ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.244
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.244.1
शासनात्पुरुषेन्द्रस्य बलेन महता बली ।
गिरौ रैवतके नित्यं बभूव विपृथुश्रवाः ॥ १.२४४.१ ॥
ପୁରୁଷେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ମହାସେନା ସହିତ ବଳବାନ ବିପୃଥୁଶ୍ରବା ରୈବତକ ପର୍ବତରେ ସର୍ବଦା ରହୁଥିଲେ।
1.244.2
प्रवासे वासुदेवस्य तस्मिन्हलधरोपमः ।
संबभूव तदा गोप्ता पुरस्य पुरवर्धनः ॥ १.२४४.२ ॥
ବାସୁଦେବ ପ୍ରବାସରେ ଥିବା ସମୟରେ, ସେ ହଳଧର ସଦୃଶ ହେଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ନଗରର ରକ୍ଷକ ଓ ନଗରବର୍ଧକ ହେଲେ।
1.244.3
प्राप्य पाण्डवनिर्याणं निर्ययौ विपृथुश्रवाः ।
निशम्य पुरनिर्घोषं स्वमनीकमचोदयत् ॥ १.२४४.३ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଜାଣି ବିପୃଥୁଶ୍ରବା ବାହାରିଲେ; ନଗରର କୋଳାହଳ ଶୁଣି ସେ ନିଜ ସେନାକୁ ଆଗକୁ ଚଳାଇଲେ।
1.244.4
सोऽभिपत्य तदाध्वानं ददर्श पुरुषर्षभम् ।
निःसृतं द्वारकाद्वारादंशुमन्तमिवाम्बिरात् ॥ १.२४४.४ ॥
ତେବେ ସେ ଆଗକୁ ଧାଇଁ ପଥରେ ସେହି ପୁରୁଷର୍ଷଭଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦ୍ୱାରକାର ଦ୍ୱାରରୁ ବାହାରୁଥିଲେ, ଆକାଶରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଠିବାପରି।
1.244.5
सविद्युतमिवाम्भोदं प्रेक्षतां तं धनुर्धरम् ।
पार्थमानर्तयोधानां विस्मयः समपद्यत ॥ १.२४४.५ ॥
ବିଜୁଳି ସହିତ ମେଘ ପରି ସେହି ଧନୁର୍ଧର ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନର୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ବିସ୍ମୟ ହେଲା।
1.244.6
उदीर्णरथनागाश्वमनीकमभिवीक्ष्य तत् ।
उवाच परमप्रीता सुभद्रा भद्रभाषिणी ॥ १.२४४.६ ॥
ଉଠୁଥିବା ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଥିବା ସେହି ସେନାକୁ ଦେଖି, ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଶୁଭବାଣୀ ସୁଭଦ୍ରା କହିଲେ।
1.244.7
संग्रहीतुमभिप्रायो दीर्घकालकृतो मम ।
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे रथं तव नरर्षभ ॥ १.२४४.७ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢୁଥିବା ତୁମ ରଥ ଧରିବାର ମୋର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସଂକଳ୍ପ ଅଛି।
1.244.8
ओजस्तेजोद्युतिबलैरन्वितस्य महात्मनः ।
पार्थ ते सारथित्वेन भविता शिक्षितास्म्यहम् ॥ १.२४४.८ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଓଜ, ତେଜ, ଦ୍ୟୁତି ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ ତୁମ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ସାରଥି ହେବା ପାଇଁ ମୁଁ ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇଛି।
1.244.9
एवमुक्तः प्रियां प्रीतः प्रत्युवाच नरर्षभः ।
चोदयाश्वानसंसक्तान्विश्तु विपृथोर्बलम् ॥ १.२४४.९ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ପ୍ରସନ୍ନ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବାଧାବିହୀନ ଭାବେ ଚଳାଅ, ଏବଂ ବିପୃଥୁର ବିଶାଳ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କର।'
1.244.10
बहुभिर्युध्यमानस्य तावकान्विजिघांसतः ।
पश्य बाहुबलं भद्रे शरान्विक्षिपतो मम ॥ १.२४४.१० ॥
ହେ ଭଦ୍ରେ, ବହୁଜଣଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ୁଥିବା, ତୁମ ଲୋକଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଓ ଶର ନିକ୍ଷେପକାରୀ ମୋ ବାହୁବଳ ଦେଖ।
