മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.244
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.244.1
शासनात्पुरुषेन्द्रस्य बलेन महता बली ।
गिरौ रैवतके नित्यं बभूव विपृथुश्रवाः ॥ १.२४४.१ ॥
പുരുഷേന്ദ്രന്റെ കല്പനയാൽ, മഹാസേനയോടുകൂടി ബലവാനായ വിപൃഥുശ്രവസ് രൈവതക പർവതത്തിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നു.
1.244.2
प्रवासे वासुदेवस्य तस्मिन्हलधरोपमः ।
संबभूव तदा गोप्ता पुरस्य पुरवर्धनः ॥ १.२४४.२ ॥
വാസുദേവൻ പ്രവാസത്തിലായിരുന്നപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ഹലധരനു സമാനനായി, അന്നു നഗരത്തിന്റെ രക്ഷകനും നഗരവർധകനുമായി.
1.244.3
प्राप्य पाण्डवनिर्याणं निर्ययौ विपृथुश्रवाः ।
निशम्य पुरनिर्घोषं स्वमनीकमचोदयत् ॥ १.२४४.३ ॥
പാണ്ഡവരുടെ പുറപ്പാട് അറിഞ്ഞ് വിപൃഥുശ്രവസ് പുറപ്പെട്ടു; നഗരത്തിലെ ആരവം കേട്ട് തന്റെ സേനയെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു.
1.244.4
सोऽभिपत्य तदाध्वानं ददर्श पुरुषर्षभम् ।
निःसृतं द्वारकाद्वारादंशुमन्तमिवाम्बिरात् ॥ १.२४४.४ ॥
അപ്പോൾ അവൻ മുന്നോട്ടു പാഞ്ഞ്, ദ്വാരകയുടെ വാതിലിൽനിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന ആ പുരുഷർഷഭനെ വഴിയിൽ കണ്ടു; ആകാശത്തുനിന്ന് സൂര്യൻ ഉദിച്ചുവരുന്നതുപോലെ.
1.244.5
सविद्युतमिवाम्भोदं प्रेक्षतां तं धनुर्धरम् ।
पार्थमानर्तयोधानां विस्मयः समपद्यत ॥ १.२४४.५ ॥
മിന്നലോടുകൂടിയ മേഘംപോലെ ആ വില്ലാളിയായ പാർഥനെ നോക്കിയ ആനർത യോദ്ധാക്കൾക്ക് വിസ്മയമുണ്ടായി.
1.244.6
उदीर्णरथनागाश्वमनीकमभिवीक्ष्य तत् ।
उवाच परमप्रीता सुभद्रा भद्रभाषिणी ॥ १.२४४.६ ॥
ഉയർന്നുവരുന്ന രഥ, ആന, കുതിരകളുള്ള ആ സേനയെ കണ്ട്, അത്യധികം സന്തോഷിച്ച മംഗളവാക്കായ സുഭദ്ര പറഞ്ഞു.
1.244.7
संग्रहीतुमभिप्रायो दीर्घकालकृतो मम ।
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे रथं तव नरर्षभ ॥ १.२४४.७ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, യുദ്ധത്തിൽ പോരാടുന്ന നിന്റെ രഥം പിടിച്ചെടുക്കണമെന്ന എന്റെ ദീർഘകാല സങ്കൽപമാണിത്.
1.244.8
ओजस्तेजोद्युतिबलैरन्वितस्य महात्मनः ।
पार्थ ते सारथित्वेन भविता शिक्षितास्म्यहम् ॥ १.२४४.८ ॥
പാർത്ഥാ, ഓജസ്സ്, തേജസ്സ്, ദ്യുതി, ബലം എന്നിവയോടു കൂടിയ നിന്റെ മഹാത്മാവിന് സാരഥിയായിരിക്കാൻ ഞാൻ പരിശീലനം നേടിയിരിക്കുന്നു.
1.244.9
एवमुक्तः प्रियां प्रीतः प्रत्युवाच नरर्षभः ।
चोदयाश्वानसंसक्तान्विश्तु विपृथोर्बलम् ॥ १.२४४.९ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട നരശ്രേഷ്ഠൻ സന്തുഷ്ടനായി പ്രിയയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'കുതിരകളെ തടസ്സമില്ലാതെ തെളിക്കുക; വിശാലമായ സേനയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുക.'
1.244.10
बहुभिर्युध्यमानस्य तावकान्विजिघांसतः ।
पश्य बाहुबलं भद्रे शरान्विक्षिपतो मम ॥ १.२४४.१० ॥
ഭദ്രേ, പലരോടും യുദ്ധം ചെയ്ത്, നിന്റെ ആളുകളെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച് അമ്പുകൾ എയ്യുന്ന എന്റെ ബാഹുബലം നോക്കൂ.
1.244.11
एवमुक्ता तदा भद्रा पार्थेन भरतर्षभ ।
चुचोद साश्वान्संहृष्टा ते ततो विविशुर्बलम् ॥ १.२४४.११ ॥
ഭരതർഷഭാ, പാർത്ഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭദ്ര സന്തോഷത്തോടെ കുതിരകളെ തെളിച്ചു; അവർ സേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.244.12
तदाहतमहावाद्यं समुदग्रध्वजायुतम् ।
अनीकं विपृथोर्हृष्टं पार्थमेवान्ववर्तत ॥ १.२४४.१२ ॥
മഹാവാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി, ആയിരക്കണക്കിന് ഉയർന്ന കൊടികളോടു കൂടിയ വിപൃഥുവിന്റെ സന്തുഷ്ടമായ സേന പാർത്ഥനെ തന്നെ പിന്തുടർന്നു.
1.244.13
रथैर्बहुविधाकारैः सदश्वैश्च महाजवैः ।
किरन्तः शरवर्षाणि परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ १.२४४.१३ ॥
പലതരം രൂപങ്ങളുള്ള രഥങ്ങളാലും മഹാവേഗമുള്ള നല്ല കുതിരകളാലും ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട് അവർ ധനഞ്ജയനെ വളഞ്ഞു.
1.244.14
तेषामस्त्राणि संवार्य दिव्यास्त्रेण महास्त्रवित् ।
आवृणोन्महदाकाशं शरैः परपुरञ्जयः ॥ १.२४४.१४ ॥
മഹാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവനും ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവനുമായ അദ്ദേഹം, ദിവ്യാസ്ത്രംകൊണ്ട് അവരുടെ അസ്ത്രങ്ങളെ തടഞ്ഞ്, ശരങ്ങളാൽ വിശാലമായ ആകാശത്തെ മൂടി.
1.244.15
तेषां बाणान्महाबाहुर्मुकुटान्यङ्गदानि च ।
चिच्छेद निशितैर्बाणैः शरांश्चैव धनूंषि च ॥ १.२४४.१५ ॥
ആ മഹാബാഹു അവരുടെ ബാണങ്ങളും കിരീടങ്ങളും അംഗദങ്ങളും, ശരങ്ങളും വില്ലുകളും മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ മുറിച്ചു.
1.244.16
युगानीषान्वरूथानि यन्त्राणि विविधानि च ।
अजिघांसन्परान्पार्थश्चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ १.२४४.१६ ॥
ശത്രുക്കളെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിക്കാതെ പാർത്ഥൻ അവരുടെ നുകങ്ങളും ഈഷകളും രഥാവരണങ്ങളും വിവിധ യന്ത്രങ്ങളും മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ മുറിച്ചു.
1.244.17
विधनुष्कान्विकवचान्विरथांश्च महारथान् ।
कृत्वा पार्थः प्रियां प्रीतः प्रेक्ष्यतामित्यदर्शयत् ॥ १.२४४.१७ ॥
പാർത്ഥൻ മഹാരഥന്മാരെ വില്ലില്ലാത്തവരും കവചമില്ലാത്തവരും രഥമില്ലാത്തവരുമാക്കി, സന്തോഷത്തോടെ 'കാണുക' എന്ന് പ്രിയയോട് കാണിച്ചു.
1.244.18
सा दृष्ट्वा महदाश्चर्यं सुभद्रा पार्थमब्रवीत् ।
अवाप्तार्थाऽस्मि भद्रं ते याहि पार्थ यथासुखम् ॥ १.२४४.१८ ॥
ആ മഹാദ്ഭുതം കണ്ട സുഭദ്ര പാർത്ഥനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ആഗ്രഹം സഫലമായി. നിനക്ക് ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ, പാർത്ഥാ, സുഖമെന്നു തോന്നുന്നതുപോലെ പോകൂ.'
1.244.19
स सक्तं पाण्डुपुत्रेण समीक्ष्य विपृथुर्बलम् ।
त्वरमाणोऽभिसंक्रम्य स्थीयतामित्यभाषत ॥ १.२४४.१९ ॥
പാണ്ഡുപുത്രനോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്ന ആ സേനയെ കണ്ട് അവൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടുവന്ന് "നിൽക്കൂ" എന്നു പറഞ്ഞു.
1.244.20
ततः सेनापतेर्वाक्यं नात्यवर्तन्त यादवाः ।
सागरे मारुतोद्धूता वेलामिव महोर्मयः ॥ १.२४४.२० ॥
അപ്പോൾ യാദവർ സേനാപതിയുടെ വാക്ക് അതിലംഘിച്ചില്ല; കടലിൽ കാറ്റിളക്കിയ വലിയ തിരമാലകൾ തീരം കടക്കാത്തതുപോലെ.
1.244.21
ततो रथवरात्तूर्णमवरुह्य नरर्षभः ।
अभिगम्य नरव्याघ्रं प्रहृष्टः परिषस्वजे ॥ १.२४४.२१ ॥
അപ്പോൾ നരശ്രേഷ്ഠനായ അർജ്ജുനൻ വേഗത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി, നരവ്യാഘ്രന്റെ അടുത്തെത്തി സന്തോഷത്തോടെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
1.244.22
सोऽब्रवीत्पार्थमासाद्य दीर्घकालमिदं तव ।
निवासमभिजानामि शङ्खचक्रगदाधरात् ॥ १.२४४.२२ ॥
അവൻ പാർത്ഥനോട് പറഞ്ഞു: "ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധാരിയിൽ നിന്ന് ദീർഘകാലമായി ഇത് നിന്റെ വാസസ്ഥലമാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു."
1.244.23
न मेऽस्त्यविदितं किंचिद्यद्यदाचितं त्वया ।
सुभद्रार्थं प्रलोभेन प्रीतस्तव जनार्दनः ॥ १.२४४.२३ ॥
സുഭദ്രയ്ക്കുവേണ്ടി നീ എന്തെല്ലാം ആവശ്യപ്പെട്ടുവോ അതിൽ ഒന്നും എനിക്ക് അറിയാത്തതില്ല; ആ പ്രലോഭനത്താൽ ജനാർദ്ദനൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്.
1.244.24
प्राप्तस्य यतिलिङ्गेन वासितस्य धनञ्जय ।
बन्धुमानसि रामेण महेन्द्रावरजेन च ॥ १.२४४.२४ ॥
ഹേ ധനഞ്ജയാ, സന്യാസി വേഷത്തിൽ വന്ന് താമസിച്ച നീ, രാമനും മഹേന്ദ്രന്റെ അനുജനുമായവന്റെ (കൃഷ്ണൻ) ബന്ധുവാണ്.
1.244.25
मामेव च सदाकाङ्क्षी मन्त्रिणं मधुसूदनः ।
अन्तरेण सुभद्रां च त्वां च तात धनञ्जय ॥ १.२४४.२५ ॥
മധുസൂദനൻ എപ്പോഴും എന്നെ മന്ത്രിയായി ആഗ്രഹിച്ചു; സുഭദ്രയെയും നിന്നെയും ഒഴികെ, പ്രിയ ധനഞ്ജയാ.
1.244.26
इमं रथवरं दिव्यं सर्वशस्त्रसमन्वितम् ।
इदमेवानुयात्रं च निर्दिश्य गदपूर्वजः ॥ १.२४४.२६ ॥
എല്ലാ ആയുധങ്ങളോടും കൂടിയ ഈ ശ്രേഷ്ഠമായ ദിവ്യരഥവും ഈ പരിവാരവും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, ഗദന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ (പറഞ്ഞു).
