మహాభారతం · అధ్యాయం 1.247
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.247.1
अथ शुश्राव निर्वृत्ते वृष्णीनां परमोत्सवे ।
अर्जुनेन हृतां भद्रां शङ्खचक्रगदाधरः ॥ १.२४७.१ ॥
వృష్ణుల మహోత్సవం ముగిసిన తర్వాత, శంఖ-చక్ర-గదాధారి అయిన ఆయన అర్జునుడు భద్రను అపహరించాడని విన్నాడు.
1.247.2
पुरस्तादेव पौराणां संशयः समजायत ।
जानता वासुदेवेन वासितो भरतर्षभः ॥ १.२४७.२ ॥
ముందుగానే పౌరుల మధ్య సందేహం కలిగింది; అది తెలిసిన వాసుదేవుడు భరతర్షభుడిని (అర్జునుని) ఆ భావనలోనే ఉండనిచ్చాడు.
1.247.3
लोकस्य विदितं ह्यद्य पूर्वं विपृथुना यथा ।
सान्त्वयित्वाभ्यनुज्ञातो भद्रया सह सङ्गतः ॥ १.२४७.३ ॥
ఇది లోకంలో ముందే తెలిసినదే, పూర్వం విపృథువులా; అతడు (బలరాముని) సాంత్వనపరచి అనుమతి పొంది భద్రతో కలిసాడు.
1.247.4
दित्सता सोदरां तस्मै पतत्त्रिवरकेतुना ।
अर्हते पार्थिवेन्द्राय पार्थायायतलोचनाम् ॥ १.२४७.४ ॥
పక్షిశ్రేష్ఠుడైన గరుడుని ధ్వజంగా కలిగిన (కృష్ణుడు), తన సోదరిని, అర్హుడైన రాజాధిరాజు పార్థునికి ఇవ్వాలనే సంకల్పంతో, విశాలనేత్ర (భద్రను) అతనికి ఇచ్చాడు.
1.247.5
सत्कृत्य पाण्डवश्रेष्ठं प्रेषयामास चार्जुनम् ।
भद्रया सह बीभत्सुः प्रापितो वृजिनं पुरम् ॥ १.२४७.५ ॥
పాండవశ్రేష్ఠుడైన (అర్జునుని) సత్కరించి పంపించాడు; భద్రతో కూడిన బీభత్సుడు (అర్జునుడు) వృజిన నగరానికి చేర్చబడ్డాడు.
1.247.6
इति पौरजनाः सर्वे वदन्ति च समन्ततः ।
श्रुत्वा तु पुण्डरीकाक्षः संप्राप्तं स्वपुरोत्तमम् ॥ १.२४७.६ ॥
ఈ విధంగా పౌరులందరూ అన్ని వైపులా మాట్లాడుకుంటున్నారు; కానీ పుండరీకాక్షుడు (కృష్ణుడు) తన ఉత్తమ నగరానికి చేరినదని విని.
1.247.7
अर्जुनं पाण्डवश्रेष्ठमिन्द्रप्रस्थगतं तथा ।
यियासुः खाण्डवप्रस्थममन्त्रयत केशवः ॥ १.२४७.७ ॥
ఇంద్రప్రస్థంలో ఉన్న పాండవ శ్రేష్ఠుడు అర్జునుడితో, ఖాండవప్రస్థానికి వెళ్ళాలని కోరిన కేశవుడు మాట్లాడాడు.
1.247.8
पूर्वं सत्कृत्य राजानमाहुकं मधुसूदनः ।
तथा विपृथुमक्रूरं संकर्षणविडूरथौ ॥ १.२४७.८ ॥
మొదట రాజు ఆహుకుడిని సత్కరించి మధుసూదనుడు, అలాగే విపృథు, అక్రూరుడు, సంకర్షణుడు, విదూరథుడు కూడా.
1.247.9
मन्त्रयामास तैः सार्धं पुरस्तादभिमानितैः ।
संकर्षणेन संमन्त्र्य ह्यनुज्ञातो महामनाः ॥ १.२४७.९ ॥
ముందు గౌరవించబడిన వారితో ఆయన మంత్రాలోచన చేశాడు. సంకర్షణునితో మంత్రించి, అనుమతి పొందిన మహామనస్కుడు...
1.247.10
संप्रीतः प्रीयमाणेन वृष्णिराज्ञा जनार्दनः ।
अभिमन्त्र्याभ्यनुज्ञातो योजयामास वाहिनीम् ॥ १.२४७.१० ॥
వృష్ణి రాజు ఆనందంతో ప్రసన్నుడై, ఆయనచే సంబోధించబడి, అనుమతి పొంది జనార్దనుడు సైన్యాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
1.247.11
ततस्तु यानान्यासाद्य दाशार्हाणां यशस्विनाम् ।
सिंहनादः प्रहृष्टानां क्षणेन समपद्यत ॥ १.२४७.११ ॥
తర్వాత యశస్వులైన దాశార్హుల రథాల వద్దకు చేరగానే, సంతోషించిన వారి సింహనాదం క్షణంలో మ్రోగింది.
1.247.12
योजयन्तः सदश्वांस्तु यानयुग्यं रथांस्तथा ।
गजांश्च परमप्रीतः समपद्यन्त वृष्णयः ॥ १.२४७.१२ ॥
మంచి గుర్రాలను, రథ కాడలను, రథాలను, ఏనుగులను కట్టుతూ, పరమానందంతో వృష్ణులు నిమగ్నమయ్యారు.
1.247.13
वृष्ण्यन्धकमहामात्रैः सह वीरैर्महारथैः ।
भ्रातृभिश्च कुमारैश्च योधैश्च शतशो वृतः ॥ १.२४७.१३ ॥
వృష్ణి, అంధక వంశాల మహామాత్యులు, వీర మహారథులు, సోదరులు, కుమారులు, వందలాది యోధులచే చుట్టబడినవాడు.
1.247.14
सैन्येन महता शौरिरभिगुप्तः समन्ततः ।
तत्र दानपतिः श्रीमाञ्जगाम स महायशाः ॥ १.२४७.१४ ॥
మహా సైన్యంతో అన్ని వైపులా రక్షించబడిన శౌరి అక్కడికి వెళ్ళాడు; ఆయన శ్రీమంతుడు, దానాల అధిపతి, మహాయశస్వి.
1.247.15
अक्रूरो वृष्णिवीराणां सेनापतिररिन्दमः ।
अनाधृष्टिर्महातेजा उद्धवश्च महायशाः ॥ १.२४७.१५ ॥
వృష్ణి వీరుల సేనాపతి అక్రూరుడు, శత్రువులను అణచువాడు; మహాతేజస్వి అనాధృష్టి, మహాయశస్వి ఉద్ధవుడు.
1.247.16
साक्षाद्वृहस्पतेः शिष्यो महाबुद्धिर्महामनाः ।
सत्यकः सात्यकिश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥ १.२४७.१६ ॥
నేరుగా బృహస్పతి శిష్యుడు, మహాబుద్ధిమంతుడు, మహామనస్కుడు సత్యకుడు, సాత్యకి, సాత్వతుడు కృతవర్మ.
1.247.17
प्रद्युम्नश्चैव साम्बश्च निशङ्कुः शङ्कुरेव च ।
चारुदेष्णश्च विक्रान्तो झिल्ली विपृथुरेव च ॥ १.२४७.१७ ॥
ప్రద్యుమ్నుడు, సాంబుడు, నిశంకుడు, శంకుడు, పరాక్రమశాలి చారుదేష్ణుడు, ఝిల్లి మరియు విపృథుడు.
1.247.18
सारणश्च महाबाहुर्गदश्च विदुषां वरः ।
एते चान्ये च बहवो वृष्णिभोजान्धकास्तथा ॥ १.२४७.१८ ॥
మహాబాహువు సారణుడు, విద్వాంసులలో శ్రేష్ఠుడు గదుడు; వీరు, ఇతర అనేకమంది వృష్ణి, భోజ, అంధకులు కూడా.
1.247.19
आजग्मः खाण्डवप्रस्थमादाय हरणं बहु ।
उपहारं समादाय पृथुवृष्णिपुरोगमाः ॥ १.२४७.१९ ॥
అనేక బహుమతులను, కానుకలను తీసుకుని వారు ఖాండవప్రస్థానికి వచ్చారు; గొప్ప వృష్ణులు ముందు నడిచారు.
1.247.20
प्रययुः सिंहनादेन सुभध्रामवलोककाः ।
ते त्वदीर्घेण कालेन कृष्णेन सह यादवाः।
पुरमासाद्य पार्थानां परां प्रीतिमवाप्नुवन् ॥ १.२४७.२० ॥
సింహగర్జనలతో, సుభద్రను చూడాలనే కోరికతో వారు ముందుకు సాగారు; కొంతకాలంలోనే కృష్ణునితో కలిసి యాదవులు నగరానికి చేరి పాండవులకు గొప్ప ఆనందం కలిగింది.
1.247.21
ततो युधिष्ठिरो सजा श्रुत्वा माघवमागतम् ।
प्रतिग्रहार्थं कृष्णस्य यमौ प्रास्थापयत्तदा ॥ १.२४७.२१ ॥
అప్పుడు మాధవుడు (కృష్ణుడు) వచ్చాడని విని, యుధిష్ఠిరుడు కృష్ణుని స్వాగతించడానికి అప్పుడే ఇద్దరు కవలలను పంపాడు.
1.247.22
ताभ्यां प्रतिगृहीतं तु वृष्णिचक्रं महर्द्धिमत् ।
विवेश खाण्डवप्रस्थं पताकाध्वजशोभितम् ॥ १.२४७.२२ ॥
వారిద్దరిచే స్వాగతం పొందిన ఆ గొప్ప సంపన్న వృష్ణి సమూహం, పతాకలు ధ్వజాలతో అలంకరించిన ఖాండవప్రస్థంలో ప్రవేశించింది.
1.247.23
संमृष्टसिक्तपन्थानं पुष्पप्रकरशोभितम् ।
चन्दनस्य रसैः शीतैः पुम्यगन्धैर्निषेवितम् ॥ १.२४७.२३ ॥
శుభ్రపరచి నీరు చల్లిన మార్గాలు, పూలరాశులతో అలంకరించబడి, చల్లని చందనరసాలు, పవిత్ర సుగంధాలతో సేవించబడినది.
1.247.24
दह्यताऽगुरुणा चैव देशे देशे सुगन्धिना ।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं वणिग्भिरुपशोभितम् ॥ १.२४७.२४ ॥
ప్రతి ప్రదేశంలో సుగంధ అగరు కాల్చబడుతూ, సంతోషంగా పుష్టిగా ఉన్న జనులతో నిండి, వర్తకులతో అలంకరించబడినది.
1.247.25
प्रतिपेदे महाबाहुः सह रामेण केशवः ।
वृष्ण्यन्धकैस्तथा भोजैः समेतः पुरुषोत्तमः ॥ १.२४७.२५ ॥
మహాబాహువు కేశవుడు రాముడితో కలిసి ముందుకు సాగాడు. వృష్ణులు, అంధకులు, భోజులతో కూడి ఆ పురుషోత్తముడు వెళ్ళాడు.
1.247.26
संपूज्यमानः पौरैश्च ब्राह्मणैश्च सहस्रशः ।
विवेश भवनं राज्ञः पुरन्दरगृहोपमम् ॥ १.२४७.२६ ॥
పౌరులచేత, వేలాది బ్రాహ్మణులచేత గౌరవించబడి, ఇంద్రుని గృహంలాంటి రాజభవనంలో ప్రవేశించాడు.
1.247.27
युधिष्ठिरस्तु रामेण समागच्छद्यथाविधि ।
मूर्ध्नि केशवमाघ्राय बाहुभ्यां परिषस्वजे ॥ १.२४७.२७ ॥
యుధిష్ఠిరుడు రాముడిని విధి ప్రకారం కలిశాడు. కేశవుని శిరస్సును ఆఘ్రాణించి రెండు చేతులతో కౌగిలించుకున్నాడు.
1.247.28
तं प्रीयमाणो गोविन्दो विनयेनाभिपूजयन् ।
भीमं च पुरुषव्याघ्रं विधिवत्प्रत्यपूजयत् ॥ १.२४७.२८ ॥
ప్రసన్నుడైన గోవిందుడు వినయంతో అతనిని పూజించాడు; పురుషవ్యాఘ్రుడైన భీముని కూడా విధి ప్రకారం సత్కరించాడు.
1.247.29
तांश्च वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठान्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रतिजग्राह सत्कारैर्यथाविधि यथागतम् ॥ १.२४७.२९ ॥
కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు వృష్ణులు, అంధకులలో శ్రేష్ఠులైన వారిని, వారు వచ్చిన విధంగానే, విధి ప్రకారం సత్కారాలతో స్వీకరించాడు.
1.247.30
गुरुवत्पूजयामास कांश्चित्कांश्चिद्वयस्यवत् ।
कांश्चिदभ्यवदत्प्रेम्णा कैश्चिदप्यभिवादितः ॥ १.२४७.३० ॥
కొందరిని గురువులా, కొందరిని స్నేహితులలా పూజించాడు; కొందరితో ప్రేమగా మాట్లాడాడు; కొందరి చేత అతడు అభివాదం పొందాడు.
1.247.31
ततः पृथा च पार्थाश्च मुदिताः कृष्णया सह ।
पुण्डरीकाक्षमासाद्य बभूवुर्मुदितेन्द्रियाः ॥ १.२४७.३१ ॥
అప్పుడు పృథ మరియు పార్థులు కృష్ణతో కలిసి ఆనందించారు. పుండరీకాక్షుని చేరి వారు సంతోషమైన ఇంద్రియములు కలవారయ్యారు.
1.247.32
हर्षादभिगतौ दृष्ट्वा संकर्षणजनार्दनौ ।
बन्धुमन्तं पृथा पार्थं युधिष्ठिरममन्यत ॥ १.२४७.३२ ॥
ఆనందంతో వచ్చిన సంకర్షణుడు, జనార్దనుడు కనబడగా, పృథ పార్థుడైన యుధిష్ఠిరుని బంధువులు కలవాడని భావించింది.
