મહાભારત · અધ્યાય 1.244
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.244.1
शासनात्पुरुषेन्द्रस्य बलेन महता बली ।
गिरौ रैवतके नित्यं बभूव विपृथुश्रवाः ॥ १.२४४.१ ॥
પુરુષેન્દ્રની આજ્ઞાથી, મહાન સેના સાથે બળવાન વિપૃથુશ્રવા રૈવતક પર્વત પર સદા રહેતો હતો.
1.244.2
प्रवासे वासुदेवस्य तस्मिन्हलधरोपमः ।
संबभूव तदा गोप्ता पुरस्य पुरवर्धनः ॥ १.२४४.२ ॥
વાસુદેવ પ્રવાસમાં હતા ત્યારે, તે હલધર જેવો થયો અને તે સમયે નગરનો રક્ષક તથા નગરની વૃદ્ધિ કરનારો બન્યો.
1.244.3
प्राप्य पाण्डवनिर्याणं निर्ययौ विपृथुश्रवाः ।
निशम्य पुरनिर्घोषं स्वमनीकमचोदयत् ॥ १.२४४.३ ॥
પાંડવોના પ્રસ્થાનની વાત જાણીને વિપૃથુશ્રવા નીકળ્યો; નગરનો કોલાહલ સાંભળી તેણે પોતાની સેનાને આગળ વધારી.
1.244.4
सोऽभिपत्य तदाध्वानं ददर्श पुरुषर्षभम् ।
निःसृतं द्वारकाद्वारादंशुमन्तमिवाम्बिरात् ॥ १.२४४.४ ॥
ત્યારે તે આગળ દોડીને માર્ગમાં દ્વારકાના દ્વારમાંથી નીકળી રહેલા તે પુરુષર્ષભને જોયો, જેમ આકાશમાંથી સૂર્ય નીકળે.
1.244.5
सविद्युतमिवाम्भोदं प्रेक्षतां तं धनुर्धरम् ।
पार्थमानर्तयोधानां विस्मयः समपद्यत ॥ १.२४४.५ ॥
વીજળી સહિતના મેઘ જેવા તે ધનુર્ધર પાર્થને જોતા આનર્ત યોદ્ધાઓમાં વિસ્મય થયો.
1.244.6
उदीर्णरथनागाश्वमनीकमभिवीक्ष्य तत् ।
उवाच परमप्रीता सुभद्रा भद्रभाषिणी ॥ १.२४४.६ ॥
ઊછળતા રથ, હાથી અને ઘોડાવાળી તે સેનાને જોઈને અત્યંત પ્રસન્ન થયેલી શુભભાષિણી સુભદ્રા બોલી.
1.244.7
संग्रहीतुमभिप्रायो दीर्घकालकृतो मम ।
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे रथं तव नरर्षभ ॥ १.२४४.७ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં લડતા તારો રથ પકડી લેવાનો મારો લાંબા સમયનો સંકલ્પ છે.
1.244.8
ओजस्तेजोद्युतिबलैरन्वितस्य महात्मनः ।
पार्थ ते सारथित्वेन भविता शिक्षितास्म्यहम् ॥ १.२४४.८ ॥
હે પાર્થ, ઓજ, તેજ, કાંતિ અને બળથી યુક્ત તારા મહાત્માનો સારથિ થવા હું તાલીમ પામી છું.
1.244.9
एवमुक्तः प्रियां प्रीतः प्रत्युवाच नरर्षभः ।
चोदयाश्वानसंसक्तान्विश्तु विपृथोर्बलम् ॥ १.२४४.९ ॥
આમ કહેવાયા પછી નરશ્રેષ્ઠ પ્રસન્ન થઈ પ્રિયાને બોલ્યા, 'ઘોડાઓને અડચણ વિના હાંક, અને વિશાળ સેનામાં પ્રવેશ કર.'
1.244.10
बहुभिर्युध्यमानस्य तावकान्विजिघांसतः ।
पश्य बाहुबलं भद्रे शरान्विक्षिपतो मम ॥ १.२४४.१० ॥
હે ભદ્રે, ઘણાઓ સાથે લડતા, તારા માણસોને મારવા ઇચ્છતા અને બાણો છોડતા મારા બાહુબળને જો.
