Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.246

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.246.1

क्रोशणात्रे पुरस्यासीद्गोष्ठं पार्थस्य शोभनम् ।
तत्रापि यात्वा बीभत्सुर्निविष्टो यदुकन्यया ॥ १.२४६.१ ॥

ਨਗਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ ਪਾਰਥ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਵੀ ਜਾ ਕੇ ਬੀਭਤਸੁ ਯਦੁਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਠਹਿਰਿਆ।

1.246.2

ततः सुभद्रां सत्कृत्य पार्थो वचनमब्रवीत् ।
गोपिकानां तु वेषेण गच्छ त्वं वृजिनं पुरम् ॥ १.२४६.२ ॥

ਫਿਰ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਵੇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਟੇਢੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾ।"

1.246.3

कामव्याहारिणी कृष्णा रोचतां ते वचो मम ।
दृष्ट्वा तु परुषं ब्रूयात्सह तत्र मयागताम् ॥ १.२४६.३ ॥

"ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਈ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

1.246.4

अन्यवेषेण तु गतां दृष्ट्वा सा त्वां प्रियं वदेत् ।
यत्तु सा प्रथमं ब्रूयान्न तस्यास्ति निवर्तनम् ॥ १.२४६.४ ॥

"ਹੋਰ ਵੇਸ ਵਿੱਚ ਗਈ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕਹਿ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"

1.246.5

तस्मान्मानं च दर्पं च व्यपनीय स्वयं व्रज ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सुभद्रा प्रत्यभाषत ॥ १.२४६.५ ॥

"ਇਸ ਲਈ ਮਾਣ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਆਪ ਜਾ।" ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

1.246.6

एवमेतत्करिष्यामि यथा त्वं पार्थ भाषसे ।
सुभद्रावचनं श्रुत्वा सुप्रीतः पाकशासनिः ॥ १.२४६.६ ॥

"ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।" ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।

1.246.7

गोपालान्स समानीय त्वरितो वाक्यमब्रवीत् ।
तरुम्यः सन्ति यावन्त्यस्ताः सर्वा व्रजयोषितः ॥ १.२४६.७ ॥

ਉਸ ਨੇ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ, "ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ..."

1.246.8

आगच्छन्तु गमिष्यन्त्या भद्रया सह सङ्गताः ।
इन्द्रप्रस्थं पुरवरं कृष्णां द्रष्टुं यशस्विनीम् ॥ १.२४६.८ ॥

"ਭਦ੍ਰਾ ਨਾਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਉਣ; ਇਕੱਠੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਚੱਲੋ"

1.246.9

एतच्छ्रुत्वा तु गोपालैरानीता व्रजयोषितः ।
ततस्ताभिः परिवृतां व्रजस्त्रीभिः समन्ततः ॥ १.२४६.९ ॥

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਜ-ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘਿਰੀ ਹੋਈ (ਸੁਭਦ੍ਰਾ)…

1.246.10

सुभद्रां त्वरमाणश्च रक्तकौशेयवासिनीम् ।
पार्थः प्रस्थापयामास कृत्वा गोपालिकावपुः ॥ १.२४६.१० ॥

ਪਾਰਥ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਲਾਲ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ; ਆਪ ਗੋਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ (ਨਾਲ ਗਿਆ)।

1.246.11

साऽधिकं तेन रूपेण शोभमाना यशस्विनी ।
गोपालिकामध्यगता प्रययौ वृजिनं पुरम् ॥ १.२४६.११ ॥

ਉਹ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਉਸ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੋਈ, ਗੋਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਕੇ ਵ੍ਰਜਿਨ (ਔਖੇ) ਨਗਰ ਵੱਲ ਗਈ।

1.246.12

त्वरिता खाण्डवप्रस्थमाससाद विवेश च ।
भवनं श्रेष्ठमासाद्य वीरपत्नी वराङ्गना ॥ १.२४६.१२ ॥

ਉਹ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਖਾਂਡਵਪ੍ਰਸਥ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਾਖਲ ਹੋਈ; ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਵਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਵੀਰਪਤਨੀ, ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ (ਅੰਦਰ ਗਈ)।

1.246.13

ववन्दे पृथुताम्राक्षी पृथां भद्रा पितृष्वसाम् ।
तां कुन्ती चारुसर्वाङ्गीमुपाजिघ्रत मूर्धनि ॥ १.२४६.१३ ॥

ਚੌੜੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੂਆ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ।

1.246.14

प्रीत्या परमया युक्ता आशीर्भिर्युञ्जताऽतुलाम् ।
ततोऽभिगम्य त्वरिता पूर्णेन्दुसदृशानना ॥ १.२४६.१४ ॥

ਪਰਮ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ, ਅਤੁੱਲ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੀ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨੇੜੇ ਗਈ।

1.246.15

ववन्दे द्रौपदीं भद्रा प्रेष्याऽहमिति चाब्रवीत् ।
प्रत्युत्थाय तदा कृष्णा स्वसारं माधवस्य च ॥ १.२४६.१५ ॥

ਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ'; ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਉੱਠ ਕੇ ਮਾਧਵ ਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ (ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੋਈ)।

1.246.16

परिष्वज्यावदत्प्रीत्या निःसपत्नोस्तु ते पतिः ।
वीरसूर्भव भद्रे त्वं भव भर्तृप्रिया तथा ॥ १.२४६.१६ ॥

ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੂੰ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਬਣ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਵੀ ਹੋ।'

