മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.242
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.242.1
कुकुरान्धकवृष्णीनामपयानं च पाण्डवः ।
विनिश्चित्य ततः पार्थः सुभद्रामिदमब्रवीत् ॥ १.२४२.१ ॥
കുകുര, അന്ധക, വൃഷ്ണി വംശങ്ങളുടെ യാത്രയെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിച്ച ശേഷം പാണ്ഡവനായ പാർത്ഥൻ സുഭദ്രയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.242.2
शृणु भद्रे यथाशास्त्रं हितार्थं मुनिभिः कृतम् ।
विवाहं बहुधा सत्सु वर्णानां धर्मसंयुतम् ॥ १.२४२.२ ॥
ഓ ഭദ്രേ, കേൾക്കുക: ഹിതത്തിനായി മുനിമാർ ശാസ്ത്രപ്രകാരം വർണങ്ങളിൽ സത്പുരുഷന്മാർക്കിടയിൽ ധർമ്മയുക്തമായ വിവാഹം പലവിധത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
1.242.3
कन्यायास्तु पिता भ्राता माता मातुल एव वा ।
पितुः पिता पितुर्भ्राता दाने तु प्रभुतां गतः ॥ १.२४२.३ ॥
കന്യകയെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിന് അധികാരം പിതാവ്, സഹോദരൻ, മാതാവ്, മാതുലൻ, അല്ലെങ്കിൽ പിതാവിന്റെ പിതാവ്, പിതാവിന്റെ സഹോദരൻ എന്നിവർക്കാണ്.
1.242.4
महोत्सवं पशुपतेर्द्रष्टुकामः पिता तव ।
अन्तर्द्वीपं गतो भद्रे पुत्रैः पौत्रैः सबान्धवैः ॥ १.२४२.४ ॥
ഓ ഭദ്രേ, നിന്റെ പിതാവ് പശുപതിയുടെ മഹോത്സവം കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ പുത്രന്മാരോടും പൗത്രന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി അന്തർദ്വീപിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
1.242.5
मम चैव विशालाक्षि विदेशस्था हि बान्धवाः ।
तस्मात्सुभद्रे गान्धर्वो विवाहः पञ्चमः स्मृतः ॥ १.२४२.५ ॥
ഓ വിശാലാക്ഷീ, എന്റെ ബന്ധുക്കളും വിദേശത്താണ് താമസിക്കുന്നത്; അതിനാൽ ഓ സുഭദ്രേ, ഗാന്ധർവ വിവാഹം അഞ്ചാമത്തേതായി പറയപ്പെടുന്നു.
1.242.6
समागमे तु कन्यायाः क्रियाः प्रोक्ताश्चतुर्विधाः ।
तेषां प्रवृत्तिं साधूनां शृणु माधवि तद्यथा ॥ १.२४२.६ ॥
കന്യയുടെ സമാഗമത്തിൽ നാലുവിധം ക്രിയകൾ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഓ മാധവീ, സാധുക്കളുടെ ആ പ്രവൃത്തി എങ്ങനെയെന്ന് കേൾക്കുക.
1.242.7
वरमाहूय विधिना पित्रा दत्ता तथार्थिने ।
सा पत्नी तु परैरुक्ता सा वश्या तु पतिव्रता ॥ १.२४२.७ ॥
വിധിപ്രകാരം വരനെ വിളിച്ച് പിതാവ് നൽകുമ്പോൾ അവൾ ഭാര്യയാകുന്നു; മറ്റുള്ളവർ അവളെ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു; അവൾ ഭർത്താവിന് വശംവദയും പതിവ്രതയുമാണ്.
1.242.8
भृत्यानां भरणार्थाय आत्मनः पोषणाय च ।
दाने गृहीता या नारी सा भार्येति स्मृता बुधैः ॥ १.२४२.८ ॥
ദാനമായി സ്വീകരിച്ച സ്ത്രീ, ഭൃത്യരുടെയും സ്വന്തം പോഷണത്തിനുമായി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടവളാണ്; ജ്ഞാനികൾ അവളെ ഭാര്യ എന്ന് സ്മരിക്കുന്നു.
1.242.9
धर्मतो वरयित्वा तु आनीय स्वं निवेशनम् ।
न्यायेन दत्तातारुण्ये दाराः पितृकृताः स्मृताः ॥ १.२४२.९ ॥
ധർമപ്രകാരം വരനെ തിരഞ്ഞെടുത്ത്, സ്വന്തം ഗൃഹത്തിൽ കൊണ്ടുവന്ന്, ന്യായമായി യൗവനം വരെ നൽകിയ ഭാര്യമാർ പിതാക്കന്മാർ ഏർപ്പാടാക്കിയവരായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
1.242.10
गान्धर्वेण विवाहेन रागात्पुत्रार्थकारणात् ।
आत्मनाऽनुगृहीता या वश्या सा तु प्रजावती ॥ १.२४२.१० ॥
ഗാന്ധർവ വിവാഹത്താൽ, അനുരാഗത്താൽ, പുത്രലബ്ധിക്കായി, സ്വയം അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടവൾ—അവൾ വശംവദയും സന്താനവതിയുമാണ്.
1.242.11
जनयेद्या तु भर्तारं जाया इत्येव नामतः ।
पत्नी भार्या च दाराश्च जाया चेति चतुर्विधाः ॥ १.२४२.११ ॥
ഭർത്താവിന് പുത്രനെ പ്രസവിക്കുന്നവൾ പേരിനാൽ ജായ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; പത്നി, ഭാര്യ, ദാര, ജായ എന്നിവ നാലുവിധം.
1.242.12
चतस्र एवाग्निसाक्ष्याः क्रियायुक्ताश्च धर्मतः ।
गान्धर्वस्तु क्रियाहीनो रागादेव प्रवर्तते ॥ १.२४२.१२ ॥
അഗ്നിയെ സാക്ഷിയാക്കി, ക്രിയകളോടുകൂടി, ധർമപ്രകാരം നടക്കുന്നവ നാലുമാത്രം; ഗാന്ധർവ വിവാഹം ക്രിയയില്ലാത്തതാണ്, അനുരാഗത്താൽ മാത്രം സംഭവിക്കുന്നു.
1.242.13
सकामायाः सकामेन निर्मन्त्रो रहसि स्मृतः ।
मयोक्तमक्रियं चापि कर्तव्यं माधवि त्वया ॥ १.२४२.१३ ॥
ആഗ്രഹമുള്ള സ്ത്രീക്ക് ആഗ്രഹമുള്ള പുരുഷനോടൊപ്പം, മന്ത്രമില്ലാതെ, രഹസ്യത്തിൽ (വിവാഹം) സ്മരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മാധവീ, ഞാൻ ആചാരമില്ലാതെ പറഞ്ഞതും നീ ചെയ്യണം.
1.242.14
अयनं चैव मासश्च ऋतुः पक्षस्तथा तिथिः ।
करणं च मुहूर्तं च लग्नसंपत्तथैव च ॥ १.२४२.१४ ॥
അയനം, മാസം, ഋതു, പക്ഷം, തിഥി, കരണം, മുഹൂർത്തം, ലഗ്നസമ്പത്ത് എന്നിവയും അപ്രകാരം തന്നെ (പരിഗണിക്കണം).
1.242.15
विवाहस्य विशालाक्षि प्रशस्तं चोत्तरायणम् ।
वैशाखश्चैव मासानां पक्षाणां शुक्ल एव च ॥ १.२४२.१५ ॥
വിശാലാക്ഷീ, വിവാഹത്തിന് ഉത്തരായനം പ്രശസ്തം; മാസങ്ങളിൽ വൈശാഖവും പക്ഷങ്ങളിൽ ശുക്ലപക്ഷവും പ്രശസ്തം.
1.242.16
नक्षत्राणां तथा हस्तस्तृतीया च तिथिष्वपि ।
लग्नो हि मकरः श्रेष्ठः करणानां बवस्तथा ॥ १.२४२.१६ ॥
നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഹസ്തം, തിഥികളിൽ തൃതീയയും ശ്രേഷ്ഠം. ലഗ്നങ്ങളിൽ മകരം ശ്രേഷ്ഠം; കരണങ്ങളിൽ ബവവും ശ്രേഷ്ഠം.
1.242.17
मैत्रो मुहूर्तो वैवाह्य आवयोः शुभकर्मणि ।
सर्वसंपदियं भद्रे अद्य रात्रौ भविष्यति ॥ १.२४२.१७ ॥
നമ്മുടെ ശുഭകർമ്മത്തിന് വിവാഹയോഗ്യമായ മൈത്ര മുഹൂർത്തമുണ്ട്. ഭദ്രേ, ഇന്ന് രാത്രി ഈ സർവസമ്പത്തും ഉണ്ടാകും.
1.242.18
भगवानस्तमभ्येति आदित्यस्तपतां वरः ।
रात्रौ विवाहकालोऽयं भविष्यति न संशयः ॥ १.२४२.१८ ॥
പ്രകാശിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗവാൻ ആദിത്യൻ അസ്തമനത്തിലേക്ക് അടുക്കുന്നു. രാത്രി ഇതു വിവാഹകാലമാകും; സംശയമില്ല.
1.242.19
नारायणोऽपि सर्वज्ञो नावबुध्येत विश्वकृत् ।
धर्मसङ्कटमापन्ने किं नु कृत्वा सुखं भवेत् ॥ १.२४२.१९ ॥
സർവജ്ഞനും വിശ്വകർത്താവുമായ നാരായണനുപോലും ധർമസങ്കടത്തിൽപ്പെട്ടവരെ അറിയാനാവില്ല; പിന്നെ എന്തു ചെയ്താൽ സുഖം ലഭിക്കും?
1.242.20
मनोभवेन कामेन मोहितं मां प्रलापिनम् ।
प्रतिवाक्यं च मे देवि किं न वक्ष्यसि माधवि ॥ १.२४२.२० ॥
മനോഭവനായ കാമത്താൽ മോഹിതനായി പ്രലപിക്കുന്ന എനിക്ക്, ദേവീ മാധവീ, നീ മറുപടി പറയാത്തതെന്ത്?
1.242.21
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा चिन्तयन्ती जनार्दनम् ।
नोवाच किंचिद्वचनं बाष्पदूषितलोचना ॥ १.२४२.२१ ॥
അർജുനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ജനാർദനനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, കണ്ണീരണിഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവൾ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
1.242.22
रागोन्मादप्रलापी सन्नर्जुनो जयतां वरः ।
चिन्तयामास पितरं प्रविश्य च लतागृहम् ॥ १.२४२.२२ ॥
രാഗോന്മാദത്താൽ പ്രലപിക്കുന്ന, ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ പിതാവിനെ ചിന്തിച്ച് ലതാഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.242.23
चिन्तयानं तु कौन्तेयं मत्वा शच्या शचीपतिः ।
सहितो नारदाद्यैश्च मुनिभिश्च महामनाः ॥ १.२४२.२३ ॥
കുന്തീപുത്രൻ ചിന്താകുലനാണെന്നറിഞ്ഞ്, ശചീപതിയായ മഹാമനസ്കൻ ഇന്ദ്രൻ നാരദാദി മുനിമാരോടൊപ്പം വന്നു.
1.242.24
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च चारणैश्चापि गुह्यकैः ।
अरुन्धत्या वसिष्ठेन ह्याजगाम कुशस्थलीम् ॥ १.२४२.२४ ॥
ഗന്ധർവന്മാരോടും അപ്സരസ്സുകളോടും ചാരണന്മാരോടും ഗുഹ്യകന്മാരോടുമൊപ്പം, അരുന്ധതിയോടും വസിഷ്ഠനോടുമൊപ്പം അവൻ കുശസ്ഥലിയിൽ എത്തി.
1.242.25
चिन्तितं च सुभद्रायाश्चिन्तयित्वा जनार्दनः ।
निद्रयापहृतज्ञानं रौहिणेयं विना तदा ॥ १.२४२.२५ ॥
സുഭദ്രയുടെ ചിന്ത ചിന്തിച്ച ജനാർദ്ദനൻ, അന്ന് ഉറക്കത്താൽ ബോധം അപഹരിക്കപ്പെട്ട രൗഹിണേയനെ (ബലരാമനെ) വിട്ടിട്ട്.
1.242.26
सहाक्रूरेण शिनिना सत्यकेन गदेन च ।
वसुदेवेन देवक्या आहूकेन च धीमता ॥ १.२४२.२६ ॥
അക്രൂരൻ, ശിനി, സാത്യകി, ഗദൻ, വസുദേവൻ, ദേവകി, ബുദ്ധിമാനായ ആഹുകൻ എന്നിവരോടൊപ്പം.