1.244.11
एवमुक्ता तदा भद्रा पार्थेन भरतर्षभ ।
चुचोद साश्वान्संहृष्टा ते ततो विविशुर्बलम् ॥ १.२४४.११ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, પાર્થે આમ કહેતાં ભદ્રાએ હર્ષથી ઘોડાઓને હાંક્યા; તેઓ સેનામાં પ્રવેશ્યા.
1.244.12
तदाहतमहावाद्यं समुदग्रध्वजायुतम् ।
अनीकं विपृथोर्हृष्टं पार्थमेवान्ववर्तत ॥ १.२४४.१२ ॥
મહાવાદ્યો વાગ્યાં, હજારો ઊંચી ધ્વજાઓ સહિત વિપૃથુની હર્ષિત સેના પાર્થને જ અનુસરવા લાગી.
1.244.13
रथैर्बहुविधाकारैः सदश्वैश्च महाजवैः ।
किरन्तः शरवर्षाणि परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ १.२४४.१३ ॥
વિવિધ આકારના રથો અને મહાવેગવાન ઉત્તમ ઘોડાઓ વડે, બાણોની વર્ષા કરતા તેમણે ધનંજયને ઘેરી લીધો.
1.244.14
तेषामस्त्राणि संवार्य दिव्यास्त्रेण महास्त्रवित् ।
आवृणोन्महदाकाशं शरैः परपुरञ्जयः ॥ १.२४४.१४ ॥
મહાસ્ત્રોના જ્ઞાતા અને શત્રુનગરોને જીતનારા તેમણે દિવ્યાસ્ત્ર વડે તેમના અસ્ત્રો રોકીને બાણોથી વિશાળ આકાશ ઢાંકી દીધું.
1.244.15
तेषां बाणान्महाबाहुर्मुकुटान्यङ्गदानि च ।
चिच्छेद निशितैर्बाणैः शरांश्चैव धनूंषि च ॥ १.२४४.१५ ॥
તે મહાબાહુએ તેમના બાણો, મુકુટો, બાજુબંધો, શરો અને ધનુષ્યો પણ તીક્ષ્ણ બાણો વડે કાપી નાખ્યાં.
1.244.16
युगानीषान्वरूथानि यन्त्राणि विविधानि च ।
अजिघांसन्परान्पार्थश्चिच्छेद निशितैः शरैः ॥ १.२४४.१६ ॥
શત્રુઓને મારવાની ઇચ્છા ન રાખતા પાર્થે તેમના ધૂંસરા, ઈષા, રથના આવરણો અને વિવિધ યંત્રો તીક્ષ્ણ બાણો વડે કાપી નાખ્યાં.
1.244.17
विधनुष्कान्विकवचान्विरथांश्च महारथान् ।
कृत्वा पार्थः प्रियां प्रीतः प्रेक्ष्यतामित्यदर्शयत् ॥ १.२४४.१७ ॥
પાર્થે મહારથીઓને ધનુષ્યહીન, કવચહીન અને રથહીન કરીને, પ્રસન્ન થઈને પ્રિયાને 'જુઓ' કહીને તે બતાવ્યું.
1.244.18
सा दृष्ट्वा महदाश्चर्यं सुभद्रा पार्थमब्रवीत् ।
अवाप्तार्थाऽस्मि भद्रं ते याहि पार्थ यथासुखम् ॥ १.२४४.१८ ॥
તે મહાઆશ્ચર્ય જોઈને સુભદ્રા પાર્થને બોલી: 'મારો હેતુ સિદ્ધ થયો છે. તારું કલ્યાણ થાઓ, હે પાર્થ, જેમ સુખ લાગે તેમ જા.'
1.244.19
स सक्तं पाण्डुपुत्रेण समीक्ष्य विपृथुर्बलम् ।
त्वरमाणोऽभिसंक्रम्य स्थीयतामित्यभाषत ॥ १.२४४.१९ ॥
પાંડુપુત્ર સાથે જોડાયેલી તે સેનાને જોઈને તે ઉતાવળે આગળ આવીને બોલ્યો, "ઊભા રહો."
1.244.20
ततः सेनापतेर्वाक्यं नात्यवर्तन्त यादवाः ।
सागरे मारुतोद्धूता वेलामिव महोर्मयः ॥ १.२४४.२० ॥
ત્યારે યાદવોએ સેનાપતિનું વચન ઓળંગ્યું નહીં, જેમ સમુદ્રમાં પવનથી ઊછળેલાં મહાન મોજાં કિનારો ઓળંગતાં નથી.
1.244.21
ततो रथवरात्तूर्णमवरुह्य नरर्षभः ।
अभिगम्य नरव्याघ्रं प्रहृष्टः परिषस्वजे ॥ १.२४४.२१ ॥
ત્યારે નરશ્રેષ્ઠ અર્જુન ઝડપથી શ્રેષ્ઠ રથ પરથી ઊતરીને નરવ્યાઘ્ર પાસે જઈ હર્ષથી તેમને આલિંગન આપ્યું.
1.244.22
सोऽब्रवीत्पार्थमासाद्य दीर्घकालमिदं तव ।
निवासमभिजानामि शङ्खचक्रगदाधरात् ॥ १.२४४.२२ ॥
તેણે પાર્થ પાસે આવીને કહ્યું, "શંખ, ચક્ર, ગદા ધારણ કરનારના કારણે લાંબા સમયથી આ તમારું નિવાસસ્થાન હતું, એ હું જાણું છું."
1.244.23
न मेऽस्त्यविदितं किंचिद्यद्यदाचितं त्वया ।
सुभद्रार्थं प्रलोभेन प्रीतस्तव जनार्दनः ॥ १.२४४.२३ ॥
સુભદ્રા માટે તમે જે કંઈ માંગ્યું તે મારાથી અજાણ્યું નથી; તે આકર્ષણથી જનાર્દન તમારા પર પ્રસન્ન છે.
1.244.24
प्राप्तस्य यतिलिङ्गेन वासितस्य धनञ्जय ।
बन्धुमानसि रामेण महेन्द्रावरजेन च ॥ १.२४४.२४ ॥
હે ધનંજય, સંન્યાસીના વેશે આવીને રહેલા તમે, રામ અને મહેન્દ્રના નાના ભાઈ (કૃષ્ણ)ના સંબંધી છો.
1.244.25
मामेव च सदाकाङ्क्षी मन्त्रिणं मधुसूदनः ।
अन्तरेण सुभद्रां च त्वां च तात धनञ्जय ॥ १.२४४.२५ ॥
મધુસૂદને હંમેશાં મને જ મંત્રી તરીકે ઇચ્છ્યો; સુભદ્રા અને તને છોડીને, હે તાત ધનંજય.
1.244.26
इमं रथवरं दिव्यं सर्वशस्त्रसमन्वितम् ।
इदमेवानुयात्रं च निर्दिश्य गदपूर्वजः ॥ १.२४४.२६ ॥
સર્વ શસ્ત્રોથી સજ્જ આ શ્રેષ્ઠ દિવ્ય રથ અને આ અનુચરોને બતાવીને, ગદના મોટા ભાઈએ (કહ્યું).
1.244.27
अन्तर्द्वीपं तदा वीर गतो वृष्णिसुखावहः ।
दीर्घकालावरुद्धं त्वां संप्राप्तं प्रियया सह ॥ १.२४४.२७ ॥
હે વીર, ત્યારે વૃષ્ણિઓને સુખ આપનાર અંતર્દ્વીપ ગયો; લાંબા સમય સુધી રોકાયેલો તું પ્રિયા સાથે પહોંચ્યો.
1.244.28
पश्यन्तु भ्रातरः सर्वे वज्रपाणिमिवामराः ।
आयाते तु दशार्हाणामृषभे शार्ङ्गधन्वनि ॥ १.२४४.२८ ॥
દશાર્હોમાં શ્રેષ્ઠ, શાર્ઙ્ગ ધનુષ્ય ધારણ કરનાર આવ્યો ત્યારે, સર્વ ભાઈઓ વજ્રપાણિને જોનારા દેવોની જેમ તેને જુએ.
1.244.29
भद्रामनुगमिष्यन्ति रत्नानि च वसूनि च ।
अरिष्टं याहि पन्थानं सुखी भव धनञ्जय ॥ १.२४४.२९ ॥
ભદ્રાની પાછળ રત્નો અને સંપત્તિ પણ જશે. શુભ માર્ગે જા, હે ધનંજય, સુખી થા.
1.244.30
नष्टशोकैर्विशोकस्य सुहृद्भिः संगमोऽस्तु ते ॥ १.२४४.३० ॥
શોક દૂર થયેલા તને, શોક નાશ પામેલા મિત્રો સાથે મિલન થાઓ.
1.244.31
ततो विपृथुमामन्त्र्य पार्थः प्रीतोऽभिवाद्य च ।
कृष्णस्य मतमास्थाय कृष्णस्य रथमास्थितः ॥ १.२४४.३१ ॥
પછી વિપૃથુની રજા લઈ, પ્રસન્ન થઈ અભિવાદન કરીને, કૃષ્ણનો મત સ્વીકારી પાર્થ કૃષ્ણના રથ પર ચઢ્યો.
1.244.32
पूर्वमेव तु पार्थाय कृष्णेन विनियोजितम् ।
सर्वरत्नसुसंपूर्णं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ १.२४४.३२ ॥
પહેલેથી જ કૃષ્ણે પાર્થ માટે જે ગોઠવ્યું હતું, તે સર્વ રત્નોથી ભરપૂર અને સર્વ ભોગોથી યુક્ત હતું.
1.244.33
रथेन काञ्चनाङ्गेन कल्पितेन यथाविधि ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना ॥ १.२४४.३३ ॥
સુવર્ણના અંગોવાળા, વિધિપૂર્વક સજાવેલા રથ વડે; શૈબ્ય અને સુગ્રીવ નામના ઘોડાઓ જોડેલા, ઘૂઘરીઓની જાળીની માળાથી શોભતા.
1.244.34
सर्वशस्त्रोपपन्नेन जीमूतरवनादिना ।
ज्वलनार्चिःप्रकाशेन द्विषतां हर्षनाशिना ॥ १.२४४.३४ ॥
સર્વ શસ્ત્રોથી સજ્જ, મેઘગર્જના જેવા અવાજવાળા, અગ્નિજ્વાળા જેવા તેજસ્વી, શત્રુઓનો હર્ષ નાશ કરનારા (રથ).
1.244.35
सन्नद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
युक्तः सेनानुयात्रेण रथणारोप्य माधवीम्।
रथेनाकाशगेनैव पययौ स्वपुरं प्रति ॥ १.२४४.३५ ॥
કવચ ધારણ કરીને, તલવાર લઈને, ગોધાચર્મનો બાહુરક્ષક અને આંગળીઓનું રક્ષણ બાંધીને, સેના અનુસરતાં, માધવી (સુભદ્રા)ને રથ પર બેસાડીને, આકાશગામી રથથી જ તે પોતાના નગર તરફ ચાલ્યો.
1.244.36
ह्रियमाणां तु तां दृष्ट्वा सुभद्रां सैनिका जनाः ।
विक्रोशन्तोऽद्रवन्सर्वे द्वारकामभितः पुरीम् ॥ १.२४४.३६ ॥
સુભદ્રાને હરાઈ જતી જોઈને સૈનિકો અને લોકો બૂમો પાડતાં ચારે બાજુથી દ્વારકા નગરી તરફ દોડી ગયા.
1.244.37
ते समासाद्य सहिताः सुधर्मामभितः सभाम् ।
सभापालस्य तत्सर्वमाचख्युः पार्थविक्रमम् ॥ १.२४४.३७ ॥
તેઓ બધા એકત્ર થઈને સુધર્મા સભાની આસપાસ પહોંચ્યા અને સભાપાલને પાર્થ (અર્જુન)ના પરાક્રમની બધી વાત કહી.
1.244.38
तेषां श्रुत्वा सभापालो भेरीं सान्नाहिकीं ततः ।
समाजघ्ने महाघोषां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ॥ १.२४४.३८ ॥
તેમની વાત સાંભળી સભાપાલે ત્યારે મહાઘોષવાળી, જામ્બૂનદ સુવર્ણથી શણગારેલી સાન્નાહિકી ભેરી વગાડી.
1.244.39
क्षुब्धास्तेनाथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ।
अन्तर्द्वीपात्समुत्पेतुः सहसा सहितास्तदा।
अन्नपानमपास्याथ समापेतुः समन्ततः ॥ १.२४४.३९ ॥
તે અવાજથી ક્ષુબ્ધ થયેલા ભોજ, વૃષ્ણિ અને અંધકો ત્યારે અંતર્દ્વીપમાંથી અચાનક સાથે ઊભા થયા; અન્ન-પાન છોડીને ચારેય બાજુથી ભેગા થયા.
