ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.244
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.244.1
शासनात्पुरुषेन्द्रस्य बलेन महता बली ।
गिरौ रैवतके नित्यं बभूव विपृथुश्रवाः ॥ १.२४४.१ ॥
ਪੁਰੁਸ਼ੇਂਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਬਲਵਾਨ ਵਿਪ੍ਰਿਥੁਸ਼ਰਵਾ ਰੈਵਤਕ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
1.244.2
प्रवासे वासुदेवस्य तस्मिन्हलधरोपमः ।
संबभूव तदा गोप्ता पुरस्य पुरवर्धनः ॥ १.२४४.२ ॥
ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹਲਧਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।
1.244.3
प्राप्य पाण्डवनिर्याणं निर्ययौ विपृथुश्रवाः ।
निशम्य पुरनिर्घोषं स्वमनीकमचोदयत् ॥ १.२४४.३ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਪ੍ਰਿਥੁਸ਼ਰਵਾ ਨਿਕਲਿਆ; ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰੌਲਾ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਅੱਗੇ ਤੋਰੀ।
1.244.4
सोऽभिपत्य तदाध्वानं ददर्श पुरुषर्षभम् ।
निःसृतं द्वारकाद्वारादंशुमन्तमिवाम्बिरात् ॥ १.२४४.४ ॥
ਤਦ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਰਸ਼ਭ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸੂਰਜ।
1.244.5
सविद्युतमिवाम्भोदं प्रेक्षतां तं धनुर्धरम् ।
पार्थमानर्तयोधानां विस्मयः समपद्यत ॥ १.२४४.५ ॥
ਬਿਜਲੀ ਸਮੇਤ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉਸ ਧਨੁਰਧਰ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਆਨਰਤ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ।
1.244.6
उदीर्णरथनागाश्वमनीकमभिवीक्ष्य तत् ।
उवाच परमप्रीता सुभद्रा भद्रभाषिणी ॥ १.२४४.६ ॥
ਉੱਠਦੀ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸੁਭਦਰਾ ਬੋਲੀ।
1.244.7
संग्रहीतुमभिप्रायो दीर्घकालकृतो मम ।
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे रथं तव नरर्षभ ॥ १.२४४.७ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਤੇਰੇ ਰਥ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਮੇਰਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ।
1.244.8
ओजस्तेजोद्युतिबलैरन्वितस्य महात्मनः ।
पार्थ ते सारथित्वेन भविता शिक्षितास्म्यहम् ॥ १.२४४.८ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਓਜ, ਤੇਜ, ਦੀਪਤੀ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ।
1.244.9
एवमुक्तः प्रियां प्रीतः प्रत्युवाच नरर्षभः ।
चोदयाश्वानसंसक्तान्विश्तु विपृथोर्बलम् ॥ १.२४४.९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਹੱਕ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ।'
1.244.10
बहुभिर्युध्यमानस्य तावकान्विजिघांसतः ।
पश्य बाहुबलं भद्रे शरान्विक्षिपतो मम ॥ १.२४४.१० ॥
ਹੇ ਭਦਰੇ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ, ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਅਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ ਮੇਰੇ ਬਾਹੂਬਲ ਨੂੰ ਵੇਖ।
1.244.11
एवमुक्ता तदा भद्रा पार्थेन भरतर्षभ ।
चुचोद साश्वान्संहृष्टा ते ततो विविशुर्बलम् ॥ १.२४४.११ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਭਦਰਾ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕਿਆ; ਉਹ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ।
1.244.12
तदाहतमहावाद्यं समुदग्रध्वजायुतम् ।
अनीकं विपृथोर्हृष्टं पार्थमेवान्ववर्तत ॥ १.२४४.१२ ॥
ਵੱਡੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਤੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਧੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਪ੍ਰਿਥੂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੈਨਾ ਪਾਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਚੱਲ ਪਈ।
1.244.13
रथैर्बहुविधाकारैः सदश्वैश्च महाजवैः ।
किरन्तः शरवर्षाणि परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ १.२४४.१३ ॥
ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੱਥਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
1.244.14
तेषामस्त्राणि संवार्य दिव्यास्त्रेण महास्त्रवित् ।
आवृणोन्महदाकाशं शरैः परपुरञ्जयः ॥ १.२४४.१४ ॥
ਮਹਾਂ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵਯਾਸਤਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤਰ ਰੋਕ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
1.244.15
तेषां बाणान्महाबाहुर्मुकुटान्यङ्गदानि च ।
चिच्छेद निशितैर्बाणैः शरांश्चैव धनूंषि च ॥ १.२४४.१५ ॥
ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਣ, ਤਾਜ, ਬਾਜੂਬੰਦ, ਸ਼ਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
1.244.16
युगानीषान्वरूथानि यन्त्राणि विविधानि च ।
अजिघांसन्परान्पार्थश्चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ १.२४४.१६ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੂਏ, ਈਸ਼ੇ, ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਢੱਕਣ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੰਤਰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
1.244.17
विधनुष्कान्विकवचान्विरथांश्च महारथान् ।
कृत्वा पार्थः प्रियां प्रीतः प्रेक्ष्यतामित्यदर्शयत् ॥ १.२४४.१७ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ਹੀਣ, ਕਵਚਹੀਣ ਅਤੇ ਰੱਥਹੀਣ ਕਰਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ 'ਵੇਖੋ' ਕਹਿ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ।
1.244.18
सा दृष्ट्वा महदाश्चर्यं सुभद्रा पार्थमब्रवीत् ।
अवाप्तार्थाऽस्मि भद्रं ते याहि पार्थ यथासुखम् ॥ १.२४४.१८ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਹੈਰਾਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਖ ਲੱਗੇ ਉਵੇਂ ਜਾਹ।'
1.244.19
स सक्तं पाण्डुपुत्रेण समीक्ष्य विपृथुर्बलम् ।
त्वरमाणोऽभिसंक्रम्य स्थीयतामित्यभाषत ॥ १.२४४.१९ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਛੇਤੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਖੜ੍ਹੋ।"
1.244.20
ततः सेनापतेर्वाक्यं नात्यवर्तन्त यादवाः ।
सागरे मारुतोद्धूता वेलामिव महोर्मयः ॥ १.२४४.२० ॥
ਤਦ ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਟਪਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਠੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕੰਢਾ ਨਹੀਂ ਟੱਪਦੀਆਂ।
1.244.21
ततो रथवरात्तूर्णमवरुह्य नरर्षभः ।
अभिगम्य नरव्याघ्रं प्रहृष्टः परिषस्वजे ॥ १.२४४.२१ ॥
ਤਦ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੱਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਲਗਾਇਆ।
1.244.22
सोऽब्रवीत्पार्थमासाद्य दीर्घकालमिदं तव ।
निवासमभिजानामि शङ्खचक्रगदाधरात् ॥ १.२४४.२२ ॥
ਉਸਨੇ ਪਾਰਥ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਨਿਵਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
1.244.23
न मेऽस्त्यविदितं किंचिद्यद्यदाचितं त्वया ।
सुभद्रार्थं प्रलोभेन प्रीतस्तव जनार्दनः ॥ १.२४४.२३ ॥
ਸੁਭਦਰਾ ਲਈ ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ।
1.244.24
प्राप्तस्य यतिलिङ्गेन वासितस्य धनञ्जय ।
बन्धुमानसि रामेण महेन्द्रावरजेन च ॥ १.२४४.२४ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦਾ ਬੰਧੂ ਹੈਂ।
1.244.25
मामेव च सदाकाङ्क्षी मन्त्रिणं मधुसूदनः ।
अन्तरेण सुभद्रां च त्वां च तात धनञ्जय ॥ १.२४४.२५ ॥
ਮਧੂਸੂਦਨ ਨੇ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਚਾਹਿਆ; ਸੁਭਦਰਾ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਤਾਤ ਧਨੰਜਯ।
1.244.26
इमं रथवरं दिव्यं सर्वशस्त्रसमन्वितम् ।
इदमेवानुयात्रं च निर्दिश्य गदपूर्वजः ॥ १.२४४.२६ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਿਵਯ ਰਥ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਗਦ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ (ਕਿਹਾ)।
1.244.27
अन्तर्द्वीपं तदा वीर गतो वृष्णिसुखावहः ।
दीर्घकालावरुद्धं त्वां संप्राप्तं प्रियया सह ॥ १.२४४.२७ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਤਦ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅੰਤਰਦ੍ਵੀਪ ਨੂੰ ਗਿਆ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੋਕੇ ਗਏ ਤੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸਮੇਤ ਪਹੁੰਚਿਆ।
1.244.28
पश्यन्तु भ्रातरः सर्वे वज्रपाणिमिवामराः ।
आयाते तु दशार्हाणामृषभे शार्ङ्गधन्वनि ॥ १.२४४.२८ ॥
ਦਸ਼ਾਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ ਜਦੋਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ।
1.244.29
भद्रामनुगमिष्यन्ति रत्नानि च वसूनि च ।
अरिष्टं याहि पन्थानं सुखी भव धनञ्जय ॥ १.२४४.२९ ॥
ਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਮਗਰ ਰਤਨ ਅਤੇ ਧਨ ਵੀ ਚੱਲਣਗੇ। ਸ਼ੁਭ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾ, ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਸੁਖੀ ਰਹਿ।
1.244.30
नष्टशोकैर्विशोकस्य सुहृद्भिः संगमोऽस्तु ते ॥ १.२४४.३० ॥
ਸ਼ੋਕ ਰਹਿਤ ਤੈਨੂੰ, ਸ਼ੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ।
1.244.31
ततो विपृथुमामन्त्र्य पार्थः प्रीतोऽभिवाद्य च ।
कृष्णस्य मतमास्थाय कृष्णस्य रथमास्थितः ॥ १.२४४.३१ ॥
ਫਿਰ ਵਿਪ੍ਰਿਥੂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਕੇ ਪਾਰਥ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ।
1.244.32
पूर्वमेव तु पार्थाय कृष्णेन विनियोजितम् ।
सर्वरत्नसुसंपूर्णं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ १.२४४.३२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਰਥ ਲਈ ਜੋ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।
1.244.33
रथेन काञ्चनाङ्गेन कल्पितेन यथाविधि ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना ॥ १.२४४.३३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਏ ਰਥ ਨਾਲ; ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਮਕ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ।
1.244.34
सर्वशस्त्रोपपन्नेन जीमूतरवनादिना ।
ज्वलनार्चिःप्रकाशेन द्विषतां हर्षनाशिना ॥ १.२४४.३४ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (ਰਥ) ਨਾਲ।
1.244.35
सन्नद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
