Mahābhārata · Adhyāya 1.244
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.244.1
शासनात्पुरुषेन्द्रस्य बलेन महता बली ।
गिरौ रैवतके नित्यं बभूव विपृथुश्रवाः ॥ १.२४४.१ ॥
Por orden del señor de los hombres, con un gran ejército, el poderoso Vipṛthuśravas permanecía siempre en el monte Raivataka.
1.244.2
प्रवासे वासुदेवस्य तस्मिन्हलधरोपमः ।
संबभूव तदा गोप्ता पुरस्य पुरवर्धनः ॥ १.२४४.२ ॥
Durante la ausencia de Vāsudeva, se volvió semejante al portador del arado, y entonces fue el protector y el acrecentador de la ciudad.
1.244.3
प्राप्य पाण्डवनिर्याणं निर्ययौ विपृथुश्रवाः ।
निशम्य पुरनिर्घोषं स्वमनीकमचोदयत् ॥ १.२४४.३ ॥
Al saber de la partida de los Pāṇḍavas, Vipṛthuśravas partió; oyendo el clamor de la ciudad, puso en marcha a su propio ejército.
1.244.4
सोऽभिपत्य तदाध्वानं ददर्श पुरुषर्षभम् ।
निःसृतं द्वारकाद्वारादंशुमन्तमिवाम्बिरात् ॥ १.२४४.४ ॥
Entonces avanzó a toda prisa y vio en el camino al toro entre los hombres, que salía por la puerta de Dvārakā, como el sol desde el cielo.
1.244.5
सविद्युतमिवाम्भोदं प्रेक्षतां तं धनुर्धरम् ।
पार्थमानर्तयोधानां विस्मयः समपद्यत ॥ १.२४४.५ ॥
Mientras contemplaban al arquero Pārtha, como una nube con relámpagos, asombro surgió entre los guerreros de los Ānartas.
1.244.6
उदीर्णरथनागाश्वमनीकमभिवीक्ष्य तत् ।
उवाच परमप्रीता सुभद्रा भद्रभाषिणी ॥ १.२४४.६ ॥
Al ver aquel ejército con carros, elefantes y caballos en alto, Subhadrā, muy complacida y de palabras auspiciosas, dijo:
1.244.7
संग्रहीतुमभिप्रायो दीर्घकालकृतो मम ।
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे रथं तव नरर्षभ ॥ १.२४४.७ ॥
Desde hace mucho tiempo tengo la intención de tomar tu carro mientras luchas en la batalla, toro entre los hombres.
1.244.8
ओजस्तेजोद्युतिबलैरन्वितस्य महात्मनः ।
पार्थ ते सारथित्वेन भविता शिक्षितास्म्यहम् ॥ १.२४४.८ ॥
Oh Pārtha, me he entrenado para ser la auriga de ti, el de gran alma, dotado de vigor, esplendor, brillo y fuerza.
1.244.9
एवमुक्तः प्रियां प्रीतः प्रत्युवाच नरर्षभः ।
चोदयाश्वानसंसक्तान्विश्तु विपृथोर्बलम् ॥ १.२४४.९ ॥
Así interpelado, el mejor de los hombres, complacido, respondió a su amada: 'Incita a los caballos sin obstáculos y entra en el ejército de Vipṛthu.'
1.244.10
बहुभिर्युध्यमानस्य तावकान्विजिघांसतः ।
पश्य बाहुबलं भद्रे शरान्विक्षिपतो मम ॥ १.२४४.१० ॥
Mira el poder de mis brazos, oh bienaventurada, mientras lucho contra muchos, deseando matar a tus hombres y lanzando flechas.
1.244.11
एवमुक्ता तदा भद्रा पार्थेन भरतर्षभ ।
चुचोद साश्वान्संहृष्टा ते ततो विविशुर्बलम् ॥ १.२४४.११ ॥
Así interpelada por Pārtha, oh toro de los Bharatas, entonces Bhadrā, regocijada, incitó a los caballos, y entraron en el ejército.
1.244.12
तदाहतमहावाद्यं समुदग्रध्वजायुतम् ।
अनीकं विपृथोर्हृष्टं पार्थमेवान्ववर्तत ॥ १.२४४.१२ ॥
Al sonar los grandes tambores, el ejército de Vipṛthu, regocijado, con miles de estandartes elevados, siguió solo a Pārtha.
