મહાભારત · અધ્યાય 1.247
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.247.1
अथ शुश्राव निर्वृत्ते वृष्णीनां परमोत्सवे ।
अर्जुनेन हृतां भद्रां शङ्खचक्रगदाधरः ॥ १.२४७.१ ॥
વૃષ્ણિઓનો પરમ ઉત્સવ પૂરો થયા પછી, શંખ-ચક્ર-ગદાધારી (કૃષ્ણે) સાંભળ્યું કે અર્જુને ભદ્રાનું હરણ કર્યું છે.
1.247.2
पुरस्तादेव पौराणां संशयः समजायत ।
जानता वासुदेवेन वासितो भरतर्षभः ॥ १.२४७.२ ॥
પહેલેથી જ નગરજનોમાં સંશય ઉદ્ભવ્યો; તે જાણતા વાસુદેવે ભરતર્ષભ (અર્જુન)ને તે વિચારમાં જ રહેવા દીધો.
1.247.3
लोकस्य विदितं ह्यद्य पूर्वं विपृथुना यथा ।
सान्त्वयित्वाभ्यनुज्ञातो भद्रया सह सङ्गतः ॥ १.२४७.३ ॥
આ જગતમાં પહેલેથી જાણીતું છે, જેમ પૂર્વે વિપૃથુ; તેણે (બલરામને) સમજાવી અનુમતિ મેળવીને ભદ્રા સાથે મિલન કર્યું.
1.247.4
दित्सता सोदरां तस्मै पतत्त्रिवरकेतुना ।
अर्हते पार्थिवेन्द्राय पार्थायायतलोचनाम् ॥ १.२४७.४ ॥
પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગરુડ ધ્વજ ધરાવનાર (કૃષ્ણે), પોતાની બહેનને યોગ્ય રાજાધિરાજ પાર્થને આપવાની ઇચ્છાથી, વિશાળ નેત્રોવાળી (ભદ્રા)ને તેને આપી.
1.247.5
सत्कृत्य पाण्डवश्रेष्ठं प्रेषयामास चार्जुनम् ।
भद्रया सह बीभत्सुः प्रापितो वृजिनं पुरम् ॥ १.२४७.५ ॥
પાંડવશ્રેષ્ઠ (અર્જુન)નો સત્કાર કરીને તેને મોકલ્યો; ભદ્રા સાથે બીભત્સુ (અર્જુન) વૃજિન નગરે પહોંચાડાયો.
1.247.6
इति पौरजनाः सर्वे वदन्ति च समन्ततः ।
श्रुत्वा तु पुण्डरीकाक्षः संप्राप्तं स्वपुरोत्तमम् ॥ १.२४७.६ ॥
આ રીતે બધા નગરજનો ચારેબાજુ બોલી રહ્યા હતા; પરંતુ પુંડરીકાક્ષ (કૃષ્ણે) પોતાના ઉત્તમ નગરે પહોંચેલાની વાત સાંભળીને.
1.247.7
अर्जुनं पाण्डवश्रेष्ठमिन्द्रप्रस्थगतं तथा ।
यियासुः खाण्डवप्रस्थममन्त्रयत केशवः ॥ १.२४७.७ ॥
ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં રહેલા પાંડવશ્રેષ્ઠ અર્જુનને, અને ખાંડવપ્રસ્થ જવા ઇચ્છતા કેશવે સંબોધ્યા.
1.247.8
पूर्वं सत्कृत्य राजानमाहुकं मधुसूदनः ।
तथा विपृथुमक्रूरं संकर्षणविडूरथौ ॥ १.२४७.८ ॥
પ્રથમ રાજા આહુકનો સત્કાર કરીને મધુસૂદને, તેમજ વિપૃથુ, અક્રૂર, સંકર્ષણ અને વિદૂરથનો પણ સત્કાર કર્યો.
1.247.9
मन्त्रयामास तैः सार्धं पुरस्तादभिमानितैः ।
संकर्षणेन संमन्त्र्य ह्यनुज्ञातो महामनाः ॥ १.२४७.९ ॥
પહેલાં સન્માનિત થયેલા તેમની સાથે તેમણે મંત્રણા કરી. સંકર્ષણ સાથે મંત્રણા કરીને અનુમતિ પામેલા મહામનસ્ક...
1.247.10
संप्रीतः प्रीयमाणेन वृष्णिराज्ञा जनार्दनः ।
अभिमन्त्र्याभ्यनुज्ञातो योजयामास वाहिनीम् ॥ १.२४७.१० ॥
વૃષ્ણિરાજથી પ્રસન્ન થઈને, તેમના વડે સંબોધિત થઈને, રજા પામેલા જનાર્દને સેના ગોઠવી.
1.247.11
ततस्तु यानान्यासाद्य दाशार्हाणां यशस्विनाम् ।
सिंहनादः प्रहृष्टानां क्षणेन समपद्यत ॥ १.२४७.११ ॥
પછી યશસ્વી દાશાર્હોના રથો પાસે પહોંચતાં, હર્ષિત લોકોનો સિંહનાદ ક્ષણમાં ગાજી ઊઠ્યો.
1.247.12
योजयन्तः सदश्वांस्तु यानयुग्यं रथांस्तथा ।
गजांश्च परमप्रीतः समपद्यन्त वृष्णयः ॥ १.२४७.१२ ॥
સારા ઘોડા, રથનાં ધૂંસરાં, રથ અને હાથીઓ જોડતા અત્યંત પ્રસન્ન વૃષ્ણિઓ કાર્યમાં લાગ્યા.
1.247.13
वृष्ण्यन्धकमहामात्रैः सह वीरैर्महारथैः ।
भ्रातृभिश्च कुमारैश्च योधैश्च शतशो वृतः ॥ १.२४७.१३ ॥
વૃષ્ણિ અને અંધકના મહામાત્યો, વીર મહારથીઓ, ભાઈઓ, રાજકુમારો અને સેંકડો યોદ્ધાઓથી ઘેરાયેલો.
1.247.14
सैन्येन महता शौरिरभिगुप्तः समन्ततः ।
तत्र दानपतिः श्रीमाञ्जगाम स महायशाः ॥ १.२४७.१४ ॥
મહાન સેનાથી ચારે બાજુ રક્ષિત શૌરિ ત્યાં ગયા; તે શ્રીમાન, દાનના સ્વામી, મહાયશસ્વી હતા.
1.247.15
अक्रूरो वृष्णिवीराणां सेनापतिररिन्दमः ।
अनाधृष्टिर्महातेजा उद्धवश्च महायशाः ॥ १.२४७.१५ ॥
વૃષ્ણિ વીરોના સેનાપતિ અક્રૂર, શત્રુઓનું દમન કરનાર; મહાતેજસ્વી અનાધૃષ્ટિ અને મહાયશસ્વી ઉદ્ધવ.
1.247.16
साक्षाद्वृहस्पतेः शिष्यो महाबुद्धिर्महामनाः ।
सत्यकः सात्यकिश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥ १.२४७.१६ ॥
સાક્ષાત બૃહસ્પતિના શિષ્ય, મહાબુદ્ધિ અને મહામના સત્યક, સાત્યકિ, અને સાત્વત કૃતવર્મા.
1.247.17
प्रद्युम्नश्चैव साम्बश्च निशङ्कुः शङ्कुरेव च ।
चारुदेष्णश्च विक्रान्तो झिल्ली विपृथुरेव च ॥ १.२४७.१७ ॥
પ્રદ્યુમ્ન અને સાંબ, નિશંકુ અને શંકુ, પરાક્રમી ચારુદેષ્ણ, ઝિલ્લી અને વિપૃથુ.
1.247.18
सारणश्च महाबाहुर्गदश्च विदुषां वरः ।
एते चान्ये च बहवो वृष्णिभोजान्धकास्तथा ॥ १.२४७.१८ ॥
મહાબાહુ સારણ અને વિદ્વાનોમાં શ્રેષ્ઠ ગદ; આ અને બીજા ઘણા વૃષ્ણિ, ભોજ અને અંધકો.
1.247.19
आजग्मः खाण्डवप्रस्थमादाय हरणं बहु ।
उपहारं समादाय पृथुवृष्णिपुरोगमाः ॥ १.२४७.१९ ॥
ઘણી ભેટો અને નજરાણાં લઈને તેઓ ખાંડવપ્રસ્થ આવ્યા; મહાન વૃષ્ણિઓ આગળ હતા.
1.247.20
प्रययुः सिंहनादेन सुभध्रामवलोककाः ।
ते त्वदीर्घेण कालेन कृष्णेन सह यादवाः।
पुरमासाद्य पार्थानां परां प्रीतिमवाप्नुवन् ॥ १.२४७.२० ॥
સિંહનાદ કરતા, સુભદ્રાને જોવાની ઇચ્છાથી તેઓ આગળ વધ્યા; થોડા જ સમયમાં કૃષ્ણ સાથે યાદવો નગરે પહોંચ્યા અને પાંડવોને અતિશય આનંદ થયો.
1.247.21
ततो युधिष्ठिरो सजा श्रुत्वा माघवमागतम् ।
प्रतिग्रहार्थं कृष्णस्य यमौ प्रास्थापयत्तदा ॥ १.२४७.२१ ॥
પછી માધવ (કૃષ્ણ) આવ્યા છે એમ સાંભળીને યુધિષ્ઠિરે કૃષ્ણનું સ્વાગત કરવા તરત જ બે જોડિયા ભાઈઓને મોકલ્યા.