1.244.27
अन्तर्द्वीपं तदा वीर गतो वृष्णिसुखावहः ।
दीर्घकालावरुद्धं त्वां संप्राप्तं प्रियया सह ॥ १.२४४.२७ ॥
വീരാ, അന്നു വൃഷ്ണികൾക്ക് സുഖം നൽകുന്നവൻ അന്തർദ്വീപിലേക്കു പോയി; ദീർഘകാലം തടയപ്പെട്ട നീ പ്രിയയോടൊപ്പം എത്തി.
1.244.28
पश्यन्तु भ्रातरः सर्वे वज्रपाणिमिवामराः ।
आयाते तु दशार्हाणामृषभे शार्ङ्गधन्वनि ॥ १.२४४.२८ ॥
ദശാർഹരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ശാർങ്ഗധനുസ്സ് ധരിക്കുന്നവനുമായവൻ എത്തിയപ്പോൾ, വജ്രപാണിയെ കാണുന്ന ദേവന്മാരെപ്പോലെ സഹോദരന്മാരെല്ലാം കാണട്ടെ.
1.244.29
भद्रामनुगमिष्यन्ति रत्नानि च वसूनि च ।
अरिष्टं याहि पन्थानं सुखी भव धनञ्जय ॥ १.२४४.२९ ॥
സുഭദ്രയെ പിന്തുടർന്ന് രത്നങ്ങളും സമ്പത്തുകളും വരും. ശുഭമായ വഴിയിൽ പോകൂ, ധനഞ്ജയാ, സുഖിയായിരിക്കൂ.
1.244.30
नष्टशोकैर्विशोकस्य सुहृद्भिः संगमोऽस्तु ते ॥ १.२४४.३० ॥
ദുഃഖം നഷ്ടപ്പെട്ട നിനക്ക്, ദുഃഖം നീങ്ങിയ സുഹൃത്തുക്കളുമായി സംഗമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
1.244.31
ततो विपृथुमामन्त्र्य पार्थः प्रीतोऽभिवाद्य च ।
कृष्णस्य मतमास्थाय कृष्णस्य रथमास्थितः ॥ १.२४४.३१ ॥
അപ്പോൾ വിപൃഥുവിനോട് യാത്ര പറഞ്ഞ്, സന്തോഷത്തോടെ വന്ദിച്ച പാർത്ഥൻ കൃഷ്ണന്റെ അഭിപ്രായം അനുസരിച്ച് കൃഷ്ണന്റെ രഥത്തിൽ കയറി.
1.244.32
पूर्वमेव तु पार्थाय कृष्णेन विनियोजितम् ।
सर्वरत्नसुसंपूर्णं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ १.२४४.३२ ॥
മുമ്പുതന്നെ കൃഷ്ണൻ പാർത്ഥനുവേണ്ടി ഒരുക്കിവെച്ചിരുന്നതും എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും നിറഞ്ഞതും സർവഭോഗങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ (രഥം) ആയിരുന്നു.
1.244.33
रथेन काञ्चनाङ्गेन कल्पितेन यथाविधि ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना ॥ १.२४४.३३ ॥
സ്വർണ്ണാംഗങ്ങളുള്ളതും യഥാവിധി ഒരുക്കിയതുമായ രഥത്തിൽ; ശൈബ്യനും സുഗ്രീവനും എന്ന കുതിരകളെ പൂട്ടി, കിങ്കിണികളുടെ വലമാലയണിഞ്ഞ്.
1.244.34
सर्वशस्त्रोपपन्नेन जीमूतरवनादिना ।
ज्वलनार्चिःप्रकाशेन द्विषतां हर्षनाशिना ॥ १.२४४.३४ ॥
സകല ആയുധങ്ങളോടും കൂടിയതും, മേഘഗർജ്ജനം പോലുള്ള ശബ്ദമുള്ളതും, അഗ്നിജ്വാല പോലെ തിളങ്ങുന്നതും, ശത്രുക്കളുടെ സന്തോഷം നശിപ്പിക്കുന്നതുമായ (രഥം).
1.244.35
सन्नद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
युक्तः सेनानुयात्रेण रथणारोप्य माधवीम्।
रथेनाकाशगेनैव पययौ स्वपुरं प्रति ॥ १.२४४.३५ ॥
കവചം ധരിച്ച്, വാളേന്തി, ഗോധാചർമ്മത്തിന്റെ കൈയുറയും വിരൽത്തൊപ്പിയും കെട്ടി, സേന അനുഗമിക്കെ, മാധവിയെ (സുഭദ്രയെ) രഥത്തിൽ കയറ്റി, ആകാശത്തിലൂടെ പോകുന്ന രഥത്തിലൂടെതന്നെ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
1.244.36
ह्रियमाणां तु तां दृष्ट्वा सुभद्रां सैनिका जनाः ।
विक्रोशन्तोऽद्रवन्सर्वे द्वारकामभितः पुरीम् ॥ १.२४४.३६ ॥
സുഭദ്രയെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ട്, സൈനികരും ജനങ്ങളും നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ദ്വാരകാപുരിയിലേക്ക് ഓടി.
1.244.37
ते समासाद्य सहिताः सुधर्मामभितः सभाम् ।
सभापालस्य तत्सर्वमाचख्युः पार्थविक्रमम् ॥ १.२४४.३७ ॥
അവരെല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് സുധർമ്മാ സഭയ്ക്കു ചുറ്റും എത്തി, പാർത്ഥന്റെ (അർജ്ജുനന്റെ) വീരകർമ്മങ്ങളെല്ലാം സഭാപാലകനോട് പറഞ്ഞു.
1.244.38
तेषां श्रुत्वा सभापालो भेरीं सान्नाहिकीं ततः ।
समाजघ्ने महाघोषां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ॥ १.२४४.३८ ॥
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട സഭാപാലകൻ പിന്നീട് സാന്നാഹികീ ഭേരി മുഴക്കി; അത് മഹാനാദമുള്ളതും ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണത്താൽ അലങ്കരിച്ചതുമായിരുന്നു.
1.244.39
क्षुब्धास्तेनाथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ।
अन्तर्द्वीपात्समुत्पेतुः सहसा सहितास्तदा।
अन्नपानमपास्याथ समापेतुः समन्ततः ॥ १.२४४.३९ ॥
ആ ശബ്ദത്താൽ ഇളകിപ്പോയ ഭോജ-വൃഷ്ണി-അന്ധകർ അപ്പോൾ അന്തർദ്വീപിൽനിന്ന് പെട്ടെന്ന് ഒരുമിച്ച് ഉയർന്നു; അന്നപാനങ്ങൾ വെടിഞ്ഞ് എല്ലായിടത്തുനിന്നും ഒത്തുകൂടി.
1.244.40
तत्र जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च ।
मणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि च ॥ १.२४४.४० ॥
അവിടെ ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണത്തിലുള്ള ഇരിപ്പിടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു; മനോഹര വിരികളോടും മണിയും പവിഴവും പതിച്ച ചിത്രപ്പണികളോടും, ജ്വലിക്കുന്ന തീപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവയുമായി.
1.244.41
भेजिरे पुरुषव्याघ्रा वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
सिंहासनानि शतशो धिष्ण्यानीव हुताशनाः ॥ १.२४४.४१ ॥
വൃഷ്ണി-അന്ധകരിലെ മഹാരഥന്മാരും പുരുഷവ്യാഘ്രന്മാരുമായവർ നൂറുകണക്കിന് സിംഹാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു; യാഗവേദികളിൽ ഹോമാഗ്നികൾ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ.
1.244.42
तेषां समुपविष्टानां देवानामिव सन्नये ।
आचख्यौ चेष्टितं जिष्णोः सभापालः सहानुगः ॥ १.२४४.४२ ॥
ദേവസഭപോലെ ഇരുന്ന അവർക്കുമുന്നിൽ സഭാപാലകൻ തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം ജിഷ്ണുവിന്റെ (അർജ്ജുനന്റെ) കർമ്മം വിവരിച്ചു.