1.244.40
तत्र जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च ।
मणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि च ॥ १.२४४.४० ॥
ત્યાં જામ્બૂનદ સુવર્ણનાં આસનો હતાં; તે સુંદર ઢાંકણાવાળાં, મણિ અને પરવાળાથી વિચિત્ર ભાતવાળાં અને સળગતી અગ્નિ જેવાં તેજસ્વી હતાં.
1.244.41
भेजिरे पुरुषव्याघ्रा वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
सिंहासनानि शतशो धिष्ण्यानीव हुताशनाः ॥ १.२४४.४१ ॥
વૃષ્ણિ અને અંધકના મહારથીઓ, પુરુષવ્યાઘ્રો સેંકડો સિંહાસનો પર બેઠા; યજ્ઞવેદીઓ પર હોમાગ્નિ બિરાજે તેમ.
1.244.42
तेषां समुपविष्टानां देवानामिव सन्नये ।
आचख्यौ चेष्टितं जिष्णोः सभापालः सहानुगः ॥ १.२४४.४२ ॥
દેવોની સભાની જેમ બેઠેલા તેમની સામે સભાપાલે પોતાના અનુચરો સહિત જિષ્ણુ (અર્જુન)નું કાર્ય કહી સંભળાવ્યું.
1.244.43
तच्छ्रुत्वा वृष्णिवीरास्ते मदसंरक्तलोचनाः ।
अमृष्यमाणाः पार्थस्य समुत्पेतुरहङ्कृताः ॥ १.२४४.४३ ॥
એ સાંભળીને મદથી લાલ આંખોવાળા વૃષ્ણિ વીરો, પાર્થ (અર્જુન) પ્રત્યે અસહિષ્ણુ થઈ, અહંકારથી ભરાઈ ઊભા થયા.
1.244.44
योजयध्वं रथानाशु प्रासानाहरतेति च ।
धनूंषि च महार्हाणि कवचानि बृहन्ति च ॥ १.२४४.४४ ॥
"ઝડપથી રથ જોડો, ભાલા લાવો" એમ કહીને, મૂલ્યવાન ધનુષ્યો અને મોટાં બખ્તર પણ (લાવો).
1.244.45
सूतानुच्चुक्रुशुः केचिद्रथान्योजयतेति च ।
स्वयं च तुरगान्केचिदयुञ्जन्हेमभूषितान् ॥ १.२४४.४५ ॥
કેટલાકે સારથિઓ પર "રથ જોડો!" એમ બૂમ પાડી; કેટલાકે પોતે જ સોનાથી શણગારેલા ઘોડા જોડ્યા.
1.244.46
रथेष्वानीयमानेषु कवचेषु ध्वजेषु च ।
अभिक्रन्दे नृवीराणां तदासीत्तुमुलं महत् ॥ १.२४४.४६ ॥
રથો, બખ્તર અને ધ્વજો લાવવામાં આવતા હતા ત્યારે, નરવીરોના કોલાહલમાં તે મહાન તુમુલ થયું.
1.244.47
वनमाली ततः क्षीबः कैलासशिखरोपमः ।
नीलवासा मदोत्सिक्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२४४.४७ ॥
પછી વનમાળા ધારણ કરેલા, મદમાં ઉન્મત્ત, કૈલાસ શિખર સમાન, નીલ વસ્ત્ર પહેરેલા, મદથી ફૂલેલા (બલરામ) આ વચન બોલ્યા.
1.244.48
किमिदं कुरुथाप्रज्ञास्तूष्णींभूते जनार्दने ।
अस्य भावमविज्ञाय संक्रुद्धा मोघगर्जिताः ॥ १.२४४.४८ ॥
"અરે અજ્ઞાનીઓ! જનાર્દન મૌન હોય ત્યારે તમે આ શું કરો છો? તેમનો અભિપ્રાય જાણ્યા વિના, ક્રોધિત થઈ વ્યર્થ ગર્જના કરો છો!"
1.244.49
एष तावदभिप्रायमाख्यातु स्वं महामतिः ।
यदस्य रुचिरं कर्तुं तत्कुरुध्वमतन्द्रिताः ॥ १.२४४.४९ ॥
આ મહામતિ પહેલાં પોતાનો અભિપ્રાય કહે; એમને જે પ્રિય હોય તે તમે આળસ વિના કરો.
