Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.247

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

1.247.1

अथ शुश्राव निर्वृत्ते वृष्णीनां परमोत्सवे ।
अर्जुनेन हृतां भद्रां शङ्खचक्रगदाधरः ॥ १.२४७.१ ॥

വൃഷ്ണികളുടെ മഹോത്സവം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധാരിയായവൻ അർജ്ജുനൻ ഭദ്രയെ അപഹരിച്ചുകൊണ്ടുപോയി എന്നു കേട്ടു.

1.247.2

पुरस्तादेव पौराणां संशयः समजायत ।
जानता वासुदेवेन वासितो भरतर्षभः ॥ १.२४७.२ ॥

മുൻപേ തന്നെ പൗരന്മാർക്കിടയിൽ സംശയം ഉണ്ടായി; അത് അറിഞ്ഞിരുന്ന വാസുദേവൻ ഭരതർഷഭനെ (അർജ്ജുനനെ) ആ ചിന്തയിൽ തന്നെ നിലനിർത്തി.

1.247.3

लोकस्य विदितं ह्यद्य पूर्वं विपृथुना यथा ।
सान्त्वयित्वाभ्यनुज्ञातो भद्रया सह सङ्गतः ॥ १.२४७.३ ॥

ഇത് ലോകത്തിൽ മുൻപേ അറിയപ്പെട്ടതാണ്, പണ്ട് വിപൃഥുവിനെപ്പോലെ; അവൻ (ബലരാമനെ) സമാധാനിപ്പിച്ച് അനുമതി നേടി ഭദ്രയോടൊപ്പം ചേർന്നു.

1.247.4

दित्सता सोदरां तस्मै पतत्त्रिवरकेतुना ।
अर्हते पार्थिवेन्द्राय पार्थायायतलोचनाम् ॥ १.२४७.४ ॥

പക്ഷിശ്രേഷ്ഠനായ ഗരുഡനെ കൊടിയടയാളമാക്കിയവൻ (കൃഷ്ണൻ), തന്റെ സഹോദരിയെ യോഗ്യനായ രാജാധിരാജൻ പാർത്ഥന് നൽകാൻ ഇച്ഛിച്ച്, വിശാലനേത്രയായ (ഭദ്രയെ) അവനു നൽകി.

1.247.5

सत्कृत्य पाण्डवश्रेष्ठं प्रेषयामास चार्जुनम् ।
भद्रया सह बीभत्सुः प्रापितो वृजिनं पुरम् ॥ १.२४७.५ ॥

പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനെ (അർജ്ജുനനെ) സത്കരിച്ച് അയച്ചു; ഭദ്രയോടൊപ്പം ബീഭത്സു (അർജ്ജുനൻ) വൃജിന നഗരത്തിൽ എത്തിക്കപ്പെട്ടു.

1.247.6

इति पौरजनाः सर्वे वदन्ति च समन्ततः ।
श्रुत्वा तु पुण्डरीकाक्षः संप्राप्तं स्वपुरोत्तमम् ॥ १.२४७.६ ॥

ഇങ്ങനെ പൗരന്മാരെല്ലാവരും എല്ലായിടത്തും സംസാരിച്ചു; എന്നാൽ പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ (കൃഷ്ണൻ) തന്റെ ഉത്തമ നഗരത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ.

1.247.7

अर्जुनं पाण्डवश्रेष्ठमिन्द्रप्रस्थगतं तथा ।
यियासुः खाण्डवप्रस्थममन्त्रयत केशवः ॥ १.२४७.७ ॥

ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലുള്ള പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനനോട്, ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോകാനാഗ്രഹിച്ച കേശവൻ സംസാരിച്ചു.

1.247.8

पूर्वं सत्कृत्य राजानमाहुकं मधुसूदनः ।
तथा विपृथुमक्रूरं संकर्षणविडूरथौ ॥ १.२४७.८ ॥

ആദ്യം രാജാവായ ആഹുകനെ ആദരിച്ച മധുസൂദനൻ, അതുപോലെ വിപൃഥു, അക്രൂരൻ, സങ്കർഷണൻ, വിദൂരഥൻ എന്നിവരെയും ആദരിച്ചു.

1.247.9

मन्त्रयामास तैः सार्धं पुरस्तादभिमानितैः ।
संकर्षणेन संमन्त्र्य ह्यनुज्ञातो महामनाः ॥ १.२४७.९ ॥

മുമ്പ് ആദരിക്കപ്പെട്ട അവരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം ആലോചിച്ചു. സങ്കർഷണനുമായി ആലോചിച്ച് അനുമതി ലഭിച്ച മഹാമനസ്കൻ...

1.247.10

संप्रीतः प्रीयमाणेन वृष्णिराज्ञा जनार्दनः ।
अभिमन्त्र्याभ्यनुज्ञातो योजयामास वाहिनीम् ॥ १.२४७.१० ॥

വൃഷ്ണിരാജാവിനാൽ സന്തോഷിതനായി, അദ്ദേഹത്താൽ സംബോധിതനായി, അനുമതി ലഭിച്ച ജനാർദ്ദനൻ സേനയെ ഒരുക്കി.