1.244.43
तच्छ्रुत्वा वृष्णिवीरास्ते मदसंरक्तलोचनाः ।
अमृष्यमाणाः पार्थस्य समुत्पेतुरहङ्कृताः ॥ १.२४४.४३ ॥
അത് കേട്ട് മദംകൊണ്ട് ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള വൃഷ്ണിവീരന്മാർ, പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) സഹിക്കാനാകാതെ, അഹങ്കാരത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു.
1.244.44
योजयध्वं रथानाशु प्रासानाहरतेति च ।
धनूंषि च महार्हाणि कवचानि बृहन्ति च ॥ १.२४४.४४ ॥
"വേഗം രഥങ്ങൾ കെട്ടുവിൻ, കുന്തങ്ങൾ കൊണ്ടുവരൂ" എന്നും, വിലയേറിയ വില്ലുകളും വലിയ കവചങ്ങളും (കൊണ്ടുവരൂ) എന്നും (പറഞ്ഞു).
1.244.45
सूतानुच्चुक्रुशुः केचिद्रथान्योजयतेति च ।
स्वयं च तुरगान्केचिदयुञ्जन्हेमभूषितान् ॥ १.२४४.४५ ॥
ചിലർ സാരഥികളോട് "രഥങ്ങൾ കെട്ടൂ!" എന്ന് ആക്രോശിച്ചു; ചിലർ തന്നെ സ്വർണ്ണാലങ്കാരമുള്ള കുതിരകളെ കെട്ടി.
1.244.46
रथेष्वानीयमानेषु कवचेषु ध्वजेषु च ।
अभिक्रन्दे नृवीराणां तदासीत्तुमुलं महत् ॥ १.२४४.४६ ॥
രഥങ്ങളും കവചങ്ങളും കൊടികളും കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ, നരവീരന്മാരുടെ ആരവത്തിൽ അത് വലിയ ബഹളമായിരുന്നു.
1.244.47
वनमाली ततः क्षीबः कैलासशिखरोपमः ।
नीलवासा मदोत्सिक्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२४४.४७ ॥
അപ്പോൾ വനമാലയണിഞ്ഞ്, മദോന്മത്തനായി, കൈലാസശിഖരം പോലെ, നീലവസ്ത്രം ധരിച്ച്, മദത്താൽ ഉയർന്ന (ബലരാമൻ) ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.244.48
किमिदं कुरुथाप्रज्ञास्तूष्णींभूते जनार्दने ।
अस्य भावमविज्ञाय संक्रुद्धा मोघगर्जिताः ॥ १.२४४.४८ ॥
"അജ്ഞരേ! ജനാർദ്ദനൻ മൗനമായിരിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ ഇതെന്ത് ചെയ്യുന്നു? അവന്റെ അഭിപ്രായം അറിയാതെ, കോപിച്ച് വെറുതെ ഗർജ്ജിക്കുന്നുവല്ലോ!"
1.244.49
एष तावदभिप्रायमाख्यातु स्वं महामतिः ।
यदस्य रुचिरं कर्तुं तत्कुरुध्वमतन्द्रिताः ॥ १.२४४.४९ ॥
ഈ മഹാമതി ആദ്യം തന്റെ അഭിപ്രായം പറയട്ടെ; അദ്ദേഹത്തിന് ഇഷ്ടമായത് നിങ്ങൾ മടികൂടാതെ ചെയ്യുക.
1.244.50
ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा ग्राह्यरूपं हलायुधात् ।
तूष्णींभूतास्ततः सर्वे साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ १.२४४.५० ॥
അപ്പോൾ ഹലായുധന്റെ (ബലരാമന്റെ) ആ യുക്തമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവരെല്ലാം മൗനമായി, 'സാധു, സാധു' എന്ന് പറഞ്ഞു.
1.244.51
समं वचो निशम्यैव बलदेवस्य धीमतः ।
पुनरेवसभामध्ये सर्वे ते समुपाविशन् ॥ १.२४४.५१ ॥
ബുദ്ധിമാനായ ബലദേവന്റെ വാക്ക് ഒരേ മനസ്സോടെ കേട്ട് അവരെല്ലാം വീണ്ടും സഭയുടെ നടുവിൽ ഇരുന്നു.
