มหาภารตะ · อัธยายะ 1.247
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.247.1
अथ शुश्राव निर्वृत्ते वृष्णीनां परमोत्सवे ।
अर्जुनेन हृतां भद्रां शङ्खचक्रगदाधरः ॥ १.२४७.१ ॥
ครั้นงานเฉลิมฉลองอันยิ่งใหญ่ของวฤษณิทั้งหลายสิ้นสุดลงแล้ว พระผู้ทรงถือสังข์ จักร และคทา (พระกฤษณะ) ได้ทรงทราบว่าอรชุนได้พาภัทราไปแล้ว
1.247.2
पुरस्तादेव पौराणां संशयः समजायत ।
जानता वासुदेवेन वासितो भरतर्षभः ॥ १.२४७.२ ॥
ความสงสัยได้เกิดขึ้นในหมู่ชาวเมืองแล้วตั้งแต่ก่อน และพระวาสุเทพผู้ทรงทราบเรื่องนั้น ได้ทรงให้วีระแห่งภรตะ (อรชุน) คงอยู่ในความคิดเช่นนั้น
1.247.3
लोकस्य विदितं ह्यद्य पूर्वं विपृथुना यथा ।
सान्त्वयित्वाभ्यनुज्ञातो भद्रया सह सङ्गतः ॥ १.२४७.३ ॥
เรื่องนี้เป็นที่รู้กันในโลกแล้วในวันนี้ ดังที่เคยเป็นมาแต่ก่อนกับวิปฤถุ ครั้นทรงปลอบโยน (พลรามะ) และได้รับอนุญาตแล้ว พระองค์ก็ได้อยู่ร่วมกับภัทรา
1.247.4
दित्सता सोदरां तस्मै पतत्त्रिवरकेतुना ।
अर्हते पार्थिवेन्द्राय पार्थायायतलोचनाम् ॥ १.२४७.४ ॥
พระผู้มีธงเป็นครุฑ ซึ่งเป็นนกที่ประเสริฐที่สุด ทรงประสงค์จะถวายน้องหญิงแด่ปารถ ผู้เป็นจอมกษัตริย์ผู้ควรแก่การนั้น จึงได้ถวายนางตาโตแก่เขา
1.247.5
सत्कृत्य पाण्डवश्रेष्ठं प्रेषयामास चार्जुनम् ।
भद्रया सह बीभत्सुः प्रापितो वृजिनं पुरम् ॥ १.२४७.५ ॥
ครั้นให้เกียรติแก่อรชุนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ปาณฑพแล้ว พระองค์ก็ส่งอรชุนไปเสีย และพีภัตสุ (อรชุน) พร้อมด้วยภัทรา ก็ได้ถูกนำไปยังเมืองวฤชินะ
1.247.6
इति पौरजनाः सर्वे वदन्ति च समन्ततः ।
श्रुत्वा तु पुण्डरीकाक्षः संप्राप्तं स्वपुरोत्तमम् ॥ १.२४७.६ ॥
ชาวเมืองทั้งหมดต่างพูดกันไปทั่วทุกทิศดังนี้ ส่วนพระผู้มีดวงตาดุจดอกบัว ครั้นได้ทรงสดับว่า (อรชุน) ได้มาถึงนครอันประเสริฐของพระองค์แล้ว
1.247.7
अर्जुनं पाण्डवश्रेष्ठमिन्द्रप्रस्थगतं तथा ।
यियासुः खाण्डवप्रस्थममन्त्रयत केशवः ॥ १.२४७.७ ॥
พระเกศวะ ทรงประสงค์จะเสด็จไปยังขาณฑวปรัสถ์ ได้ตรัสกับอรชุนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ปาณฑพ ผู้กำลังอยู่ที่อินทรปรัสถ์
1.247.8
पूर्वं सत्कृत्य राजानमाहुकं मधुसूदनः ।
तथा विपृथुमक्रूरं संकर्षणविडूरथौ ॥ १.२४७.८ ॥
พระมธุสูทนะ ทรงให้เกียรติพระเจ้าอาหุกะก่อน แล้วทรงให้เกียรติวิปฤถุ อักรูระ สังกรรษณะ และวิทูรถเช่นเดียวกัน
1.247.9
मन्त्रयामास तैः सार्धं पुरस्तादभिमानितैः ।
संकर्षणेन संमन्त्र्य ह्यनुज्ञातो महामनाः ॥ १.२४७.९ ॥
ทรงปรึกษากับบุคคลเหล่านั้นซึ่งได้รับเกียรติมาก่อน และครั้นได้ปรึกษากับสังกรรษณะและได้รับอนุญาตแล้ว ผู้มีใจยิ่งใหญ่นั้น...
1.247.10
संप्रीतः प्रीयमाणेन वृष्णिराज्ञा जनार्दनः ।
अभिमन्त्र्याभ्यनुज्ञातो योजयामास वाहिनीम् ॥ १.२४७.१० ॥
ทรงพอพระทัยและเป็นที่พอพระทัยของพระราชาแห่งวฤษณิ ชนารทนะ ทรงรับคำสั่งและได้รับอนุญาตให้ไปได้ แล้วจึงจัดกองทัพให้เข้าที่
1.247.11
ततस्तु यानान्यासाद्य दाशार्हाणां यशस्विनाम् ।
सिंहनादः प्रहृष्टानां क्षणेन समपद्यत ॥ १.२४७.११ ॥
ครั้นถึงรถศึกของทศารหะผู้มีชื่อเสียง เสียงคำรามดุจสิงโตของผู้ที่กำลังชื่นชมยินดีก็ดังขึ้นในพริบตาเดียว
1.247.12
योजयन्तः सदश्वांस्तु यानयुग्यं रथांस्तथा ।
गजांश्च परमप्रीतः समपद्यन्त वृष्णयः ॥ १.२४७.१२ ॥
วฤษณิทั้งหลายผู้ยินดียิ่งนัก ต่างลงมือเทียมม้าชั้นดี แอกรถ รถศึก และช้าง
1.247.13
वृष्ण्यन्धकमहामात्रैः सह वीरैर्महारथैः ।
भ्रातृभिश्च कुमारैश्च योधैश्च शतशो वृतः ॥ १.२४७.१३ ॥
ล้อมรอบด้วยอำมาตย์ใหญ่แห่งวฤษณิและอันธกะ ด้วยวีรบุรุษและมหารถีทั้งหลาย ด้วยพี่น้อง เหล่าราชกุมาร และนักรบนับร้อย
1.247.14
सैन्येन महता शौरिरभिगुप्तः समन्ततः ।
तत्र दानपतिः श्रीमाञ्जगाम स महायशाः ॥ १.२४७.१४ ॥
ศౌริผู้มีความรุ่งเรือง ผู้เป็นเจ้าแห่งการให้ทาน ผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ได้เสด็จไปที่นั่น โดยมีกองทัพอันยิ่งใหญ่คุ้มกันรอบด้าน
1.247.15
अक्रूरो वृष्णिवीराणां सेनापतिररिन्दमः ।
अनाधृष्टिर्महातेजा उद्धवश्च महायशाः ॥ १.२४७.१५ ॥
อักรูระ ผู้เป็นแม่ทัพแห่งวีรบุรุษวฤษณิ ผู้ปราบศัตรู อนาธฤษฏิผู้มีความรุ่งโรจน์ยิ่งใหญ่ และอุทธวะผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่
1.247.16
साक्षाद्वृहस्पतेः शिष्यो महाबुद्धिर्महामनाः ।
सत्यकः सात्यकिश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥ १.२४७.१६ ॥
ผู้เป็นศิษย์ของพฤหัสปติโดยตรง มีปัญญาอันยิ่งใหญ่และใจอันกว้างขวาง ได้แก่สัตยกะ สาตยกี และกฤตวรมันผู้เป็นสาตวตะ
1.247.17
प्रद्युम्नश्चैव साम्बश्च निशङ्कुः शङ्कुरेव च ।
चारुदेष्णश्च विक्रान्तो झिल्ली विपृथुरेव च ॥ १.२४७.१७ ॥
ประทยุมนะ สามพะ นิศังกุ ศังกุ จารุเทษณะผู้กล้าหาญ ฌิลลี และวิปฤถุด้วย
1.247.18
सारणश्च महाबाहुर्गदश्च विदुषां वरः ।
एते चान्ये च बहवो वृष्णिभोजान्धकास्तथा ॥ १.२४७.१८ ॥
สารณะผู้มีแขนใหญ่ และคทะผู้ประเสริฐในหมู่ผู้รู้ บุคคลเหล่านี้และอื่น ๆ อีกมากมายของวฤษณิ โภชะ และอันธกะด้วย
1.247.19
आजग्मः खाण्डवप्रस्थमादाय हरणं बहु ।
उपहारं समादाय पृथुवृष्णिपुरोगमाः ॥ १.२४७.१९ ॥
พวกเขามายังขาณฑวปรัสถ์พร้อมนำของกำนัลมากมาย โดยมีปฤถุและวฤษณิเป็นผู้นำ ถือเครื่องบรรณาการมา
1.247.20
प्रययुः सिंहनादेन सुभध्रामवलोककाः ।
ते त्वदीर्घेण कालेन कृष्णेन सह यादवाः।
पुरमासाद्य पार्थानां परां प्रीतिमवाप्नुवन् ॥ १.२४७.२० ॥
ด้วยเสียงคำรามดุจสิงโต พวกเขาปรารถนาจะเห็นสุภัทรา จึงเดินทางไป ไม่นานนัก พวกยาทพผู้อยู่กับพระกฤษณะก็มาถึงนคร และบุตรทั้งหลายของปฤถาก็ได้รับความยินดียิ่ง
1.247.21
ततो युधिष्ठिरो सजा श्रुत्वा माघवमागतम् ।