1.247.11

ततस्तु यानान्यासाद्य दाशार्हाणां यशस्विनाम् ।
सिंहनादः प्रहृष्टानां क्षणेन समपद्यत ॥ १.२४७.११ ॥

പിന്നീട് യശസ്വികളായ ദാശാർഹരുടെ രഥങ്ങളിൽ എത്തിയപ്പോൾ, സന്തോഷിച്ചവരുടെ സിംഹനാദം ക്ഷണത്തിൽ ഉയർന്നു.

1.247.12

योजयन्तः सदश्वांस्तु यानयुग्यं रथांस्तथा ।
गजांश्च परमप्रीतः समपद्यन्त वृष्णयः ॥ १.२४७.१२ ॥

നല്ല കുതിരകളെയും രഥനുകങ്ങളെയും രഥങ്ങളെയും ആനകളെയും പൂട്ടിക്കൊണ്ട്, അത്യന്തം സന്തോഷിച്ച വൃഷ്ണികൾ ഏർപ്പെട്ടു.

1.247.13

वृष्ण्यन्धकमहामात्रैः सह वीरैर्महारथैः ।
भ्रातृभिश्च कुमारैश्च योधैश्च शतशो वृतः ॥ १.२४७.१३ ॥

വൃഷ്ണി, അന്ധക വംശങ്ങളിലെ മഹാമാത്യന്മാർ, വീര മഹാരഥന്മാർ, സഹോദരന്മാർ, രാജകുമാരന്മാർ, നൂറുകണക്കിന് യോദ്ധാക്കൾ എന്നിവരാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടവൻ.

1.247.14

सैन्येन महता शौरिरभिगुप्तः समन्ततः ।
तत्र दानपतिः श्रीमाञ्जगाम स महायशाः ॥ १.२४७.१४ ॥

മഹാസൈന്യത്താൽ ചുറ്റും സംരക്ഷിതനായ ശൗരി അവിടേക്ക് പോയി; ശ്രീമാനായ, ദാനപതിയായ, മഹായശസ്വിയായവൻ.

1.247.15

अक्रूरो वृष्णिवीराणां सेनापतिररिन्दमः ।
अनाधृष्टिर्महातेजा उद्धवश्च महायशाः ॥ १.२४७.१५ ॥

വൃഷ്ണി വീരന്മാരുടെ സേനാപതി അക്രൂരൻ, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവൻ; മഹാതേജസ്വിയായ അനാധൃഷ്ടി, മഹായശസ്വിയായ ഉദ്ധവൻ.

1.247.16

साक्षाद्वृहस्पतेः शिष्यो महाबुद्धिर्महामनाः ।
सत्यकः सात्यकिश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥ १.२४७.१६ ॥

നേരിട്ട് ബൃഹസ്പതിയുടെ ശിഷ്യൻ, മഹാബുദ്ധിയും മഹാമനസ്കനുമായ സത്യകൻ, സാത്യകി, സാത്വതനായ കൃതവർമ്മാവ്.

1.247.17

प्रद्युम्नश्चैव साम्बश्च निशङ्कुः शङ्कुरेव च ।
चारुदेष्णश्च विक्रान्तो झिल्ली विपृथुरेव च ॥ १.२४७.१७ ॥

പ്രദ്യുമ്നനും സാംബനും, നിശങ്കുവും ശങ്കുവും, വീരനായ ചാരുദേഷ്ണനും, ഝില്ലിയും വിപൃഥുവും.

1.247.18

सारणश्च महाबाहुर्गदश्च विदुषां वरः ।
एते चान्ये च बहवो वृष्णिभोजान्धकास्तथा ॥ १.२४७.१८ ॥

മഹാബാഹുവായ സാരണനും, പണ്ഡിതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഗദനും; ഇവരും മറ്റനേകം വൃഷ്ണി, ഭോജ, അന്ധകന്മാരും.

1.247.19

आजग्मः खाण्डवप्रस्थमादाय हरणं बहु ।
उपहारं समादाय पृथुवृष्णिपुरोगमाः ॥ १.२४७.१९ ॥

പല സമ്മാനങ്ങളും കാണിക്കകളുമായി അവർ ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ എത്തി; മഹാനായ വൃഷ്ണികൾ മുന്നിൽ നടന്നു.

1.247.20

प्रययुः सिंहनादेन सुभध्रामवलोककाः ।
ते त्वदीर्घेण कालेन कृष्णेन सह यादवाः।
पुरमासाद्य पार्थानां परां प्रीतिमवाप्नुवन् ॥ १.२४७.२० ॥

സിംഹഗർജ്ജനത്തോടെ, സുഭദ്രയെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവർ മുന്നോട്ടുപോയി; അധികം വൈകാതെ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം യാദവർ നഗരത്തിലെത്തി; പാണ്ഡവർക്ക് വലിയ സന്തോഷമുണ്ടായി.

1.247.21

ततो युधिष्ठिरो सजा श्रुत्वा माघवमागतम् ।
प्रतिग्रहार्थं कृष्णस्य यमौ प्रास्थापयत्तदा ॥ १.२४७.२१ ॥

അപ്പോൾ മാധവൻ (കൃഷ്ണൻ) എത്തിയെന്ന് കേട്ട യുധിഷ്ഠിരൻ കൃഷ്ണനെ സ്വീകരിക്കാൻ ഇരട്ടകളെ അയച്ചു.

1.247.22

ताभ्यां प्रतिगृहीतं तु वृष्णिचक्रं महर्द्धिमत् ।
विवेश खाण्डवप्रस्थं पताकाध्वजशोभितम् ॥ १.२४७.२२ ॥

അവരിരുവരാലും സ്വീകരിക്കപ്പെട്ട ആ മഹാസമ്പന്നമായ വൃഷ്ണി സംഘം കൊടികളാലും ധ്വജങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

1.247.23

संमृष्टसिक्तपन्थानं पुष्पप्रकरशोभितम् ।
चन्दनस्य रसैः शीतैः पुम्यगन्धैर्निषेवितम् ॥ १.२४७.२३ ॥

അടിച്ചുവാരി തളിച്ച വഴികളുള്ളതും, പൂക്കൂമ്പാരങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്നതും, ശീതളമായ ചന്ദനരസങ്ങളും പുണ്യഗന്ധങ്ങളും കൊണ്ട് സേവിക്കപ്പെടുന്നതുമായ.

1.247.24

दह्यताऽगुरुणा चैव देशे देशे सुगन्धिना ।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं वणिग्भिरुपशोभितम् ॥ १.२४७.२४ ॥

എല്ലായിടത്തും സുഗന്ധമുള്ള അകിൽ കത്തിക്കപ്പെട്ട്, സന്തോഷവും പുഷ്ടിയുമുള്ള ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ്, വ്യാപാരികളാൽ ശോഭിച്ചിരുന്നു.

1.247.25

प्रतिपेदे महाबाहुः सह रामेण केशवः ।
वृष्ण्यन्धकैस्तथा भोजैः समेतः पुरुषोत्तमः ॥ १.२४७.२५ ॥

മഹാബാഹുവായ കേശവൻ രാമനോടൊപ്പം മുന്നോട്ടു പോയി. വൃഷ്ണി, അന്ധകർ, ഭോജർ എന്നിവരോടൊത്ത് ആ പുരുഷോത്തമൻ ചേർന്നു.

1.247.26

संपूज्यमानः पौरैश्च ब्राह्मणैश्च सहस्रशः ।
विवेश भवनं राज्ञः पुरन्दरगृहोपमम् ॥ १.२४७.२६ ॥

പൗരന്മാരാലും ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണരാലും ആദരിക്കപ്പെട്ട് ഇന്ദ്രഗൃഹത്തിനു തുല്യമായ രാജഭവനത്തിൽ അവൻ പ്രവേശിച്ചു.

1.247.27

युधिष्ठिरस्तु रामेण समागच्छद्यथाविधि ।
मूर्ध्नि केशवमाघ्राय बाहुभ्यां परिषस्वजे ॥ १.२४७.२७ ॥

യുധിഷ്ഠിരൻ രാമനെ യഥാവിധി സന്ധിച്ചു. കേശവന്റെ ശിരസ്സു മണത്ത് ഇരു ബാഹുക്കളാലും അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.

1.247.28

तं प्रीयमाणो गोविन्दो विनयेनाभिपूजयन् ।
भीमं च पुरुषव्याघ्रं विधिवत्प्रत्यपूजयत् ॥ १.२४७.२८ ॥

സന്തുഷ്ടനായ ഗോവിന്ദൻ വിനയത്തോടെ അവനെ ആദരിച്ചു; പുരുഷവ്യാഘ്രനായ ഭീമനെയും യഥാവിധി സത്കരിച്ചു.

1.247.29

तांश्च वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठान्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रतिजग्राह सत्कारैर्यथाविधि यथागतम् ॥ १.२४७.२९ ॥

കുന്തീപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരൻ വൃഷ്ണി-അന്ധകരിലെ ശ്രേഷ്ഠരെ, അവർ വന്നതുപോലെ, യഥാവിധി സത്കാരങ്ങളോടെ സ്വീകരിച്ചു.

1.247.30

गुरुवत्पूजयामास कांश्चित्कांश्चिद्वयस्यवत् ।
कांश्चिदभ्यवदत्प्रेम्णा कैश्चिदप्यभिवादितः ॥ १.२४७.३० ॥

ചിലരെ ഗുരുവിനെപ്പോലെയും ചിലരെ സുഹൃത്തിനെപ്പോലെയും ആദരിച്ചു; ചിലരോട് സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിച്ചു; ചിലരാൽ അവൻ അഭിവാദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

1.247.31

ततः पृथा च पार्थाश्च मुदिताः कृष्णया सह ।
पुण्डरीकाक्षमासाद्य बभूवुर्मुदितेन्द्रियाः ॥ १.२४७.३१ ॥

അപ്പോൾ പൃഥയും പാർത്ഥന്മാരും കൃഷ്ണയോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു. താമരക്കണ്ണനെ സമീപിച്ച് അവർ പ്രസന്നേന്ദ്രിയരായി.

1.247.32

हर्षादभिगतौ दृष्ट्वा संकर्षणजनार्दनौ ।
बन्धुमन्तं पृथा पार्थं युधिष्ठिरममन्यत ॥ १.२४७.३२ ॥

സന്തോഷത്തോടെ വന്ന സങ്കർഷണനെയും ജനാർദനനെയും കണ്ട് പൃഥ പാർത്ഥനായ യുധിഷ്ഠിരനെ ബന്ധുക്കളുള്ളവനായി കരുതി.

1.247.33

ततः सङ्कर्षणाक्रूरावप्रमेयावदीनवत् ।
भद्रवत्यै सुभद्रायै धनौघमुपजह्रतुः ॥ १.२४७.३३ ॥

അപ്പോൾ അളക്കാനാവാത്ത സങ്കർഷണനും അക്രൂരനും കുറവില്ലാതെ ഭദ്രവതിക്കും സുഭദ്രക്കും ധനക്കൂമ്പാരം കൊണ്ടുവന്നു.

1.247.34

प्रवालानि च हाराणि भूषणानि सहस्रशः ।
कुथास्तरपरिस्तोमान्व्याघ्राजिनपुरस्कृतान् ॥ १.२४७.३४ ॥

പവിഴങ്ങളും മാലകളും ആയിരക്കണക്കിന് ആഭരണങ്ങളും, വിരികളും, വ്യാഘ്രചർമ്മം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പുതപ്പുകളും.

1.247.35

विविधैश्चैव रंत्नौगैर्दीप्तप्रभमजायत ।
शयनासनयानैश्च युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १.२४७.३५ ॥

വിവിധ രത്നക്കൂമ്പാരങ്ങൾ കൊണ്ടും കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും വാഹനങ്ങളും കൊണ്ടും യുധിഷ്ഠിരന്റെ വസതി തിളങ്ങി.

1.247.36

ततः प्रीतिकरो यूनां विवाहपरमोत्सवः ।
भद्रवत्यै सुभद्रायै सप्तरात्रमवर्तत ॥ १.२४७.३६ ॥

അപ്പോൾ യുവാക്കൾക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന വിവാഹ മഹോത്സവം ഭദ്രവതിക്കും സുഭദ്രക്കും വേണ്ടി ഏഴു രാത്രി നീണ്ടുനിന്നു.

1.247.37

तेषां ददौ हृषीकेशो जन्यार्थे धनमुत्तमम् ।
हरणं वै सुभद्राया ज्ञातिदेयं महायशाः ॥ १.२४७.३७ ॥

ഹൃഷീകേശൻ അവർക്ക് ജന്യത്തിനായി ഉത്തമമായ ധനം നൽകി; സുഭദ്രയുടെ ഹരണം ബന്ധുക്കളാൽ നൽകപ്പെടേണ്ടതായിരുന്നു — മഹായശസ്വി (അത് ക്രമീകരിച്ചു).

1.247.38

रथानां काञ्चनाङ्गानां किङ्किणीजालमालिनाम् ।
चतुर्युजामुपेतानां सूतैः कुशलशिक्षितैः ॥ १.२४७.३८ ॥

സ്വർണ്ണച്ചട്ടങ്ങളുള്ള, മണിവലകളാൽ അലങ്കരിച്ച, നാലു കുതിരകളെ പൂട്ടിയ രഥങ്ങൾ — വൈദഗ്ധ്യത്തോടെ പരിശീലിപ്പിച്ച സാരഥികളോടുകൂടിയവ.

1.247.39

सहस्रं प्रददौ कृष्मो गवामयुतमेव च ।
श्रीमान्माथुरदेश्यानां दोग्ध्रीणां पुण्यवर्चसाम् ॥ १.२४७.३९ ॥

കൃഷ്ണൻ ആയിരവും പതിനായിരവും പശുക്കളെ നൽകി — ശ്രീമാൻ, മഥുരാദേശത്തെ പാൽ തരുന്ന പശുക്കൾ, പുണ്യതേജസ്സുള്ളവ.

1.247.40

बडवानां च शुद्धानां चन्द्रांशुसमवर्चसाम् ।
ददौ जनार्दनः प्रीत्या सहस्रं हेमभूषितम् ॥ १.२४७.४० ॥

ശുദ്ധജാതിയിലെ പെൺകുതിരകൾ, ചന്ദ്രകിരണങ്ങൾക്കു തുല്യമായ തേജസ്സുള്ളവ — ജനാർദ്ദനൻ സ്നേഹത്തോടെ സ്വർണ്ണാലംകൃതമായ ആയിരം നൽകി.

1.247.41

तथैवाश्वतरीणां च दान्तानां वातरंहसाम् ।
शतान्यञ्जनकेशीनां श्वेतानां पञ्चपञ्च च ॥ १.२४७.४१ ॥

അതുപോലെ, മെരുക്കിയ, കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള, അഞ്ജനംപോലെ കറുത്ത മുടിയുള്ള പെൺകോവർകഴുതകളുടെ നൂറുകൾ, വെളുത്തവ അഞ്ചഞ്ചും.

1.247.42

स्नानपानोत्सवे चैव प्रयुक्तं वयसान्वितम् ।
स्त्रीणां सहस्रं गौरीणां सुवेषाणां सुवर्चसाम् ॥ १.२४७.४२ ॥

സ്നാനപാനോത്സവത്തിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട, യൗവനമുള്ള, വെളുത്ത നിറമുള്ള, നല്ല വേഷമുള്ള, തേജസ്സുള്ള സ്ത്രീകൾ ആയിരം.

1.247.43

सुवर्णशतकण्ठीनामरोमाणां स्वलङ्कृताम् ।
परिचर्यासु दक्षाणां प्रददौ पुष्करेक्षणः ॥ १.२४७.४३ ॥

താമരക്കണ്ണൻ (കൃഷ്ണൻ) നൂറ് സ്വർണ്ണക്കഴുത്താരങ്ങൾ ധരിച്ചവരും, രോമമില്ലാത്തവരും, നന്നായി അലങ്കരിച്ചവരും, പരിചര്യയിൽ നിപുണരുമായവരെ നൽകി.

1.247.44

पृष्ठ्यानामपि चाश्वानां बाह्लिकानां जनार्दनः ।
ददौ शतसहस्राख्यं कन्याधनमनुत्तमम् ॥ १.२४७.४४ ॥

ജനാർദ്ദനൻ (കൃഷ്ണൻ) പൃഷ്ഠ്യ, ബാഹ്ലിക ഇനങ്ങളിലെ കുതിരകളും നൽകി — ലക്ഷം എന്ന് പേരുള്ള, അതുല്യമായ കന്യാധനം.

1.247.45

कृताकृतस्य मुख्यस्य कनकस्याग्निवर्चसः ।
मनुष्यभारान्दाशार्हो ददौ दश जनार्दनः ॥ १.२४७.४५ ॥

ദാശാർഹ ജനാർദ്ദനൻ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന, നിർമ്മിച്ചതും നിർമ്മിക്കാത്തതുമായ ശ്രേഷ്ഠ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ, മനുഷ്യർ ചുമക്കുന്ന പത്ത് ഭാരങ്ങൾ നൽകി.

1.247.46

गजानां तु प्रभिन्नानां त्रिधा प्रस्रवतां मदम् ।
गिरिकूटनिकाशानां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ १.२४७.४६ ॥

മദം ചൊരിയുന്ന, മൂന്ന് വിധത്തിൽ മദം ഒഴുക്കുന്ന, പർവതശിഖരം പോലുള്ള, യുദ്ധത്തിൽ പിന്മാറാത്ത മദയാനകളെയും നൽകി.

1.247.47

क्लृप्तानां पटुघण्टानां चारूणां हेममालिनाम् ।
हस्त्यारोहैरुपेतानां सहस्रं साहसप्रियः ॥ १.२४७.४७ ॥

സജ്ജമായ, ശബ്ദമുള്ള മണികളുള്ള, സുന്ദരമായ, സ്വർണ്ണമാല ധരിച്ച, ആനപ്പാപ്പാന്മാരോടുകൂടിയ (ആനകൾ) ആയിരം സാഹസപ്രിയൻ നൽകി.

1.247.48

रामः पाणिग्रहणिकं ददौ पार्थाय लाङ्गली ।
प्रीयमाणो हलधरः संबन्धं प्रति मानयन् ॥ १.२४७.४८ ॥

കലപ്പ ധരിച്ച ബലരാമൻ സന്തോഷിച്ച്, ബന്ധത്തെ ആദരിച്ച്, പാർത്ഥന് (അർജ്ജുനന്) പാണിഗ്രഹണ സമ്മാനം നൽകി.

1.247.49

स महाधनरत्नौघो वस्त्रकम्बलफेनवान् ।
महागजमहाग्राहः पताकाशैवलाकुलः ॥ १.२४७.४९ ॥

അത് മഹാധനരത്നങ്ങളുടെ പ്രവാഹമായിരുന്നു; വസ്ത്രങ്ങളും കമ്പളങ്ങളും നുരയായി, വലിയ ആനകൾ വലിയ മുതലകളായി, കൊടികൾ പായലായി നിറഞ്ഞത്.

1.247.50

पाण्डुसागरमाविद्धः प्रविवेश महाधनः ।
पूर्णमापूरयंस्तेषां द्विषच्छोकावहोऽभवत् ॥ १.२४७.५० ॥

പാണ്ഡവസാഗരത്തിലേക്ക് എറിയപ്പെട്ട ആ മഹാധനം പ്രവേശിച്ച് അവരെ നിറച്ച്, ശത്രുക്കൾക്ക് ദുഃഖം നൽകുന്നതായി.

1.247.51

प्रतिजग्राह तत्सर्वं धर्मराजो युधिष्टिरः ।
पूजयामास तांश्चैव वृष्ण्यन्धकमहारथान् ॥ १.२४७.५१ ॥

ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ അതെല്ലാം സ്വീകരിച്ച്, വൃഷ്ണി-അന്ധക മഹാരഥന്മാരെ ആദരിച്ചു.

1.247.52

ते समेता महात्मानः कुरुवृष्ण्यन्धकोत्तमाः ।
विजह्रुरमरावासे नराः सुकृतिनो यथा ॥ १.२४७.५२ ॥

ഒന്നിച്ചുകൂടിയ ആ മഹാത്മാക്കൾ, കുരു-വൃഷ്ണി-അന്ധകരിലെ ഉത്തമന്മാർ, ദേവഭവനത്തിൽ പുണ്യവാന്മാരെപ്പോലെ വിഹരിച്ചു.

1.247.53

तत्रतत्र महानादैरुत्कृष्टतलनादितैः ।
यथायोगं यथाप्रीति विजह्रुः कुरुवृष्णयः ॥ १.२४७.५३ ॥

അവിടെയിവിടെ വലിയ ശബ്ദങ്ങളും ഉച്ചത്തിലുള്ള കൈയടികളും മുഴങ്ങി; കുരുക്കളും വൃഷ്ണികളും യോഗ്യതപോലെ, ഇഷ്ടപ്രകാരം വിഹരിച്ചു.

