महाभारत · अध्याय 1.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.25.1
ततः कामगमः पक्षी महावीर्यो महाबलः ।
मातुरन्तिकमागच्छत्परं पारं महोदधेः ॥ १.२५.१ ॥
तेव्हा इच्छेनुसार गमन करू शकणारा, महापराक्रमी आणि महाबली तो पक्षी महासागराच्या पलीकडील तीरावर असलेल्या आपल्या मातेजवळ आला.
1.25.2
यत्र सा विनता तस्मिन्पणितेन पराजिता ।
अतीव दुःखसंतप्ता दासीभावमुपागता ॥ १.२५.२ ॥
त्या पणात पराभूत झालेली विनता अत्यंत दुःखाने संतप्त होऊन दासीभावाला प्राप्त झाली होती.
1.25.3
ततः कदाचिद्विनतां प्रणतां पुत्रसन्निधौ ।
काले चाहूय वचनं कद्रूरिदमभाषत ॥ १.२५.३ ॥
मग एकदा पुत्राच्या उपस्थितीत नमस्कार करणाऱ्या विनतेला योग्य वेळी बोलावून कद्रू हे वचन म्हणाली.
1.25.4
नागानामालयं भद्रे सुरम्यं चारुदर्शनम् ।
समुद्रकुक्षावेकान्ते तत्र मां विनते नय ॥ १.२५.४ ॥
हे कल्याणी विनते! नागांचे निवासस्थान समुद्राच्या उदरात एका एकांत ठिकाणी आहे; ते अत्यंत रमणीय व सुंदर दिसणारे आहे; तिथे मला घेऊन जा.
1.25.5
ततः सुपर्णमाता तामवहत्सर्पमातरम् ।
पन्नगान्गरुडश्चापि मातुर्वचनचोदितः ॥ १.२५.५ ॥
तेव्हा सुपर्णाची माता विनता सर्पमातेला घेऊन गेली; आणि मातेच्या वचनाने प्रेरित होऊन गरुडानेही सर्पांना वाहून नेले.
1.25.6
स सूर्यमभितो याति वैनतेयो विहंगमः ।
सूर्यरश्मिप्रतप्ताश्च मूर्च्छिताः पन्नगाऽभवन् ॥ १.२५.६ ॥
तो विहंगम वैनतेय सूर्याभोवती फिरत राहिला; आणि सूर्यकिरणांनी तापलेले सर्प मूर्च्छित झाले.
1.25.7
तदवस्थान्सुतान्दृष्ट्वा कद्रूः शक्रमथास्तुवत् ।
नमस्ते सर्वदेवेश नमस्ते बलसूदन ॥ १.२५.७ ॥
त्या अवस्थेत आपल्या पुत्रांना पाहून कद्रूने शक्राची स्तुती केली: हे सर्व देवांच्या स्वामी, तुम्हाला नमस्कार; हे बलसूदना, तुम्हाला नमस्कार.
1.25.8
नमुचिघ्न नमस्तेऽस्तु सहस्राक्ष शचीपते ।
सर्पाणां सूर्यतप्तानां वारिणा त्वं प्लवो भव ॥ १.२५.८ ॥
नमुचीचा नाश करणाऱ्या, तुम्हाला नमस्कार; हे सहस्राक्षा, हे शचीपते. सूर्यतप्त सर्पांसाठी तुम्ही पाण्याद्वारे नाव व्हा.
1.25.9
त्वमेव परमं त्राणमस्माकममरोत्तम ।
ईशो असि पवः स्रष्टुं त्वमनल्पं पुरंदर ॥ १.२५.९ ॥
हे अमरोत्तमा, तुम्हीच आमचे परम रक्षण आहात. हे पुरंदरा, मुबलक पाऊस निर्माण करण्यास समर्थ स्वामी तुम्हीच आहात.
1.25.10
त्वमेव मेघस्त्वं वायुस्त्वमग्निर्विद्युतोऽम्बरे ।
त्वमभ्रगणविक्षेप्ता त्वामेवाहुर्महाघनम् ॥ १.२५.१० ॥
तुम्हीच मेघ, तुम्हीच वायू, तुम्हीच अग्नी, आकाशातील विजाही तुम्हीच. मेघसमूह विखुरणारेही तुम्हीच; तुम्हालाच महामेघ म्हणतात.
1.25.11
त्वं वज्रमतुलं घोरं घोषवांस्त्वं बलाहकः ।
स्रष्टा त्वमेव लोकानां संहर्ता चापराजितः ॥ १.२५.११ ॥
तुम्हीच अतुलनीय भयंकर वज्र आहात; गर्जणारा बलाहकही तुम्हीच. लोकांचे निर्माते तुम्हीच, संहारकही तुम्हीच; तुम्ही अपराजित आहात.
1.25.12
त्वं ज्योतिः सर्वभूतानां त्वमादित्यो विभावसुः ।
त्वं महद्भूतमाश्चर्यं त्वं राजा त्वं सुरोत्तमः ॥ १.२५.१२ ॥
सर्व भूतांचे तेज तुम्हीच; आदित्यही तुम्हीच, विभावसूही तुम्हीच. महान आश्चर्यमय सत्ताही तुम्हीच; राजाही तुम्हीच, सुरोत्तमही तुम्हीच.
1.25.13
त्वं विष्णुस्त्वं सहस्राक्षस्त्वं देवस्त्वं परायणम् ।
त्वं सर्वममृतं देव त्वं सोमः परमार्चितः ॥ १.२५.१३ ॥
तू विष्णू आहेस, तू सहस्राक्ष आहेस, तू देव आहेस, तू परम आश्रय आहेस. हे देवा, तूच सर्व आणि अमृत आहेस; तू सोम आहेस, परम पूजित.
1.25.14
त्वं मुहूर्तस्तिथिस्त्वं च त्वं लवस्त्वं पुनः क्षणः ।
शुक्लस्त्वं बहुलस्त्वं च कला काष्ठा त्रुटिस्तथा।
संवत्सरर्तवो मासा रजन्यश्च दिनानि च ॥ १.२५.१४ ॥
तू मुहूर्त, तिथी आहेस; तू लव, पुन्हा तू क्षण आहेस. तू शुक्लपक्ष, तू बहुलपक्ष आहेस; कला, काष्ठा, त्रुटीही तूच. संवत्सर, ऋतू, महिने, रात्री आणि दिवसही तूच.
1.25.15
त्वमुत्तमा सगिरिवना वसुंधरा ।
सभास्करं वितिमिरमम्बरं तथा।
मदोदधिः सतिमितिमिङ्गिलस्तथा ।
महोर्मिमान्बहुमकरो झषाकुलः ॥ १.२५.१५ ॥
तू उत्तम पृथ्वी आहेस, पर्वत आणि वनांसह; सूर्यासह अंधाररहित आकाशही तूच. तसाच मदसागर, तिमि आणि तिमिंगिल माशांसह; मोठ्या लाटा, अनेक मकर, माशांनी भरलेला.
1.25.16
महायशास्त्वमिति सदाऽभिपूज्यसे ।
मनीषिभिर्मुदितमना महर्षिभिः।
अभिष्टुतः पिबसि च सोममध्वरे ।
कषट्कृतान्यपि च हवींषि भूतये ॥ १.२५.१६ ॥
हे महायशस्वी, तू सदैव असाच पूजिला जातोस; प्रसन्न मनाच्या ज्ञानी महर्षींनी स्तुती केल्यावर तू यज्ञात सोम पितोस, आणि वषट्काराने अर्पिलेली हविर्द्रव्येही प्राणिमात्रांच्या कल्याणासाठी स्वीकारतोस.
1.25.17
त्वं विप्रैः सततमिहेज्यसे फलार्थं ।
वेदाङ्गेष्वतुलबलौघ गीयसे च।
त्वद्धेतोर्यजनपरायणा द्विजेन्द्रा ।
वेदाङ्गान्यभिगमयन्ति सर्वयत्नैः ॥ १.२५.१७ ॥
तू येथे सततच फलप्राप्तीसाठी ब्राह्मणांकडून पूजिला जातोस; हे अतुल बलाच्या राशी, वेदांगांमध्ये तुझेच गायन होते; तुझ्यासाठी यज्ञपरायण श्रेष्ठ द्विज सर्व प्रयत्नांनी वेदांगांचे अध्ययन करतात.