1.244.52
ततोऽब्रवीद्वासुदेवं वचो रामः परन्तपः ।
त्रैलोक्यनाथ हे कृष्ण भूतभव्यभविष्यकृत्।
किमवागुपविष्टोऽसि प्रेक्षमाणो जनार्दन ॥ १.२४४.५२ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന രാമൻ (ബലരാമൻ) വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു: 'ത്രിലോകനാഥാ, കൃഷ്ണാ, ഭൂത-ഭവ്യ-ഭവിഷ്യങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനേ, ജനാർദ്ദനാ, നീ തല താഴ്ത്തി ഇരുന്ന് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്തിന്?'
1.244.53
सत्कृतस्त्वत्कृते पार्थः सर्वैरस्माभिरच्युत ।
न च सोऽर्हति तां पूजां दुर्बुद्धिः कुलपांसनः ॥ १.२४४.५३ ॥
അച്യുതാ, നിന്റെ പേരിൽ പാർത്ഥനെ (അർജ്ജുനനെ) ഞങ്ങളെല്ലാവരും ആദരിച്ചു; എന്നാൽ ആ ദുർബുദ്ധിയും കുലത്തിന് കളങ്കവുമായവൻ ആ ബഹുമാനത്തിന് അർഹനല്ല.
1.244.54
को हि तत्रैव भुक्तावान्नं भाजनं भेत्तुमर्हति ।
मन्यमानः कुले जातमात्मानं पुरुषः क्वचित् ॥ १.२४४.५४ ॥
താൻ ഭക്ഷണം കഴിച്ച അതേ പാത്രം തകർക്കാൻ താൻ യോഗ്യനാണെന്ന്, നല്ല കുലത്തിൽ ജനിച്ചവനാണെന്ന് കരുതി ഏത് മനുഷ്യനാണ് ചിന്തിക്കുക?
1.244.55
इच्छन्नेव हि संबन्धं कृतं पूर्वं च मानयन् ।
को हि नाम भवेनार्थी साहसेन समाचरेत् ॥ १.२४४.५५ ॥
ബന്ധം ആഗ്രഹിക്കുകയും മുമ്പ് ഉണ്ടാക്കിയ ബന്ധത്തെ ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, ലക്ഷ്യം തേടുന്ന ആരാണ് സാഹസത്താൽ പ്രവർത്തിക്കുക?
1.244.56
सोऽवमन्य तथाऽस्माकमनादृत्य च केशवम् ।
प्रसह्य हृतवानद्य सुभद्रां मृत्युमात्मनः ॥ १.२४४.५६ ॥
അവൻ ഞങ്ങളെ അപമാനിച്ചു, കേശവനെയും അവഗണിച്ചു; ഇന്ന് ബലാൽക്കാരമായി സുഭദ്രയെ അപഹരിച്ചു; സ്വന്തം മരണത്തെ അവൻ വരുത്തിവെച്ചിരിക്കുന്നു.
1.244.57
कथं हि शिरसो मध्ये कृतं तेन पदं मम ।
मर्षयिष्यामि गोविन्द पादस्पर्शमिवोरगः ॥ १.२४४.५७ ॥
അവൻ എന്റെ തലയുടെ നടുവിൽ എങ്ങനെ കാൽ വെച്ചു? ഗോവിന്ദാ, പാമ്പ് കാൽസ്പർശം സഹിക്കാത്തതുപോലെ ഞാൻ ഇതെങ്ങനെ സഹിക്കും?
1.244.58
अद्य निष्कौरवामेकः करिष्यामि वसुन्धराम् ।
न हि मे मर्षणीयोऽयमर्जुनस्य व्यतिक्रमः ॥ १.२४४.५८ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ഭൂമിയെ കൗരവരില്ലാത്തതാക്കും; അർജുനനോട് ചെയ്ത ഈ അതിക്രമം എനിക്ക് സഹിക്കാനാവില്ല.
1.244.59
तं तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनिःस्वनम् ।
अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ॥ १.२४४.५९ ॥
മേഘദുന്ദുഭി പോലെ ഗർജിച്ച അവനെ അപ്പോൾ ഭോജരും വൃഷ്ണികളും അന്ധകരും എല്ലാവരും പിന്തുടർന്നു.