1.244.11
एवमुक्ता तदा भद्रा पार्थेन भरतर्षभ ।
चुचोद साश्वान्संहृष्टा ते ततो विविशुर्बलम् ॥ १.२४४.११ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ପାର୍ଥ ଏପରି କହିବାରୁ ଭଦ୍ରା ଆନନ୍ଦରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇଲା; ସେମାନେ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.244.12
तदाहतमहावाद्यं समुदग्रध्वजायुतम् ।
अनीकं विपृथोर्हृष्टं पार्थमेवान्ववर्तत ॥ १.२४४.१२ ॥
ମହାବାଦ୍ୟ ବାଜିବାରୁ, ହଜାରେ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜା ସହିତ ବିପୃଥୁଙ୍କ ହର୍ଷିତ ସେନା ପାର୍ଥଙ୍କ ପଛେ ଅନୁସରଣ କଲା।
1.244.13
रथैर्बहुविधाकारैः सदश्वैश्च महाजवैः ।
किरन्तः शरवर्षाणि परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ १.२४४.१३ ॥
ବହୁବିଧ ଆକାରର ରଥ ଓ ମହାବେଗଶାଳୀ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହିତ, ଶରବର୍ଷା କରି ସେମାନେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ।
1.244.14
तेषामस्त्राणि संवार्य दिव्यास्त्रेण महास्त्रवित् ।
आवृणोन्महदाकाशं शरैः परपुरञ्जयः ॥ १.२४४.१४ ॥
ମହାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାତା ଓ ଶତ୍ରୁ ନଗର ବିଜୟୀ ସେ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ନିବାରଣ କରି ଶରରେ ବିଶାଳ ଆକାଶ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ।
1.244.15
तेषां बाणान्महाबाहुर्मुकुटान्यङ्गदानि च ।
चिच्छेद निशितैर्बाणैः शरांश्चैव धनूंषि च ॥ १.२४४.१५ ॥
ସେହି ମହାବାହୁ ସେମାନଙ୍କ ବାଣ, ମୁକୁଟ, ଅଙ୍ଗଦ, ଶର ଓ ଧନୁ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଛେଦ କଲେ।
1.244.16
युगानीषान्वरूथानि यन्त्राणि विविधानि च ।
अजिघांसन्परान्पार्थश्चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ १.२४४.१६ ॥
ଶତ୍ରୁ ବଧ ନ ଚାହିଁ ପାର୍ଥ ସେମାନଙ୍କ ଯୁଗ, ଈଷା, ରଥାବରଣ ଓ ବିବିଧ ଯନ୍ତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଛେଦ କଲେ।
1.244.17
विधनुष्कान्विकवचान्विरथांश्च महारथान् ।
कृत्वा पार्थः प्रियां प्रीतः प्रेक्ष्यतामित्यदर्शयत् ॥ १.२४४.१७ ॥
ପାର୍ଥ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ଧନୁହୀନ, କବଚହୀନ ଓ ରଥହୀନ କରି, ପ୍ରୀତ ହୋଇ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ 'ଦେଖ' ବୋଲି ଦେଖାଇଲେ।
1.244.18
सा दृष्ट्वा महदाश्चर्यं सुभद्रा पार्थमब्रवीत् ।
अवाप्तार्थाऽस्मि भद्रं ते याहि पार्थ यथासुखम् ॥ १.२४४.१८ ॥
ସେହି ମହାଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସୁଭଦ୍ରା ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ହେ ପାର୍ଥ, ଯେପରି ସୁଖ ମନେ ହୁଏ ସେପରି ଯାଅ।'
1.244.19
स सक्तं पाण्डुपुत्रेण समीक्ष्य विपृथुर्बलम् ।
त्वरमाणोऽभिसंक्रम्य स्थीयतामित्यभाषत ॥ १.२४४.१९ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ସେହି ସେନାକୁ ଦେଖି ସେ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଆସି କହିଲା, "ଠିଆ ହୁଅ।"
1.244.20
ततः सेनापतेर्वाक्यं नात्यवर्तन्त यादवाः ।
सागरे मारुतोद्धूता वेलामिव महोर्मयः ॥ १.२४४.२० ॥
ତେବେ ଯାଦବମାନେ ସେନାପତିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ନାହିଁ; ସାଗରରେ ପବନରେ ଉଠିଥିବା ମହା ତରଙ୍ଗ ଯେପରି କୂଳ ଅତିକ୍ରମ କରେ ନାହିଁ।
1.244.21
ततो रथवरात्तूर्णमवरुह्य नरर्षभः ।