प्रतिग्रहार्थं कृष्णस्य यमौ प्रास्थापयत्तदा ॥ १.२४७.२१ ॥
ครั้นนั้น ยุธิษฐิระได้ยินว่าพระมาธวะ (พระกฤษณะ) เสด็จมาถึงแล้ว จึงส่งฝาแฝดออกไปรับพระกฤษณะในทันที
1.247.22
ताभ्यां प्रतिगृहीतं तु वृष्णिचक्रं महर्द्धिमत् ।
विवेश खाण्डवप्रस्थं पताकाध्वजशोभितम् ॥ १.२४७.२२ ॥
เมื่อทั้งสองรับไว้แล้ว กองทัพวฤษณีอันรุ่งเรืองยิ่งนั้นก็เข้าสู่ขาณฑวปรัสถ์ ซึ่งประดับด้วยธงและทิวปลิว
1.247.23
संमृष्टसिक्तपन्थानं पुष्पप्रकरशोभितम् ।
चन्दनस्य रसैः शीतैः पुम्यगन्धैर्निषेवितम् ॥ १.२४७.२३ ॥
ถนนหนทางถูกกวาดและพรมน้ำไว้ ประดับด้วยกองดอกไม้ และเต็มไปด้วยน้ำจันทน์เย็นและกลิ่นหอมอันศักดิ์สิทธิ์
1.247.24
दह्यताऽगुरुणा चैव देशे देशे सुगन्धिना ।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं वणिग्भिरुपशोभितम् ॥ १.२४७.२४ ॥
มีกฤษณาหอมจุดไว้ทุกแห่งทุกถิ่น เต็มไปด้วยผู้คนที่ร่าเริงและสมบูรณ์ และมีพ่อค้าประดับตกแต่งไว้
1.247.25
प्रतिपेदे महाबाहुः सह रामेण केशवः ।
वृष्ण्यन्धकैस्तथा भोजैः समेतः पुरुषोत्तमः ॥ १.२४७.२५ ॥
พระเกศวะผู้มีแขนใหญ่เสด็จไปข้างหน้าพร้อมกับพระราม มีวฤษณี อันธกะ และโภชะร่วมเสด็จ พระองค์เป็นบุรุษอุดม
1.247.26
संपूज्यमानः पौरैश्च ब्राह्मणैश्च सहस्रशः ।
विवेश भवनं राज्ञः पुरन्दरगृहोपमम् ॥ १.२४७.२६ ॥
พระองค์ได้รับการสักการะจากชาวเมืองและพราหมณ์นับพัน แล้วเสด็จเข้าสู่พระราชวัง ซึ่งเหมือนเรือนของพระปุรันทระ (พระอินทร์)
1.247.27
युधिष्ठिरस्तु रामेण समागच्छद्यथाविधि ।
मूर्ध्नि केशवमाघ्राय बाहुभ्यां परिषस्वजे ॥ १.२४७.२७ ॥
ยุธิษฐิระเสด็จไปพบพระรามตามพิธีอันควร แล้วดมศีรษะของพระเกศวะ และโอบกอดด้วยสองแขน
1.247.28
तं प्रीयमाणो गोविन्दो विनयेनाभिपूजयन् ।
भीमं च पुरुषव्याघ्रं विधिवत्प्रत्यपूजयत् ॥ १.२४७.२८ ॥
พระโควินทะทรงปีติ ทรงถวายการสักการะตอบด้วยความถ่อมพระองค์ และทรงสักการะภีมะ ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ตามพิธีอันควร
1.247.29
तांश्च वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठान्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रतिजग्राह सत्कारैर्यथाविधि यथागतम् ॥ १.२४७.२९ ॥
ยุธิษฐิระ พระโอรสของกุนตี ต้อนรับบรรดาผู้ประเสริฐของวฤษณีและอันธกะด้วยการเคารพตามพิธีอันควร ตามที่แต่ละท่านเสด็จมา
1.247.30
गुरुवत्पूजयामास कांश्चित्कांश्चिद्वयस्यवत् ।
कांश्चिदभ्यवदत्प्रेम्णा कैश्चिदप्यभिवादितः ॥ १.२४७.३० ॥
พระองค์ทรงสักการะบางท่านเสมือนผู้อาวุโส และบางท่านเสมือนมิตรสหาย ทรงตรัสด้วยความรักกับบางท่าน และบางท่านก็ถวายการทักทาย
1.247.31
ततः पृथा च पार्थाश्च मुदिताः कृष्णया सह ।
पुण्डरीकाक्षमासाद्य बभूवुर्मुदितेन्द्रियाः ॥ १.२४७.३१ ॥
ครั้นนั้น พระปฤถา และบรรดาปารถะพร้อมด้วยกฤษณา ต่างชื่นบานยิ่ง เข้าเฝ้าผู้มีพระเนตรดุจดอกบัว ประสาทสัมผัสของทุกพระองค์ก็เปี่ยมด้วยความยินดี
1.247.32
हर्षादभिगतौ दृष्ट्वा संकर्षणजनार्दनौ ।
