Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 1.25

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

1.25.1

ततः कामगमः पक्षी महावीर्यो महाबलः ।
मातुरन्तिकमागच्छत्परं पारं महोदधेः ॥ १.२५.१ ॥

ત્યારે ઇચ્છા પ્રમાણે ગમન કરી શકનાર, મહાપરાક્રમી અને મહાબળવાન તે પક્ષી મહાસાગરના સામા કિનારે રહેલી પોતાની માતા પાસે આવ્યો.

1.25.2

यत्र सा विनता तस्मिन्पणितेन पराजिता ।
अतीव दुःखसंतप्ता दासीभावमुपागता ॥ १.२५.२ ॥

જ્યાં તે પણમાં હારી ગયેલી વિનતા અત્યંત દુઃખથી સંતપ્ત થઈને દાસીભાવને પામી હતી.

1.25.3

ततः कदाचिद्विनतां प्रणतां पुत्रसन्निधौ ।
काले चाहूय वचनं कद्रूरिदमभाषत ॥ १.२५.३ ॥

પછી એક વખતે પુત્રની હાજરીમાં પ્રણામ કરતી વિનતાને યોગ્ય સમયે બોલાવીને કદ્રુએ આ વચન કહ્યું.

1.25.4

नागानामालयं भद्रे सुरम्यं चारुदर्शनम् ।
समुद्रकुक्षावेकान्ते तत्र मां विनते नय ॥ १.२५.४ ॥

હે કલ્યાણી વિનતા! નાગોનું આવાસ સમુદ્રના ગર્ભમાં એકાંત સ્થળે છે; તે અતિ રમણીય અને જોવામાં સુંદર છે; ત્યાં મને લઈ જા.

1.25.5

ततः सुपर्णमाता तामवहत्सर्पमातरम् ।
पन्नगान्गरुडश्चापि मातुर्वचनचोदितः ॥ १.२५.५ ॥

ત્યારે સુપર્ણની માતા વિનતાએ સર્પમાતા કદ્રુને વહન કરી; અને માતાના વચનથી પ્રેરાઈને ગરુડે પણ સર્પોને વહન કર્યા.

1.25.6

स सूर्यमभितो याति वैनतेयो विहंगमः ।
सूर्यरश्मिप्रतप्ताश्च मूर्च्छिताः पन्नगाऽभवन् ॥ १.२५.६ ॥

તે વિહંગમ વૈનતેય સૂર્યની આસપાસ ઊડતો રહ્યો; અને સૂર્યકિરણોથી તપેલા સર્પો મૂર્ચ્છિત થઈ ગયા.

1.25.7

तदवस्थान्सुतान्दृष्ट्वा कद्रूः शक्रमथास्तुवत् ।
नमस्ते सर्वदेवेश नमस्ते बलसूदन ॥ १.२५.७ ॥

તે અવસ્થામાં પોતાના પુત્રોને જોઈને કદ્રુએ શક્રની સ્તુતિ કરી: હે સર્વદેવેશ, તમને નમસ્કાર; હે બલસૂદન, તમને નમસ્કાર.

1.25.8

नमुचिघ्न नमस्तेऽस्तु सहस्राक्ष शचीपते ।
सर्पाणां सूर्यतप्तानां वारिणा त्वं प्लवो भव ॥ १.२५.८ ॥

નમુચિનો સંહાર કરનાર, તમને નમસ્કાર; હે સહસ્રાક્ષ, હે શચીપતિ. સૂર્યથી તપેલા સર્પો માટે તમે જળ વડે નાવ બનો.

1.25.9

त्वमेव परमं त्राणमस्माकममरोत्तम ।
ईशो असि पवः स्रष्टुं त्वमनल्पं पुरंदर ॥ १.२५.९ ॥

હે અમરોત્તમ, તમે જ અમારું પરમ રક્ષણ છો. હે પુરંદર, અપાર વરસાદ સર્જવાના ઈશ્વર તમે જ છો.

1.25.10

त्वमेव मेघस्त्वं वायुस्त्वमग्निर्विद्युतोऽम्बरे ।
त्वमभ्रगणविक्षेप्ता त्वामेवाहुर्महाघनम् ॥ १.२५.१० ॥

તમે જ મેઘ છો, તમે જ વાયુ, તમે જ અગ્નિ, આકાશની વીજળી પણ તમે જ. મેઘસમૂહોને વિખેરનાર પણ તમે; તમને જ મહામેઘ કહે છે.

1.25.11

त्वं वज्रमतुलं घोरं घोषवांस्त्वं बलाहकः ।
स्रष्टा त्वमेव लोकानां संहर्ता चापराजितः ॥ १.२५.११ ॥

તમે જ અતુલ ભયંકર વજ્ર છો; ગર્જતો બલાહક પણ તમે. લોકોના સર્જક પણ તમે, સંહારક પણ તમે; તમે અપરાજિત છો.

1.25.12

त्वं ज्योतिः सर्वभूतानां त्वमादित्यो विभावसुः ।
त्वं महद्भूतमाश्चर्यं त्वं राजा त्वं सुरोत्तमः ॥ १.२५.१२ ॥

સર્વ ભૂતોનું તેજ તમે જ છો; આદિત્ય પણ તમે, વિભાવસુ પણ તમે. મહાન આશ્ચર્યમય સત્તા પણ તમે; રાજા પણ તમે, સુરોત્તમ પણ તમે.

1.25.13

त्वं विष्णुस्त्वं सहस्राक्षस्त्वं देवस्त्वं परायणम् ।
त्वं सर्वममृतं देव त्वं सोमः परमार्चितः ॥ १.२५.१३ ॥

તું વિષ્ણુ છે, તું સહસ્રાક્ષ છે, તું દેવ છે, તું પરમ આશ્રય છે. હે દેવ, તું જ સર્વ અને અમૃત છે; તું સોમ છે, પરમ પૂજિત.

1.25.14

त्वं मुहूर्तस्तिथिस्त्वं च त्वं लवस्त्वं पुनः क्षणः ।
शुक्लस्त्वं बहुलस्त्वं च कला काष्ठा त्रुटिस्तथा।
संवत्सरर्तवो मासा रजन्यश्च दिनानि च ॥ १.२५.१४ ॥

તું મુહૂર્ત, તિથિ છે; તું લવ, ફરી તું ક્ષણ છે. તું શુક્લ પક્ષ, તું બહુલ પક્ષ છે; કલા, કાષ્ઠા, ત્રુટિ પણ તું. વર્ષ, ઋતુઓ, માસ, રાત્રિઓ અને દિવસો પણ તું જ.

1.25.15

त्वमुत्तमा सगिरिवना वसुंधरा ।
सभास्करं वितिमिरमम्बरं तथा।
मदोदधिः सतिमितिमिङ्गिलस्तथा ।
महोर्मिमान्बहुमकरो झषाकुलः ॥ १.२५.१५ ॥

તું ઉત્તમ પૃથ્વી છે, પર્વતો અને વનો સહિત; સૂર્ય સહિતનું અંધકાર વગરનું આકાશ પણ તું. તેમ જ મદસાગર, તિમિ અને તિમિંગિલ માછલીઓ સહિત; મોટાં મોજાં, ઘણા મકર, માછલીઓથી ભરેલો.

1.25.16

महायशास्त्वमिति सदाऽभिपूज्यसे ।
मनीषिभिर्मुदितमना महर्षिभिः।
अभिष्टुतः पिबसि च सोममध्वरे ।
कषट्कृतान्यपि च हवींषि भूतये ॥ १.२५.१६ ॥

હે મહાયશસ્વી, તું સદા આ રીતે પૂજાય છે; પ્રસન્ન મનવાળા જ્ઞાની મહર્ષિઓ દ્વારા સ્તુતિ પામીને તું યજ્ઞમાં સોમ પીએ છે, અને વષટ્કારથી અર્પિત હવિઓ પણ પ્રાણીઓના કલ્યાણ માટે સ્વીકારે છે.

1.25.17

त्वं विप्रैः सततमिहेज्यसे फलार्थं ।
वेदाङ्गेष्वतुलबलौघ गीयसे च।
त्वद्धेतोर्यजनपरायणा द्विजेन्द्रा ।
वेदाङ्गान्यभिगमयन्ति सर्वयत्नैः ॥ १.२५.१७ ॥

તું અહીં સતત ફળ માટે વિપ્રો દ્વારા પૂજાય છે; હે અતુલ બળના ઢગલા, વેદાંગોમાં તું ગવાય છે; તારા માટે યજ્ઞપરાયણ શ્રેષ્ઠ દ્વિજો સર્વ પ્રયત્નોથી વેદાંગોનો અભ્યાસ કરે છે.