1.247.22
ताभ्यां प्रतिगृहीतं तु वृष्णिचक्रं महर्द्धिमत् ।
विवेश खाण्डवप्रस्थं पताकाध्वजशोभितम् ॥ १.२४७.२२ ॥
તેમના બંને દ્વારા સ્વાગત પામીને તે મહા સમૃદ્ધ વૃષ્ણિ-સમૂહ પતાકા અને ધ્વજોથી શોભતા ખાંડવપ્રસ્થમાં પ્રવેશ્યો.
1.247.23
संमृष्टसिक्तपन्थानं पुष्पप्रकरशोभितम् ।
चन्दनस्य रसैः शीतैः पुम्यगन्धैर्निषेवितम् ॥ १.२४७.२३ ॥
જેના માર્ગો વાળેલા અને છંટકાવ કરેલા છે, પુષ્પોના ઢગલાથી શોભતા, શીતળ ચંદનરસ અને પવિત્ર સુગંધોથી સેવાયેલા.
1.247.24
दह्यताऽगुरुणा चैव देशे देशे सुगन्धिना ।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं वणिग्भिरुपशोभितम् ॥ १.२४७.२४ ॥
દેશે દેશે સુગંધિત અગરુ બળતું, હર્ષિત અને પુષ્ટ લોકોથી ભરેલું, વેપારીઓથી શોભતું.
1.247.25
प्रतिपेदे महाबाहुः सह रामेण केशवः ।
वृष्ण्यन्धकैस्तथा भोजैः समेतः पुरुषोत्तमः ॥ १.२४७.२५ ॥
મહાબાહુ કેશવ રામ સાથે આગળ વધ્યા. વૃષ્ણિ, અંધક અને ભોજો સાથે મળીને તે પુરુષોત્તમ ગયા.
1.247.26
संपूज्यमानः पौरैश्च ब्राह्मणैश्च सहस्रशः ।
विवेश भवनं राज्ञः पुरन्दरगृहोपमम् ॥ १.२४७.२६ ॥
નગરજનો અને હજારો બ્રાહ્મણો દ્વારા સન્માનિત થઈને તેમણે ઇન્દ્રના ભવન સમાન રાજમહેલમાં પ્રવેશ કર્યો.
1.247.27
युधिष्ठिरस्तु रामेण समागच्छद्यथाविधि ।
मूर्ध्नि केशवमाघ्राय बाहुभ्यां परिषस्वजे ॥ १.२४७.२७ ॥
યુધિષ્ઠિરે રામને વિધિ અનુસાર મળ્યા. કેશવનું મસ્તક સૂંઘીને તેમણે બંને બાહુઓથી તેમને આલિંગન આપ્યું.
1.247.28
तं प्रीयमाणो गोविन्दो विनयेनाभिपूजयन् ।
भीमं च पुरुषव्याघ्रं विधिवत्प्रत्यपूजयत् ॥ १.२४७.२८ ॥
પ્રસન્ન થયેલા ગોવિંદે વિનયથી તેમનો આદર કર્યો; અને પુરુષવ્યાઘ્ર ભીમનો પણ વિધિપૂર્વક સત્કાર કર્યો.
1.247.29
तांश्च वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठान्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रतिजग्राह सत्कारैर्यथाविधि यथागतम् ॥ १.२४७.२९ ॥
કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરે વૃષ્ણિ અને અંધકોમાં શ્રેષ્ઠ એવા તે સૌને, જેવી રીતે તેઓ આવ્યા હતા તેવી જ રીતે, વિધિ પ્રમાણે સત્કારપૂર્વક સ્વીકાર્યા.
1.247.30
गुरुवत्पूजयामास कांश्चित्कांश्चिद्वयस्यवत् ।
कांश्चिदभ्यवदत्प्रेम्णा कैश्चिदप्यभिवादितः ॥ १.२४७.३० ॥
કેટલાકને ગુરુની જેમ, કેટલાકને મિત્રની જેમ તેમણે પૂજ્યા; કેટલાક સાથે પ્રેમથી વાત કરી, અને કેટલાકે તેમને અભિવાદન કર્યું.
1.247.31
ततः पृथा च पार्थाश्च मुदिताः कृष्णया सह ।
पुण्डरीकाक्षमासाद्य बभूवुर्मुदितेन्द्रियाः ॥ १.२४७.३१ ॥
ત્યારે પૃથા અને પાર્થો કૃષ્ણા સાથે આનંદિત થયા. કમળનયન પાસે પહોંચીને તેઓ પ્રસન્નેન્દ્રિય બન્યા.
1.247.32
हर्षादभिगतौ दृष्ट्वा संकर्षणजनार्दनौ ।
बन्धुमन्तं पृथा पार्थं युधिष्ठिरममन्यत ॥ १.२४७.३२ ॥
હર્ષથી આવેલા સંકર્ષણ અને જનાર્દનને જોઈને પૃથાએ પાર્થ યુધિષ્ઠિરને બંધુઓવાળો માન્યો.
1.247.33
ततः सङ्कर्षणाक्रूरावप्रमेयावदीनवत् ।
भद्रवत्यै सुभद्रायै धनौघमुपजह्रतुः ॥ १.२४७.३३ ॥
ત્યારે અપ્રમેય સંકર્ષણ અને અક્રૂરે કશી કસર રાખ્યા વિના ભદ્રવતી અને સુભદ્રાને ધનનો ઢગલો અર્પ્યો.
1.247.34
प्रवालानि च हाराणि भूषणानि सहस्रशः ।
कुथास्तरपरिस्तोमान्व्याघ्राजिनपुरस्कृतान् ॥ १.२४७.३४ ॥
પરવાળાં, હાર, હજારો આભૂષણો, ગાદલાંના આવરણો અને વાઘચર્મથી શણગારેલાં વસ્ત્રો.
1.247.35
विविधैश्चैव रंत्नौगैर्दीप्तप्रभमजायत ।
शयनासनयानैश्च युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १.२४७.३५ ॥
વિવિધ રત્નોના ઢગલાથી અને શય્યા, આસન અને વાહનોથી યુધિષ્ઠિરનું નિવાસસ્થાન તેજસ્વી બન્યું.
1.247.36
ततः प्रीतिकरो यूनां विवाहपरमोत्सवः ।
भद्रवत्यै सुभद्रायै सप्तरात्रमवर्तत ॥ १.२४७.३६ ॥
ત્યારે યુવાનોને આનંદ આપનારો વિવાહનો પરમ ઉત્સવ ભદ્રવતી અને સુભદ્રા માટે સાત રાત સુધી ચાલ્યો.
1.247.37
तेषां ददौ हृषीकेशो जन्यार्थे धनमुत्तमम् ।
हरणं वै सुभद्राया ज्ञातिदेयं महायशाः ॥ १.२४७.३७ ॥
હૃષીકેશે તેમને જન્ય માટે ઉત્તમ ધન આપ્યું; સુભદ્રાનું હરણ જ્ઞાતિઓ દ્વારા અપાવાનું હતું — મહાયશસ્વીએ (તેની વ્યવસ્થા કરી).
1.247.38
रथानां काञ्चनाङ्गानां किङ्किणीजालमालिनाम् ।
चतुर्युजामुपेतानां सूतैः कुशलशिक्षितैः ॥ १.२४७.३८ ॥
સોનાના અંગવાળા, ઘૂઘરીઓના જાળાથી શણગારેલા, ચાર ઘોડાએ જોડેલા રથ — કુશળતાથી તાલીમ પામેલા સારથિઓ સહિત.
1.247.39
सहस्रं प्रददौ कृष्मो गवामयुतमेव च ।
श्रीमान्माथुरदेश्यानां दोग्ध्रीणां पुण्यवर्चसाम् ॥ १.२४७.३९ ॥
કૃષ્ણે હજાર અને દસ હજાર ગાયો આપી — શ્રીમાન, મથુરા દેશની દૂધાળ ગાયો, પવિત્ર તેજવાળી.
1.247.40
बडवानां च शुद्धानां चन्द्रांशुसमवर्चसाम् ।
ददौ जनार्दनः प्रीत्या सहस्रं हेमभूषितम् ॥ १.२४७.४० ॥
શુદ્ધ નસ્લની ઘોડીઓ, ચંદ્રકિરણ સમાન તેજવાળી — જનાર્દને પ્રેમથી સોનાથી શણગારેલી હજાર આપી.
1.247.41
तथैवाश्वतरीणां च दान्तानां वातरंहसाम् ।
शतान्यञ्जनकेशीनां श्वेतानां पञ्चपञ्च च ॥ १.२४७.४१ ॥
એ જ રીતે, પાલિત, પવનના વેગવાળી, કાજળ જેવી કાળી કેશવાળી માદા ખચ્ચરોની સેંકડો, અને સફેદ પાંચ-પાંચ.
1.247.42
स्नानपानोत्सवे चैव प्रयुक्तं वयसान्वितम् ।
स्त्रीणां सहस्रं गौरीणां सुवेषाणां सुवर्चसाम् ॥ १.२४७.४२ ॥
સ્નાન-પાનના ઉત્સવમાં નિયુક્ત, યૌવનવાળી, ગૌરવર્ણી, સુંદર વેશવાળી, તેજસ્વી સ્ત્રીઓ હજાર.
1.247.43
सुवर्णशतकण्ठीनामरोमाणां स्वलङ्कृताम् ।
परिचर्यासु दक्षाणां प्रददौ पुष्करेक्षणः ॥ १.२४७.४३ ॥
કમળનયન (કૃષ્ણ) એ સો સુવર્ણકંઠી પહેરેલી, રોમરહિત, સુંદર શણગારેલી, સેવામાં કુશળ (સ્ત્રીઓ) આપી.
1.247.44
पृष्ठ्यानामपि चाश्वानां बाह्लिकानां जनार्दनः ।
ददौ शतसहस्राख्यं कन्याधनमनुत्तमम् ॥ १.२४७.४४ ॥
જનાર્દને (કૃષ્ણે) પૃષ્ઠ્ય અને બાહ્લિક જાતિના ઘોડા પણ આપ્યા — લાખ નામનું, અનુપમ કન્યાધન.
1.247.45
कृताकृतस्य मुख्यस्य कनकस्याग्निवर्चसः ।
मनुष्यभारान्दाशार्हो ददौ दश जनार्दनः ॥ १.२४७.४५ ॥
દાશાર્હ જનાર્દને અગ્નિ સમાન તેજસ્વી, ઘડેલું અને ન ઘડેલું શ્રેષ્ઠ સોનું, માણસો ઉપાડે તેવા દસ ભાર આપ્યા.
1.247.46
गजानां तु प्रभिन्नानां त्रिधा प्रस्रवतां मदम् ।
गिरिकूटनिकाशानां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ १.२४७.४६ ॥
મદ વહાવતા, ત્રણ રીતે મદ ઝરતા, પર્વતશિખર સમાન, યુદ્ધમાં ક્યારેય પીછેહઠ ન કરનારા મદમસ્ત હાથીઓ પણ આપ્યા.
1.247.47
क्लृप्तानां पटुघण्टानां चारूणां हेममालिनाम् ।
हस्त्यारोहैरुपेतानां सहस्रं साहसप्रियः ॥ १.२४७.४७ ॥
સજ્જ, તીક્ષ્ણ ઘંટડીવાળા, સુંદર, સોનાની માળા પહેરેલા, હાથીસવારો સહિત (હાથી) સાહસપ્રિયે એક હજાર આપ્યા.
1.247.48
रामः पाणिग्रहणिकं ददौ पार्थाय लाङ्गली ।
प्रीयमाणो हलधरः संबन्धं प्रति मानयन् ॥ १.२४७.४८ ॥
હળધર બલરામે પ્રસન્ન થઈ, સંબંધનું સન્માન કરીને, પાર્થ (અર્જુન)ને પાણિગ્રહણ ભેટ આપી.
1.247.49
स महाधनरत्नौघो वस्त्रकम्बलफेनवान् ।
महागजमहाग्राहः पताकाशैवलाकुलः ॥ १.२४७.४९ ॥
તે મહાધન અને રત્નોનો પ્રવાહ હતો, વસ્ત્રો અને કામળા ફીણ જેવા, મોટા હાથીઓ મોટા મગરો જેવા, ધ્વજાઓ શેવાળ જેવી ભરેલી.
1.247.50
पाण्डुसागरमाविद्धः प्रविवेश महाधनः ।
पूर्णमापूरयंस्तेषां द्विषच्छोकावहोऽभवत् ॥ १.२४७.५० ॥
પાંડવ સાગરમાં ફેંકાયેલું તે મહાધન પ્રવેશ્યું, તેમને ભરી દીધા અને શત્રુઓને શોક આપનારું બન્યું.
1.247.51
प्रतिजग्राह तत्सर्वं धर्मराजो युधिष्टिरः ।
पूजयामास तांश्चैव वृष्ण्यन्धकमहारथान् ॥ १.२४७.५१ ॥
ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે તે બધું સ્વીકાર્યું અને વૃષ્ણિ-અંધકના તે મહારથીઓનું સન્માન કર્યું.
1.247.52
ते समेता महात्मानः कुरुवृष्ण्यन्धकोत्तमाः ।
विजह्रुरमरावासे नराः सुकृतिनो यथा ॥ १.२४७.५२ ॥
એકઠા થયેલા તે મહાત્માઓ, કુરુ-વૃષ્ણિ-અંધકમાં ઉત્તમ, દેવલોકમાં પુણ્યવાન મનુષ્યોની જેમ વિહર્યા.
1.247.53
तत्रतत्र महानादैरुत्कृष्टतलनादितैः ।
यथायोगं यथाप्रीति विजह्रुः कुरुवृष्णयः ॥ १.२४७.५३ ॥
ઠેરઠેર મોટા અવાજો અને ઊંચા તાળીઓના નાદથી ગુંજતા, કુરુ અને વૃષ્ણિઓ યથાયોગ્ય અને મનગમતી રીતે આનંદ માણવા લાગ્યા.
1.247.54
एवमुत्तमवीर्यास्ते विहृत्य दिवसान्बहून् ।
पूजिताः कुरुभिर्जग्मुः पुनर्द्वारवतीं प्रति ॥ १.२४७.५४ ॥
આ રીતે ઉત્તમ પરાક્રમી તેઓ ઘણા દિવસો વિતાવીને, કુરુઓ દ્વારા સન્માનિત થઈને, ફરી દ્વારવતી તરફ ગયા.
1.247.55
रामं पुरुस्कृत्य ययुर्वृष्म्यन्धकमहारथाः ।
रत्नान्यादाय शुभ्राणि दत्तानि कुरुसत्तमैः ॥ १.२४७.५५ ॥
વૃષ્ણિ અને અંધક મહારથીઓ રામને આગળ રાખીને ચાલ્યા; કુરુશ્રેષ્ઠોએ આપેલાં તેજસ્વી રત્નો લઈને.
1.247.56
रामः सुभद्रां संपूज्य परिष्वज्य स्वसां तदा ।
न्यासेति द्रौपदीमुक्त्वा परिधाय महाबलः ॥ १.२४७.५६ ॥
રામે સુભદ્રાનું સન્માન કર્યું અને બહેનને આલિંગન આપ્યું; પછી દ્રૌપદીને 'આ થાપણ છે' કહીને, વસ્ત્ર પહેરી મહાબલ ચાલ્યા.
1.247.57
पितृष्वसायाश्चरणावभिवाद्य ययौ तदा ।
तस्मिन्काले पृथा प्रीता पूजयामास तं तथा ॥ १.२४७.५७ ॥
ફોઈના ચરણોમાં પ્રણામ કરીને તે ત્યારે ચાલ્યા; તે સમયે પ્રસન્ન પૃથાએ તેમનું એ રીતે સન્માન કર્યું.
1.247.58
स वृष्णिवीरः पार्थैश्च पौरैश्च परमार्चितः ।
ययौ द्वारवतीं रामो वृष्णिभिः सह संयुतः ॥ १.२४७.५८ ॥
તે વૃષ્ણિવીર, પાંડવો અને નગરજનો દ્વારા અત્યંત સન્માનિત થઈને, વૃષ્ણિઓ સાથે જોડાઈને રામ દ્વારકા ગયા.
1.247.59
वासुदेवस्तु पार्थेन तत्रैव सह भारत ।
चतुस्त्रिंशदहोरात्रं रममाणो महाबलः।
उवास नगरे रम्ये शक्रप्रस्थे महात्मना ॥ १.२४७.५९ ॥
પરંતુ વાસુદેવ અર્જુન સાથે ત્યાં જ, હે ભારત, ચોત્રીસ દિવસ-રાત આનંદ માણતા, મહાબળવાન થઈને, રમણીય શક્રપ્રસ્થ નગરમાં રહ્યા.
1.247.60
व्यचरद्यमुनातीरे मृगयां स महायशाः ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च रेमे सार्धं किरीटिना ॥ १.२४७.६० ॥
તે મહાયશસ્વી યમુનાના કિનારે શિકાર માટે ફર્યા; હરણ અને ભૂંડોને બાણે વીંધી, કિરીટી (અર્જુન) સાથે આનંદ પામ્યા.
1.247.61
ततः सुभद्रा सौभद्रं केशवस्य प्रिया स्वसा ।
जयन्तमिव पौलोमी ख्यातिमन्तमजीजनत् ॥ १.२४७.६१ ॥
ત્યારે કેશવની પ્રિય બહેન સુભદ્રાએ, જેમ પૌલોમીએ જયંતને જન્મ આપ્યો હતો, તેમ પ્રખ્યાત સૌભદ્રને જન્મ આપ્યો.
1.247.62
दीर्घबाहुं महोरस्कं वृषभाक्षमरिन्दमम् ।
सुभद्रा सुषुवे वीरमभिमन्युं नरर्षभम् ॥ १.२४७.६२ ॥
લાંબા બાહુ, વિશાળ છાતી, વૃષભ જેવા નેત્ર ધરાવતા, શત્રુઓનું દમન કરનાર, નરશ્રેષ્ઠ વીર અભિમન્યુને સુભદ્રાએ જન્મ આપ્યો.
1.247.63
अभीश्च मन्युमांश्चैव ततस्तमरिमर्दनम् ।
अभिमन्युरिति प्राहुरार्जुनिं पुरुषर्षभम् ॥ १.२४७.६३ ॥
'અભી' અને 'મન્યુમાન' કહેવાયેલા તે શત્રુમર્દનને, પુરુષશ્રેષ્ઠ અર્જુનપુત્રને લોકો 'અભિમન્યુ' કહેતા.
1.247.64
स सात्वत्यामतिरथः संबभूव धनञ्जयात् ।
मखे निर्मथनेनेव शमीगर्भाद्धुताशनः ॥ १.२४७.६४ ॥
તે અતિરથી સાત્વતીમાં ધનંજયથી જન્મ્યો — યજ્ઞમાં મંથનથી શમીના ગર્ભમાંથી અગ્નિ પ્રગટે તેમ.
1.247.65
यस्मिञ्जाते महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अयुतं गा द्विजातिभ्यः प्रादान्निष्कांश्च भारत ॥ १.२४७.६५ ॥
હે ભારત, જેના જન્મ વખતે મહાતેજસ્વી કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરે દ્વિજોને દસ હજાર ગાયો અને સુવર્ણમુદ્રાઓ દાનમાં આપી.
1.247.66
दयितो वासुदेवस्य बाल्यात्प्रभृति चाभवत् ।
पितॄणां चैव सर्वेषां प्रजानामिव चन्द्रमाः ॥ १.२४७.६६ ॥
બાળપણથી જ તે વાસુદેવ (કૃષ્ણ)નો પ્રિય હતો; ચંદ્ર જેમ પિતૃઓ અને સર્વ પ્રજાને પ્રિય છે, તેમ તે સૌને પ્રિય હતો.
1.247.67
जन्मप्रभृति कृष्णश्च चक्रे तस्य क्रियाः शुभाः ।
स चापि ववृधे बालः शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ १.२४७.६७ ॥
જન્મથી જ કૃષ્ણે તેના શુભ સંસ્કારો કર્યા. તે બાળક પણ શુક્લપક્ષના ચંદ્રની જેમ વધ્યો.
1.247.68
चतुष्पादं दशविधं धनुर्वेदमरिन्दमः ।
अर्जुनाद्वेद वेदज्ञः सकलं दिव्यमानुषम् ॥ १.२४७.६८ ॥
શત્રુઓનું દમન કરનાર, વેદજ્ઞ તેણે અર્જુન પાસેથી ચાર પાદ અને દસ પ્રકારનો ધનુર્વેદ, દિવ્ય અને માનુષ સર્વ શીખી લીધું.
1.247.69
विज्ञानेष्वपि चास्त्राणां सौष्ठवे च महाबलः ।
क्रियास्वपि च सर्वासु विशेषानभ्यशिक्षयत् ॥ १.२४७.६९ ॥
મહાબલી તેણે અસ્ત્રોના વિજ્ઞાનમાં અને તેમના કૌશલ્યમાં, તથા સર્વ ક્રિયાઓમાં વિશેષતાઓનો સારી રીતે અભ્યાસ કર્યો.
1.247.70
आगमे च प्रयोगे च चक्रे तुल्यमिवात्मना ।
तुतोष पुत्रं सौभद्रं प्रेक्षमाणो धनञ्जयः ॥ १.२४७.७० ॥
શીખવામાં અને પ્રયોગમાં તે જાણે પોતાના જેવો થઈ ગયો. સૌભદ્ર પુત્રને જોઈને ધનંજય સંતુષ્ટ થયા.
1.247.71
सर्वसंहननोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् ।
दुर्धर्षमृषभस्कन्धं व्यात्ताननमिवोरगम् ॥ १.२४७.७१ ॥
તે સુદૃઢ શરીરરચનાથી યુક્ત, સર્વ શુભ લક્ષણોથી અંકિત, દુર્ધર્ષ, વૃષભ જેવા સ્કંધવાળો હતો — જાણે મુખ ખોલેલો સર્પ.
1.247.72
सिंहदर्पं महेष्वासं मत्तमातङ्गविक्रमम् ।
मेघदुन्दुभिनिर्घोषं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ॥ १.२४७.७२ ॥
સિંહના દર્પવાળો, મહાધનુર્ધર, મદોન્મત્ત હાથીના પરાક્રમવાળો, મેઘ અને દુંદુભિ જેવી ગર્જનાવાળો, પૂર્ણચંદ્ર જેવા મુખવાળો.
1.247.73
कृष्णस्य सदृशं शौर्ये वीर्ये रूपे तथाऽऽकृतौ ।
ददर्श पुत्रं बीभत्सुर्मघवानिव तं यथा ॥ १.२४७.७३ ॥
શૌર્ય, વીર્ય, રૂપ અને દેહાકૃતિમાં કૃષ્ણ સમાન એવા તે પુત્રને અર્જુને જોયો, જાણે ઇન્દ્ર.
1.247.74
पाञ्चाल्यपि तु पञ्चभ्यः पतिभ्यः शुभलक्षणा ।
लेभे पञ्च सुतान्वीराञ्श्रेष्ठान्पञ्चाचलानिव ॥ १.२४७.७४ ॥
શુભ લક્ષણવાળી પાંચાલીએ પાંચ પતિઓથી પાંચ વીર અને શ્રેષ્ઠ પુત્રો મેળવ્યા, જાણે પાંચ પર્વતો.
1.247.75
युधिष्ठिरात्प्रतिविन्ध्यं सुतसोमं वृकोदरात् ।
अर्जुनाच्छ्रुतकर्माणं शतानीकं च नाकुलिम् ॥ १.२४७.७५ ॥
યુધિષ્ઠિરથી પ્રતિવિંધ્ય, વૃકોદરથી સુતસોમ, અર્જુનથી શ્રુતકર્મા, અને નકુલનો પુત્ર શતાનીક.
1.247.76
सहदेवाच्छ्रुतसेनमेतान्पञ्च महारथान् ।
पाञ्चाली सुषुवे वीरानादित्यानदितिर्यथा ॥ १.२४७.७६ ॥
સહદેવથી શ્રુતસેન. આ પાંચ મહારથીઓને પાંચાલીએ અદિતિએ આદિત્યોને જન્મ આપ્યો તેમ જન્મ આપ્યો.
1.247.77
शास्त्रतः प्रतिविन्ध्यन्तमूचुर्विप्रायुधिष्ठिरम् ।
परप्रहरणज्ञाने प्रतिविन्ध्यो भत्वयम् ॥ १.२४७.७७ ॥
શાસ્ત્રાનુસાર બ્રાહ્મણોએ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું, "પરના પ્રહારની શસ્ત્રવિદ્યામાં આ પ્રતિવિંધ્ય છે."
1.247.78
सुतेसोमसहस्रे तु सोमार्कसमतेजसम् ।
सुतसोमं महेष्वासं सुषुवे भीमसेनतः ॥ १.२४७.७८ ॥
સોમયજ્ઞોના હજારો વચ્ચે, સોમ અને સૂર્ય સમાન તેજવાળો મહાધનુર્ધર સુતસોમ ભીમસેનથી જન્મ્યો.
1.247.79
श्रुतं कर्म महत्कृत्वा निवृत्तेन किरीटिना ।
जातः पुत्रस्तथेत्येवं श्रुतकर्मा ततोऽभवत् ॥ १.२४७.७९ ॥
કિરીટી (અર્જુન) મહાન કર્મ સાંભળી અને કરીને પાછા ફર્યા પછી, 'એમ જ થાઓ' કહીને એક પુત્ર જન્મ્યો; તે શ્રુતકર્મા બન્યો.
1.247.80
शतानीकस्य राजर्षेः कौरव्यस्य महात्मनः ।
चक्रे पुत्रं सनामानं नकुलः कीर्तिवर्धनम् ॥ १.२४७.८० ॥
નકુલે મહાત્મા, રાજર્ષિ કૌરવ્ય શતાનીકને તેમના જ નામવાળો, કીર્તિ વધારનારો એક પુત્ર આપ્યો.
1.247.81
ततस्त्वजीजनत्कृष्णा नक्षत्रे वह्निदैवते ।
सहदेवात्सुतं तस्माच्छ्रुतसेनेति तं विदुः ॥ १.२४७.८१ ॥
પછી કૃષ્ણા (દ્રૌપદી) એ અગ્નિદેવતાના નક્ષત્રમાં સહદેવથી એક પુત્ર જન્માવ્યો; તેને શ્રુતસેન તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો.
1.247.82
एकवर्षान्तरास्त्वेते द्रौपदेया यशस्विनः ।
अन्वजायन्त राजेन्द्र परस्परहितैषिणः ॥ १.२४७.८२ ॥
હે રાજેન્દ્ર, એકબીજાનું હિત ઇચ્છનારા આ યશસ્વી દ્રૌપદી-પુત્રો એક-એક વર્ષના અંતરે જન્મ્યા.
1.247.83
जातकर्माण्यानुपूर्व्याच्चूडोपनयनानि च ।
चकार विधिवद्धौम्यस्तेषां भरतसत्तम ॥ १.२४७.८३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ધૌમ્યે તેમના જાતકર્મો અને ચૂડાકરણ તથા ઉપનયન સંસ્કારો ક્રમાનુસાર વિધિપૂર્વક કર્યા.
1.247.84
कृत्वा च वेदाध्ययनं ततः सुचरितव्रताः ।
जगृहुः सर्वमिष्वस्त्रमर्जुनाद्दिव्यमानुषम् ॥ १.२४७.८४ ॥
વેદાધ્યયન કરીને, સુચરિત વ્રતધારી તેઓએ અર્જુન પાસેથી દિવ્ય અને માનુષ સર્વ બાણાસ્ત્રો ગ્રહણ કર્યાં.
1.247.85
दिव्यगर्भोपमैः पुत्रैर्व्यूढोरस्कैर्महारथैः ।
अन्विता राजशार्दूल पाण्डवा मुदमाप्नुवन् ॥ १.२४७.८५ ॥
દિવ્ય ગર્ભમાંથી જન્મ્યા હોય તેવા, પહોળી છાતીવાળા મહારથી પુત્રો સાથેના પાંડવોએ આનંદ પ્રાપ્ત કર્યો. હે રાજશાર્દૂલ!