बन्धुमन्तं पृथा पार्थं युधिष्ठिरममन्यत ॥ १.२४७.३२ ॥
เมื่อเห็นสังกรรษณะและชนารทนเสด็จมาด้วยความปีติ พระปฤถาก็คิดว่าปารถะยุธิษฐิระมีญาติพี่น้องแล้ว
1.247.33
ततः सङ्कर्षणाक्रूरावप्रमेयावदीनवत् ।
भद्रवत्यै सुभद्रायै धनौघमुपजह्रतुः ॥ १.२४७.३३ ॥
จากนั้น สังกรรษณะและอักรูระ ผู้หาประมาณมิได้และไม่ตระหนี่ ได้นำกองทรัพย์สมบัติมาเป็นของถวายแด่ภัทรวดีและสุภัทรา
1.247.34
प्रवालानि च हाराणि भूषणानि सहस्रशः ।
कुथास्तरपरिस्तोमान्व्याघ्राजिनपुरस्कृतान् ॥ १.२४७.३४ ॥
ปะการัง สร้อยคอ เครื่องประดับนับพันชิ้น ผ้าคลุมและผ้าปูที่นอน และพรมที่ประดับด้วยหนังเสือ
1.247.35
विविधैश्चैव रंत्नौगैर्दीप्तप्रभमजायत ।
शयनासनयानैश्च युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १.२४७.३५ ॥
ด้วยกองอัญมณีหลากชนิด และด้วยเตียง ที่นั่ง และยานพาหนะ ที่พำนักของยุธิษฐิระจึงเปล่งประกายรุ่งโรจน์
1.247.36
ततः प्रीतिकरो यूनां विवाहपरमोत्सवः ।
भद्रवत्यै सुभद्रायै सप्तरात्रमवर्तत ॥ १.२४७.३६ ॥
จากนั้น งานฉลองการอภิเษกสมรสอันยิ่งใหญ่ อันเป็นที่ชื่นชอบของชายหนุ่ม ได้ดำเนินไปเจ็ดราตรีสำหรับภัทรวดีและสุภัทรา
1.247.37
तेषां ददौ हृषीकेशो जन्यार्थे धनमुत्तमम् ।
हरणं वै सुभद्राया ज्ञातिदेयं महायशाः ॥ १.२४७.३७ ॥
พระหฤษีเกศได้ประทานทรัพย์สมบัติอันประเสริฐแก่ขบวนเจ้าบ่าวเพื่อการนั้น ส่วนการพาสุภัทราไปนั้นเป็นการที่ญาติพึงมอบให้ ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่เป็นผู้จัดการ
1.247.38
रथानां काञ्चनाङ्गानां किङ्किणीजालमालिनाम् ।
चतुर्युजामुपेतानां सूतैः कुशलशिक्षितैः ॥ १.२४७.३८ ॥
รถศึกที่มีโครงทองคำ ประดับด้วยตาข่ายกระดิ่งเสียงกรุ๊งกริ๊ง มีม้าสี่ตัวเทียมอยู่ และมีสารถีที่ฝึกมาอย่างชำนาญ
1.247.39
सहस्रं प्रददौ कृष्मो गवामयुतमेव च ।
श्रीमान्माथुरदेश्यानां दोग्ध्रीणां पुण्यवर्चसाम् ॥ १.२४७.३९ ॥
พระกฤษณะพระราชทานโคหนึ่งพันตัว และโคอีกหมื่นตัว คือโคนมของแคว้นมถุรา ผู้มีความงามอันบริสุทธิ์ ของพระผู้ทรงรุ่งเรือง
1.247.40
बडवानां च शुद्धानां चन्द्रांशुसमवर्चसाम् ।
ददौ जनार्दनः प्रीत्या सहस्रं हेमभूषितम् ॥ १.२४७.४० ॥
ม้าพันธุ์แท้บริสุทธิ์ที่มีความงามเทียบเท่าแสงจันทร์ จำนวนหนึ่งพันตัวประดับด้วยทองคำ ชนารทนพระราชทานด้วยความเมตตา
1.247.41
तथैवाश्वतरीणां च दान्तानां वातरंहसाम् ।
शतान्यञ्जनकेशीनां श्वेतानां पञ्चपञ्च च ॥ १.२४७.४१ ॥
ในทำนองเดียวกัน ยังทรงให้ม้าลาตัวเมียที่ฝึกแล้วนับร้อย วิ่งเร็วดุจลม มีขนแผงคอดำดุจยาหยอดตา และม้าขาวอีกห้าคูณห้าตัว
1.247.42
स्नानपानोत्सवे चैव प्रयुक्तं वयसान्वितम् ।
स्त्रीणां सहस्रं गौरीणां सुवेषाणां सुवर्चसाम् ॥ १.२४७.४२ ॥
ยังทรงให้หญิงรับใช้หนึ่งพันคน สำหรับงานอาบน้ำและดื่มในงานเฉลิมฉลอง มีวัยสาว ผิวขาวงาม แต่งกายงดงาม และมีรัศมีสดใส
1.247.43
सुवर्णशतकण्ठीनामरोमाणां स्वलङ्कृताम् ।
परिचर्यासु दक्षाणां प्रददौ पुष्करेक्षणः ॥ १.२४७.४३ ॥