युक्तः सेनानुयात्रेण रथणारोप्य माधवीम्।
रथेनाकाशगेनैव पययौ स्वपुरं प्रति ॥ १.२४४.३५ ॥
ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ, ਗੋਧਾ-ਚਮੜੇ ਦਾ ਬਾਂਹ-ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਬੰਧਨ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਮਾਧਵੀ (ਸੁਭੱਦਰਾ) ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
1.244.36
ह्रियमाणां तु तां दृष्ट्वा सुभद्रां सैनिका जनाः ।
विक्रोशन्तोऽद्रवन्सर्वे द्वारकामभितः पुरीम् ॥ १.२४४.३६ ॥
ਸੁਭੱਦਰਾ ਨੂੰ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦਵਾਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
1.244.37
ते समासाद्य सहिताः सुधर्मामभितः सभाम् ।
सभापालस्य तत्सर्वमाचख्युः पार्थविक्रमम् ॥ १.२४४.३७ ॥
ਉਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸਭਾਪਾਲ ਨੂੰ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸਿਆ।
1.244.38
तेषां श्रुत्वा सभापालो भेरीं सान्नाहिकीं ततः ।
समाजघ्ने महाघोषां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ॥ १.२४४.३८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭਾਪਾਲ ਨੇ ਫਿਰ ਮਹਾਂ ਘੋਸ਼ ਵਾਲੀ, ਜਾਂਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸਾਨਾਹਿਕੀ ਭੇਰੀ ਵਜਾਈ।
1.244.39
क्षुब्धास्तेनाथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ।
अन्तर्द्वीपात्समुत्पेतुः सहसा सहितास्तदा।
अन्नपानमपास्याथ समापेतुः समन्ततः ॥ १.२४४.३९ ॥
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋਏ ਭੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਤਦ ਅੰਤਰਦ੍ਵੀਪ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਇਕੱਠੇ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ; ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
1.244.40
तत्र जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च ।
मणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि च ॥ १.२४४.४० ॥
ਉੱਥੇ ਜਾਂਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਸਨ ਸਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਛਾਉਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਮੂੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਅਤੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
1.244.41
भेजिरे पुरुषव्याघ्रा वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
सिंहासनानि शतशो धिष्ण्यानीव हुताशनाः ॥ १.२४४.४१ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਸੈਂਕੜੇ ਸਿੰਘਾਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ; ਜਿਵੇਂ ਯੱਗ-ਵੇਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਹੋਣ।
1.244.42
तेषां समुपविष्टानां देवानामिव सन्नये ।
आचख्यौ चेष्टितं जिष्णोः सभापालः सहानुगः ॥ १.२४४.४२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਾਂਗ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭਾਪਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਜਿਸ਼ਣੂ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਕਰਮ ਦੱਸਿਆ।
1.244.43
तच्छ्रुत्वा वृष्णिवीरास्ते मदसंरक्तलोचनाः ।
अमृष्यमाणाः पार्थस्य समुत्पेतुरहङ्कृताः ॥ १.२४४.४३ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀਰ, ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਦੇ ਹੋਏ, ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
1.244.44
योजयध्वं रथानाशु प्रासानाहरतेति च ।
धनूंषि च महार्हाणि कवचानि बृहन्ति च ॥ १.२४४.४४ ॥
"ਛੇਤੀ ਰਥ ਜੋੜੋ, ਨੇਜ਼ੇ ਲਿਆਓ" ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕੀਮਤੀ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕਵਚ ਵੀ (ਲਿਆਓ)।
1.244.45
सूतानुच्चुक्रुशुः केचिद्रथान्योजयतेति च ।
स्वयं च तुरगान्केचिदयुञ्जन्हेमभूषितान् ॥ १.२४४.४५ ॥
ਕਈਆਂ ਨੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਤੇ ਚੀਕਿਆ, "ਰਥ ਜੋੜੋ!" ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ।
1.244.46
रथेष्वानीयमानेषु कवचेषु ध्वजेषु च ।
अभिक्रन्दे नृवीराणां तदासीत्तुमुलं महत् ॥ १.२४४.४६ ॥
ਰਥ, ਕਵਚ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਨਰਵੀਰਾਂ ਦੇ ਰੌਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਡਾ ਘਮਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
1.244.47
वनमाली ततः क्षीबः कैलासशिखरोपमः ।
नीलवासा मदोत्सिक्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२४४.४७ ॥
ਫਿਰ ਬਨਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਮਦਹੋਸ਼, ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ, ਨੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ (ਬਲਰਾਮ) ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।
1.244.48
किमिदं कुरुथाप्रज्ञास्तूष्णींभूते जनार्दने ।
अस्य भावमविज्ञाय संक्रुद्धा मोघगर्जिताः ॥ १.२४४.४८ ॥
"ਹੇ ਮੂਰਖੋ! ਜਨਾਰਦਨ ਚੁੱਪ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਉਸ ਦਾ ਭਾਵ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਗਰਜ ਰਹੇ ਹੋ!"