1.244.50
ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा ग्राह्यरूपं हलायुधात् ।
तूष्णींभूतास्ततः सर्वे साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ १.२४४.५० ॥
પછી હલાયુધ (બલરામ)ના તે સ્વીકાર્ય વચન સાંભળી તેઓ સૌ મૌન થઈ ગયા અને 'સાધુ, સાધુ' કહેવા લાગ્યા.
1.244.51
समं वचो निशम्यैव बलदेवस्य धीमतः ।
पुनरेवसभामध्ये सर्वे ते समुपाविशन् ॥ १.२४४.५१ ॥
બુદ્ધિમાન બલદેવનાં વચન એકમતે સાંભળીને તેઓ સૌ ફરીથી સભાની વચ્ચે બેઠા.
1.244.52
ततोऽब्रवीद्वासुदेवं वचो रामः परन्तपः ।
त्रैलोक्यनाथ हे कृष्ण भूतभव्यभविष्यकृत्।
किमवागुपविष्टोऽसि प्रेक्षमाणो जनार्दन ॥ १.२४४.५२ ॥
ત્યારે શત્રુઓને તપાવનાર રામ (બલરામ) વાસુદેવને બોલ્યા: 'હે ત્રૈલોક્યનાથ, હે કૃષ્ણ, ભૂત-ભવ્ય-ભવિષ્યના સર્જક, હે જનાર્દન, તું માથું નીચું કરીને કેમ બેઠો છે અને જોઈ રહ્યો છે?'
1.244.53
सत्कृतस्त्वत्कृते पार्थः सर्वैरस्माभिरच्युत ।
न च सोऽर्हति तां पूजां दुर्बुद्धिः कुलपांसनः ॥ १.२४४.५३ ॥
હે અચ્યુત, તારા કારણે પાર્થ (અર્જુન)નો અમે સૌએ સત્કાર કર્યો; પણ તે દુર્બુદ્ધિ, કુળનો કલંક એ સન્માનને યોગ્ય નથી.
1.244.54
को हि तत्रैव भुक्तावान्नं भाजनं भेत्तुमर्हति ।
मन्यमानः कुले जातमात्मानं पुरुषः क्वचित् ॥ १.२४४.५४ ॥
જે પાત્રમાં ભોજન કર્યું હોય તેને જ તોડવા માટે, પોતે સારા કુળમાં જન્મ્યો છે એમ માનીને, કયો માણસ યોગ્ય ગણે?
1.244.55
इच्छन्नेव हि संबन्धं कृतं पूर्वं च मानयन् ।
को हि नाम भवेनार्थी साहसेन समाचरेत् ॥ १.२४४.५५ ॥
સંબંધ ઇચ્છનાર અને પૂર્વે થયેલા સંબંધનું સન્માન કરનાર, કયો કાર્યાર્થી માણસ સાહસથી વર્તશે?
1.244.56
सोऽवमन्य तथाऽस्माकमनादृत्य च केशवम् ।
प्रसह्य हृतवानद्य सुभद्रां मृत्युमात्मनः ॥ १.२४४.५६ ॥
તેણે અમારું અપમાન કર્યું, કેશવની પણ અવગણના કરી, અને આજે બળજબરીથી સુભદ્રાનું હરણ કર્યું; પોતાના મૃત્યુને તેણે નોતર્યું છે.
1.244.57
कथं हि शिरसो मध्ये कृतं तेन पदं मम ।
मर्षयिष्यामि गोविन्द पादस्पर्शमिवोरगः ॥ १.२४४.५७ ॥
તેણે મારા માથાની વચ્ચે પગ કેવી રીતે મૂક્યો? હે ગોવિંદ, સર્પ જેમ પગનો સ્પર્શ સહન ન કરે, તેમ હું આ કેવી રીતે સહન કરું?
1.244.58
अद्य निष्कौरवामेकः करिष्यामि वसुन्धराम् ।
न हि मे मर्षणीयोऽयमर्जुनस्य व्यतिक्रमः ॥ १.२४४.५८ ॥
આજે હું એકલો જ પૃથ્વીને કૌરવ વિનાની કરીશ; અર્જુન પ્રત્યેનો આ અતિક્રમ મારાથી સહન નહીં થાય.
1.244.59
तं तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनिःस्वनम् ।
अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ॥ १.२४४.५९ ॥
મેઘદુંદુભિ જેવો ગર્જતા તેની પાછળ ત્યારે ભોજ, વૃષ્ણિ અને અંધકો સૌ ચાલ્યા.