พระผู้มีดวงเนตรดุจดอกบัวได้ประทานหญิงที่สวมสร้อยทองร้อยเส้น ไม่มีขน ประดับประดาอย่างงดงาม และชำนาญในการรับใช้
1.247.44
पृष्ठ्यानामपि चाश्वानां बाह्लिकानां जनार्दनः ।
ददौ शतसहस्राख्यं कन्याधनमनुत्तमम् ॥ १.२४७.४४ ॥
พระชนารทนะยังได้ประทานม้าพันธุ์ปฤษฐยะและพันธุ์พาหลิกะด้วย เป็นทรัพย์สินสำหรับสินสอดที่ประเสริฐยิ่ง เรียกว่า "หนึ่งแสน"
1.247.45
कृताकृतस्य मुख्यस्य कनकस्याग्निवर्चसः ।
मनुष्यभारान्दाशार्हो ददौ दश जनार्दनः ॥ १.२४७.४५ ॥
พระทศารหะชนารทนะได้ประทานทองคำที่ดีเลิศ สีดุจเปลวไฟ ทั้งที่ผ่านการตีขึ้นรูปแล้วและยังไม่ได้ตีขึ้นรูป จำนวนสิบภาระ ซึ่งคนต้องแบกหาม
1.247.46
गजानां तु प्रभिन्नानां त्रिधा प्रस्रवतां मदम् ।
गिरिकूटनिकाशानां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ १.२४७.४६ ॥
ยังทรงให้ช้างตกมันจำนวนมาก มันไหลออกมาจากสามทาง ดุจยอดเขา และไม่หันหลังกลับในสงคราม
1.247.47
क्लृप्तानां पटुघण्टानां चारूणां हेममालिनाम् ।
हस्त्यारोहैरुपेतानां सहस्रं साहसप्रियः ॥ १.२४७.४७ ॥
ผู้รักความกล้าหาญได้ประทานช้างหนึ่งพันเชือก ที่ประดับด้วยกระดิ่งเสียงดัง งดงาม สวมพวงมาลัยทอง และมีควาญช้างขึ้นขี่พร้อมแล้ว
1.247.48
रामः पाणिग्रहणिकं ददौ पार्थाय लाङ्गली ।
प्रीयमाणो हलधरः संबन्धं प्रति मानयन् ॥ १.२४७.४८ ॥
พระพลราม ผู้ถือคันไถ ทรงพอพระทัยและให้เกียรติแก่สายสัมพันธ์ จึงได้ประทานของขวัญสำหรับพิธีจับมือแก่ปารถะ (อรชุน)
1.247.49
स महाधनरत्नौघो वस्त्रकम्बलफेनवान् ।
महागजमहाग्राहः पताकाशैवलाकुलः ॥ १.२४७.४९ ॥
นั่นคือกระแสแห่งทรัพย์สมบัติและอัญมณีอันมหาศาล มีฟองจากผ้าและผ้าห่ม มีช้างใหญ่เป็นจระเข้ใหญ่ เต็มไปด้วยธงดุจสาหร่ายน้ำ
1.247.50
पाण्डुसागरमाविद्धः प्रविवेश महाधनः ।
पूर्णमापूरयंस्तेषां द्विषच्छोकावहोऽभवत् ॥ १.२४७.५० ॥
ทรัพย์มหาศาลนั้นถูกโปรยลงในมหาสมุทรของปาณฑพ ได้เข้าไปเติมเต็มพวกเขาจนเต็ม และกลายเป็นสิ่งที่ทำให้ศัตรูต้องโศกเศร้า
1.247.51
प्रतिजग्राह तत्सर्वं धर्मराजो युधिष्टिरः ।
पूजयामास तांश्चैव वृष्ण्यन्धकमहारथान् ॥ १.२४७.५१ ॥
พระยุธิษฐิระ พระผู้เป็นเจ้าแห่งธรรม ทรงรับทั้งหมดนั้น และทรงบูชาเหล่ามหารถของวฤษณิและอันธกะ
1.247.52
ते समेता महात्मानः कुरुवृष्ण्यन्धकोत्तमाः ।
विजह्रुरमरावासे नराः सुकृतिनो यथा ॥ १.२४७.५२ ॥
บรรดาผู้ยิ่งใหญ่ในใจนั้น ผู้ประเสริฐที่สุดของกุรุ วฤษณิ และอันธกะ มาประชุมกันและเพลิดเพลินในความสุข ดุจคนผู้ทำความดีอยู่ในที่อยู่ของเหล่าเทพ
1.247.53
तत्रतत्र महानादैरुत्कृष्टतलनादितैः ।
यथायोगं यथाप्रीति विजह्रुः कुरुवृष्णयः ॥ १.२४७.५३ ॥
ที่นั่นที่นี่ ดังก้องด้วยเสียงโห่ร้องอันยิ่งใหญ่และเสียงตบมือดัง กุรุและวฤษณิเพลิดเพลินตามที่เหมาะสมและตามที่พอใจ
1.247.54
एवमुत्तमवीर्यास्ते विहृत्य दिवसान्बहून् ।
पूजिताः कुरुभिर्जग्मुः पुनर्द्वारवतीं प्रति ॥ १.२४७.५४ ॥
ดังนั้น บรรดาผู้มีวีรภาพอันยิ่งใหญ่เหล่านั้น เมื่อใช้เวลาหลายวัน และได้รับการบูชาจากกุรุแล้ว ก็เดินทางกลับไปยังทวารวดีอีกครั้ง
