Mahābhārata · Adhyāya 1.251
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.251.1
एवमुक्तः स भगवान्धूमकेतुर्हुताशनः ।
चिन्तयामास वरुणं लोकपालं दिदृक्षया ॥ १.२५१.१ ॥
Así interpelado, el bienaventurado Dhūmaketu, el fuego, pensó en Varuṇa, guardián de los mundos, deseando verlo.
1.251.2
आदित्यमुदके देवं निवसन्तं जलेश्वरम् ।
स च तच्चिन्तितं ज्ञात्वा दर्शयामास पावकम् ॥ १.२५१.२ ॥
El dios Jaleśvara, que habita en el agua como el sol, conoció su pensamiento y se mostró al fuego.
1.251.3
तमब्रवीद्भमकेतुः प्रतिगृह्य जलेश्वरम् ।
चतुर्थं लोकपालानां देवदेवं सनातनम् ॥ १.२५१.३ ॥
Dhūmaketu, tras recibir al señor de las aguas, le habló, el cuarto de los guardianes del mundo, dios de los dioses, el eterno.
1.251.4
सोमेन राज्ञा यद्दत्तं धनुश्चैवेषुधी च ते ।
तत्प्रयच्छोभयं शीघ्रं रथं च कपिलक्षणम् ॥ १.२५१.४ ॥
Entrega pronto el arco y los dos carcajes que el rey Soma te dio, y el carro de color bermejo.
1.251.5
कार्यं च सुमहत्पार्थो गाण्डीवेन करिष्यति ।
चक्रेण वासुदेवश्च तन्ममाद्य प्रदीयताम् ॥ १.२५१.५ ॥
Pārtha realizará una tarea muy grande con el Gāṇḍīva, y Vāsudeva con el disco; que se me den hoy.
1.251.6
ददानीत्येव वरुणः पावकं प्रत्यभाषत ।
तदद्भुतं महावीर्यं यशःकीर्तिविवर्धनम् ॥ १.२५१.६ ॥
"Los daré", respondió Varuṇa al fuego. Aquello era maravilloso, de gran poder, que aumentaba la fama y la gloria.
1.251.7
सर्वशस्त्रैरनाधृष्यं सर्वशस्त्रप्रमाथि च ।
सर्वायुधमहामात्रं परसैन्यप्रधर्षणम् ॥ १.२५१.७ ॥
Era invencible para todas las armas, destruía todas las armas, era el gran señor de todos los armamentos y aplastaba al ejército enemigo.
1.251.8
एकं शतसहस्रेण संमितं राष्ट्रवर्धनम् ।
चित्रमुच्चावचैर्वर्णैः शोभितं श्लक्ष्णमव्रणम् ॥ १.२५१.८ ॥
Aunque era uno, equivalía a cien mil; acrecentaba el reino; era maravilloso, adornado con colores vivos y tenues, liso y sin defecto.
1.251.9
देवदानवगन्धर्वैः पूजितं शाश्वतीः समाः ।
प्रादाच्चैव धनूरत्नमक्षय्यौ च महेषुधी ॥ १.२५१.९ ॥
Entregó aquel arco joya, honrado durante años eternos por dioses, danavas y gandharvas, y también dos grandes aljabas inagotables.
1.251.10
रथं च दिव्याश्वयुजं कपिप्रवरकेतनम् ।
उपेतं राजतैरश्वैर्गान्धर्वैर्हेममालिभिः ॥ १.२५१.१० ॥
Dio también un carro uncido con corceles divinos, con el mejor de los monos en su estandarte; estaba provisto de caballos de plata y de corceles gandharvas adornados con guirnaldas de oro.
1.251.11
पाण्डुराभ्रप्रतीकाशैर्मनोवायुसमैर्जवे ।
सर्वोपकरणैर्युक्तमजय्यं देवदानवैः ॥ १.२५१.११ ॥
Semejante a nubes blancas, igual a la mente y al viento en velocidad, provisto de todo su equipo, era invencible incluso para dioses y danavas.
1.251.12
भावुमन्तं महाघोषं सर्वरत्नमनोरमम् ।
ससर्ज यं सुतपसा भौमनो भुवनप्रभुः ॥ १.२५१.१२ ॥
Radiante, de gran sonido, deleitoso con todas las gemas, fue creado por el señor de los mundos mediante una severa austeridad.
1.251.13
प्रजापतिरनिर्देश्यं यस्य रूपं रवेरिव ।
यं स्म सोमः समारुह्य दानवानजयत्प्रभुः ॥ १.२५१.१३ ॥
Cuya forma es indescriptible, como la del sol, en la cual, habiéndose montado, el señor Soma venció a los Dānavas.
1.251.14
नवमेघप्रतीकाशं ज्ललन्तमिव च श्रिया ।
आश्रितौ तं रथश्रेष्ठं शक्रायुधसमावुभौ ॥ १.२५१.१४ ॥
Semejante a una nube nueva, resplandeciente como con esplendor, en aquel mejor de los carros se apoyaban ambos, como las armas de Indra.
1.251.15
तापनीया सुरुचिरा ध्वजयष्टिरनुत्तमा ।
तस्यां तु वानरो दिव्यः सिंहशार्दूलकेतनः ॥ १.२५१.१५ ॥
Un asta de bandera dorada, muy hermosa e incomparable; en ella había un mono divino, con emblema de león y tigre.
1.251.16
हनूमान्नाम तेजस्वी कामरूपी महाबलः ।
दिधक्षन्निव तत्र स्म संस्थितो मूर्ध्न्यशोभत।
ध्वजे भूतानि तत्रासन्विविधानि महान्ति च ॥ १.२५१.१६ ॥
Hanumān por nombre, radiante, capaz de tomar cualquier forma a voluntad, de gran poder, sentado allí en lo alto como si quisiera quemar, resplandecía. En aquella bandera había también diversos seres grandes.
1.251.17
नादेन रिपुसैन्यानां येषां संज्ञा प्रणश्यति ।
स तं नानापताकाभिः शोभितं रथसत्तमम् ॥ १.२५१.१७ ॥
Aquel cuyo estruendo destruye la conciencia de los ejércitos enemigos, aquel mejor de los carros adornado con muchas banderas…
1.251.18
प्रदक्षिणमुपावृत्य दैवतेभ्यः प्रणम्य च ।
सन्नद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रकः ॥ १.२५१.१८ ॥
Habiendo dado vuelta en sentido horario a los dioses y postrado ante ellos, armado, con cota de malla, espada, brazal de cuero de gō y protectores de dedos atados, se preparó.
1.251.19
आरुरोह तदा पार्थो विमानं सुकृती यथा ।
तच्च दिव्यं धनुः श्रेष्ठं ब्रह्मणा निर्मितं पुरा ॥ १.२५१.१९ ॥
Entonces Pārtha subió al carro celeste, como lo haría un hombre de buenas obras. Y aquel arco divino y excelente, hecho en tiempos antiguos por Brahmā,
1.251.20
गाण्डीवमुपसंगृह्य बभूव मुदितोऽर्जुनः ।
हुताशनं पुरस्कृत्य ततस्तदपि वीर्यवान् ॥ १.२५१.२० ॥
Tomando el arco Gāṇḍīva, Arjuna se llenó de alegría. Luego, poniendo a Agni delante, aquel valiente también se alegró.
1.251.21
जग्राह बलमास्थाय ज्यया च युयुजे धनुः ।
मौर्व्यां तु योज्यमानायां बलिना पाण्डवेन ह ॥ १.२५१.२१ ॥
Confiando en su fuerza, tomó el arco y lo encordó con la cuerda; y mientras el poderoso Pāṇḍava ataba la cuerda,
1.251.22
येऽशृष्वन्कूजितं यत्र तेषां वै व्यथितं मनः ।
लब्ध्वा रथं धनुश्चैव तथाऽक्षय्ये महेषुधी ॥ १.२५१.२२ ॥
Los que escucharon allí el estruendo de la cuerda tuvieron realmente turbada la mente. Habiendo obtenido un carro, un arco y asimismo dos grandes carcajes inagotables,
1.251.23
बभूव कल्यः कौन्तेयः प्रहृष्टः साह्यकर्मणि ।
वज्रनाभं ततश्चक्रं ददौ कृष्णाय पावकः ॥ १.२५१.२३ ॥
El hijo de Kuntī se dispuso y se alegró en la tarea de ayudar. Entonces el dios del fuego dio a Kṛṣṇa el disco llamado Vajranābha.
1.251.24
आग्नेयमस्त्रं दयितं स च कल्योऽभवत्तदा ।
अब्रवीत्पावकश्चैवमेतेन मधुसूदन ॥ १.२५१.२४ ॥
Habiendo obtenido el amado arma ígnea, quedó entonces dispuesto. Y el dios del fuego habló así: «Oh Madhusūdana, con esto,
1.251.25
अमानुषानपि रणे जेष्यसि त्वमसंशयम् ।
अनेन तु मनुष्याणां देवानामपि चाहवे ॥ १.२५१.२५ ॥
En la batalla, con esto, vencerás sin duda incluso a los no humanos, y con esto a los hombres y a los dioses también.
1.251.26
रक्षःपिशाचदैत्यानां नागानां चाधिकस्तथा ।
भविष्यसि न सन्देहः प्रवरोऽपि निबर्हणे ॥ १.२५१.२६ ॥
Superarás también a los rākṣasas, piśācas, daityas y nāgas; sin duda serás el primero en la matanza.
1.251.27
क्षिप्तं क्षिप्तं रणे चैतत्त्वया माधव शत्रुषु ।
हत्वाऽप्रतिहतं सङ्ख्ये पाणिमेष्यति ते पुनः ॥ १.२५१.२७ ॥
¡Oh Mādhava! Esto que lanzarás una y otra vez contra los enemigos en la batalla regresará de nuevo a tu mano, tras haberlos matado sin obstáculo en el combate.
1.251.28
वरुणश्च ददौ तस्मै गदामशनिनिःस्वनाम् ।
दैत्यान्तकरणीं घोरां नाम्ना कौमोदकीं प्रभुः ॥ १.२५१.२८ ॥
Y Varuṇa también le dio una maza, que retumbaba como un rayo, terrible y destructora de los daityas, llamada Kaumodakī — el señor lo hizo.
1.251.29
ततः पावकमब्रूतां प्रहृष्टावर्जुनाच्युतौ ।
कृतास्त्रौ शस्त्रसंपन्नौ रथिनौ ध्वजिनावपि ॥ १.२५१.२९ ॥
Entonces Arjuna y Acyuta, complacidos, dijeron a Agni — ambos diestros en las armas, dotados de armas, ambos aurigas y portadores de estandartes.
1.251.30
कल्यौ स्वो भगवन्योद्धुमपि सर्वैः सुरासुरैः ।
किं पुनर्वज्रिणैकेन पन्नगार्थे युयुत्सता ॥ १.२५१.३० ॥
Oh venerable, nosotros dos estamos dispuestos a luchar incluso contra todos los dioses y asuras; ¡cuánto más con el portador del rayo solo, que desea combatir por los nāgas!
1.251.31
चक्रपाणिर्हृषीकेशो विचरन्युधि वीर्यवान् ।
चक्रेण भस्मसात्सर्वं विसृष्टेन तु वीर्यवान्।
त्रिषु लोकेषु तन्नास्ति यन्न कुर्याज्जनार्दनः ॥ १.२५१.३१ ॥
Cakrapāṇi Hṛṣīkeśa, el poderoso, que se mueve en la batalla; lanzado su disco, reduce todo a cenizas. En los tres mundos no hay nada que Janārdana no pudiera hacer.
1.251.32
गाण्डीवं धनुरादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी ।
अहमप्युत्सहे लोकान्विजेतुं युधि पावक ॥ १.२५१.३२ ॥
Tomando el arco Gāṇḍīva y dos grandes carcajes inagotables, también yo soy capaz de conquistar los mundos en la batalla, oh Pāvaka.
1.251.33
सर्वतः परिवार्यैवं दावमेतं महाप्रभो ।
कामं संप्रज्वलाद्यैव कल्यौ स्वः साह्यकर्मणि ॥ १.२५१.३३ ॥
Rodeando este incendio forestal por todos lados, oh gran señor, arde ahora plenamente como desees; eres capaz en la tarea de auxiliar al cielo.
1.251.34
यदि खाण्डवमेष्यति प्रमादा-
त्सगणो वा परिरक्षितुं महेन्द्रः।
शरताडितगात्रकुण्डलानां ।
कदनं द्रक्ष्यति देववाहिनीनाम् ॥ १.२५१.३४ ॥
Si por descuido Mahendra viene con su hueste a proteger Khāṇḍava, presenciará la matanza de los ejércitos divinos, con sus miembros y pendientes heridos por flechas.
1.251.35
एवमुक्तः स भगवान्दाशार्हेणार्जुनेन च ।
तैजसं रपमास्थाय दावं दग्धुं प्रचक्रमे ॥ १.२५१.३५ ॥
Así interpelado por el Dāśārha y por Arjuna, aquel bendito adoptó una forma resplandeciente y comenzó a quemar el bosque.
1.251.36
सर्वतः परिवार्याथ सप्तार्चिर्ज्वलनस्तथा ।
ददाह खाण्डवं दावं युगान्तमिव दर्शयन् ॥ १.२५१.३६ ॥
Entonces el fuego de siete llamas, rodeándolo por todos lados, quemó Khāṇḍava, como si mostrara el fin de una edad.
1.251.37
प्रतिगृह्य समाविश्य तद्वनं भरतर्षभ ।
मेघस्तनितनिर्घोषः सर्वभूतान्यकम्पयत् ॥ १.२५१.३७ ॥
Habiéndola rodeado y penetrado aquel bosque, oh toro de los Bhāratas, con un estruendo como el trueno de las nubes hizo temblar a todos los seres.
1.251.38
दह्यतस्तस्य च बभौ रूपं दावस्य भारत ।
मेरोरिव नगेन्द्रस्य कीर्णस्यांशुमतोंशुभिः ॥ १.२५१.३८ ॥
La forma de aquel incendio forestal ardiente brilló, oh Bhārata, como el rey de las montañas Meru cubierto por los rayos del sol.