्याः स्म सहितैर्बान्धवैः सहिताः प्रभो ।
कृतप्रसादास्तु वयं तव वाक्येन विश्वजित् ॥ १.२४२.३० ॥
ข้าแต่พระองค์ พวกข้าพระองค์เป็นผู้มีบุญ ที่ได้มาพร้อมกับญาติพี่น้องของพวกข้าพระองค์ ข้าแต่ผู้ชนะทั้งปวง พวกข้าพระองค์ได้รับความโปรดปรานด้วยพระดำรัสของพระองค์
1.242.31
एवमुक्त्वा प्रसाद्यैनं पूजयित्वा प्रयत्नतः ।
महेन्द्रशासनात्सर्वे सहिता ऋषिभिस्तदा ॥ १.२४२.३१ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ก็ได้ทำให้พระองค์ทรงพอพระทัย และถวายความเคารพอย่างเอาใจใส่ ครั้งนั้น ตามพระบัญชาของท้าวมเหนทร ทั้งหมดพร้อมด้วยฤๅษีทั้งหลาย
1.242.32
विवाहं कारयामासुः शक्रपुत्रस्य शास्त्रतः ।
अरुन्धती शची देवी रुग्मिणी देवकी तथा ॥ १.२४२.३२ ॥
ได้จัดให้มีพิธีอภิเษกสมรสของโอรสท้าวศักระตามพระคัมภีร์ โดยมีเทวีอรุนธตี ศจี รุกมิณี และเทวกีเช่นกัน
1.242.33
दिव्यस्त्रीभिश्च सहिताः सुभद्रायाः शुभाः क्रियाः ।
अर्जुनेऽपि तथा सर्वाः क्रिया भद्राः प्रयोजयन् ॥ १.२४२.३३ ॥
พร้อมด้วยนางทิพย์ทั้งหลาย ได้ประกอบพิธีอันเป็นมงคลของสุภัทรา และเช่นเดียวกัน สำหรับอรรชุน ก็ได้ให้จัดพิธีมงคลทั้งปวงขึ้น
1.242.34
महर्षिः काश्यपो होता सदस्या नारदादयः ।
पुण्याशिषः प्रयोक्तारः सर्वे ते हि तदार्जुने ॥ १.२४२.३४ ॥
มหาฤๅษีกาศยปเป็นโหตฤ นารทะและผู้อื่นเป็นสทัสย์ ผู้เหล่านั้นทั้งหมดได้กล่าวคำอวยพรแห่งบุญแก่อรรชุนในวันนั้น
1.242.35
अभिषेकं तदा कृत्वा महेन्द्रः पाकशासनिम् ।
लोकपालैस्तु सहितः सर्वदेवैरभिष्टुतः ॥ १.२४२.३५ ॥
ครั้งนั้น ท้าวมเหนทรผู้ยิ่งใหญ่ได้ทรงประกอบพิธีอภิเษกแก่ปากศาสนิ (อรรชุน) พร้อมด้วยโลกบาลทั้งหลาย และได้รับการสรรเสริญจากเทพทั้งปวง
1.242.36
किरीटाङ्गदहाराद्यैर्हस्ताभरणकुण्डलैः ।
भूषयित्वा तदा पार्थं द्वितीयमिव वासवम् ॥ १.२४२.३६ ॥
ครั้งนั้น ได้ประดับปารถ (อรรชุน) ด้วยมงกุฎ กำไลแขน สร้อยคอ และเครื่องประดับอื่น ๆ พร้อมด้วยเครื่องประดับมือและต่างหู ปารถจึงปรากฏดุจวาสวะ (อินทร์) องค์ที่สอง
1.242.37
पुत्रं परिष्वज्य तदा प्रीतिमाप पुरन्दरः ।
शछी देवी तदा भद्रामरुन्धत्यादिभिस्तथा ॥ १.२४२.३७ ॥
ครั้งนั้น ปุรันทระกอดบุตรชาย แล้วทรงปีติยินดี และเทวีศจี พร้อมด้วยภัทราและอรุนธตี และผู้อื่น ก็เช่นเดียวกัน
1.242.38
कारयामास वैवाह्यमङ्गलान्यादवस्त्रियः ।
सहाप्सरोभिर्मुदिता भूषयित्वा स्वभूषणैः ॥ १.२४२.३८ ॥
บรรดาสตรีแห่งยาทพได้จัดให้มีพิธีมงคลในการสมรส ทั้งยินดีร่วมกับอัปสรา ประดับตกแต่งด้วยเครื่องประดับของตนเอง
1.242.39
पौलोमीमिव मन्यन्ते सुभद्रां तत्र योषितः ।
ततो विवाहो ववृधे कृतः सर्वगुणान्वितः ॥ १.२४२.३९ ॥
สตรีทั้งหลายที่นั่นถือว่าสุภัทราดุจปเลามี (ศจี) เมื่อนั้น การอภิเษกสมรสซึ่งประกอบด้วยคุณงามความดีทั้งปวงก็เจริญรุ่งเรืองและได้จัดขึ้นสำเร็จ
1.242.40
तस्याः पाणिं गृहीत्वा तु मन्त्रैर्होमपुरस्कृतम् ।
सुभद्रया बभौ जिष्णुः शच्या इव शचीपतिः ॥ १.२४२.४० ॥
เมื่อจับมือนางด้วยมนตร์ โดยมีการบูชาไฟนำหน้า ชิษณุ (อรรชุน) ก็รุ่งโรจน์พร้อมกับสุภัทรา ดุจศจีบดีรุ่งโรจน์พร้อมกับศจี
1.242.41
सा जिष्णुमधिकं भेजे सुभद्रा चारुदर्शना ।
पार्थस्य सदृशी भद्रा रूपेण वयसा तथा ॥ १.२४२.४१ ॥
สุภัทราผู้มีโฉมงดงามนั้นผูกใจอยู่กับชิษณุ (อรชุน) อย่างยิ่ง สุภัทราผู้เป็นมงคลนั้นทัดเทียมปารถะทั้งในรูปโฉมและวัย
1.242.42
सुभद्रायाश्च पार्थोऽपि सदृशो रूपलक्षणैः ।
इत्यूचुश्च तदा देवाः प्रीताः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ १.२४२.४२ ॥
ปารถะก็ทัดเทียมสุภัทราในรูปลักษณ์และเครื่องหมายแห่งความงามเช่นกัน เหล่าเทวดาซึ่งมีพระอินทร์นำหน้า ต่างพอพระทัยและกล่าวดังนี้
1.242.43
एवं निवेश्य देवास्ते गन्धर्वैः साप्सरोगणैः ।
आमन्त्र्य यादवाः सर्वे विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ १.२४२.४३ ॥
เมื่อเหล่าเทวดาพร้อมด้วยคนธรรพ์และหมู่อัปสรได้จัดการเรื่องนี้เสร็จแล้ว ก็ลาชาวยาทพทั้งปวงและกลับไปตามทางที่มาเดิม
1.242.44
यादवाः पार्थमामन्त्र्य अन्तर्द्वीपं गतास्तदा ।
वासुदेवस्तदा पार्थमुवाच यदुनन्दनः ॥ १.२४२.४४ ॥
เมื่อชาวยาทวงลาปารถะแล้ว ก็เสด็จไปยังเกาะชั้นใน ครั้งนั้นวาสุเทพผู้เป็นความยินดีของยทุวงศ์ตรัสกับปารถะ
1.242.45
द्वाविंशद्दिवसान्पार्थ इहोष्य भरतर्षभ ।
मामकं रथमारुह्य शैब्यसुग्रीवयोजितम् ॥ १.२४२.४५ ॥
ปารถะผู้เป็นวีรบุรุษแห่งภรตวงศ์ จงประทับอยู่ที่นี่ยี่สิบสองวัน แล้วขึ้นรถศึกของเรา ซึ่งเทียมด้วยไศพยะและสุครีพ
1.242.46
सुभद्रया सुखं पार्थ खाण्डवप्रस्थमाविश ।
यादवैः सहितः पश्चादागमिष्यामि भारत।
यतिवेषेण नियतो वस त्वं रुक्मिणीगृहे ॥ १.२४२.४६ ॥
ปารถะเอ๋ย จงเข้าสู่ขาณฑวปรัสถด้วยความสุขพร้อมกับสุภัทรา ภารตะเอ๋ย เราจะตามไปภายหลังพร้อมด้วยชาวยาทวทั้งหลาย จงพำนักอย่างสำรวมระวังในร่างของนักบวช ในเรือนของรุกมิณี
1.242.47
एवमुक्त्वा प्रचक्राम अन्तर्द्वीपं जनार्दनः ।
कृतोद्वाहस्ततः पार्थः कृतकार्योऽभवत्तदा ॥ १.२४२.४७ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว ชนารทนะก็เสด็จไปยังเกาะชั้นใน ครั้นปารถะได้อภิเษกสมรสแล้ว ก็บรรลุจุดประสงค์ของตนในเวลานั้น
1.242.48
तस्यां चोपगतो भावः पार्थस्य सुमहात्मनः ।
तस्मिन्भावः सुभद्राया अन्योन्यं समवर्धत ॥ १.२४२.४८ ॥
ความรักของปารถะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้เกิดขึ้นในนาง และความรักของสุภัทรามีต่อเขาก็เพิ่มพูนขึ้น ต่างฝ่ายต่างรักซึ่งกันและกัน
1.242.49
स तथा युयुजे वीरो भद्रया भरतर्षभः ।
अभिनिष्पन्नया रामः सीतयेव समन्वितः ॥ १.२४२.४९ ॥
วีรบุรุษผู้เป็นยอดแห่งภรตวงศ์ จึงได้ผูกพันกับภัทรา เหมือนพระรามผูกพันกับสีดาผู้เป็นที่รักที่สมบูรณ์
1.242.50
अपि जिष्णुर्विजज्ञे तां ह्रीं श्रियं सन्नतिक्रियाम् ।
देवतानां वरस्त्रीणां रूपेण सदृशीं सतीम् ॥ १.२४२.५० ॥
อรชุนผู้ชนะได้เห็นในนางทั้งความถ่อมตน ความงามรุ่งเรือง และกิริยาอันอ่อนน้อม หญิงผู้บริสุทธิ์นั้นทัดเทียมนางสวรรค์ผู้งดงามที่สุดในรูปโฉม
1.242.51
स प्रकृत्या श्रिया दीप्त्या संदिदीपे तयाऽधिकम् ।
उद्यत्सहस्रदीप्तांशुः शरदीव दिवाकरः ॥ १.२४२.५१ ॥
ด้วยธรรมชาติ ความรุ่งเรือง และความงาม เขาจึงส่องแสงเจิดจ้ากว่าเดิมเพราะนาง เหมือนดวงอาทิตย์ที่มีรัศมีนับพันขึ้นในฤดูสารท
1.242.52
सा तु तं मनुजव्याघ्रमनुरक्ता यशस्विनी ।
कन्यापुरगता भूत्वा तत्परा समपद्यत ॥ १.२४२.५२ ॥
ฝ่ายนางผู้มีชื่อเสียงนั้น ผูกใจรักบุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ จึงไปยังที่พำนักของหมู่สตรีในปราสาท และจิตใจมุ่งอยู่แต่ที่เขาอย่างเดียว