1.247.55
रामं पुरुस्कृत्य ययुर्वृष्म्यन्धकमहारथाः ।
रत्नान्यादाय शुभ्राणि दत्तानि कुरुसत्तमैः ॥ १.२४७.५५ ॥
มหารถของวฤษณิและอันธกะเดินทางไป โดยมีพระราม (พลราม) นำหน้า พร้อมนำอัญมณีอันผ่องใสที่ผู้ประเสริฐที่สุดของกุรุประทานให้ไปด้วย
1.247.56
रामः सुभद्रां संपूज्य परिष्वज्य स्वसां तदा ।
न्यासेति द्रौपदीमुक्त्वा परिधाय महाबलः ॥ १.२४७.५६ ॥
พระรามทรงบูชาพระสุภัทรา และทรงกอดน้องสาว แล้วตรัสกับเทราปทีว่า "จงถือว่านี่คือสิ่งที่ฝากไว้" จากนั้นทรงสวมอาภรณ์ แล้วผู้มีกำลังมหาศาลก็เสด็จไป
1.247.57
पितृष्वसायाश्चरणावभिवाद्य ययौ तदा ।
तस्मिन्काले पृथा प्रीता पूजयामास तं तथा ॥ १.२४७.५७ ॥
ทรงกราบที่พระบาทของป้า (พระนางปฤถา) ซึ่งเป็นน้องสาวของพระบิดา แล้วจึงเสด็จไป ในเวลานั้น พระนางปฤถาทรงพอพระทัย ก็ทรงบูชาพระองค์ในทำนองเดียวกัน
1.247.58
स वृष्णिवीरः पार्थैश्च पौरैश्च परमार्चितः ।
ययौ द्वारवतीं रामो वृष्णिभिः सह संयुतः ॥ १.२४७.५८ ॥
วีรบุรุษแห่งวฤษณิผู้นั้น ได้รับการบูชาอย่างยิ่งจากปาณฑพและชาวเมือง พระรามเสด็จไปยังทวารกาพร้อมกับวฤษณิ โดยมีพวกวฤษณิไปด้วยกัน
1.247.59
वासुदेवस्तु पार्थेन तत्रैव सह भारत ।
चतुस्त्रिंशदहोरात्रं रममाणो महाबलः।
उवास नगरे रम्ये शक्रप्रस्थे महात्मना ॥ १.२४७.५९ ॥
ส่วนพระวาสุเทพ โอ้พระภารตะ อยู่ที่นั่นกับอรชุน เพลิดเพลินอยู่สามสิบสี่วันสามสิบสี่คืน ผู้มีกำลังมหาศาลนั้นประทับอยู่ในนครอันงดงามชื่อศักรปรัสถ์ ร่วมกับผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้น
1.247.60
व्यचरद्यमुनातीरे मृगयां स महायशाः ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च रेमे सार्धं किरीटिना ॥ १.२४७.६० ॥
ผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่นั้นเที่ยวล่าสัตว์อยู่บนฝั่งแม่น้ำยมุนา ยิงกวางและหมูป่า เพลิดเพลินร่วมกับผู้สวมมงกุฎ (อรชุน)
1.247.61
ततः सुभद्रा सौभद्रं केशवस्य प्रिया स्वसा ।
जयन्तमिव पौलोमी ख्यातिमन्तमजीजनत् ॥ १.२४७.६१ ॥
จากนั้น สุภัทรา พระขนิษฐาที่รักของเกศวะ ได้ให้กำเนิดบุตรของสौภัทร ผู้มีชื่อเสียง ดั่งที่ปโลมี ให้กำเนิดชยันตะ
1.247.62
दीर्घबाहुं महोरस्कं वृषभाक्षमरिन्दमम् ।
सुभद्रा सुषुवे वीरमभिमन्युं नरर्षभम् ॥ १.२४७.६२ ॥
สุภัทรา ได้ให้กำเนิดวีรบุรุษอภิมันยุ มีแขนยาว อกกว้าง ตาดั่งโคผู้ ผู้ปราบศัตรู และเป็นบุรุษผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
1.247.63
अभीश्च मन्युमांश्चैव ततस्तमरिमर्दनम् ।
अभिमन्युरिति प्राहुरार्जुनिं पुरुषर्षभम् ॥ १.२४७.६३ ॥
ดังนั้น เขาจึงถูกเรียกว่าอภิมันยุ ผู้ปราบศัตรู บุตรของอรชุน ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ด้วยชื่อว่า "ไม่หวาดกลัว" และ "มีจิตใจกล้าหาญ"
1.247.64
स सात्वत्यामतिरथः संबभूव धनञ्जयात् ।
मखे निर्मथनेनेव शमीगर्भाद्धुताशनः ॥ १.२४७.६४ ॥