1.242.27
आजगाम पुरीं रात्रौ द्वारकां स्वजनैर्वृतः ।
पूजयित्वा तु देवेशो नारदादीन्महायशाः ॥ १.२४२.२७ ॥
രാത്രിയിൽ തന്റെ ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ദ്വാരകാപുരിയിലെത്തി; ദേവേശൻ, മഹായശസ്വിയായ നാരദാദികളെ പൂജിച്ചു.
1.242.28
कुशलप्रश्नमुक्त्वा तु देवेन्द्रेणाभियाचितः ।
वैवाहिकीं क्रियां कृष्णः स तथेत्येवमुक्तवान् ॥ १.२४२.२८ ॥
ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ചശേഷം, ദേവേന്ദ്രനാൽ അഭ്യർത്ഥിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, വിവാഹക്രിയയെക്കുറിച്ച് കൃഷ്ണൻ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു.
1.242.29
आहुको वसुदेवश्च सहाक्रूरः ससात्यकिः ।
अभिप्रणम्य शिरसा पाकशासनमब्रुवन्।
देवदेव नमस्तेस्तु लोकनाथ जगत्पते ॥ १.२४२.२९ ॥
ആഹുകനും വസുദേവനും അക്രൂരനും സാത്യകിയും ശിരസ്സു നമിച്ച് പാകശാസനനോടു പറഞ്ഞു — ദേവദേവാ, നമസ്കാരം; ലോകനാഥാ, ജഗത്പതേ.
1.242.30
वयं धन्याः स्म सहितैर्बान्धवैः सहिताः प्रभो ।
कृतप्रसादास्तु वयं तव वाक्येन विश्वजित् ॥ १.२४२.३० ॥
പ്രഭോ, ഞങ്ങൾ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ചേർന്ന് ധന്യരാണ്; അങ്ങയുടെ വാക്കിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു, വിശ്വജിത്തേ.
1.242.31
एवमुक्त्वा प्रसाद्यैनं पूजयित्वा प्रयत्नतः ।
महेन्द्रशासनात्सर्वे सहिता ऋषिभिस्तदा ॥ १.२४२.३१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അദ്ദേഹത്തെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, ശ്രദ്ധയോടെ പൂജിച്ച്, അപ്പോൾ മഹേന്ദ്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഋഷിമാരോടൊപ്പം എല്ലാവരും ചേർന്ന്.
1.242.32
विवाहं कारयामासुः शक्रपुत्रस्य शास्त्रतः ।
अरुन्धती शची देवी रुग्मिणी देवकी तथा ॥ १.२४२.३२ ॥
ഇന്ദ്രപുത്രന്റെ വിവാഹം ശാസ്ത്രപ്രകാരം നടത്തി. ദേവി അരുന്ധതി, ശചി, രുക്മിണി, ദേവകി എന്നിവരും.
1.242.33
दिव्यस्त्रीभिश्च सहिताः सुभद्रायाः शुभाः क्रियाः ।
अर्जुनेऽपि तथा सर्वाः क्रिया भद्राः प्रयोजयन् ॥ १.२४२.३३ ॥
ദിവ്യസ്ത്രീകളോടൊപ്പം ചേർന്ന് സുഭദ്രയുടെ ശുഭകർമ്മങ്ങൾ (നടത്തി). അർജുനനും അതുപോലെ എല്ലാ ശുഭകർമ്മങ്ങളും നടത്തി.
1.242.34
महर्षिः काश्यपो होता सदस्या नारदादयः ।
पुण्याशिषः प्रयोक्तारः सर्वे ते हि तदार्जुने ॥ १.२४२.३४ ॥
മഹർഷി കശ്യപൻ ഹോതാവായിരുന്നു; നാരദാദികൾ സദസ്യരായിരുന്നു. അവരെല്ലാവരും അർജുനന് പുണ്യാശിസ്സുകൾ ചൊരിഞ്ഞവരായിരുന്നു.
1.242.35
अभिषेकं तदा कृत्वा महेन्द्रः पाकशासनिम् ।
लोकपालैस्तु सहितः सर्वदेवैरभिष्टुतः ॥ १.२४२.३५ ॥
അപ്പോൾ മഹേന്ദ്രൻ പാകശാസനിയെ (അർജുനനെ) അഭിഷേകം ചെയ്തു. ലോകപാലരോടൊപ്പം എല്ലാ ദേവന്മാരാലും സ്തുതിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്.