अभिगम्य नरव्याघ्रं प्रहृष्टः परिषस्वजे ॥ १.२४४.२१ ॥
ତେବେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ହର୍ଷରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
1.244.22
सोऽब्रवीत्पार्थमासाद्य दीर्घकालमिदं तव ।
निवासमभिजानामि शङ्खचक्रगदाधरात् ॥ १.२४४.२२ ॥
ସେ ପାର୍ଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲା, "ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀଙ୍କଠାରୁ ଦୀର୍ଘକାଳରୁ ଏହା ତୁମ ନିବାସ ଥିଲା, ମୁଁ ଜାଣେ।"
1.244.23
न मेऽस्त्यविदितं किंचिद्यद्यदाचितं त्वया ।
सुभद्रार्थं प्रलोभेन प्रीतस्तव जनार्दनः ॥ १.२४४.२३ ॥
ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଯାହା ଯାହା ମାଗିଛ ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଅଜଣା ନୁହେଁ; ସେହି ଆକର୍ଷଣରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ।
1.244.24
प्राप्तस्य यतिलिङ्गेन वासितस्य धनञ्जय ।
बन्धुमानसि रामेण महेन्द्रावरजेन च ॥ १.२४४.२४ ॥
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବେଶରେ ଆସି ରହିଥିବା ତୁମେ, ରାମ ଓ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ବନ୍ଧୁ।
1.244.25
मामेव च सदाकाङ्क्षी मन्त्रिणं मधुसूदनः ।
अन्तरेण सुभद्रां च त्वां च तात धनञ्जय ॥ १.२४४.२५ ॥
ମଧୁସୂଦନ ସର୍ବଦା ମୋତେ ହିଁ ମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଚାହିଁଥିଲେ; ସୁଭଦ୍ରା ଓ ତୁମ ବ୍ୟତୀତ, ହେ ଧନଞ୍ଜୟ।
1.244.26
इमं रथवरं दिव्यं सर्वशस्त्रसमन्वितम् ।
इदमेवानुयात्रं च निर्दिश्य गदपूर्वजः ॥ १.२४४.२६ ॥
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଓ ଏହି ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇ, ଗଦଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ (କହିଲେ)।
1.244.27
अन्तर्द्वीपं तदा वीर गतो वृष्णिसुखावहः ।
दीर्घकालावरुद्धं त्वां संप्राप्तं प्रियया सह ॥ १.२४४.२७ ॥
ହେ ବୀର, ସେତେବେଳେ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଉଥିବା ସେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱୀପକୁ ଗଲେ; ଦୀର୍ଘକାଳ ରୋକାଯାଇଥିବା ତୁମେ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ପହଞ୍ଚିଲ।
1.244.28
पश्यन्तु भ्रातरः सर्वे वज्रपाणिमिवामराः ।
आयाते तु दशार्हाणामृषभे शार्ङ्गधन्वनि ॥ १.२४४.२८ ॥
ଦଶାର୍ହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଧାରଣକାରୀ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ବଜ୍ରପାଣିକୁ ଦେଖୁଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ।
1.244.29
भद्रामनुगमिष्यन्ति रत्नानि च वसूनि च ।
अरिष्टं याहि पन्थानं सुखी भव धनञ्जय ॥ १.२४४.२९ ॥
ଭଦ୍ରାଙ୍କ ପଛେ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ମଧ୍ୟ ଯିବେ। ମଙ୍ଗଳ ପଥରେ ଯାଅ, ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ସୁଖୀ ହୁଅ।
1.244.30
नष्टशोकैर्विशोकस्य सुहृद्भिः संगमोऽस्तु ते ॥ १.२४४.३० ॥
ଶୋକହୀନ ତୁମକୁ, ଶୋକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ମିଳନ ହେଉ।
1.244.31
ततो विपृथुमामन्त्र्य पार्थः प्रीतोऽभिवाद्य च ।
कृष्णस्य मतमास्थाय कृष्णस्य रथमास्थितः ॥ १.२४४.३१ ॥
ତା'ପରେ ବିପୃଥୁଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଅଭିବାଦନ କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମତ ମାନି ପାର୍ଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ହେଲେ।
1.244.32
पूर्वमेव तु पार्थाय कृष्णेन विनियोजितम् ।
सर्वरत्नसुसंपूर्णं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ १.२४४.३२ ॥
ପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣ ପାର୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ତାହା ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା।
1.244.33
रथेन काञ्चनाङ्गेन कल्पितेन यथाविधि ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना ॥ १.२४४.३३ ॥
ସୁନାର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ବିଧିମତେ ସଜ୍ଜିତ ରଥରେ; ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ନାମକ ଅଶ୍ୱ ଯୋଡ଼ାଯାଇ, ଘୁଙ୍ଗୁରର ଜାଲମାଳାରେ ଶୋଭିତ।
1.244.34
सर्वशस्त्रोपपन्नेन जीमूतरवनादिना ।
ज्वलनार्चिःप्रकाशेन द्विषतां हर्षनाशिना ॥ १.२४४.३४ ॥
ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ, ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦଯୁକ୍ତ, ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦୀପ୍ତ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହର୍ଷ ନାଶକାରୀ (ରଥ)।
1.244.35
सन्नद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
युक्तः सेनानुयात्रेण रथणारोप्य माधवीम्।
रथेनाकाशगेनैव पययौ स्वपुरं प्रति ॥ १.२४४.३५ ॥
କବଚ ପିନ୍ଧି, ଖଡ୍ଗ ଧରି, ଗୋଧାଚର୍ମର ବାହୁରକ୍ଷକ ଓ ଆଙ୍ଗୁଳି-ତ୍ରାଣ ବାନ୍ଧି, ସେନା ଅନୁସରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ମାଧବୀ (ସୁଭଦ୍ରା)ଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ, ଆକାଶଗାମୀ ରଥରେ ହିଁ ସେ ନିଜ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.244.36
ह्रियमाणां तु तां दृष्ट्वा सुभद्रां सैनिका जनाः ।
विक्रोशन्तोऽद्रवन्सर्वे द्वारकामभितः पुरीम् ॥ १.२४४.३६ ॥
ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ହରଣ କରି ନିଆଯାଉଥିବାର ଦେଖି, ସୈନିକ ଓ ଲୋକେ ଚିତ୍କାର କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଦ୍ୱାରକା ନଗରୀ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
1.244.37
ते समासाद्य सहिताः सुधर्मामभितः सभाम् ।
सभापालस्य तत्सर्वमाचख्युः पार्थविक्रमम् ॥ १.२४४.३७ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସୁଧର୍ମା ସଭା ଚାରିପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ସଭାପାଳକୁ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ପରାକ୍ରମର ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ।
1.244.38
तेषां श्रुत्वा सभापालो भेरीं सान्नाहिकीं ततः ।
समाजघ्ने महाघोषां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ॥ १.२४४.३८ ॥
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସଭାପାଳ ତା'ପରେ ମହାଘୋଷ ଥିବା, ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ସାନ୍ନାହିକୀ ଭେରୀ ବଜାଇଲେ।
1.244.39
क्षुब्धास्तेनाथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ।
अन्तर्द्वीपात्समुत्पेतुः सहसा सहितास्तदा।
अन्नपानमपास्याथ समापेतुः समन्ततः ॥ १.२४४.३९ ॥