1.247.54

एवमुत्तमवीर्यास्ते विहृत्य दिवसान्बहून् ।
पूजिताः कुरुभिर्जग्मुः पुनर्द्वारवतीं प्रति ॥ १.२४७.५४ ॥

ഇങ്ങനെ ഉത്തമവീര്യരായ അവർ പല ദിവസങ്ങൾ കഴിച്ച്, കുരുക്കളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, വീണ്ടും ദ്വാരവതിയിലേക്ക് പോയി.

1.247.55

रामं पुरुस्कृत्य ययुर्वृष्म्यन्धकमहारथाः ।
रत्नान्यादाय शुभ्राणि दत्तानि कुरुसत्तमैः ॥ १.२४७.५५ ॥

വൃഷ്ണി, അന്ധക മഹാരഥന്മാർ രാമനെ മുന്നിൽ നിർത്തി യാത്ര തിരിച്ചു; കുരുശ്രേഷ്ഠന്മാർ നൽകിയ തിളങ്ങുന്ന രത്നങ്ങൾ എടുത്തുകൊണ്ട്.

1.247.56

रामः सुभद्रां संपूज्य परिष्वज्य स्वसां तदा ।
न्यासेति द्रौपदीमुक्त्वा परिधाय महाबलः ॥ १.२४७.५६ ॥

രാമൻ സുഭദ്രയെ ആദരിച്ച്, സഹോദരിയെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; പിന്നെ ദ്രൗപദിയോട് 'ഇത് നിക്ഷേപമാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞ്, വസ്ത്രം ധരിച്ച് മഹാബലൻ പോയി.

1.247.57

पितृष्वसायाश्चरणावभिवाद्य ययौ तदा ।
तस्मिन्काले पृथा प्रीता पूजयामास तं तथा ॥ १.२४७.५७ ॥

പിതൃസഹോദരിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി അവൻ അപ്പോൾ പോയി; ആ സമയം പ്രീതയായ പൃഥ അവനെ അങ്ങനെ ആദരിച്ചു.

1.247.58

स वृष्णिवीरः पार्थैश्च पौरैश्च परमार्चितः ।
ययौ द्वारवतीं रामो वृष्णिभिः सह संयुतः ॥ १.२४७.५८ ॥

ആ വൃഷ്ണി വീരൻ, പാണ്ഡവരാലും പൗരന്മാരാലും അത്യന്തം ആദരിക്കപ്പെട്ട്, വൃഷ്ണികളോടൊപ്പം ചേർന്ന് രാമൻ ദ്വാരവതിയിലേക്ക് പോയി.

1.247.59

वासुदेवस्तु पार्थेन तत्रैव सह भारत ।
चतुस्त्रिंशदहोरात्रं रममाणो महाबलः।
उवास नगरे रम्ये शक्रप्रस्थे महात्मना ॥ १.२४७.५९ ॥

എന്നാൽ വാസുദേവൻ അർജ്ജുനനോടൊപ്പം അവിടെത്തന്നെ, ഭാരതാ, മുപ്പത്തിനാല് പകലും രാത്രിയും സന്തോഷിച്ച് മഹാബലനായി, മനോഹര നഗരമായ ശക്രപ്രസ്ഥത്തിൽ താമസിച്ചു.

1.247.60

व्यचरद्यमुनातीरे मृगयां स महायशाः ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च रेमे सार्धं किरीटिना ॥ १.२४७.६० ॥

ആ മഹായശസ്വി യമുനാതീരത്ത് വേട്ടയ്ക്കായി സഞ്ചരിച്ചു; മാനുകളെയും കാട്ടുപന്നികളെയും അമ്പെയ്ത്, കിരീടിയോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു.

1.247.61

ततः सुभद्रा सौभद्रं केशवस्य प्रिया स्वसा ।
जयन्तमिव पौलोमी ख्यातिमन्तमजीजनत् ॥ १.२४७.६१ ॥

അപ്പോൾ കേശവന്റെ പ്രിയ സഹോദരി സുഭദ്ര, പൗലോമി ജയന്തനെ പ്രസവിച്ചതുപോലെ, പ്രശസ്തനായ സൗഭദ്രനെ പ്രസവിച്ചു.

1.247.62

दीर्घबाहुं महोरस्कं वृषभाक्षमरिन्दमम् ।
सुभद्रा सुषुवे वीरमभिमन्युं नरर्षभम् ॥ १.२४७.६२ ॥

നീണ്ട ബാഹുക്കളും വിശാലമായ മാറും കാളക്കണ്ണുകളും ഉള്ള, ശത്രുനിഗ്രഹിയായ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ വീരൻ അഭിമന്യുവിനെ സുഭദ്ര പ്രസവിച്ചു.

1.247.63

अभीश्च मन्युमांश्चैव ततस्तमरिमर्दनम् ।
अभिमन्युरिति प्राहुरार्जुनिं पुरुषर्षभम् ॥ १.२४७.६३ ॥

'അഭി', 'മന്യുമാൻ' എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ട ആ ശത്രുനിഗ്രഹിയെ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനപുത്രനെ, ജനങ്ങൾ 'അഭിമന്യു' എന്നു വിളിച്ചു.

1.247.64

स सात्वत्यामतिरथः संबभूव धनञ्जयात् ।
मखे निर्मथनेनेव शमीगर्भाद्धुताशनः ॥ १.२४७.६४ ॥

ആ അതിരഥൻ സാത്വതിയിൽ ധനഞ്ജയനാൽ ജനിച്ചു — യാഗത്തിൽ മഥനത്താൽ ശമീവൃക്ഷത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നി ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.

1.247.65

यस्मिञ्जाते महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अयुतं गा द्विजातिभ्यः प्रादान्निष्कांश्च भारत ॥ १.२४७.६५ ॥

ഭാരതാ, അവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ബ്രാഹ്മണർക്ക് പതിനായിരം പശുക്കളും സ്വർണനാണയങ്ങളും ദാനം ചെയ്തു.

1.247.66

दयितो वासुदेवस्य बाल्यात्प्रभृति चाभवत् ।
पितॄणां चैव सर्वेषां प्रजानामिव चन्द्रमाः ॥ १.२४७.६६ ॥

ബാല്യം മുതൽക്കേ അവൻ വാസുദേവന് (കൃഷ്ണന്) പ്രിയനായിരുന്നു; ചന്ദ്രൻ പിതൃക്കൾക്കും സർവ്വപ്രജകൾക്കും പ്രിയനാകുന്നതുപോലെ അവൻ എല്ലാവർക്കും പ്രിയനായിരുന്നു.

1.247.67

जन्मप्रभृति कृष्णश्च चक्रे तस्य क्रियाः शुभाः ।
स चापि ववृधे बालः शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ १.२४७.६७ ॥

ജനനം മുതൽ കൃഷ്ണൻ അവന്റെ ശുഭകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു. ആ ബാലനും ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വളർന്നു.

1.247.68

चतुष्पादं दशविधं धनुर्वेदमरिन्दमः ।
अर्जुनाद्वेद वेदज्ञः सकलं दिव्यमानुषम् ॥ १.२४७.६८ ॥

ശത്രുസംഹാരകനും വേദജ്ഞനുമായ അവൻ അർജ്ജുനനിൽനിന്ന് നാലു പാദങ്ങളും പത്തു വിധവുമുള്ള ധനുർവേദം, ദിവ്യവും മാനുഷവുമായ സകലതും പഠിച്ചു.

1.247.69

विज्ञानेष्वपि चास्त्राणां सौष्ठवे च महाबलः ।
क्रियास्वपि च सर्वासु विशेषानभ्यशिक्षयत् ॥ १.२४७.६९ ॥

മഹാബലനായ അവൻ അസ്ത്രങ്ങളുടെ വിജ്ഞാനത്തിലും അവയുടെ വൈദഗ്ധ്യത്തിലും, എല്ലാ ക്രിയകളിലും അവയുടെ വിശേഷങ്ങൾ നന്നായി അഭ്യസിച്ചു.

1.247.70

आगमे च प्रयोगे च चक्रे तुल्यमिवात्मना ।
तुतोष पुत्रं सौभद्रं प्रेक्षमाणो धनञ्जयः ॥ १.२४७.७० ॥

പഠനത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും അവൻ തന്നോടു തുല്യനായതുപോലെ തോന്നി. സൗഭദ്ര പുത്രനെ നോക്കി ധനഞ്ജയൻ സന്തുഷ്ടനായി.

1.247.71

सर्वसंहननोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् ।
दुर्धर्षमृषभस्कन्धं व्यात्ताननमिवोरगम् ॥ १.२४७.७१ ॥

അവൻ എല്ലാ ദൃഢശരീരലക്ഷണങ്ങളോടും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയവനായിരുന്നു; ജയിക്കാനാവാത്തവനും കാളക്കഴുത്തുപോലുള്ള തോളുള്ളവനും, വായ് തുറന്ന സർപ്പംപോലെയുള്ളവനുമായിരുന്നു.

1.247.72

सिंहदर्पं महेष्वासं मत्तमातङ्गविक्रमम् ।
मेघदुन्दुभिनिर्घोषं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ॥ १.२४७.७२ ॥

സിംഹത്തിന്റെ അഹങ്കാരമുള്ളവൻ, മഹാധനുർധരൻ, മദിച്ച ആനയുടെ വിക്രമമുള്ളവൻ, മേഘദുന്ദുഭികളുടെ മുഴക്കമുള്ളവൻ, പൂർണ്ണചന്ദ്രസമാനമായ മുഖമുള്ളവൻ.

1.247.73

कृष्णस्य सदृशं शौर्ये वीर्ये रूपे तथाऽऽकृतौ ।
ददर्श पुत्रं बीभत्सुर्मघवानिव तं यथा ॥ १.२४७.७३ ॥

ശൗര്യത്തിലും വീര്യത്തിലും രൂപത്തിലും ശരീരാകൃതിയിലും കൃഷ്ണനു തുല്യനായ ആ പുത്രനെ അർജുനൻ കണ്ടു, ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ.

1.247.74

पाञ्चाल्यपि तु पञ्चभ्यः पतिभ्यः शुभलक्षणा ।
लेभे पञ्च सुतान्वीराञ्श्रेष्ठान्पञ्चाचलानिव ॥ १.२४७.७४ ॥

ശുഭലക്ഷണയായ പാഞ്ചാലി അഞ്ചു ഭർത്താക്കന്മാരിൽനിന്ന് അഞ്ചു വീരരും ശ്രേഷ്ഠരുമായ പുത്രന്മാരെ നേടി, അഞ്ചു പർവതങ്ങളെപ്പോലെ.

1.247.75

युधिष्ठिरात्प्रतिविन्ध्यं सुतसोमं वृकोदरात् ।
अर्जुनाच्छ्रुतकर्माणं शतानीकं च नाकुलिम् ॥ १.२४७.७५ ॥

യുധിഷ്ഠിരനിൽനിന്ന് പ്രതിവിന്ധ്യൻ, വൃകോദരനിൽനിന്ന് സുതസോമൻ, അർജുനനിൽനിന്ന് ശ്രുതകർമ്മാവ്, നകുലന്റെ പുത്രൻ ശതാനീകൻ.

1.247.76

सहदेवाच्छ्रुतसेनमेतान्पञ्च महारथान् ।
पाञ्चाली सुषुवे वीरानादित्यानदितिर्यथा ॥ १.२४७.७६ ॥

സഹദേവനിൽനിന്ന് ശ്രുതസേനൻ. ഈ അഞ്ചു മഹാരഥന്മാരെ പാഞ്ചാലി അദിതി ആദിത്യന്മാരെ പ്രസവിച്ചതുപോലെ പ്രസവിച്ചു.

1.247.77

शास्त्रतः प्रतिविन्ध्यन्तमूचुर्विप्रायुधिष्ठिरम् ।
परप्रहरणज्ञाने प्रतिविन्ध्यो भत्वयम् ॥ १.२४७.७७ ॥

ശാസ്ത്രപ്രകാരം ബ്രാഹ്മണർ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു: "മറ്റുള്ളവരെ പ്രഹരിക്കുന്ന ആയുധജ്ഞാനത്തിൽ ഇവൻ പ്രതിവിന്ധ്യനാണ്."

1.247.78

सुतेसोमसहस्रे तु सोमार्कसमतेजसम् ।
सुतसोमं महेष्वासं सुषुवे भीमसेनतः ॥ १.२४७.७८ ॥

സോമയാഗങ്ങളുടെ ആയിരങ്ങളിൽ, സോമനും സൂര്യനും തുല്യതേജസ്സുള്ള മഹാധനുർധരൻ സുതസോമൻ ഭീമസേനനിൽനിന്ന് ജനിച്ചു.

1.247.79

श्रुतं कर्म महत्कृत्वा निवृत्तेन किरीटिना ।
जातः पुत्रस्तथेत्येवं श्रुतकर्मा ततोऽभवत् ॥ १.२४७.७९ ॥

കിരീടി (അർജുനൻ) മഹത്തായ കർമം കേട്ട് ചെയ്ത് മടങ്ങിയ ശേഷം, 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ ശ്രുതകർമ്മാവായി.

1.247.80

शतानीकस्य राजर्षेः कौरव्यस्य महात्मनः ।
चक्रे पुत्रं सनामानं नकुलः कीर्तिवर्धनम् ॥ १.२४७.८० ॥

മഹാത്മാവും രാജർഷിയുമായ കൗരവ്യൻ ശതാനീകന് നകുലൻ തന്റെ പേരുള്ള, കീർത്തി വർധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുത്രനെ നൽകി.

1.247.81

ततस्त्वजीजनत्कृष्णा नक्षत्रे वह्निदैवते ।
सहदेवात्सुतं तस्माच्छ्रुतसेनेति तं विदुः ॥ १.२४७.८१ ॥

പിന്നീട് കൃഷ്ണ (ദ്രൗപദി) അഗ്നിദേവതയുടെ നക്ഷത്രത്തിൽ സഹദേവനിൽ നിന്ന് ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു; അവനെ ശ്രുതസേനൻ എന്ന് അറിഞ്ഞു.

1.247.82

एकवर्षान्तरास्त्वेते द्रौपदेया यशस्विनः ।
अन्वजायन्त राजेन्द्र परस्परहितैषिणः ॥ १.२४७.८२ ॥

രാജേന്ദ്രാ, പരസ്പരം ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഈ യശസ്വികളായ ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർ ഓരോ വർഷത്തെ ഇടവേളയിൽ ജനിച്ചു.

1.247.83

जातकर्माण्यानुपूर्व्याच्चूडोपनयनानि च ।
चकार विधिवद्धौम्यस्तेषां भरतसत्तम ॥ १.२४७.८३ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ധൗമ്യൻ അവർക്ക് ജാതകർമ്മങ്ങളും ചൂഡാകരണവും ഉപനയനവും ക്രമപ്രകാരം വിധിപൂർവം നടത്തി.

1.247.84

कृत्वा च वेदाध्ययनं ततः सुचरितव्रताः ।
जगृहुः सर्वमिष्वस्त्रमर्जुनाद्दिव्यमानुषम् ॥ १.२४७.८४ ॥

വേദാധ്യയനം ചെയ്ത ശേഷം, സുചരിതവ്രതരായ അവർ അർജുനനിൽ നിന്ന് ദിവ്യവും മാനുഷവുമായ എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളും സ്വീകരിച്ചു.

1.247.85

दिव्यगर्भोपमैः पुत्रैर्व्यूढोरस्कैर्महारथैः ।
अन्विता राजशार्दूल पाण्डवा मुदमाप्नुवन् ॥ १.२४७.८५ ॥

ദിവ്യഗർഭങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരെപ്പോലെയുള്ള, വിശാലമാർവുള്ള മഹാരഥപുത്രന്മാരോടുകൂടിയ പാണ്ഡവർ സന്തോഷം നേടി. ഹേ രാജശാർദൂല!