1.242.36
किरीटाङ्गदहाराद्यैर्हस्ताभरणकुण्डलैः ।
भूषयित्वा तदा पार्थं द्वितीयमिव वासवम् ॥ १.२४२.३६ ॥
കിരീടം, തോൾവളകൾ, ഹാരം മുതലായവകൊണ്ടും കൈയാഭരണങ്ങളും കുണ്ഡലങ്ങളുമായും അലങ്കരിച്ച്, അപ്പോൾ പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) രണ്ടാമത്തെ വാസവനെപ്പോലെ.
1.242.37
पुत्रं परिष्वज्य तदा प्रीतिमाप पुरन्दरः ।
शछी देवी तदा भद्रामरुन्धत्यादिभिस्तथा ॥ १.२४२.३७ ॥
മകനെ ആലിംഗനം ചെയ്തപ്പോൾ പുരന്ദരൻ സന്തോഷിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവി ശചിയും ഭദ്രയും അരുന്ധതി മുതലായവരും അതുപോലെ സന്തോഷിച്ചു.
1.242.38
कारयामास वैवाह्यमङ्गलान्यादवस्त्रियः ।
सहाप्सरोभिर्मुदिता भूषयित्वा स्वभूषणैः ॥ १.२४२.३८ ॥
യാദവ സ്ത്രീകൾ വിവാഹ മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തിച്ചു. അപ്സരസ്സുകളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ, സ്വന്തം ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞുകൊണ്ട്.
1.242.39
पौलोमीमिव मन्यन्ते सुभद्रां तत्र योषितः ।
ततो विवाहो ववृधे कृतः सर्वगुणान्वितः ॥ १.२४२.३९ ॥
അവിടത്തെ സ്ത്രീകൾ സുഭദ്രയെ പൗലോമി (ശചി)യെപ്പോലെ കരുതി. പിന്നെ സർവഗുണസമ്പന്നമായ വിവാഹം വർധിച്ചുനടന്നു.
1.242.40
तस्याः पाणिं गृहीत्वा तु मन्त्रैर्होमपुरस्कृतम् ।
सुभद्रया बभौ जिष्णुः शच्या इव शचीपतिः ॥ १.२४२.४० ॥
അവളുടെ കൈ പിടിച്ച് മന്ത്രങ്ങളോടെ ഹോമം മുൻനിർത്തി സുഭദ്രയോടൊപ്പം ജിഷ്ണു (അർജുനൻ) ശചിയോടൊപ്പം ശചീപതി (ഇന്ദ്രൻ) ശോഭിച്ചതുപോലെ ശോഭിച്ചു.
1.242.41
सा जिष्णुमधिकं भेजे सुभद्रा चारुदर्शना ।
पार्थस्य सदृशी भद्रा रूपेण वयसा तथा ॥ १.२४२.४१ ॥
ആ ചാരുദർശനയായ സുഭദ്ര ജിഷ്ണുവിനെ (അർജുനനെ) അധികമായി ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. മംഗളയായ സുഭദ്ര സൗന്ദര്യത്തിലും പ്രായത്തിലും പാർത്ഥന് തുല്യയായിരുന്നു.
1.242.42
सुभद्रायाश्च पार्थोऽपि सदृशो रूपलक्षणैः ।
इत्यूचुश्च तदा देवाः प्रीताः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ १.२४२.४२ ॥
സുഭദ്രയുടെ രൂപലക്ഷണങ്ങളിൽ പാർത്ഥനും തുല്യനാണ്. ഇങ്ങനെ അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ സന്തുഷ്ടരായ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു.
1.242.43
एवं निवेश्य देवास्ते गन्धर्वैः साप्सरोगणैः ।
आमन्त्र्य यादवाः सर्वे विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ १.२४२.४३ ॥
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ ഗന്ധർവന്മാരോടും അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളോടും കൂടി (വിവാഹം) നിർവഹിച്ച്, യാദവരെല്ലാവരോടും യാത്ര പറഞ്ഞ്, വന്ന വഴിയേ പോയി.
1.242.44
यादवाः पार्थमामन्त्र्य अन्तर्द्वीपं गतास्तदा ।
वासुदेवस्तदा पार्थमुवाच यदुनन्दनः ॥ १.२४२.४४ ॥
യാദവർ പാർത്ഥനോട് യാത്ര പറഞ്ഞ് അന്തർദ്വീപിലേക്ക് പോയി. അപ്പോൾ യദുനന്ദനനായ വാസുദേവൻ പാർത്ഥനോട് പറഞ്ഞു.
1.242.45
द्वाविंशद्दिवसान्पार्थ इहोष्य भरतर्षभ ।
मामकं रथमारुह्य शैब्यसुग्रीवयोजितम् ॥ १.२४२.४५ ॥
ഭരതർഷഭനായ പാർത്ഥാ! ഇവിടെ ഇരുപത്തിരണ്ടു ദിവസം താമസിക്കുക. ശൈബ്യനും സുഗ്രീവനും കെട്ടിയ എന്റെ രഥത്തിൽ കയറി.
1.242.46
सुभद्रया सुखं पार्थ खाण्डवप्रस्थमाविश ।
यादवैः सहितः पश्चादागमिष्यामि भारत।
यतिवेषेण नियतो वस त्वं रुक्मिणीगृहे ॥ १.२४२.४६ ॥
പാർത്ഥാ! സുഭദ്രയോടൊപ്പം സുഖമായി ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ പ്രവേശിക്കുക. ഭാരതാ! ഞാൻ യാദവരോടൊപ്പം പിന്നീട് വരും. നീ സന്ന്യാസിവേഷത്തിൽ നിയമത്തോടെ രുക്മിണിയുടെ ഗൃഹത്തിൽ വസിക്കുക.
1.242.47
एवमुक्त्वा प्रचक्राम अन्तर्द्वीपं जनार्दनः ।
कृतोद्वाहस्ततः पार्थः कृतकार्योऽभवत्तदा ॥ १.२४२.४७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ജനാർദ്ദനൻ അന്തർദ്വീപിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ വിവാഹം കഴിഞ്ഞ പാർത്ഥൻ തന്റെ കാര്യം പൂർത്തിയാക്കിയവനായി.
1.242.48
तस्यां चोपगतो भावः पार्थस्य सुमहात्मनः ।
तस्मिन्भावः सुभद्राया अन्योन्यं समवर्धत ॥ १.२४२.४८ ॥
അവളോട് മഹാത്മാവായ പാർത്ഥന് സ്നേഹം ഉണ്ടായി; അവനോട് സുഭദ്രയ്ക്കുള്ള സ്നേഹവും പരസ്പരം വളർന്നു.
1.242.49
स तथा युयुजे वीरो भद्रया भरतर्षभः ।
अभिनिष्पन्नया रामः सीतयेव समन्वितः ॥ १.२४२.४९ ॥
ആ വീരൻ, ഭരതശ്രേഷ്ഠൻ, അങ്ങനെ ഭദ്രയോടു ചേർന്നു; പൂർണ്ണയായ സീതയോടു രാമൻ ചേർന്നതുപോലെ.
1.242.50
अपि जिष्णुर्विजज्ञे तां ह्रीं श्रियं सन्नतिक्रियाम् ।
देवतानां वरस्त्रीणां रूपेण सदृशीं सतीम् ॥ १.२४२.५० ॥
ജയിയായ അർജ്ജുനൻ അവളിൽ ലജ്ജ, ശ്രീ, വിനയമുള്ള പെരുമാറ്റം ഇവ കണ്ടു; ദേവസ്ത്രീകൾക്ക് തുല്യസൗന്ദര്യമുള്ള സതിയായിരുന്നു അവൾ.
1.242.51
स प्रकृत्या श्रिया दीप्त्या संदिदीपे तयाऽधिकम् ।
उद्यत्सहस्रदीप्तांशुः शरदीव दिवाकरः ॥ १.२४२.५१ ॥
അവൻ സ്വഭാവത്താലും ശ്രീയാലും തേജസ്സാലും അവളാൽ കൂടുതൽ പ്രകാശിച്ചു; ശരത്കാലത്തിൽ ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ.
1.242.52
सा तु तं मनुजव्याघ्रमनुरक्ता यशस्विनी ।
कन्यापुरगता भूत्वा तत्परा समपद्यत ॥ १.२४२.५२ ॥
യശസ്വിനിയായ അവൾ ആ മനുഷ്യവ്യാഘ്രനിൽ അനുരക്തയായി, കന്യാന്തഃപുരത്തിൽ ചെന്ന് അവനിൽ മുഴുകിയവളായി.