1.247.33
ततः सङ्कर्षणाक्रूरावप्रमेयावदीनवत् ।
भद्रवत्यै सुभद्रायै धनौघमुपजह्रतुः ॥ १.२४७.३३ ॥
అప్పుడు అప్రమేయులైన సంకర్షణుడు, అక్రూరుడు కొరత లేకుండా భద్రవతికి, సుభద్రకు ధనరాశిని సమర్పించారు.
1.247.34
प्रवालानि च हाराणि भूषणानि सहस्रशः ।
कुथास्तरपरिस्तोमान्व्याघ्राजिनपुरस्कृतान् ॥ १.२४७.३४ ॥
పగడాలు, హారాలు, వేలకొలదీ ఆభరణాలు, పరుపులు, పులిచర్మంతో అలంకరించిన కవచ్ఛాదనలు.
1.247.35
विविधैश्चैव रंत्नौगैर्दीप्तप्रभमजायत ।
शयनासनयानैश्च युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १.२४७.३५ ॥
వివిధ రత్నరాశులతోను, పరుపులు, ఆసనాలు, వాహనాలతోను యుధిష్ఠిరుని నివాసం ప్రకాశవంతమైంది.
1.247.36
ततः प्रीतिकरो यूनां विवाहपरमोत्सवः ।
भद्रवत्यै सुभद्रायै सप्तरात्रमवर्तत ॥ १.२४७.३६ ॥
అప్పుడు యువకులకు ఆనందాన్నిచ్చే వివాహపు పరమ ఉత్సవం భద్రవతికి, సుభద్రకు ఏడు రాత్రులు సాగింది.
1.247.37
तेषां ददौ हृषीकेशो जन्यार्थे धनमुत्तमम् ।
हरणं वै सुभद्राया ज्ञातिदेयं महायशाः ॥ १.२४७.३७ ॥
హృషీకేశుడు వారికి జన్యం కోసం ఉత్తమ ధనాన్ని ఇచ్చాడు; సుభద్రా హరణం జ్ఞాతులచే ఇవ్వబడవలసినది — మహాయశస్వి (ఏర్పాటు చేశాడు).
1.247.38
रथानां काञ्चनाङ्गानां किङ्किणीजालमालिनाम् ।
चतुर्युजामुपेतानां सूतैः कुशलशिक्षितैः ॥ १.२४७.३८ ॥
బంగారు చట్రాలు కలిగి, గంటల వలలతో అలంకరించబడి, నాలుగు గుర్రాలు కట్టిన రథాలు — నైపుణ్యంగా శిక్షితులైన సారథులతో కూడినవి.
1.247.39
सहस्रं प्रददौ कृष्मो गवामयुतमेव च ।
श्रीमान्माथुरदेश्यानां दोग्ध्रीणां पुण्यवर्चसाम् ॥ १.२४७.३९ ॥
కృష్ణుడు వెయ్యి, పదివేల ఆవులను ఇచ్చాడు — శ్రీమంతుడు, మథుర దేశపు పాలిచ్చే ఆవులు, పవిత్ర తేజస్సు గలవి.
1.247.40
बडवानां च शुद्धानां चन्द्रांशुसमवर्चसाम् ।
ददौ जनार्दनः प्रीत्या सहस्रं हेमभूषितम् ॥ १.२४७.४० ॥
శుద్ధ జాతి ఆడ గుర్రాలు, చంద్రకిరణాలతో సమానమైన తేజస్సు గలవి — జనార్దనుడు ప్రీతితో బంగారంతో అలంకరించిన వెయ్యిని ఇచ్చాడు.
1.247.41
तथैवाश्वतरीणां च दान्तानां वातरंहसाम् ।
शतान्यञ्जनकेशीनां श्वेतानां पञ्चपञ्च च ॥ १.२४७.४१ ॥
అలాగే, మచ్చిక చేసిన, గాలివేగం గల, అంజనం వంటి నల్లని కేసరాల ఆడ కంచరగాడిదలు వందలు, మరియు తెల్లనివి ఐదేసి.
1.247.42
स्नानपानोत्सवे चैव प्रयुक्तं वयसान्वितम् ।
स्त्रीणां सहस्रं गौरीणां सुवेषाणां सुवर्चसाम् ॥ १.२४७.४२ ॥
స్నానపానోత్సవంలో నియమించబడిన, యౌవనంతో కూడిన, తెల్లని వర్ణంగల, చక్కని వేషధారణ గల, తేజస్వులైన స్త్రీలు వెయ్యి.
1.247.43
सुवर्णशतकण्ठीनामरोमाणां स्वलङ्कृताम् ।
परिचर्यासु दक्षाणां प्रददौ पुष्करेक्षणः ॥ १.२४७.४३ ॥
పద్మనేత్రుడు (కృష్ణుడు) వంద బంగారు కంఠహారాలు ధరించినవారు, రోమరహితులు, చక్కగా అలంకరించుకున్నవారు, సేవల్లో నేర్పరులైన (స్త్రీలను) ఇచ్చాడు.
1.247.44
पृष्ठ्यानामपि चाश्वानां बाह्लिकानां जनार्दनः ।
ददौ शतसहस्राख्यं कन्याधनमनुत्तमम् ॥ १.२४७.४४ ॥
జనార్దనుడు (కృష్ణుడు) పృష్ట్య, బాహ్లిక జాతి గుర్రాలను కూడా ఇచ్చాడు — లక్ష అనే పేరుగల, అనుపమానమైన కన్యాధనం.
1.247.45
कृताकृतस्य मुख्यस्य कनकस्याग्निवर्चसः ।
मनुष्यभारान्दाशार्हो ददौ दश जनार्दनः ॥ १.२४७.४५ ॥
దాశార్హ జనార్దనుడు అగ్నిలా ప్రకాశించే, చేయబడిన మరియు చేయని శ్రేష్ఠమైన బంగారపు, మనుషులు మోయదగిన పది భారాలను ఇచ్చాడు.
1.247.46
गजानां तु प्रभिन्नानां त्रिधा प्रस्रवतां मदम् ।
गिरिकूटनिकाशानां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ १.२४७.४६ ॥
మదం స్రవించే, మూడు విధాలుగా మదాన్ని కురిపించే, పర్వత శిఖరాల్లా ఉండే, యుద్ధాల్లో వెనుదిరగని మదగజాలను కూడా ఇచ్చాడు.
1.247.47
क्लृप्तानां पटुघण्टानां चारूणां हेममालिनाम् ।
हस्त्यारोहैरुपेतानां सहस्रं साहसप्रियः ॥ १.२४७.४७ ॥
సిద్ధంగా ఉన్న, గంటల శబ్దం చేసే, అందమైన, బంగారు మాలలు ధరించిన, గజారోహకులతో కూడిన (ఏనుగులు) వెయ్యి సాహసప్రియుడు ఇచ్చాడు.
1.247.48
रामः पाणिग्रहणिकं ददौ पार्थाय लाङ्गली ।
प्रीयमाणो हलधरः संबन्धं प्रति मानयन् ॥ १.२४७.४८ ॥
నాగలి ధరించిన బలరాముడు సంతోషించి, బంధుత్వాన్ని గౌరవిస్తూ, పార్థునికి (అర్జునుడికి) పాణిగ్రహణ బహుమతిని ఇచ్చాడు.
1.247.49
स महाधनरत्नौघो वस्त्रकम्बलफेनवान् ।
महागजमहाग्राहः पताकाशैवलाकुलः ॥ १.२४७.४९ ॥
అది గొప్ప ధనరత్నాల ప్రవాహం; వస్త్రాలు, కంబళ్లు నురుగులుగా, గొప్ప ఏనుగులు గొప్ప మొసళ్లుగా, పతాకలు నాచుగా ఉన్నది.
1.247.50
पाण्डुसागरमाविद्धः प्रविवेश महाधनः ।
पूर्णमापूरयंस्तेषां द्विषच्छोकावहोऽभवत् ॥ १.२४७.५० ॥
పాండవ సముద్రంలోకి విసిరివేయబడిన ఆ మహాధనం ప్రవేశించి, వారిని నింపుతూ శత్రువులకు శోకం కలిగించింది.
1.247.51
प्रतिजग्राह तत्सर्वं धर्मराजो युधिष्टिरः ।
पूजयामास तांश्चैव वृष्ण्यन्धकमहारथान् ॥ १.२४७.५१ ॥
ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఆ సమస్తాన్ని స్వీకరించి, వృష్ణి, అంధక మహారథులను సత్కరించాడు.
1.247.52
ते समेता महात्मानः कुरुवृष्ण्यन्धकोत्तमाः ।
विजह्रुरमरावासे नराः सुकृतिनो यथा ॥ १.२४७.५२ ॥
కలిసివచ్చిన ఆ మహాత్ములు, కురు, వృష్ణి, అంధకులలో ఉత్తములు, దేవలోకంలో పుణ్యాత్ముల వలె ఆనందించారు.
1.247.53
तत्रतत्र महानादैरुत्कृष्टतलनादितैः ।
यथायोगं यथाप्रीति विजह्रुः कुरुवृष्णयः ॥ १.२४७.५३ ॥
అక్కడక్కడ గొప్ప ధ్వనులు, బిగ్గరగా చప్పట్ల శబ్దాలు మారుమోగగా, కురువృష్ణులు యథాయోగ్యంగా, ఇష్టానుసారం ఆనందించారు.
1.247.54
एवमुत्तमवीर्यास्ते विहृत्य दिवसान्बहून् ।
पूजिताः कुरुभिर्जग्मुः पुनर्द्वारवतीं प्रति ॥ १.२४७.५४ ॥
ఇలా ఉత్తమ పరాక్రమం గల వారు అనేక దినాలు గడిపి, కురువులచే సత్కరించబడి, మళ్లీ ద్వారవతి వైపు వెళ్లారు.
1.247.55
रामं पुरुस्कृत्य ययुर्वृष्म्यन्धकमहारथाः ।
रत्नान्यादाय शुभ्राणि दत्तानि कुरुसत्तमैः ॥ १.२४७.५५ ॥
వృష్ణి, అంధక మహారథులు రాముని ముందుంచుకొని వెళ్ళారు; కురువులలో ఉత్తములు ఇచ్చిన ప్రకాశవంతమైన రత్నాలను తీసుకొని.
1.247.56
रामः सुभद्रां संपूज्य परिष्वज्य स्वसां तदा ।
न्यासेति द्रौपदीमुक्त्वा परिधाय महाबलः ॥ १.२४७.५६ ॥
రాముడు సుభద్రను గౌరవించి, తన సోదరిని కౌగిలించుకొని; ద్రౌపదితో 'ఇది ధరోహర' అని చెప్పి, వస్త్రం ధరించి మహాబలుడు వెళ్ళాడు.
1.247.57
पितृष्वसायाश्चरणावभिवाद्य ययौ तदा ।
तस्मिन्काले पृथा प्रीता पूजयामास तं तथा ॥ १.२४७.५७ ॥
తండ్రి సోదరి పాదాలకు నమస్కరించి అతడు అప్పుడు వెళ్ళాడు; ఆ సమయంలో ప్రీతి చెందిన పృథ అతన్ని అలాగే గౌరవించింది.
1.247.58
स वृष्णिवीरः पार्थैश्च पौरैश्च परमार्चितः ।
ययौ द्वारवतीं रामो वृष्णिभिः सह संयुतः ॥ १.२४७.५८ ॥
ఆ వృష్ణి వీరుడు, పాండవులచే మరియు పౌరులచే అత్యంతంగా గౌరవించబడి, వృష్ణులతో కలిసి రాముడు ద్వారకకు వెళ్ళాడు.
1.247.59
वासुदेवस्तु पार्थेन तत्रैव सह भारत ।
चतुस्त्रिंशदहोरात्रं रममाणो महाबलः।
उवास नगरे रम्ये शक्रप्रस्थे महात्मना ॥ १.२४७.५९ ॥
కానీ వాసుదేవుడు అర్జునునితో అక్కడే, భారతా, ముప్పై నాలుగు పగలు రాత్రులు ఆనందిస్తూ, మహాబలుడై, రమణీయమైన శక్రప్రస్థ నగరంలో నివసించాడు.
1.247.60
व्यचरद्यमुनातीरे मृगयां स महायशाः ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च रेमे सार्धं किरीटिना ॥ १.२४७.६० ॥
ఆ మహాయశస్వి యమునా తీరంలో వేటకు తిరిగాడు; జింకలను, అడవి పందులను బాణాలతో కొట్టి, కిరీటి (అర్జునుడు)తో కలిసి ఆనందించాడు.
1.247.61
ततः सुभद्रा सौभद्रं केशवस्य प्रिया स्वसा ।
जयन्तमिव पौलोमी ख्यातिमन्तमजीजनत् ॥ १.२४७.६१ ॥
అప్పుడు కేశవుని ప్రియ సోదరి సుభద్ర, పౌలోమి జయంతుని కన్నట్లు, ప్రసిద్ధుడైన సౌభద్రుని కన్నది.
1.247.62
दीर्घबाहुं महोरस्कं वृषभाक्षमरिन्दमम् ।
सुभद्रा सुषुवे वीरमभिमन्युं नरर्षभम् ॥ १.२४७.६२ ॥
పొడవైన బాహువులు, విశాలమైన వక్షస్థలం, వృషభ నేత్రాలు కలిగిన, శత్రువులను అణచే, నరశ్రేష్ఠుడైన వీరుడు అభిమన్యుడిని సుభద్ర కన్నది.
1.247.63
अभीश्च मन्युमांश्चैव ततस्तमरिमर्दनम् ।
अभिमन्युरिति प्राहुरार्जुनिं पुरुषर्षभम् ॥ १.२४७.६३ ॥
'అభి' మరియు 'మన్యుమాన్' అని పిలవబడిన ఆ శత్రుసంహారకుడిని, పురుషశ్రేష్ఠుడైన అర్జునుని కుమారుడిని, ప్రజలు 'అభిమన్యుడు' అని పిలిచారు.
1.247.64
स सात्वत्यामतिरथः संबभूव धनञ्जयात् ।
मखे निर्मथनेनेव शमीगर्भाद्धुताशनः ॥ १.२४७.६४ ॥
ఆ అతిరథుడు సాత్వతిలో ధనంజయునిచే జన్మించాడు — యజ్ఞంలో మథనం ద్వారా శమీ వృక్ష గర్భం నుండి అగ్ని పుట్టినట్లు.
1.247.65
यस्मिञ्जाते महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अयुतं गा द्विजातिभ्यः प्रादान्निष्कांश्च भारत ॥ १.२४७.६५ ॥
భారతా! అతడు జన్మించినప్పుడు మహాతేజస్వి కుంతీపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుడు ద్విజులకు పదివేల గోవులను, బంగారు నాణేలను దానం చేశాడు.
1.247.66
दयितो वासुदेवस्य बाल्यात्प्रभृति चाभवत् ।
पितॄणां चैव सर्वेषां प्रजानामिव चन्द्रमाः ॥ १.२४७.६६ ॥
బాల్యం నుండే అతడు వాసుదేవునికి (కృష్ణునికి) ప్రియుడయ్యాడు; చంద్రుడు పితృదేవతలకు, సమస్త ప్రజలకు ప్రియుడైనట్లు అతడు అందరికీ ప్రియుడయ్యాడు.
1.247.67
जन्मप्रभृति कृष्णश्च चक्रे तस्य क्रियाः शुभाः ।
स चापि ववृधे बालः शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ १.२४७.६७ ॥
పుట్టినప్పటి నుండే కృష్ణుడు అతనికి శుభకర్మలు చేశాడు. ఆ బాలుడు కూడా శుక్లపక్షపు చంద్రునిలా పెరిగాడు.
1.247.68
चतुष्पादं दशविधं धनुर्वेदमरिन्दमः ।
अर्जुनाद्वेद वेदज्ञः सकलं दिव्यमानुषम् ॥ १.२४७.६८ ॥
శత్రువులను అణచువాడు, వేదజ్ఞుడు అయిన అతడు అర్జునుని నుండి నాలుగు పాదాలు, పది విధాలు గల ధనుర్వేదాన్ని, దివ్యమూ మానుషమూ అయిన సమస్తాన్ని నేర్చుకున్నాడు.
1.247.69
विज्ञानेष्वपि चास्त्राणां सौष्ठवे च महाबलः ।
क्रियास्वपि च सर्वासु विशेषानभ्यशिक्षयत् ॥ १.२४७.६९ ॥
మహాబలుడైన అతడు అస్త్రాల విజ్ఞానంలోనూ వాటి నైపుణ్యంలోనూ, సమస్త క్రియలలోనూ వాటి విశేషాలను చక్కగా అభ్యసించాడు.
1.247.70
आगमे च प्रयोगे च चक्रे तुल्यमिवात्मना ।
तुतोष पुत्रं सौभद्रं प्रेक्षमाणो धनञ्जयः ॥ १.२४७.७० ॥
నేర్చుకోవడంలోనూ ప్రయోగంలోనూ అతడు తనతో సమానుడయ్యాడని చూసి, సౌభద్ర కుమారుని చూసి ధనంజయుడు సంతోషించాడు.
1.247.71
सर्वसंहननोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् ।
दुर्धर्षमृषभस्कन्धं व्यात्ताननमिवोरगम् ॥ १.२४७.७१ ॥
అతడు అన్ని దృఢ అవయవాలతో, అన్ని శుభ లక్షణాలతో కూడినవాడు; ఓడించరానివాడు, వృషభ స్కంధాలు కలవాడు, నోరు తెరిచిన సర్పంలా ఉన్నాడు.
1.247.72
सिंहदर्पं महेष्वासं मत्तमातङ्गविक्रमम् ।
मेघदुन्दुभिनिर्घोषं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ॥ १.२४७.७२ ॥
సింహ గర్వం గలవాడు, మహా విలుకాడు, మదించిన ఏనుగు పరాక్రమం గలవాడు, మేఘ దుందుభుల ధ్వని గలవాడు, పూర్ణ చంద్రుని వంటి ముఖం గలవాడు.
1.247.73
कृष्णस्य सदृशं शौर्ये वीर्ये रूपे तथाऽऽकृतौ ।
ददर्श पुत्रं बीभत्सुर्मघवानिव तं यथा ॥ १.२४७.७३ ॥
శౌర్యంలో, వీర్యంలో, రూపంలో, శరీరాకృతిలో కృష్ణునితో సమానుడైన ఆ కుమారుణ్ణి అర్జునుడు చూశాడు, ఇంద్రుడిలా.
1.247.74
पाञ्चाल्यपि तु पञ्चभ्यः पतिभ्यः शुभलक्षणा ।
लेभे पञ्च सुतान्वीराञ्श्रेष्ठान्पञ्चाचलानिव ॥ १.२४७.७४ ॥
శుభలక్షణాలున్న పాంచాలి ఐదుగురు భర్తల ద్వారా ఐదుగురు వీరులైన, శ్రేష్ఠులైన కుమారులను పొందింది, ఐదు పర్వతాల వలె.
1.247.75
युधिष्ठिरात्प्रतिविन्ध्यं सुतसोमं वृकोदरात् ।
अर्जुनाच्छ्रुतकर्माणं शतानीकं च नाकुलिम् ॥ १.२४७.७५ ॥
యుధిష్ఠిరుని వల్ల ప్రతివింధ్యుడు, వృకోదరుని వల్ల సుతసోముడు, అర్జునుని వల్ల శ్రుతకర్ముడు, నకులుని కుమారుడు శతానీకుడు.
1.247.76
सहदेवाच्छ्रुतसेनमेतान्पञ्च महारथान् ।
पाञ्चाली सुषुवे वीरानादित्यानदितिर्यथा ॥ १.२४७.७६ ॥
సహదేవుని వల్ల శ్రుతసేనుడు. ఈ ఐదుగురు మహారథులను పాంచాలి అదితి ఆదిత్యులను కన్నట్లు కన్నది.
1.247.77
शास्त्रतः प्रतिविन्ध्यन्तमूचुर्विप्रायुधिष्ठिरम् ।
परप्रहरणज्ञाने प्रतिविन्ध्यो भत्वयम् ॥ १.२४७.७७ ॥
శాస్త్రానుసారం బ్రాహ్మణులు యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నారు: "ఇతరులను కొట్టే ఆయుధజ్ఞానంలో ఇతడు ప్రతివింధ్యుడు."
1.247.78
सुतेसोमसहस्रे तु सोमार्कसमतेजसम् ।
सुतसोमं महेष्वासं सुषुवे भीमसेनतः ॥ १.२४७.७८ ॥
సోమయాగాలతో నిండిన సహస్రాల్లో, సోమునికి సూర్యునికి సమాన తేజస్సున్న మహాధనుర్ధరుడు సుతసోముడు భీమసేనుని వల్ల జన్మించాడు.
1.247.79
श्रुतं कर्म महत्कृत्वा निवृत्तेन किरीटिना ।
जातः पुत्रस्तथेत्येवं श्रुतकर्मा ततोऽभवत् ॥ १.२४७.७९ ॥
కిరీటి (అర్జునుడు) గొప్ప కర్మను విని చేసి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, 'అలాగే కానీ' అని ఒక కుమారుడు జన్మించాడు; అతడు శ్రుతకర్మ అయ్యాడు.
1.247.80
शतानीकस्य राजर्षेः कौरव्यस्य महात्मनः ।
चक्रे पुत्रं सनामानं नकुलः कीर्तिवर्धनम् ॥ १.२४७.८० ॥
నకులుడు మహాత్ముడు, రాజర్షి అయిన కౌరవ్యుడు శతానీకునికి, అతని పేరుతో కీర్తిని పెంచే ఒక కుమారుని కలిగించాడు.
1.247.81
ततस्त्वजीजनत्कृष्णा नक्षत्रे वह्निदैवते ।
सहदेवात्सुतं तस्माच्छ्रुतसेनेति तं विदुः ॥ १.२४७.८१ ॥
తర్వాత కృష్ణ (ద్రౌపది) అగ్ని దేవతా నక్షత్రంలో సహదేవునివల్ల ఒక కుమారుని కన్నది; అతన్ని శ్రుతసేనుడని తెలిసారు.
1.247.82
एकवर्षान्तरास्त्वेते द्रौपदेया यशस्विनः ।
अन्वजायन्त राजेन्द्र परस्परहितैषिणः ॥ १.२४७.८२ ॥
రాజేంద్రా, పరస్పర హితాన్ని కోరుకునే ఈ ప్రసిద్ధ ద్రౌపదీ పుత్రులు ఒక్కొక్క సంవత్సరం వ్యవధిలో జన్మించారు.
1.247.83
जातकर्माण्यानुपूर्व्याच्चूडोपनयनानि च ।
चकार विधिवद्धौम्यस्तेषां भरतसत्तम ॥ १.२४७.८३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ధౌమ్యుడు వారికి జాతకర్మలను, చూడాకరణ మరియు ఉపనయన సంస్కారాలను క్రమపద్ధతిలో విధిప్రకారం నిర్వహించాడు.
1.247.84
कृत्वा च वेदाध्ययनं ततः सुचरितव्रताः ।
जगृहुः सर्वमिष्वस्त्रमर्जुनाद्दिव्यमानुषम् ॥ १.२४७.८४ ॥
వేదాధ్యయనం పూర్తిచేసి, సుచరిత వ్రతులైన వారు అర్జునుని నుండి దివ్య మరియు మానుష బాణాస్త్రాలన్నింటినీ స్వీకరించారు.
1.247.85
दिव्यगर्भोपमैः पुत्रैर्व्यूढोरस्कैर्महारथैः ।
अन्विता राजशार्दूल पाण्डवा मुदमाप्नुवन् ॥ १.२४७.८५ ॥
దివ్య గర్భాల నుండి జన్మించినట్లున్న, విశాల వక్షస్థలముల గల మహారథ పుత్రులతో కూడిన పాండవులు ఆనందాన్ని పొందిరి. ఓ రాజశార్దూలా!