1.244.49
एष तावदभिप्रायमाख्यातु स्वं महामतिः ।
यदस्य रुचिरं कर्तुं तत्कुरुध्वमतन्द्रिताः ॥ १.२४४.४९ ॥
ਇਹ ਮਹਾਮਤਿ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਮਤ ਦੱਸਣ; ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗੇ, ਉਹੀ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਢਿੱਲ ਦੇ ਕਰੋ।
1.244.50
ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा ग्राह्यरूपं हलायुधात् ।
तूष्णींभूतास्ततः सर्वे साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ १.२४४.५० ॥
ਫਿਰ ਹਲਾਯੁਧ (ਬਲਰਾਮ) ਦੇ ਉਸ ਮੰਨਣਯੋਗ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ' ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।
1.244.51
समं वचो निशम्यैव बलदेवस्य धीमतः ।
पुनरेवसभामध्ये सर्वे ते समुपाविशन् ॥ १.२४४.५१ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਇਕ ਮਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਫਿਰ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠ ਗਏ।
1.244.52
ततोऽब्रवीद्वासुदेवं वचो रामः परन्तपः ।
त्रैलोक्यनाथ हे कृष्ण भूतभव्यभविष्यकृत्।
किमवागुपविष्टोऽसि प्रेक्षमाणो जनार्दन ॥ १.२४४.५२ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ (ਬਲਰਾਮ) ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: 'ਹੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਥ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ-ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਕਿਉਂ ਬੈਠਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
1.244.53
सत्कृतस्त्वत्कृते पार्थः सर्वैरस्माभिरच्युत ।
न च सोऽर्हति तां पूजां दुर्बुद्धिः कुलपांसनः ॥ १.२४४.५३ ॥
ਹੇ ਅਚੁਤ, ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਉਹ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
1.244.54
को हि तत्रैव भुक्तावान्नं भाजनं भेत्तुमर्हति ।
मन्यमानः कुले जातमात्मानं पुरुषः क्वचित् ॥ १.२४४.५४ ॥
ਜਿਸ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚੇਗਾ?
1.244.55
इच्छन्नेव हि संबन्धं कृतं पूर्वं च मानयन् ।
को हि नाम भवेनार्थी साहसेन समाचरेत् ॥ १.२४४.५५ ॥
ਰਿਸ਼ਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ, ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਜ-ਇੱਛੁਕ ਮਨੁੱਖ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ?
1.244.56
सोऽवमन्य तथाऽस्माकमनादृत्य च केशवम् ।
प्रसह्य हृतवानद्य सुभद्रां मृत्युमात्मनः ॥ १.२४४.५६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਸਾਡਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਵੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ; ਆਪਣੀ ਹੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1.244.57
कथं हि शिरसो मध्ये कृतं तेन पदं मम ।
मर्षयिष्यामि गोविन्द पादस्पर्शमिवोरगः ॥ १.२४४.५७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਰ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਿਆ? ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਪੈਰ ਦਾ ਛੋਹ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦਾ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਹਾਂਗਾ?
1.244.58
अद्य निष्कौरवामेकः करिष्यामि वसुन्धराम् ।
न हि मे मर्षणीयोऽयमर्जुनस्य व्यतिक्रमः ॥ १.२४४.५८ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਇਸ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਹਾਂਗਾ।
1.244.59
तं तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनिःस्वनम् ।
अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ॥ १.२४४.५९ ॥
ਮੇਘ-ਦੁੰਦਭੀ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਕਰਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਸਭ ਚੱਲ ਪਏ।