1.244.13
रथैर्बहुविधाकारैः सदश्वैश्च महाजवैः ।
किरन्तः शरवर्षाणि परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ १.२४४.१३ ॥
Con carros de muchas formas y caballos excelentes de gran velocidad, derramando lluvias de flechas, rodearon a Dhanañjaya.
1.244.14
तेषामस्त्राणि संवार्य दिव्यास्त्रेण महास्त्रवित् ।
आवृणोन्महदाकाशं शरैः परपुरञ्जयः ॥ १.२४४.१४ ॥
Repeliendo sus armas con un arma divina, el conocedor de grandes armas, vencedor de ciudades enemigas, cubrió el vasto cielo con flechas.
1.244.15
तेषां बाणान्महाबाहुर्मुकुटान्यङ्गदानि च ।
चिच्छेद निशितैर्बाणैः शरांश्चैव धनूंषि च ॥ १.२४४.१५ ॥
El de grandes brazos cortó con flechas afiladas sus flechas, coronas, brazaletes, dardos y arcos.
1.244.16
युगानीषान्वरूथानि यन्त्राणि विविधानि च ।
अजिघांसन्परान्पार्थश्चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ १.२४४.१६ ॥
Sin desear matar a los enemigos, Pārtha cortó con agudas flechas sus yugos, varas, cubiertas de carros y diversas máquinas.
1.244.17
विधनुष्कान्विकवचान्विरथांश्च महारथान् ।
कृत्वा पार्थः प्रियां प्रीतः प्रेक्ष्यतामित्यदर्शयत् ॥ १.२४४.१७ ॥
Habiendo dejado a los grandes guerreros sin arco, sin armadura y sin carro, Pārtha, complacido, se lo mostró a su amada diciendo: «Mira».
1.244.18
सा दृष्ट्वा महदाश्चर्यं सुभद्रा पार्थमब्रवीत् ।
अवाप्तार्थाऽस्मि भद्रं ते याहि पार्थ यथासुखम् ॥ १.२४४.१८ ॥
Al ver aquel gran prodigio, Subhadrā dijo a Pārtha: «Mi propósito está cumplido. Que te vaya bien; ve, Pārtha, como te plazca».
1.244.19
स सक्तं पाण्डुपुत्रेण समीक्ष्य विपृथुर्बलम् ।
त्वरमाणोऽभिसंक्रम्य स्थीयतामित्यभाषत ॥ १.२४४.१९ ॥
Al ver el ejército unido al hijo de Pāṇḍu, se adelantó con prisa y dijo: "¡Que se detengan!"
1.244.20
ततः सेनापतेर्वाक्यं नात्यवर्तन्त यादवाः ।
सागरे मारुतोद्धूता वेलामिव महोर्मयः ॥ १.२४४.२० ॥
Entonces los yadavas no transgredieron la palabra del comandante, como las grandes olas agitadas por el viento en el océano no sobrepasan la orilla.
1.244.21
ततो रथवरात्तूर्णमवरुह्य नरर्षभः ।
अभिगम्य नरव्याघ्रं प्रहृष्टः परिषस्वजे ॥ १.२४४.२१ ॥
Entonces el toro entre los hombres (Arjuna) descendió rápidamente del excelente carro, se acercó al tigre entre los hombres y lo abrazó con alegría.
1.244.22
सोऽब्रवीत्पार्थमासाद्य दीर्घकालमिदं तव ।
निवासमभिजानामि शङ्खचक्रगदाधरात् ॥ १.२४४.२२ ॥
Acercándose a Pārtha, dijo: "Sé que este ha sido tu morada durante mucho tiempo, junto al portador de la concha, el disco y la maza."
1.244.23
न मेऽस्त्यविदितं किंचिद्यद्यदाचितं त्वया ।
सुभद्रार्थं प्रलोभेन प्रीतस्तव जनार्दनः ॥ १.२४४.२३ ॥
Nada me es desconocido de lo que pediste por Subhadrā; Janārdana está complacido contigo por aquel señuelo.
1.244.24
प्राप्तस्य यतिलिङ्गेन वासितस्य धनञ्जय ।
बन्धुमानसि रामेण महेन्द्रावरजेन च ॥ १.२४४.२४ ॥
Oh Dhanañjaya, tú que llegaste y moraste bajo la apariencia de asceta, eres pariente de Rāma y del hermano menor de Mahendra (Kṛṣṇa).
1.244.25
मामेव च सदाकाङ्क्षी मन्त्रिणं मधुसूदनः ।
अन्तरेण सुभद्रां च त्वां च तात धनञ्जय ॥ १.२४४.२५ ॥
Madhusūdana siempre me deseó a mí solo como consejero, aparte de Subhadrā y de ti, querido Dhanañjaya.
1.244.26
इमं रथवरं दिव्यं सर्वशस्त्रसमन्वितम् ।
इदमेवानुयात्रं च निर्दिश्य गदपूर्वजः ॥ १.२४४.२६ ॥
Señalando este excelente carro divino, provisto de todas las armas, y este séquito, el hermano mayor de Gada (dijo).
1.244.27
अन्तर्द्वीपं तदा वीर गतो वृष्णिसुखावहः ।
दीर्घकालावरुद्धं त्वां संप्राप्तं प्रियया सह ॥ १.२४४.२७ ॥
Entonces, oh héroe, el que trae alegría a los Vṛṣṇis fue a la isla interior; tú, retenido largo tiempo, llegaste junto a tu amada.
1.244.28
पश्यन्तु भ्रातरः सर्वे वज्रपाणिमिवामराः ।
आयाते तु दशार्हाणामृषभे शार्ङ्गधन्वनि ॥ १.२४४.२८ ॥
Cuando llegó el toro de los Daśārhas, portador del arco Śārṅga, que todos los hermanos lo vean como los inmortales ven al portador del rayo.
1.244.29
भद्रामनुगमिष्यन्ति रत्नानि च वसूनि च ।
अरिष्टं याहि पन्थानं सुखी भव धनञ्जय ॥ १.२४४.२९ ॥
Joyas y tesoros también seguirán a Bhadrā. Ve por el camino propicio, oh Dhanañjaya, y sé feliz.
1.244.30
नष्टशोकैर्विशोकस्य सुहृद्भिः संगमोऽस्तु ते ॥ १.२४४.३० ॥
Que tú, libre de pesar, te encuentres con amigos cuyas penas han terminado.
1.244.31
ततो विपृथुमामन्त्र्य पार्थः प्रीतोऽभिवाद्य च ।
कृष्णस्य मतमास्थाय कृष्णस्य रथमास्थितः ॥ १.२४४.३१ ॥
Entonces, despidiéndose de Vipṛthu y saludándolo con respeto, el complacido Pārtha, siguiendo el consejo de Kṛṣṇa, subió al carro de Kṛṣṇa.
1.244.32
पूर्वमेव तु पार्थाय कृष्णेन विनियोजितम् ।
सर्वरत्नसुसंपूर्णं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ १.२४४.३२ ॥
Ya antes Kṛṣṇa había dispuesto para Pārtha un carro repleto de todas las joyas y provisto de todos los placeres.
1.244.33
रथेन काञ्चनाङ्गेन कल्पितेन यथाविधि ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना ॥ १.२४४.३३ ॥
Con un carro de adornos dorados, dispuesto según el rito, uncido a los caballos Śaibya y Sugrīva, adornado con una guirnalda de red de campanillas.
1.244.34
सर्वशस्त्रोपपन्नेन जीमूतरवनादिना ।
ज्वलनार्चिःप्रकाशेन द्विषतां हर्षनाशिना ॥ १.२४४.३४ ॥
Con un carro equipado con todas las armas, de sonido semejante al trueno de las nubes, resplandeciente como llama de fuego, que destruye el gozo de los enemigos.
1.244.35
सन्नद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
युक्तः सेनानुयात्रेण रथणारोप्य माधवीम्।
रथेनाकाशगेनैव पययौ स्वपुरं प्रति ॥ १.२४४.३५ ॥
Armado, con espada, con protectores de cuero de gocha atados a brazo y dedos, seguido por su ejército, colocó a Mādhavī (Subhadrā) en el carro y partió hacia su ciudad en el carro que surca el cielo.
1.244.36
ह्रियमाणां तु तां दृष्ट्वा सुभद्रां सैनिका जनाः ।
विक्रोशन्तोऽद्रवन्सर्वे द्वारकामभितः पुरीम् ॥ १.२४४.३६ ॥
Al ver que se la llevaban, los soldados y el pueblo, gritando, corrieron desde todas partes hacia la ciudad de Dvārakā.
1.244.37
ते समासाद्य सहिताः सुधर्मामभितः सभाम् ।
सभापालस्य तत्सर्वमाचख्युः पार्थविक्रमम् ॥ १.२४४.३७ ॥
Habiendo llegado juntos alrededor de la sala de asamblea Sudharmā, contaron al guardián de la sala todo el valor de Pārtha (Arjuna).
1.244.38
तेषां श्रुत्वा सभापालो भेरीं सान्नाहिकीं ततः ।
समाजघ्ने महाघोषां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ॥ १.२४४.३८ ॥
Al oírlos, el guardián de la sala tocó entonces el tambor de llamada a las armas, de gran sonido y adornado con oro de Jāmbūnada.
1.244.39
क्षुब्धास्तेनाथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ।
अन्तर्द्वीपात्समुत्पेतुः सहसा सहितास्तदा।
अन्नपानमपास्याथ समापेतुः समन्ततः ॥ १.२४४.३९ ॥
Agitados por aquel sonido, los bhojas, vṛṣṇis y andhakas se levantaron de repente, juntos, desde la isla interior, dejaron la comida y la bebida y se reunieron desde todas partes.
1.244.40
तत्र जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च ।
मणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि च ॥ १.२४४.४० ॥
Había allí asientos de oro de Jāmbūnada, con magníficas cubiertas, variados con gemas y coral, y resplandecientes como fuego encendido.
1.244.41
भेजिरे पुरुषव्याघ्रा वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
सिंहासनानि शतशो धिष्ण्यानीव हुताशनाः ॥ १.२४४.४१ ॥
Los tigres entre los hombres, grandes carreros de los vṛṣṇis y andhakas, se sentaron en cientos de tronos, como fuegos sacrificiales sobre sus altares.
1.244.42
तेषां समुपविष्टानां देवानामिव सन्नये ।
आचख्यौ चेष्टितं जिष्णोः सभापालः सहानुगः ॥ १.२४४.४२ ॥
A ellos, sentados como en la asamblea de los dioses, el guardián de la sala, con sus ayudantes, les contó las hazañas de Jiṣṇu (Arjuna).
1.244.43
तच्छ्रुत्वा वृष्णिवीरास्ते मदसंरक्तलोचनाः ।
अमृष्यमाणाः पार्थस्य समुत्पेतुरहङ्कृताः ॥ १.२४४.४३ ॥
Al oír esto, los héroes de los Vṛṣṇis, con los ojos enrojecidos por la embriaguez, incapaces de tolerar a Pārtha, se levantaron llenos de orgullo.
1.244.44
योजयध्वं रथानाशु प्रासानाहरतेति च ।
धनूंषि च महार्हाणि कवचानि बृहन्ति च ॥ १.२४४.४४ ॥
"Unced los carros rápidamente, traed lanzas", y también traed arcos preciosos y grandes armaduras.
1.244.45
सूतानुच्चुक्रुशुः केचिद्रथान्योजयतेति च ।
स्वयं च तुरगान्केचिदयुञ्जन्हेमभूषितान् ॥ १.२४४.४५ ॥
Algunos gritaron a los aurigas: «¡Uncid los carros!», y algunos mismos uncieron caballos adornados con oro.
1.244.46
रथेष्वानीयमानेषु कवचेषु ध्वजेषु च ।
अभिक्रन्दे नृवीराणां तदासीत्तुमुलं महत् ॥ १.२४४.४६ ॥
Mientras se traían carros, armaduras y estandartes, hubo un gran tumulto en el clamor de los héroes.
1.244.47
वनमाली ततः क्षीबः कैलासशिखरोपमः ।
नीलवासा मदोत्सिक्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२४४.४७ ॥
Entonces Vanamālī, ebrio, como la cima del Kailāsa, vestido de azul, hinchado de embriaguez, pronunció estas palabras.
1.244.48
किमिदं कुरुथाप्रज्ञास्तूष्णींभूते जनार्दने ।
अस्य भावमविज्ञाय संक्रुद्धा मोघगर्जिताः ॥ १.२४४.४८ ॥
«¡Necios! ¿Por qué hacéis esto mientras Janārdana permanece en silencio? Sin conocer su intención, encolerizados, rugís en vano.»
1.244.49
एष तावदभिप्रायमाख्यातु स्वं महामतिः ।
यदस्य रुचिरं कर्तुं तत्कुरुध्वमतन्द्रिताः ॥ १.२४४.४९ ॥
Que este de gran mente declare primero su propia intención; lo que le sea agradable, hacedlo sin demora.
1.244.50
ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा ग्राह्यरूपं हलायुधात् ।
तूष्णींभूतास्ततः सर्वे साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ १.२४४.५० ॥
Entonces, al oír aquellas palabras aceptables del portador del arado, todos guardaron silencio y dijeron: «Bien dicho, bien dicho».
1.244.51
समं वचो निशम्यैव बलदेवस्य धीमतः ।
पुनरेवसभामध्ये सर्वे ते समुपाविशन् ॥ १.२४४.५१ ॥
Habiendo oído unánimemente las palabras del sabio Balarāma, todos volvieron a sentarse en medio de la asamblea.
1.244.52
ततोऽब्रवीद्वासुदेवं वचो रामः परन्तपः ।
त्रैलोक्यनाथ हे कृष्ण भूतभव्यभविष्यकृत्।
किमवागुपविष्टोऽसि प्रेक्षमाणो जनार्दन ॥ १.२४४.५२ ॥
Entonces Rāma (Balarāma), atormentador de enemigos, dijo estas palabras a Vāsudeva: «Oh señor de los tres mundos, oh Kṛṣṇa, creador de lo que es, lo que será y lo que fue, oh Janārdana, ¿por qué estás sentado con la cabeza inclinada, solo mirando?».
1.244.53
सत्कृतस्त्वत्कृते पार्थः सर्वैरस्माभिरच्युत ।
न च सोऽर्हति तां पूजां दुर्बुद्धिः कुलपांसनः ॥ १.२४४.५३ ॥
Oh Acyuta, por tu causa todos honramos a Pārtha (Arjuna); pero ese de mal juicio, mancha de su linaje, no merece tal honor.
1.244.54
को हि तत्रैव भुक्तावान्नं भाजनं भेत्तुमर्हति ।
मन्यमानः कुले जातमात्मानं पुरुषः क्वचित् ॥ १.२४४.५४ ॥
¿Qué hombre, habiendo comido en cierto recipiente, se creería digno de romperlo, pensando que nació en una buena familia?
1.244.55
इच्छन्नेव हि संबन्धं कृतं पूर्वं च मानयन् ।
को हि नाम भवेनार्थी साहसेन समाचरेत् ॥ १.२४४.५५ ॥
¿Quién, deseando la alianza y honrando el vínculo hecho antes, actuaría con temeridad siendo buscador de un fin?
1.244.56
सोऽवमन्य तथाऽस्माकमनादृत्य च केशवम् ।
प्रसह्य हृतवानद्य सुभद्रां मृत्युमात्मनः ॥ १.२४४.५६ ॥
Habiéndonos insultado y desdeñado también a Keśava, hoy se ha llevado a Subhadrā por la fuerza, invocando su propia muerte.
1.244.57
कथं हि शिरसो मध्ये कृतं तेन पदं मम ।
मर्षयिष्यामि गोविन्द पादस्पर्शमिवोरगः ॥ १.२४४.५७ ॥
¿Cómo pudo poner su pie en medio de mi cabeza? Oh Govinda, ¿cómo lo soportaré, como una serpiente no soporta el contacto de un pie?
1.244.58
अद्य निष्कौरवामेकः करिष्यामि वसुन्धराम् ।
न हि मे मर्षणीयोऽयमर्जुनस्य व्यतिक्रमः ॥ १.२४४.५८ ॥
Hoy yo solo dejaré la tierra sin Kauravas; esta transgresión contra Arjuna no puedo tolerarla.
1.244.59
तं तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनिःस्वनम् ।
अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ॥ १.२४४.५९ ॥
Entonces todos los Bhoja, Vṛṣṇi y Andhaka lo siguieron mientras rugía, con una voz como el tronar de tambores de nubes.