ସେହି ଶବ୍ଦରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ତା'ପରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱୀପରୁ ହଠାତ୍ ଏକାଠି ଉଠିଲେ; ଅନ୍ନପାନ ଛାଡ଼ି ଚାରିପାଖରୁ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
1.244.40
तत्र जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च ।
मणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि च ॥ १.२४४.४० ॥
ସେଠାରେ ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାର ଆସନ ଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ସୁନ୍ଦର ଆସ୍ତରଣଯୁକ୍ତ, ମଣି ଓ ପ୍ରବାଳରେ ବିଚିତ୍ର ଓ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତ ଥିଲା।
1.244.41
भेजिरे पुरुषव्याघ्रा वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
सिंहासनानि शतशो धिष्ण्यानीव हुताशनाः ॥ १.२४४.४१ ॥
ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକଙ୍କ ମହାରଥୀ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ଶହ ଶହ ସିଂହାସନରେ ବସିଲେ; ଯଜ୍ଞବେଦୀରେ ହୋମାଗ୍ନି ବିରାଜମାନ ପରି।
1.244.42
तेषां समुपविष्टानां देवानामिव सन्नये ।
आचख्यौ चेष्टितं जिष्णोः सभापालः सहानुगः ॥ १.२४४.४२ ॥
ଦେବସଭା ପରି ବସିଥିବା ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଭାପାଳ ନିଜ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ କର୍ମ କହିଲେ।
1.244.43
तच्छ्रुत्वा वृष्णिवीरास्ते मदसंरक्तलोचनाः ।
अमृष्यमाणाः पार्थस्य समुत्पेतुरहङ्कृताः ॥ १.२४४.४३ ॥
ଏହା ଶୁଣି ମଦରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନେ, ପାର୍ଥଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ସହି ନ ପାରି, ଅହଂକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉଠିଲେ।
1.244.44
योजयध्वं रथानाशु प्रासानाहरतेति च ।
धनूंषि च महार्हाणि कवचानि बृहन्ति च ॥ १.२४४.४४ ॥
"ଶୀଘ୍ର ରଥ ଯୋଡ଼, ବର୍ଚ୍ଛା ଆଣ" ଏହିପରି କହି, ବହୁମୂଲ୍ୟ ଧନୁ ଓ ବଡ଼ କବଚ ମଧ୍ୟ (ଆଣ)।
1.244.45
सूतानुच्चुक्रुशुः केचिद्रथान्योजयतेति च ।
स्वयं च तुरगान्केचिदयुञ्जन्हेमभूषितान् ॥ १.२४४.४५ ॥
କେହି କେହି ସାରଥିମାନଙ୍କ ଉପରେ "ରଥ ଯୋଡ଼!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ; କେହି କେହି ନିଜେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ିଲେ।
1.244.46
रथेष्वानीयमानेषु कवचेषु ध्वजेषु च ।
अभिक्रन्दे नृवीराणां तदासीत्तुमुलं महत् ॥ १.२४४.४६ ॥
ରଥ, କବଚ ଓ ଧ୍ୱଜା ଆଣି ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ନରବୀରମାନଙ୍କ କୋଳାହଳରେ ତାହା ମହା ତୁମୁଳ ହେଲା।
1.244.47
वनमाली ततः क्षीबः कैलासशिखरोपमः ।
नीलवासा मदोत्सिक्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२४४.४७ ॥
ତା'ପରେ ବନମାଳା ଧାରଣ କରି, ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ, କୈଳାସ ଶିଖର ପରି, ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମଦରେ ଫୁଲିଥିବା (ବଳରାମ) ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.244.48
किमिदं कुरुथाप्रज्ञास्तूष्णींभूते जनार्दने ।
अस्य भावमविज्ञाय संक्रुद्धा मोघगर्जिताः ॥ १.२४४.४८ ॥
"ହେ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ! ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନୀରବ ଥିବା ବେଳେ ତୁମେମାନେ ଏ କ'ଣ କରୁଛ? ତାଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ନ ଜାଣି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବୃଥା ଗର୍ଜନ କରୁଛ!"
