Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 1.246

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.246.1

क्रोशणात्रे पुरस्यासीद्गोष्ठं पार्थस्य शोभनम् ।
तत्रापि यात्वा बीभत्सुर्निविष्टो यदुकन्यया ॥ १.२४६.१ ॥

नगरापासून एक क्रोश अंतरावर पार्थाची सुंदर गोशाळा होती. तेथेही जाऊन बीभत्सु यदुकन्येसह राहिला.

1.246.2

ततः सुभद्रां सत्कृत्य पार्थो वचनमब्रवीत् ।
गोपिकानां तु वेषेण गच्छ त्वं वृजिनं पुरम् ॥ १.२४६.२ ॥

नंतर सुभद्रेचा सत्कार करून पार्थ म्हणाला, "तू गोपिकांच्या वेषात त्या वक्र नगरात जा."

1.246.3

कामव्याहारिणी कृष्णा रोचतां ते वचो मम ।
दृष्ट्वा तु परुषं ब्रूयात्सह तत्र मयागताम् ॥ १.२४६.३ ॥

"मनाला येईल तसे बोलणारी कृष्णे, माझे हे बोल तुला रुचू दे. मी सोबत आलेल्या तुला पाहून ती कठोर बोलेल."

1.246.4

अन्यवेषेण तु गतां दृष्ट्वा सा त्वां प्रियं वदेत् ।
यत्तु सा प्रथमं ब्रूयान्न तस्यास्ति निवर्तनम् ॥ १.२४६.४ ॥

"वेगळ्या वेषात गेलेल्या तुला पाहून ती प्रिय बोलेल. पण तिने प्रथम जे म्हटले, ते परत घेता येत नाही."

1.246.5

तस्मान्मानं च दर्पं च व्यपनीय स्वयं व्रज ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सुभद्रा प्रत्यभाषत ॥ १.२४६.५ ॥

"म्हणून मान आणि गर्व सोडून तूच जा." त्याचे हे बोल ऐकून सुभद्रा उत्तरली.

1.246.6

एवमेतत्करिष्यामि यथा त्वं पार्थ भाषसे ।
सुभद्रावचनं श्रुत्वा सुप्रीतः पाकशासनिः ॥ १.२४६.६ ॥

"हे पार्था, तू म्हणशील तसेच मी करीन." सुभद्रेचे हे बोल ऐकून इंद्रपुत्र अत्यंत प्रसन्न झाला.

1.246.7

गोपालान्स समानीय त्वरितो वाक्यमब्रवीत् ।
तरुम्यः सन्ति यावन्त्यस्ताः सर्वा व्रजयोषितः ॥ १.२४६.७ ॥

त्याने गोपालांना एकत्र करून त्वरेने हे वचन सांगितले, "व्रजातील जितक्या स्त्रिया आहेत, त्या सर्व..."

1.246.8

आगच्छन्तु गमिष्यन्त्या भद्रया सह सङ्गताः ।
इन्द्रप्रस्थं पुरवरं कृष्णां द्रष्टुं यशस्विनीम् ॥ १.२४६.८ ॥

"भद्रेसोबत जाणाऱ्या स्त्रिया याव्यात; एकत्र इंद्रप्रस्थ नगरात यशस्विनी कृष्णेला पाहायला चला"

1.246.9

एतच्छ्रुत्वा तु गोपालैरानीता व्रजयोषितः ।
ततस्ताभिः परिवृतां व्रजस्त्रीभिः समन्ततः ॥ १.२४६.९ ॥

हे ऐकून गोपालांनी व्रजातील स्त्रिया आणल्या. मग त्या व्रजस्त्रियांनी सर्व बाजूंनी वेढलेली (सुभद्रा)…

1.246.10

सुभद्रां त्वरमाणश्च रक्तकौशेयवासिनीम् ।
पार्थः प्रस्थापयामास कृत्वा गोपालिकावपुः ॥ १.२४६.१० ॥

पार्थाने त्वरेने लाल रेशमी वस्त्र नेसलेल्या सुभद्रेला पाठवले; स्वतः गोपालिकेचे रूप धारण करून (सोबत गेला).

1.246.11

साऽधिकं तेन रूपेण शोभमाना यशस्विनी ।
गोपालिकामध्यगता प्रययौ वृजिनं पुरम् ॥ १.२४६.११ ॥

ती यशस्विनी त्या रूपाने अधिकच तेजस्वी दिसत गोपालिकांच्या मध्ये राहून वृजिन (दुर्गम) नगराकडे गेली.

1.246.12

त्वरिता खाण्डवप्रस्थमाससाद विवेश च ।
भवनं श्रेष्ठमासाद्य वीरपत्नी वराङ्गना ॥ १.२४६.१२ ॥

ती त्वरेने खाण्डवप्रस्थाला पोहोचून आत शिरली; श्रेष्ठ भवनात पोहोचून ती वीरपत्नी, उत्तम स्त्री (आत गेली).

1.246.13

ववन्दे पृथुताम्राक्षी पृथां भद्रा पितृष्वसाम् ।
तां कुन्ती चारुसर्वाङ्गीमुपाजिघ्रत मूर्धनि ॥ १.२४६.१३ ॥

विशाल तांबड्या डोळ्यांची भद्रा आपली आत्या पृथेला वंदन करती झाली; कुन्तीने त्या सुंदर अंगांच्या स्त्रीच्या मस्तकाचे चुंबन घेतले.

1.246.14

प्रीत्या परमया युक्ता आशीर्भिर्युञ्जताऽतुलाम् ।
ततोऽभिगम्य त्वरिता पूर्णेन्दुसदृशानना ॥ १.२४६.१४ ॥

परम प्रेमाने, अतुल आशीर्वाद देत, पौर्णिमेच्या चंद्रासारख्या मुखाची ती त्वरेने जवळ गेली.

1.246.15

ववन्दे द्रौपदीं भद्रा प्रेष्याऽहमिति चाब्रवीत् ।
प्रत्युत्थाय तदा कृष्णा स्वसारं माधवस्य च ॥ १.२४६.१५ ॥

भद्रेने द्रौपदीला वंदन करून म्हटले, 'मी आपली दासी आहे'; तेव्हा कृष्णा उठून माधवाच्या भगिनीला (उठवती झाली).

1.246.16

परिष्वज्यावदत्प्रीत्या निःसपत्नोस्तु ते पतिः ।
वीरसूर्भव भद्रे त्वं भव भर्तृप्रिया तथा ॥ १.२४६.१६ ॥

आलिंगन देऊन प्रेमाने ती म्हणाली, 'तुझा पती निःशत्रू होवो. हे भद्रे, तू वीरांची माता हो आणि पतीची प्रियाही हो.'

1.246.17

ओजसा निर्मिता बह्वीरुवाच परमाशिषः ।
तथैव मुदिता भद्रा तामुवाच तथास्त्विति ॥ १.२४६.१७ ॥

ओजाने रचलेले अनेक परम आशीर्वाद तिने उच्चारले; तसेच आनंदित झालेली भद्रा तिला म्हणाली, 'तसेच होवो.'

1.246.18

ततः सुभद्रां वार्ष्णेयी परिष्वज्य शुभाननाम् ।
अङ्के निवेश्य मुदिता वसुदेवं प्रशस्य च ॥ १.२४६.१८ ॥

मग वार्ष्णेयी शुभमुखी सुभद्रेला आलिंगून, आनंदाने मांडीवर बसवून, वसुदेवाची प्रशंसा करती झाली.

1.246.19

ततः किलकिलाशब्दः क्षणेन समपद्यत ।
हर्षादानर्तयोधानामासाद्य वृजिनं पुरम् ॥ १.२४६.१९ ॥

मग क्षणातच आनर्त योद्ध्यांच्या आनंदाचा किलकिलाट उठला; ते वृजिन नगरात पोहोचले.

1.246.20

देवपुत्रप्रकाशास्ते जाम्बूनदमयध्वजाः ।
पृष्ठतोऽनुययुः पार्थं पुरुहूतमिवामराः ॥ १.२४६.२० ॥

देवपुत्रांसारखे तेजस्वी, सुवर्णध्वजधारी ते मागून पार्थाच्या मागे गेले, जसे देव पुरुहूताच्या (इंद्राच्या) मागे जातात.

1.246.21

गोभिरुष्ट्रैः सदश्वैश्च युक्तानि बहुला जनाः ।
ददृशुर्यानमुख्यानि दाशार्हपुरवासिनाम् ॥ १.२४६.२१ ॥

बैल, उंट आणि उत्तम घोड्यांनी जुंपलेली अनेक श्रेष्ठ वाहने दाशार्ह नगरीतील लोकांनी पाहिली.

1.246.22

ततः पुरवरे यूनां पुंसां वाच उदीरिताः ।
अर्जुने प्रतियाति स्म अश्रूयन्त समन्ततः ॥ १.२४६.२२ ॥

मग श्रेष्ठ नगरात तरुण पुरुषांचे शब्द सर्वत्र ऐकू आले; ते परत येणाऱ्या अर्जुनाविषयी बोलत होते.

1.246.23

प्रवासादागतं पार्थं दृष्ट्वा स्वमिव बान्धवम् ।
सोऽभिगम्य नरश्रेष्ठो दाशार्हशतसंवृतः। ॥ १.२४६.२३ ॥

प्रवासातून परत आलेल्या पार्थाला आपल्या बांधवासारखे पाहून, ते नरश्रेष्ठ शेकडो दाशार्हांनी वेढलेले त्याच्याजवळ गेले.

1.246.24

पौरैः पुरवरं प्रीत्या परया चाभिनन्दितः ।
प्राप्य चान्तःपुरद्वारमवरुह्य नरर्षभः ॥ १.२४६.२४ ॥

नागरिकांनी अत्यंत प्रेमाने अभिनंदन केल्यावर आणि अंतःपुराच्या दारी पोहोचून, त्या नरऋषभाने (अर्जुनाने) खाली उतरले.

1.246.25

ववन्दे धौम्यमासाद्य मातरं च धनञ्जयः ।
स्पृष्ट्वा च चरणौ राज्ञो भीमस्य च धनञ्जयः ॥ १.२४६.२५ ॥

धनंजयाने धौम्यांजवळ जाऊन त्यांना वंदन केले, तसेच मातेलाही. नंतर धनंजयाने राजा आणि भीम यांच्या चरणांना स्पर्श केला.

1.246.26

यमाभ्यां वन्दितो हृष्टः सस्वजे तौ ननन्द च ।
ब्राह्मणप्रमुखान्सर्वान्भ्रातृभिः सह सङ्गतः ॥ १.२४६.२६ ॥

यमाच्या दोन्ही पुत्रांनी वंदन केल्यावर आनंदित होऊन त्याने त्यांना आलिंगन दिले व आनंद पावला. नंतर बंधूंसह एकत्र येऊन ब्राह्मणप्रमुख सर्वांना भेटला.

1.246.27

यथार्हं मानयामास पौरजानपदानपि ।
तत्रस्थान्यनुयातानि तीर्थान्यायतनानि च ॥ १.२४६.२७ ॥

नगरवासी व ग्रामवासी यांचाही यथोचित सन्मान त्याने केला; तेथे राहिलेल्यांचा, मागून आलेल्यांचा, तसेच तीर्थे व देवालये यांचाही.

1.246.28

निवेदयामास तदा राज्ञे सर्वं स्वनुष्ठितम् ।
भ्रातृभ्यश्चैव सर्वेभ्यः कथयामास भारत ॥ १.२४६.२८ ॥

तेव्हा त्याने केलेले सर्व काही राजाला निवेदन केले; हे भारता, सर्व बंधूंनाही सांगितले.

1.246.29

श्रुत्वा सर्वं महाप्राज्ञो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
पुरस्तादेव तेषां तु पूजयामास चार्जुनम् ॥ १.२४६.२९ ॥

हे सर्व ऐकून महाप्राज्ञ धर्मराज युधिष्ठिराने त्यांच्यासमोरच अर्जुनाचा सत्कार केला.

1.246.30

पाण्डवेन यथार्हं तु पूजार्हेण सुपूजितः ।
न्यविशच्चाभ्यनुज्ञातो राज्ञा तुष्टो यशस्विना ॥ १.२४६.३० ॥

पांडवांनी यथोचित पूजिलेला, पूजेस योग्य असलेला तो यशस्वी राजाची अनुमती मिळवून संतुष्ट होऊन आत प्रविष्ट झाला.

1.246.31

तामदीनां सुपूजार्हां सुभद्रां प्रीतिवर्धिनीम् ।
साक्षाच्छ्रियममन्यन्त पार्थाः कृष्णसहोदराम् ॥ १.२४६.३१ ॥

त्या अदीना, अत्यंत पूजनीय, प्रीती वाढवणाऱ्या सुभद्रेला, कृष्णाच्या भगिनीला, पार्थांनी साक्षात लक्ष्मी मानले.

1.246.32

गुरूणां श्वशुराणां च देवराणां तथैव च ।
सुभद्रा स्वेन वृत्तेन बभूव परमप्रिया ॥ १.२४६.३२ ॥

वडीलधाऱ्यांना, सासऱ्यांना आणि दिरांना सुद्धा सुभद्रा आपल्या वागणुकीने अत्यंत प्रिय झाली.

1.246.33

ततस्ते हृष्टमनसः पाण्डवेया महारथाः ।
कुन्ती च परमप्रीता कृष्णा च सततं तथा ॥ १.२४६.३३ ॥

नंतर हृष्ट मनाचे महारथी पांडव, अत्यंत प्रसन्न कुंती आणि कृष्णा (द्रौपदी) सुद्धा सतत तसेच राहिले.