รถศึกผู้ยิ่งใหญ่นั้น ได้กำเนิดจากสาตวตีโดยธนัญชัย ดั่งไฟที่ถือกำเนิดจากครรภ์ของต้นศมี เมื่อถูกจุดขึ้นด้วยการหมุนไม้ในพิธียัญ
1.247.65
यस्मिञ्जाते महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अयुतं गा द्विजातिभ्यः प्रादान्निष्कांश्च भारत ॥ १.२४७.६५ ॥
เมื่อเขาประสูติ ยุธิษฐิระ บุตรของกุนตี ผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ได้ถวายโคหนึ่งหมื่นตัวและเหรียญทองแก่พราหมณ์ทั้งหลาย ดูก่อนภารตะ
1.247.66
दयितो वासुदेवस्य बाल्यात्प्रभृति चाभवत् ।
पितॄणां चैव सर्वेषां प्रजानामिव चन्द्रमाः ॥ १.२४७.६६ ॥
ตั้งแต่วัยเด็ก เขาเป็นที่รักของวาสุเทพ ดั่งพระจันทร์เป็นที่รักของบรรพบุรุษและสรรพสัตว์ทั้งปวง เขาจึงเป็นที่รักของทุกคน
1.247.67
जन्मप्रभृति कृष्णश्च चक्रे तस्य क्रियाः शुभाः ।
स चापि ववृधे बालः शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ १.२४७.६७ ॥
ตั้งแต่ประสูติ กฤษณะได้ทำพิธีมงคลให้แก่เขา และเด็กชายนั้นก็เติบโตขึ้น ดั่งพระจันทร์ในปักษ์ขึ้น
1.247.68
चतुष्पादं दशविधं धनुर्वेदमरिन्दमः ।
अर्जुनाद्वेद वेदज्ञः सकलं दिव्यमानुषम् ॥ १.२४७.६८ ॥
ผู้ปราบศัตรูผู้รอบรู้พระเวทนั้น ได้เรียนจากอรชุนถึงศาสตร์การยิงธนูทั้งหมด มีสี่ส่วนและสิบประเภท ทั้งที่เป็นของทิพย์และของมนุษย์
1.247.69
विज्ञानेष्वपि चास्त्राणां सौष्ठवे च महाबलः ।
क्रियास्वपि च सर्वासु विशेषानभ्यशिक्षयत् ॥ १.२४७.६९ ॥
ผู้มีพลังยิ่งใหญ่นั้น ได้ฝึกฝนรายละเอียดพิเศษของทุกการปฏิบัติ ทั้งในความรู้เกี่ยวกับอาวุธและความชำนาญในการใช้งาน
1.247.70
आगमे च प्रयोगे च चक्रे तुल्यमिवात्मना ।
तुतोष पुत्रं सौभद्रं प्रेक्षमाणो धनञ्जयः ॥ १.२४७.७० ॥
ในการศึกษาและการนำไปใช้ เขาเสมอเท่าตนเองราวกับเป็นเช่นนั้น ธนัญชัยพอพระทัยยิ่งเมื่อเฝ้ามองบุตรสौภัทรของตน
1.247.71
सर्वसंहननोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् ।
दुर्धर्षमृषभस्कन्धं व्यात्ताननमिवोरगम् ॥ १.२४७.७१ ॥
ประกอบด้วยรูปร่างแข็งแรงทุกประการ มีเครื่องหมายมงคลครบถ้วน ไม่อาจต้านทานได้ บ่าดั่งโคผู้ ดั่งงูที่อ้าปากกว้าง
1.247.72
सिंहदर्पं महेष्वासं मत्तमातङ्गविक्रमम् ।
मेघदुन्दुभिनिर्घोषं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ॥ १.२४७.७२ ॥
มีความทะนงดั่งสิงห์ เป็นนักยิงธนูผู้ยิ่งใหญ่ มีความกล้าหาญดั่งช้างตกมัน เสียงคำรามดั่งเมฆฝนและกลองศึก ใบหน้าดั่งพระจันทร์เพ็ญ
1.247.73
कृष्णस्य सदृशं शौर्ये वीर्ये रूपे तथाऽऽकृतौ ।
ददर्श पुत्रं बीभत्सुर्मघवानिव तं यथा ॥ १.२४७.७३ ॥
อรชุนได้เห็นบุตรนั้น เสมอเท่ากับกฤษณะในความกล้าหาญ พละกำลัง ความงาม และรูปร่าง ราวกับว่าเขาเป็นพระอินทร์
1.247.74
पाञ्चाल्यपि तु पञ्चभ्यः पतिभ्यः शुभलक्षणा ।
लेभे पञ्च सुतान्वीराञ्श्रेष्ठान्पञ्चाचलानिव ॥ १.२४७.७४ ॥
ปาญจาลี ผู้มีเครื่องหมายมงคล ได้บุตรวีรบุรุษห้าคนจากสามีทั้งห้า ผู้ประเสริฐที่สุด ดั่งภูเขาห้าลูก
1.247.75
युधिष्ठिरात्प्रतिविन्ध्यं सुतसोमं वृकोदरात् ।
अर्जुनाच्छ्रुतकर्माणं शतानीकं च नाकुलिम् ॥ १.२४७.७५ ॥
จากยุธิษฐิระ ได้ประติวินธยะ จากภีมะ ได้สุตโสมะ จากอรชุน ได้ศรุตกรรมัน และศตานีกะ บุตรของนกุละ
1.247.76
सहदेवाच्छ्रुतसेनमेतान्पञ्च महारथान् ।
पाञ्चाली सुषुवे वीरानादित्यानदितिर्यथा ॥ १.२४७.७६ ॥
จากสหเทพ ได้ศรุตเสนะ วีรบุรุษรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ทั้งห้าเหล่านี้ ปาญจาลีให้กำเนิด ดั่งที่อทิติให้กำเนิดอาทิตย์ทั้งหลาย
1.247.77
शास्त्रतः प्रतिविन्ध्यन्तमूचुर्विप्रायुधिष्ठिरम् ।
परप्रहरणज्ञाने प्रतिविन्ध्यो भत्वयम् ॥ १.२४७.७७ ॥
ตามคัมภีร์ พราหมณ์ทั้งหลายได้กล่าวแก่ยุธิษฐิระว่า "ในความรู้เกี่ยวกับอาวุธที่โจมตีผู้อื่น บุตรผู้นี้คือประติวินธยะ"
1.247.78
सुतेसोमसहस्रे तु सोमार्कसमतेजसम् ।
सुतसोमं महेष्वासं सुषुवे भीमसेनतः ॥ १.२४७.७८ ॥
สุตโสมะ นักยิงธนูผู้ยิ่งใหญ่ ผู้มีความรุ่งโรจน์เสมอด้วยโสมและพระอาทิตย์ ได้ถือกำเนิดจากภีมเสนในการบีบโสมนับพันครั้ง
1.247.79
श्रुतं कर्म महत्कृत्वा निवृत्तेन किरीटिना ।
जातः पुत्रस्तथेत्येवं श्रुतकर्मा ततोऽभवत् ॥ १.२४७.७९ ॥
อรชุนผู้สวมมงกุฎ เมื่อได้ยินและกระทำกิจอันยิ่งใหญ่แล้วกลับมา ก็มีบุตรชายเกิดขึ้น โดยกล่าวว่า "เป็นเช่นนั้นเถิด" จึงได้นามว่าศรุตกรรมัน
1.247.80
शतानीकस्य राजर्षेः कौरव्यस्य महात्मनः ।
चक्रे पुत्रं सनामानं नकुलः कीर्तिवर्धनम् ॥ १.२४७.८० ॥
นกุละให้กำเนิดบุตรชื่อเดียวกับศตานีกะ ราชฤๅษีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่แห่งตระกูลเการวยะ บุตรผู้เพิ่มพูนเกียรติยศ
1.247.81
ततस्त्वजीजनत्कृष्णा नक्षत्रे वह्निदैवते ।
सहदेवात्सुतं तस्माच्छ्रुतसेनेति तं विदुः ॥ १.२४७.८१ ॥
ต่อมา พระกฤษณาทรงให้กำเนิดพระโอรสแก่สหเทพ ภายใต้นักษัตรที่มีพระอัคนีเป็นเทวดาประจำ จึงเรียกพระโอรสพระองค์นั้นว่า ศรุตเสนะ
1.247.82
एकवर्षान्तरास्त्वेते द्रौपदेया यशस्विनः ।
अन्वजायन्त राजेन्द्र परस्परहितैषिणः ॥ १.२४७.८२ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ โอรสทั้งหลายของเทราปที ผู้มีชื่อเสียง ปรารถนาความเจริญแก่กันและกัน ประสูติตามลำดับ ห่างกันพระองค์ละหนึ่งปี
1.247.83
जातकर्माण्यानुपूर्व्याच्चूडोपनयनानि च ।
चकार विधिवद्धौम्यस्तेषां भरतसत्तम ॥ १.२४७.८३ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต พระธัมยะได้ประกอบพิธีชาตกรรม และพิธีโกนผมจุก พิธีอุปนยนะของโอรสเหล่านั้นตามลำดับ ตามวิธีที่บัญญัติไว้
1.247.84
कृत्वा च वेदाध्ययनं ततः सुचरितव्रताः ।
जगृहुः सर्वमिष्वस्त्रमर्जुनाद्दिव्यमानुषम् ॥ १.२४७.८४ ॥
ครั้นศึกษาพระเวทแล้ว โอรสทั้งหลายผู้รักษาพรตอย่างดีได้รับอาวุธทั้งปวง ทั้งที่เป็นของทิพย์และของมนุษย์ จากอรชุน
1.247.85
दिव्यगर्भोपमैः पुत्रैर्व्यूढोरस्कैर्महारथैः ।
अन्विता राजशार्दूल पाण्डवा मुदमाप्नुवन् ॥ १.२४७.८५ ॥
ข้าแต่พยัคฆ์แห่งกษัตริย์ พวกปาณฑพมีความยินดี เมื่อมีโอรสประดุจประสูติจากครรภ์ทิพย์ เป็นมหารถีผู้มีอกกว้าง ล้อมรอบอยู่