1.244.49
एष तावदभिप्रायमाख्यातु स्वं महामतिः ।
यदस्य रुचिरं कर्तुं तत्कुरुध्वमतन्द्रिताः ॥ १.२४४.४९ ॥
ଏହି ମହାମତି ପ୍ରଥମେ ନିଜର ଅଭିପ୍ରାୟ କହନ୍ତୁ; ତାଙ୍କୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ତାହା ତୁମେମାନେ ଆଳସ୍ୟ ନ କରି କର।
1.244.50
ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा ग्राह्यरूपं हलायुधात् ।
तूष्णींभूतास्ततः सर्वे साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ १.२४४.५० ॥
ତା'ପରେ ହଳାୟୁଧ (ବଳରାମ)ଙ୍କ ସେହି ଗ୍ରହଣୀୟ ବାଣୀ ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ନୀରବ ହୋଇ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' କହିଲେ।
1.244.51
समं वचो निशम्यैव बलदेवस्य धीमतः ।
पुनरेवसभामध्ये सर्वे ते समुपाविशन् ॥ १.२४४.५१ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବଳଦେବଙ୍କ ବାଣୀ ଏକମତରେ ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ପୁଣି ସଭା ମଧ୍ୟରେ ବସିଲେ।
1.244.52
ततोऽब्रवीद्वासुदेवं वचो रामः परन्तपः ।
त्रैलोक्यनाथ हे कृष्ण भूतभव्यभविष्यकृत्।
किमवागुपविष्टोऽसि प्रेक्षमाणो जनार्दन ॥ १.२४४.५२ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁତାପନ ରାମ (ବଳରାମ) ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଏହି ବାଣୀ କହିଲେ: 'ହେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟନାଥ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଭୂତ-ଭବ୍ୟ-ଭବିଷ୍ୟତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇ କାହିଁକି ବସିଛ ଏବଂ ଦେଖୁଛ?'
1.244.53
सत्कृतस्त्वत्कृते पार्थः सर्वैरस्माभिरच्युत ।
न च सोऽर्हति तां पूजां दुर्बुद्धिः कुलपांसनः ॥ १.२४४.५३ ॥
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମ ନିମିତ୍ତ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲୁ; କିନ୍ତୁ ସେହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, କୁଳକଳଙ୍କ ସେ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
1.244.54
को हि तत्रैव भुक्तावान्नं भाजनं भेत्तुमर्हति ।
मन्यमानः कुले जातमात्मानं पुरुषः क्वचित् ॥ १.२४४.५४ ॥
ଯେଉଁ ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ କରିଛି, ସେହି ପାତ୍ର ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ନିଜକୁ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ ଭାବି କିଏ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଭାବିବ?
1.244.55
इच्छन्नेव हि संबन्धं कृतं पूर्वं च मानयन् ।
को हि नाम भवेनार्थी साहसेन समाचरेत् ॥ १.२४४.५५ ॥
ସମ୍ବନ୍ଧ ଇଚ୍ଛୁକ ଏବଂ ପୂର୍ବକୃତ ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ସମ୍ମାନକାରୀ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟାର୍ଥୀ ସାହସରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ?
1.244.56
सोऽवमन्य तथाऽस्माकमनादृत्य च केशवम् ।
प्रसह्य हृतवानद्य सुभद्रां मृत्युमात्मनः ॥ १.२४४.५६ ॥
ସେ ଆମକୁ ଅପମାନ କଲା, କେଶବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅବହେଳା କଲା, ଆଜି ବଳପୂର୍ବକ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ହରଣ କଲା; ନିଜର ମୃତ୍ୟୁକୁ ସେ ନିଜେ ଡାକିଛି।
1.244.57
कथं हि शिरसो मध्ये कृतं तेन पदं मम ।
मर्षयिष्यामि गोविन्द पादस्पर्शमिवोरगः ॥ १.२४४.५७ ॥
ସେ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ମଝିରେ କିପରି ପାଦ ରଖିଲା? ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ସାପ ଯେପରି ପାଦସ୍ପର୍ଶ ସହେ ନାହିଁ, ମୁଁ ଏହା କିପରି ସହିବି?
1.244.58
अद्य निष्कौरवामेकः करिष्यामि वसुन्धराम् ।
न हि मे मर्षणीयोऽयमर्जुनस्य व्यतिक्रमः ॥ १.२४४.५८ ॥
ଆଜି ମୁଁ ଏକା ପୃଥିବୀକୁ କୌରବହୀନ କରିବି; ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହି ଅତିକ୍ରମକୁ ମୁଁ ସହିବି ନାହିଁ।
1.244.59
तं तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनिःस्वनम् ।
अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ॥ १.२४४.५९ ॥
ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭି ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ପଛେ ସେତେବେଳେ ଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାଲିଲେ।