ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.249
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.249.1
सोऽब्रवीदर्जुनं चैव वासुदेवं च सात्वतम् ।
लोकप्रवीरौ तिष्ठन्तौ काण्डवस्य समीपतः ॥ १.२४९.१ ॥
ସେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ସାତ୍ବତ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ; ଖାଣ୍ଡବ ବନ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଲୋକବୀରଙ୍କୁ।
1.249.2
ब्राह्मणो बहुभोक्ताऽस्मि बुञ्जेऽपरिमितं सदा ।
भिक्षे वार्ष्णेयपार्थौ वामेकां तृप्तिं प्रयच्छतम् ॥ १.२४९.२ ॥
"ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସର୍ବଦା ଅପରିମିତ ଭୋଜନ କରେ। ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ହେ ପାର୍ଥ, ମୁଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛି; ତୁମେ ଦୁହେଁ ମୋତେ ଥରେ ତୃପ୍ତି ଦିଅ।"
1.249.3
एवमुक्तो तमब्रूतां ततस्तौ कृष्णपाण्डवौ ।
केनान्नेन भवांस्तृप्येत्तस्यान्नस्य यतावहे ॥ १.२४९.३ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଦୁହେଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "କେଉଁ ଅନ୍ନରେ ଆପଣ ତୃପ୍ତ ହେବେ? ସେହି ଅନ୍ନ ପାଇଁ ଆମେ ଯତ୍ନ କରିବା।"
1.249.4
एवमुक्तः स भगवानब्रवीत्तावुभौ ततः ।
भाषमाणौ तदा वीरौ किमन्नं क्रियतामिति ॥ १.२४९.४ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ସେହି ଭଗବାନ କଥା କହୁଥିବା ସେହି ଦୁଇ ବୀରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଅନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ।"
1.249.5
नाहमन्नं बुभुक्षे वै पावकं मां निबोधतम् ।
यदन्नमनुरूपं मे तद्युवां संप्रयच्छतम् ॥ १.२४९.५ ॥
"ମୋର ଅନ୍ନ ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ; ମୋତେ ଅଗ୍ନି ବୋଲି ଜାଣ। ମୋ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅନ୍ନ ତୁମେ ଦୁହେଁ ମୋତେ ଦିଅ।"
1.249.6
इदमिन्द्रः सदा दावं खाण्डवं परिरक्षति ।
न च शक्नोम्यहं दग्धुं रक्ष्यमाणं महात्मना ॥ १.२४९.६ ॥
"ଇନ୍ଦ୍ର ସର୍ବଦା ଏହି ଖାଣ୍ଡବ ବନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିବାରୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଜାଳି ପାରୁନାହିଁ।"
1.249.7
वसत्यत्र सखा तस्य तक्षकः पन्नगः सदा ।
सगणस्तत्कृते दावं परिरक्षति वज्रभृत् ॥ १.२४९.७ ॥
ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ମିତ୍ର ତକ୍ଷକ ନାମକ ନାଗ ସର୍ବଦା ବାସ କରେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଗଣ ସହିତ ଏହି ବନାଗ୍ନିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
1.249.8
तत्र भूतान्यनेकानि रक्ष्यन्तेऽस्य प्रसङ्गतः ।
तं दिधक्षुर्न शक्नोमि दग्धुं शक्रस्य तेजसा ॥ १.२४९.८ ॥
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ କାରଣରୁ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ରକ୍ଷା ପାଉଛନ୍ତି। ତାହାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ବି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ତେଜରେ ମୁଁ ତାହା ଦଗ୍ଧ କରିପାରୁନି।
1.249.9
स मां प्रज्वलितं दृष्ट्वा मेघाम्भोभिः प्रवर्षति ।
ततो दग्धुं न शक्नोमि दिधक्षुर्दावमीप्सितम् ॥ १.२४९.९ ॥
ମୋତେ ଜଳୁଥିବା ଦେଖି ସେ ମେଘଜଳରେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଇଚ୍ଛିତ ଏହି ବନକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ବି ମୁଁ ପାରୁନି।
1.249.10
स युवाभ्यां सहायाभ्यामस्त्रविद्भ्यां समागतः ।
दहेयं खाण्डवं दावमेतदन्नं वृतं मया ॥ १.२४९.१० ॥
ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଆପଣ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହାୟତାରେ ମୁଁ ଏହି ଖାଣ୍ଡବ ବନକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବି। ଏହା ମୋର ବଛା ଆହାର।
1.249.11
युवां ह्युदकधारास्ता भूतानि च समन्ततः ।
उत्तमास्त्रविदौ सम्यक्सर्वतो वारयिष्यथः ॥ १.२४९.११ ॥
ଆପଣ ଦୁଇଜଣ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗମ; ସେହି ଜଳଧାରା ଓ ଚାରିପାଶର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଆପଣ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବେ।
1.249.12
किमर्थं भगवानग्निः खाण्डवं दग्धुमिच्छति ।
रक्ष्यमाणं महेन्द्रेण नानासत्वसमायुतम् ॥ १.२४९.१२ ॥
ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି କାହିଁକି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଖାଣ୍ଡବ ବନକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି?
1.249.13
न ह्येतत्कारणं ब्रह्मन्नल्पं संप्रतिभाति मे ।
यद्ददाह सुसंक्रुद्धः खाण्डवं हव्यवाहनः ॥ १.२४९.१३ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହବ୍ୟବାହନ ଖାଣ୍ଡବକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ, ତାର କାରଣ ମୋତେ ଛୋଟ ମନେ ହେଉନାହିଁ।
1.249.14
एतद्विस्तरशो ब्रह्मन्श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
खाण्डवस्य पुरा दाहो यथा समभवन्मुने ॥ १.२४९.१४ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ, ହେ ମୁନି, ପୂର୍ବରେ ଖାଣ୍ଡବ କିପରି ଦଗ୍ଧ ହେଲା, ତାହା ବିସ୍ତାରରେ ଏବଂ ଯଥାର୍ଥରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
1.249.15
शृणु मे ब्रुवतो राजन्सर्वमेतद्यथातथम् ।
यन्निमित्तं ददाहाग्निः खाण्डवं पृथिवीपते ॥ १.२४९.१५ ॥
ହେ ରାଜନ, ମୁଁ କହୁଛି ଶୁଣ; ହେ ପୃଥିବୀପତି, ଅଗ୍ନି ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଖାଣ୍ଡବ ଦଗ୍ଧ କଲେ, ଏସବୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଶୁଣ।
1.249.16
हन्त ते कथयिष्यामि पौराणीमृषिसंस्तुताम् ।
कथामिमां नरश्रेष्ठ खाण्डवस्य विनाशिनीम् ॥ १.२४९.१६ ॥
ଭଲ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଏହି ପୌରାଣିକ କଥା ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ — ଖାଣ୍ଡବର ବିନାଶର ଏହି କଥା।
1.249.17
पौराणः श्रूयते राजन्राजा हरिहयोपमः ।
श्वेतकिर्नाम विख्यातो बलविक्रमसंयुतः ॥ १.२४९.१७ ॥
ହେ ରାଜନ, ପୁରାଣରେ ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଶ୍ୱେତକି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବଳ ଓ ବିକ୍ରମରେ ଯୁକ୍ତ।
1.249.18
यज्वा दानपतिर्धीमान्यथा नान्योऽस्ति कश्चन ।
जग्राह दीक्षां स नृपः तदा द्वादशवार्षिकीम् ॥ १.२४९.१८ ॥
ସେ ରାଜା ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଦାନପତି ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ କେହି ନଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ବାର ବର୍ଷର ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
1.249.19
तस्य सत्रे सदा तस्मिन्समागच्छन्महर्षयः ।
वेदवेदाङ्गविद्वांसो ब्राह्मणाश्च सहस्रशः ॥ १.२४९.१९ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ସତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ ସର୍ବଦା ସହସ୍ର ସହସ୍ର ମହର୍ଷି ଓ ବେଦ-ବେଦାଙ୍ଗ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମବେତ ହେଉଥିଲେ।
1.249.20
ईजे च स महायज्ञैः क्रतुभिश्चाप्तदक्षिणैः ॥ १.२४९.२० ॥
ସେ ମହାଯଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ କ୍ରତୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କଲେ।
1.249.21
तस्य नान्याऽभवद्बुद्धिर्दिवसे दिवसे नृप ।
सत्रे क्रियासमारम्भे दानेषु विविधेषु च ॥ १.२४९.२१ ॥
ହେ ନୃପ, ତାଙ୍କ ମନ ଦିନ ଦିନ ସତ୍ର, କ୍ରିୟାର ଆରମ୍ଭ ଓ ବିବିଧ ଦାନରେ ହିଁ ଲାଗି ରହୁଥିଲା; ଅନ୍ୟତ୍ର ନୁହେଁ।
1.249.22
ऋत्विग्भिः सहितो धीमानेवमीजे स भूमिपः ।
ततस्तु ऋत्विजश्चास्य धूमव्याकुललोचनाः ॥ १.२४९.२२ ॥
ସେଇ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭୂପତି ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କ ସହ ଏହିପରି ଯଜନ କଲେ। ପରେ ଧୂଆଁରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନ ଥିବା ଋତ୍ବିଜମାନେ,
1.249.23
कालेन महता खिन्नास्तत्यजुस्ते नराधिपम् ।
ततः प्रसादयामास ऋत्विजस्तान्महीपतिः ॥ १.२४९.२३ ॥
ଦୀର୍ଘ କାଳ ଧରି କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ସେହି ନରାଧିପଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ତେବେ ସେହି ଭୂପତି ସେହି ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
1.249.24
चक्षुर्विकलतां प्राप्ता न प्रपेदुश्च ते क्रतुम् ।
ततस्तेषामनुमते तद्विप्रैस्तु नराधिपः ॥ १.२४९.२४ ॥
ଚକ୍ଷୁ ବିକଳ ହୋଇଯିବାରୁ ସେମାନେ କ୍ରତୁ ଆଗକୁ ଚଳାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ। ତା'ପରେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ, ସେହି ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ନରାଧିପ...
1.249.25
सत्रं समापयामास ऋत्विग्भिरपरैः सह ।
तस्यैवंवर्तमानस्य कदाचित्कालपर्यये ॥ १.२४९.२५ ॥
ସେ ଅନ୍ୟ ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କ ସହ ସତ୍ରଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ କରାଇଲେ। ଏହିପରି ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ, କାଳ ବିତିଯିବା ପରେ କେଉଁ ସମୟରେ…
1.249.26
सत्रमहार्तुकामस्य संवत्सरशतं किल ।
ऋत्विजो नाभ्यपद्यन्त समाहर्तुं महात्मनः ॥ १.२४९.२६ ॥
ସତ୍ର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ ଶହେ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା; କିନ୍ତୁ ଋତ୍ବିଜମାନେ ତାହା ସମାପନ କରାଇବାକୁ ସମ୍ମତ ହେଲେ ନାହିଁ।
1.249.27
स च राजाऽकरोद्यत्नं महान्तं ससुहृज्जनः ।
प्रणिपातेन सान्त्वेन दानेन च महायशाः ॥ १.२४९.२७ ॥
ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଜା ନିଜ ମିତ୍ର ଓ ଆତ୍ମୀୟଜନଙ୍କ ସହ ବଡ଼ ପ୍ରଯତ୍ନ କଲେ; ପ୍ରଣାମ, ସାନ୍ତ୍ୱନା ବାକ୍ୟ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା।
1.249.28
ऋत्विजोऽनुनयामास भूयो भूयस्त्वतन्द्रितः ।
ते चास्य तमभिप्रायं न चक्रुरमितौजसः ॥ १.२४९.२८ ॥
ସେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଅନୁନୟ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେହି ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଋତ୍ବିଜମାନେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ ନାହିଁ।
1.249.29
स चाश्रमस्थान्राजर्षिस्तानुवाच रुषान्वितः ।
यद्यहं पतितो विप्राः शुश्रूषायां न च स्थितः ॥ १.२४९.२९ ॥
ସେହି ରାଜର୍ଷି କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ବିପ୍ରଗଣ, ଯଦି ମୁଁ ପତିତ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସେବାରେ ସ୍ଥିର ନ ଥାଏ,'
1.249.30
आशु त्याज्योऽस्मि युष्माभिर्ब्राह्मणैश्च जुगुप्सितः ।
तन्नार्हथ क्रतुश्रद्धां व्याघातयितुमद्य ताम् ॥ १.२४९.३० ॥
'ତେବେ ଆପଣମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ମୁଁ ନିନ୍ଦିତ। ତେଣୁ ଆଜି ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତି ମୋର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭାଙ୍ଗିବା ଆପଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।'
1.249.31
अस्थाने वा परित्यागं कर्तुं मे द्विजसत्तमाः ।
प्रपन्न एव वो विप्राः प्रसादं कर्तुमर्हथ ॥ १.२४९.३१ ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିଜଗଣ, ଅକାରଣରେ ମୋତେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଆପଣମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ବିପ୍ରଗଣ, ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଶରଣାଗତ; ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ।
1.249.32
सान्त्वदानादिभिर्वाक्यैस्तत्त्वतः कार्यवत्तया ।
प्रसादयित्वा वक्ष्यामि यन्नः कार्यं द्विजोत्तमाः ॥ १.२४९.३२ ॥
ସାନ୍ତ୍ୱନା, ଦାନ ଆଦି ଏବଂ ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରକୃତରେ କାର୍ଯ୍ୟାର୍ଥୀ ହୋଇ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିଜଗଣ, ଆମର ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ ତାହା କହିବି।
1.249.33
अथवाऽहं परित्यक्तो भवद्भिर्द्वेषकारणात् ।
ऋत्विजोऽन्यान्गमिष्यामि याजनार्थं द्विजोत्तमाः ॥ १.२४९.३३ ॥
ଅଥବା ଦ୍ବେଷ ହେତୁ ଆପଣମାନେ ମୋତେ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିଜଗଣ, ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଋତ୍ବିଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି।
1.249.34
एतावदुक्त्वा वचनं विरराम स पार्थिवः ।
यदा न शेकू राजानं याजनार्थं परन्तप ॥ १.२४९.३४ ॥
ଏତିକି କହି ସେ ରାଜା ନୀରବ ହେଲେ। ହେ ପରନ୍ତପ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ରାଜା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.249.35
ततस्ते याजकाः क्रुद्धास्तमूचुर्नृपसत्तमम् ।
तव कर्माम्यजस्रं वै वर्तन्ते पार्थिवोत्तम ॥ १.२४९.३५ ॥
ତେବେ ସେହି ଯାଜକମାନେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ପାର୍ଥିବୋତ୍ତମ, ତୁମର ଯଜ୍ଞକର୍ମ ନିରନ୍ତର ଚାଲିଛି।"
1.249.36
ततो वयं परिश्रान्ताः सततं कर्मवाहिनः ।
श्रमादस्मात्परिश्रान्तान्स त्वं नस्त्यक्तुमर्हसि ॥ १.२४९.३६ ॥
ତେଣୁ ନିରନ୍ତର କର୍ମ ବହନକାରୀ ଆମେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଛୁ। ଏହି ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ଆମକୁ ତୁମେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.249.37
बुद्धिमोहं समास्थाय त्वरासंभावितोऽनघ ।
गच्छ रुद्रसकाशं त्वं सहि त्वां याजयिष्यति ॥ १.२४९.३७ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ବୁଦ୍ଧିମୋହକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଓ ତ୍ୱରାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ତୁମେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ସେ ହିଁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରାଇବେ।
1.249.38
साधिक्षेपं वचः श्रुत्वा संक्रुद्धः श्वेतकिर्नृपः ।
कैलासं पर्वतं गत्वा तप उग्रं समास्थितः ॥ १.२४९.३८ ॥
ଅପମାନଜନକ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରାଜା ଶ୍ୱେତକି କୈଲାସ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ ଘୋର ତପସ୍ୟାରେ ରତ ହେଲେ।
1.249.39
आराधयन्महादेवं नियतः संशितव्रतः ।
उपवासपरो राजन्दीर्घकालमतिष्ठत ॥ १.२४९.३९ ॥
ନିୟମିତ ଓ କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ହୋଇ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି, ହେ ରାଜନ, ଉପବାସରେ ତତ୍ପର ହୋଇ ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିଲେ।
1.249.40
कदाचिद्द्वादशे काले कदाचिदपि षोडशे ।
आहारमकरोद्राजा मूलानि च फलानि च ॥ १.२४९.४० ॥
କେବେ ବାରମ କାଳରେ, କେବେ ଷୋଳମ କାଳରେ ରାଜା ମୂଳ ଓ ଫଳ ଆହାର କଲେ।
1.249.41
ऊर्ध्वबाहुस्त्वनिमिषस्तिष्ठन्स्थाणुरिवाचलः ।
षण्मासानभवद्राजा श्वेतकिः सुसमाहितः ॥ १.२४९.४१ ॥
ବାହୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାଇ, ପଲକ ନ ପକାଇ, ଖୁଣ୍ଟ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇ, ରାଜା ଶ୍ୱେତକି ଛଅ ମାସ ସୁସମାହିତ ରହିଲେ।
1.249.42
तं तथा नृपशार्दूलं तप्यमानं महत्तपः ।
शङ्करः परमप्रीत्या दर्शयामास भारत ॥ १.२४९.४२ ॥
ହେ ଭାରତ, ମହାତପସ୍ୟାରେ ତପୁଥିବା ସେହି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶଙ୍କର ପରମ ପ୍ରୀତିରେ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
1.249.43
उवाच चैनं भगवान्स्निग्धगम्भीरया गिरा ।
प्रीतोऽस्मि नरशार्दूल तपसा ते परन्तप ॥ १.२४९.४३ ॥
ଭଗବାନ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି।
1.249.44
वरं वृणीष्व भद्रं ते यं त्वमिच्छसि पार्थिव ।
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं रुद्रस्यामिततेजसः ॥ १.२४९.४४ ॥
ହେ ରାଜନ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ ସେ ବର ବାଛ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି...
1.249.45
प्रणिपत्य महात्मानं राजर्षिः प्रत्यभाषत ।
यदि मे भगवान्प्रीतः सर्वलोकनमस्कृतः ॥ १.२४९.४५ ॥
ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ରାଜର୍ଷି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ସର୍ବଲୋକ ନମସ୍କୃତ ଭଗବାନ ଯଦି ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି...
1.249.46
स्वयं मां देवदेवेश याजयस्व सुरेश्वर ।
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं राज्ञा तेन प्रभाषितम् ॥ १.२४९.४६ ॥
ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ତୁମେ ନିଜେ ମୋ ଯଜ୍ଞ କରାଅ। ରାଜାଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି...
1.249.47
उवाच भगवान्प्रीतः स्मितपूर्वमिदं वचः ।
नास्माकमेतद्विषये वर्तते याजनं प्रति ॥ १.२४९.४७ ॥
ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ପ୍ରଥମେ ହସି ଏହି ବଚନ କହିଲେ: ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ଆମ ବିଷୟରେ ନୁହେଁ।
1.249.48
त्वया च सुमहत्तप्तं तपो राजन्वरार्थिना ।
याजयिष्यामि राजंस्त्वां समयेन परन्तप ॥ १.२४९.४८ ॥
ହେ ରାଜନ, ବର ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଛ। ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ମୁଁ ତୁମ ଯଜ୍ଞ କରାଇବି।
1.249.49
समा द्वादश राजेन्द्र ब्रह्मचारी समाहितः ।
सततं त्वाज्यधाराभिर्यदि तर्पयसेऽनलम् ॥ १.२४९.४९ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯଦି ତୁମେ ବାର ବର୍ଷ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରି, ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ, ନିରନ୍ତର ଘୃତଧାରାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ତୃପ୍ତ କରିବ…
1.249.50
कामं प्रार्थयसे यं त्वं मत्तः प्राप्स्यसि तं नृप ।
एवमुक्तश्च रुद्रेण श्वेतकिर्मनुजाधिपः ॥ १.२४९.५० ॥
ହେ ନୃପ, ତୁମେ ଯାହା କାମନା କର, ତାହା ମୋ ପାଖରୁ ପାଇବ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ମନୁଜାଧିପ ଶ୍ୱେତକି…
1.249.51
तथा चकार तत्सर्वं यथोक्तं शूलपाणिना ।
पूर्णे तु द्वादशे वर्षे पुनरायान्महेश्वरः ॥ १.२४९.५१ ॥
ଶୂଳପାଣି କହିଥିବା ପ୍ରକାରେ ସେ ସବୁ କଲେ। ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମହେଶ୍ୱର ପୁଣି ଆସିଲେ।
1.249.52
दृष्टैव च स राजानं शङ्करो लोकभावनः ।
उवाच परमप्रीतः श्वेतकिं नृपसत्तमम् ॥ १.२४९.५२ ॥
ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଲୋକପାଳକ ଶଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ୱେତକିଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.249.53
तोषितोऽहं नृपश्रेष्ठ त्वयेहाद्येन कर्मणा ।
याजनं ब्राह्मणानां तु विधिदृष्टं परन्तप ॥ १.२४९.५३ ॥
ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଜି ତୁମର ଏହି କର୍ମରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ହେ ପରନ୍ତପ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜନ ବିଧି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
1.249.54
अतोऽहं त्वां स्वयं नाद्य याजयामि परन्तप ।
ममांशस्तु क्षितितले महाभागो द्विजोत्तमः ॥ १.२४९.५४ ॥
ତେଣୁ ହେ ପରନ୍ତପ, ମୁଁ ଆଜି ନିଜେ ତୁମର ଯଜନ କରାଇବି ନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ମୋ ଅଂଶ ହେଉଛନ୍ତି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ।
1.249.55
दुर्वासा इति विख्यातः स हि त्वां याजयिष्यति ।
मन्नियोगान्महातेजाः संभाराः संभ्रियन्तु ते ॥ १.२४९.५५ ॥
ଦୁର୍ବାସା ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ତୁମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରାଇବେ। ମୋ ଆଦେଶରେ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ତୁମ ପାଇଁ ସଂଗୃହୀତ ହେଉ।
1.249.56
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं रुद्रेण समुदाहृतम् ।
स्वपुरं पुनरागम्य संभारान्पुनरार्जयत् ॥ १.२४९.५६ ॥
ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରି ପୁଣି ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କଲେ।
1.249.57
ततः संभृतसंभारो भूयो रुद्रमुपागमत् ।
उवाच च महिपालः प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः।
संभृता मम संभाराः सर्वोपकरणानि च ॥ १.२४९.५७ ॥
ତା'ପରେ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେ ରାଜା ପୁଣି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ହାତଯୋଡ଼ି ବିନୟରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ କହିଲେ, "ମୋ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି।"
1.249.58
त्वत्प्रसादानमहादेव श्वो मे दीक्षा भवेदिति ।
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं तस्य राज्ञो महात्मनः ॥ १.२४९.५८ ॥
"ହେ ମହାଦେବ, ତୁମ କୃପାରେ କାଲି ମୋ ଦୀକ୍ଷା ହେଉ" ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି...
1.249.59
दुर्वाससं समाहूय रुद्रो वचनमब्रवीत् ।
एष राजा महाभागः श्वेतकिर्द्विजसत्तम ॥ १.२४९.५९ ॥
ରୁଦ୍ର ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, "ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ରାଜା ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ୱେତକି।"
1.249.60
एनं याजय विप्रेन्द्र मन्नियोगेन भूमिपम् ।
बाढमित्येव वचनं रुद्रं त्वृषिरुवाच ह ॥ १.२४९.६० ॥
"ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଆଦେଶରେ ଏହି ଭୂପତିଙ୍କର ଯଜ୍ଞ କରାଇବ।" "ବହୁତ ଭଲ" ବୋଲି ସେହି ଋଷି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
1.249.61
ततः सत्रं समभवत्तस्य राज्ञो महात्मनः ।
यथाविधि यथाकालं यथोक्तं बहुदक्षिणम् ॥ १.२४९.६१ ॥
ଏପରି ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞସତ୍ର ବିଧିପୂର୍ବକ, ଯଥାକାଳେ, ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଓ ବହୁ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
1.249.62
तस्मिन्परिसमाप्ते तु राज्ञः सत्रे महात्मनः ।
दुर्वाससाऽभ्यनुज्ञाता विप्रतस्थुः स्म याजकाः ॥ १.२४९.६२ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ସତ୍ର ସମାପ୍ତ ହେଲେ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ଯାଜକମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
1.249.63
ये तत्र दीक्षिताः सर्वे सदस्याश्च महौजसः ।
सोऽपि राजन्महाभागः स्वपुरं प्राविशत्तदा ॥ १.२४९.६३ ॥
ସେଠାରେ ଦୀକ୍ଷିତ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସଦସ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଚାଲିଗଲେ; ହେ ରାଜନ, ସେ ମହାଭାଗ ରାଜା ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ନିଜ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.249.64
पूज्यमानो महाभागैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
बन्दिभिः स्तूयमानश्च नागरैश्चाभिनन्दितः ॥ १.२४९.६४ ॥
ବେଦପାରଙ୍ଗତ ମହାଭାଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ଓ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦିତ ହୋଇ (ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ)।
1.249.65
एवंवृत्तः स राजर्षिः श्वेतकिर्नृपसत्तमः ।
कालेन महता चापि ययौ स्वर्गमभिष्टुतः ॥ १.२४९.६५ ॥
ଏପରି ଆଚରଣକାରୀ ସେହି ରାଜର୍ଷି ଶ୍ୱେତକି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବହୁକାଳ ପରେ ସ୍ତୁତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
1.249.66
ऋत्विग्भिः सहितः सर्वैः सदस्यैश्च समन्वितः ।
तस्य सत्रे पपौ वह्निर्हविद्वार्दशवत्सरान् ॥ १.२४९.६६ ॥
ସମସ୍ତ ଋତ୍ୱିଜ ଓ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ସତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ହବିଃ ପାନ କଲେ।
1.249.67
सततं चाज्यधाराभिरैकात्म्ये तत्र कर्मणि ।
हविषा च ततो वह्निः परां तृप्तिमगच्छत ॥ १.२४९.६७ ॥
ସେଠାରେ ସେହି କର୍ମରେ ନିରନ୍ତର ଘିଅ ଧାରା ଓ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ହବିଷରେ ଅଗ୍ନି ପରମ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କଲେ।
1.249.68
न चैच्छत्पुनरादातुं हविरन्यस्य कस्यचित् ।
पाण्डुवर्णो विवर्णश्च न यतावत्प्रकाशते ॥ १.२४९.६८ ॥
ପୁଣି ଅନ୍ୟ କାହାରି ହବିଷ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସେ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ; ଫିକା ଓ ବର୍ଣ୍ଣହୀନ ହୋଇ ସେ ପୂର୍ବ ପରି ଚମକିଲେ ନାହିଁ।
1.249.69
ततो भघवतो वह्नेर्विकारः समजायत ।
तेजसा विप्रहीणश्च ग्लानिश्चैनं समाविशत् ॥ १.२४९.६९ ॥
ତେବେ ସେହି ଭଗବାନ ଅଗ୍ନିରେ ବିକାର ଉପୁଜିଲା; ତେଜ ହରାଇ ଗ୍ଲାନି ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲା।
1.249.70
स लक्षयित्वा चात्मानं तेजोहीनं हुताशनः ।
जगाम सदनं पुण्यं ब्रह्मणो लोकपूजितम् ॥ १.२४९.७० ॥
ନିଜକୁ ତେଜହୀନ ଜାଣି ହୁତାଶନ ଲୋକପୂଜିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଧାମକୁ ଗଲେ।
1.249.71
तत्र ब्रह्माणमासीनमिदं वचनमब्रवीत् ।
भगवन्परमा प्रीतिः कृता श्वेतकिना मम ॥ १.२४९.७१ ॥
ସେଠାରେ ବସିଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ଭଗବନ୍, ଶ୍ୱେତକି ମୋତେ ପରମ ପ୍ରୀତି ଦେଇଥିଲେ।"
1.249.72
अरुचिश्चाभवत्तीव्रा तां न शक्नोम्यपोहितुम् ।
तेजसा विप्रहीणोऽस्मि बलेन च जगत्पते ॥ १.२४९.७२ ॥
ତୀବ୍ର ଅରୁଚି ଉପୁଜିଛି, ତାହାକୁ ମୁଁ ଦୂର କରିପାରୁ ନାହିଁ; ହେ ଜଗତ୍ପତି, ମୁଁ ତେଜ ଓ ବଳ ଉଭୟ ହରାଇ ଦେଇଛି।
1.249.73
इच्छेयं त्वत्प्रसादेन स्वात्मनः प्रकृतिं स्थिराम् ।
एतच्छ्रुत्वा हुतवहाद्भगवान्सर्वलोककृत् ॥ १.२४९.७३ ॥
ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ଥିର ପ୍ରକୃତି ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଏହା ଶୁଣି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସର୍ବଲୋକକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ,
1.249.74
हव्यवाहमिदं वाक्यमुवाच प्रहसन्निव ।
त्वया द्वादश वर्षाणि वसोर्धाराहुतं हविः ॥ १.२४९.७४ ॥
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହସି ହସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ତୁମେ ବାର ବର୍ଷ ବସୁଙ୍କ ଧାରାରେ ଢଳାଯାଇଥିବା ହବିଷ ଭୋଜନ କରିଛ।"
1.249.75
उपयुक्तं महाभाग तेन त्वां ग्लानिराविशत् ।
तेजसा विप्रहीणत्वात्सहसा हव्यवाहन ॥ १.२४९.७५ ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ତାହା ଭୋଜନ କରିବା ଯୋଗୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ଲାନି ଆସିଛି। ହେ ହବ୍ୟବାହନ, ତେଜରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବା ହେତୁ ହଠାତ୍ ଏହି କ୍ଷୀଣତା ତୁମକୁ ଘେରିଛି।
1.249.76
मागमस्त्वं व्यथां वह्ने प्रकृतिस्थो भविष्यसि ।
अरुचिं नाशयिष्येऽहं समयं प्रतिपद्य ते ॥ १.२४९.७६ ॥
ହେ ବହ୍ନି, ଦୁଃଖ ପାଅ ନାହିଁ; ତୁମେ ନିଜ ପ୍ରକୃତିରେ ସ୍ଥିର ହେବ। ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରି ମୁଁ ତୁମର ଅରୁଚି ନାଶ କରିବି।
1.249.77
पुरा देवनियोगेन यत्त्वया भस्मसात्कृतम् ।
आलयं देवशत्रूणां सुघोरं खाण्डवं वनम् ॥ १.२४९.७७ ॥
ପୂର୍ବରେ ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ଦେବଶତ୍ରୁଙ୍କ ଆବାସ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ଖାଣ୍ଡବ ବନକୁ ଭସ୍ମ କରିଥିଲ।
1.249.78
तत्र सर्वाणि सत्वानि निवसन्ति विभावसो ।
तेषां त्वं मेदसा तृप्तः प्रकृतिस्थो भविष्यसि ॥ १.२४९.७८ ॥
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବାସ କରନ୍ତି। ହେ ବିଭାବସୁ, ସେମାନଙ୍କ ମେଦରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ ନିଜ ପ୍ରକୃତିରେ ସ୍ଥିର ହେବ।
1.249.79
गच्छ शीघ्रं प्रदग्धुं त्वं ततो मोक्ष्यसि किल्विषात् ।
एतच्छुत्वा तु वचनं परमेष्ठिमुखाच्च्युतम् ॥ १.२४९.७९ ॥
ଯାଅ, ଶୀଘ୍ର ଦଗ୍ଧ କର; ତବେ ତୁମେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ପରମେଷ୍ଠୀଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିଃସୃତ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି।
1.249.80
उत्तमं जवमास्थाय प्रदुद्राव हुताशनः ।
आगम्य खाण्डवं दावमुत्तमं वीर्यमास्थितः।
सहसा प्राज्वलच्चाग्निः क्रुद्धो वायुसमीरितः ॥ १.२४९.८० ॥
ଉତ୍ତମ ବେଗରେ ହୁତାଶନ ଧାଇଁଲେ। ଖାଣ୍ଡବ ବନର ଦାବାନଳରେ ପହଞ୍ଚି, ଉତ୍ତମ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଅଗ୍ନି ସହସା ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ; କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ।
1.249.81
प्रदीप्तं खाण्डवं दृष्ट्वा ये स्युस्तत्र निवासिनः ।
परमं यत्नेमातिष्ठन्पावकस्य प्रशान्तये ॥ १.२४९.८१ ॥
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଖାଣ୍ଡବ ବନ ଦେଖି, ସେଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକେ ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପରମ ଉଦ୍ୟମ କଲେ।
1.249.82
करैस्तु करिणः शीघ्रं जलमादाय सत्वराः ।
सिषिचुः पावकं क्रुद्धाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १.२४९.८२ ॥
ହାତୀମାନେ ଶୁଣ୍ଡରେ ଶୀଘ୍ର ଜଳ ନେଇ, କ୍ରୋଧରେ ଶହ ଶହ ହଜାର ହଜାର ଥର ଅଗ୍ନି ଉପରେ ସିଞ୍ଚିଲେ।
1.249.83
बहुशीर्षास्ततो नागाः शिरोभिर्जलसन्ततिम् ।
मुमुचुः पावकाभ्याशे सत्वराः क्रोधमूर्च्छिताः ॥ १.२४९.८३ ॥
ତା'ପରେ ବହୁଶିରା ନାଗମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ଜଳଧାରା ଶୀଘ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ।
1.249.84
तथैवान्यानि सत्वानि नानाप्रहरणोद्यमैः ।
विलयं पावकं शीघ्रमनयन्भरतर्षभ ॥ १.२४९.८४ ॥
ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଉଦ୍ୟମରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଶୀଘ୍ର ନିର୍ବାପିତ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.249.85
अनेन तु प्रकारेण भूयोभूयश्च प्रज्वलन् ।
सप्तकृत्वः प्रशमितः खाण्डवे हव्यवाहनः ॥ १.२४९.८५ ॥
ଏହିପରି ବାରମ୍ବାର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହବ୍ୟବାହନ ଖାଣ୍ଡବ ବନରେ ସାତଥର ଶାନ୍ତ କରାଗଲେ।