1.246.17

ओजसा निर्मिता बह्वीरुवाच परमाशिषः ।
तथैव मुदिता भद्रा तामुवाच तथास्त्विति ॥ १.२४६.१७ ॥

ਤੇਜ ਨਾਲ ਰਚੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਮ ਅਸੀਸਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਹੀਆਂ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਏਦਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।'

1.246.18

ततः सुभद्रां वार्ष्णेयी परिष्वज्य शुभाननाम् ।
अङ्के निवेश्य मुदिता वसुदेवं प्रशस्य च ॥ १.२४६.१८ ॥

ਫਿਰ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯੀ ਨੇ ਸ਼ੁਭ-ਮੁਖੀ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।

1.246.19

ततः किलकिलाशब्दः क्षणेन समपद्यत ।
हर्षादानर्तयोधानामासाद्य वृजिनं पुरम् ॥ १.२४६.१९ ॥

ਫਿਰ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਨਰਤ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਉੱਠੀਆਂ; ਉਹ ਵ੍ਰਿਜਿਨ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚੇ।

1.246.20

देवपुत्रप्रकाशास्ते जाम्बूनदमयध्वजाः ।
पृष्ठतोऽनुययुः पार्थं पुरुहूतमिवामराः ॥ १.२४६.२० ॥

ਦੇਵਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਪਿੱਛੋਂ ਪਾਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਪੁਰੁਹੂਤ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

1.246.21

गोभिरुष्ट्रैः सदश्वैश्च युक्तानि बहुला जनाः ।
ददृशुर्यानमुख्यानि दाशार्हपुरवासिनाम् ॥ १.२४६.२१ ॥

ਬਲਦਾਂ, ਊਠਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਨੇਕ ਉੱਤਮ ਰਥ ਦਾਸ਼ਾਰਹ ਨਗਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖੇ।

1.246.22

ततः पुरवरे यूनां पुंसां वाच उदीरिताः ।
अर्जुने प्रतियाति स्म अश्रूयन्त समन्ततः ॥ १.२४६.२२ ॥

ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਅਰਜੁਨ ਬਾਰੇ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ।

1.246.23

प्रवासादागतं पार्थं दृष्ट्वा स्वमिव बान्धवम् ।
सोऽभिगम्य नरश्रेष्ठो दाशार्हशतसंवृतः। ॥ १.२४६.२३ ॥

ਪ੍ਰਵਾਸ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸ਼ਾਰਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਸ ਕੋਲ ਗਏ।

1.246.24

पौरैः पुरवरं प्रीत्या परया चाभिनन्दितः ।
प्राप्य चान्तःपुरद्वारमवरुह्य नरर्षभः ॥ १.२४६.२४ ॥

ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਰਿਸ਼ਭ (ਅਰਜੁਨ) ਉੱਤਰੇ।

1.246.25

ववन्दे धौम्यमासाद्य मातरं च धनञ्जयः ।
स्पृष्ट्वा च चरणौ राज्ञो भीमस्य च धनञ्जयः ॥ १.२४६.२५ ॥

ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਧੌਮ੍ਯ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੀ। ਫਿਰ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਭੀਮ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹੇ।

1.246.26

यमाभ्यां वन्दितो हृष्टः सस्वजे तौ ननन्द च ।
ब्राह्मणप्रमुखान्सर्वान्भ्रातृभिः सह सङ्गतः ॥ १.२४६.२६ ॥

ਯਮ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਫਿਰ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

1.246.27

यथार्हं मानयामास पौरजानपदानपि ।
तत्रस्थान्यनुयातानि तीर्थान्यायतनानि च ॥ १.२४६.२७ ॥

ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਯੋਗ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ; ਉੱਥੇ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ, ਨਾਲ ਆਏ ਲੋਕਾਂ, ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਵੀ।

1.246.28

निवेदयामास तदा राज्ञे सर्वं स्वनुष्ठितम् ।
भ्रातृभ्यश्चैव सर्वेभ्यः कथयामास भारत ॥ १.२४६.२८ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ।

1.246.29

श्रुत्वा सर्वं महाप्राज्ञो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
पुरस्तादेव तेषां तु पूजयामास चार्जुनम् ॥ १.२४६.२९ ॥

ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।

1.246.30

पाण्डवेन यथार्हं तु पूजार्हेण सुपूजितः ।
न्यविशच्चाभ्यनुज्ञातो राज्ञा तुष्टो यशस्विना ॥ १.२४६.३० ॥

ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਉਹ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।

1.246.31

तामदीनां सुपूजार्हां सुभद्रां प्रीतिवर्धिनीम् ।
साक्षाच्छ्रियममन्यन्त पार्थाः कृष्णसहोदराम् ॥ १.२४६.३१ ॥

ਉਸ ਅਦੀਨਾ, ਅਤਿ ਪੂਜਨੀਯ, ਪ੍ਰੀਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ, ਪਾਰਥਾਂ ਨੇ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮਝਿਆ।

1.246.32

गुरूणां श्वशुराणां च देवराणां तथैव च ।
सुभद्रा स्वेन वृत्तेन बभूव परमप्रिया ॥ १.२४६.३२ ॥

ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਸਹੁਰਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਓਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਆਪਣੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਅਤਿ ਪਿਆਰੀ ਹੋ ਗਈ।

1.246.33

ततस्ते हृष्टमनसः पाण्डवेया महारथाः ।
कुन्ती च परमप्रीता कृष्णा च सततं तथा ॥ १.२४६.३३ ॥

ਫਿਰ ਹਰਸ਼ਿਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪਾਂਡਵ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੀ ਸਦਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੇ।