ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.255
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.255.1
किमर्थं शार्ङ्गकानग्निर्न ददाह तथा गते ।
तस्मिन्वने दह्यमाने ब्रह्मन्नेतत्प्रचक्ष्व मे ॥ १.२५५.१ ॥
ಆ ಕಾಡು ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಗ್ನಿ ಶಾರ್ಂಗಕರನ್ನು ಏಕೆ ಸುಡಲಿಲ್ಲ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.
1.255.2
अदाहे ह्यश्वसेनस्य दानवस्य मयस्य च ।
कारणं कीर्तितं ब्रह्मञ्शार्ङ्गकाणां न कीर्तितम् ॥ १.२५५.२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಅಶ್ವಸೇನ ಮತ್ತು ದಾನವ ಮಯ ಸುಡದೆ ಉಳಿದ ಕಾರಣ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಆದರೆ ಶಾರ್ಂಗಕರ ಕಾರಣ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
1.255.3
तदेतदद्भुतं ब्रह्मञ्शार्ङ्गकाणामनामयम् ।
कीर्तयस्वाग्निसंमर्दे कथं ते न विनाशिताः ॥ १.२५५.३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಬೆಂಕಿಯ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಂಗಕರು ನಾಶವಾಗದೆ ಉಳಿದ ಈ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ವಿವರಿಸು — ಅವರು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ?
1.255.4
यदर्थं शार्ङ्गकानग्निर्न ददाह तथा गते ।
तत्ते सर्वं प्रवक्ष्यामि यथा भूतमरिन्दम ॥ १.२५५.४ ॥
ಶತ್ರುಮರ್ದನನೇ, ಆ ಕಾಡು ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಗ್ನಿ ಶಾರ್ಂಗಕರನ್ನು ಸುಡದ ಕಾರಣವನ್ನು ನಡೆದಂತೆಯೇ ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
1.255.5
धर्मज्ञानां मुख्यतमस्तपस्वी संशितव्रतः ।
आसीन्महर्षिः श्रुतवान्मन्दपाल इति श्रुतः ॥ १.२५५.५ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನೂ, ದೃಢವ್ರತನೂ, ತಪಸ್ವಿಯೂ, ಶ್ರುತವಂತನೂ ಆದ ಒಬ್ಬ ಮಹರ್ಷಿ ಇದ್ದನು; ಅವನು ಮಂದಪಾಲನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.
1.255.6
स मार्गमाश्रितो राजन्नृषीणामूर्ध्वरेतसाम् ।
स्वाध्यायवान्धर्मरतस्तपस्वी विजितेन्द्रियः ॥ १.२५५.६ ॥
ರಾಜನೇ, ಅವನು ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸಾದ ಋಷಿಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು; ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯನಿರತನೂ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವನೂ, ತಪಸ್ವಿಯೂ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನೂ ಆಗಿದ್ದನು.
1.255.7
स गत्वा तपसः पारं देहमुत्सृज्य भारत ।
जगाम पितृलोकाय न लेभे तत्र तत्फलम् ॥ १.२५५.७ ॥
ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನ ಪರಮ ಸೀಮೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಭಾರತನೇ, ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪಿತೃಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
1.255.8
स लोकानफलान्दृष्ट्वा तपसा निर्जितानपि ।
पप्रच्छ धर्मराजस्य समीपस्थान्दिवौकसः ॥ १.२५५.८ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಫಲರಹಿತವಾಗಿ ಕಂಡ ಆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಧರ್ಮರಾಜನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದನು.
1.255.9
किमर्थमावृता लोका ममैते तपसाऽर्जिताः ।
किं मया न कृतं तत्र यस्यैतत्कर्मणः फलम् ॥ १.२५५.९ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ನನ್ನ ಈ ಲೋಕಗಳು ಏಕೆ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ? ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಈ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಯಾವುದು?
1.255.10
तत्राहं तत्करिष्यामि यदर्थमिदमावृतम् ।
फलमेतस्य तपसः कथयध्वं दिवौकसः ॥ १.२५५.१० ॥
ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳೇ, ಈ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
1.255.11
ऋणिनो मानवा ब्रह्मञ्जायन्ते येन तच्छृणु ।
क्रियाभिर्ब्रह्मचर्येण प्रजया च न संशयः ॥ १.२५५.११ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಮಾನವರು ಋಣದೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಅದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೇಗೆ ಎಂದು ಕೇಳು: ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ, ಸಂತಾನದಿಂದ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
1.255.12
तदपाक्रियते सर्वं यज्ञेन तपसा सुतैः ।
तपस्वी यज्ञकृच्चासि न च ते विद्यते प्रजा ॥ १.२५५.१२ ॥
ಯಜ್ಞದಿಂದ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪುತ್ರರಿಂದ ಅದೆಲ್ಲವೂ ತೆಗೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನೀನು ತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ತ; ಆದರೆ ನಿನಗೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲ.
1.255.13
त इमे प्रसवस्यार्थे तव लोकाः समावृताः ।
प्रजायस्व ततो लोकानुपभोक्ष्यसि पुष्कलान् ॥ १.२५५.१३ ॥
ಈ ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿಯೇ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಸಂತಾನ ಪಡೆ; ಆಗ ಸಮೃದ್ಧ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ.
1.255.14
पुन्नाम्नो नरकात्पुत्रस्त्रायते पितरं श्रुतिः ।
तस्मादपत्यसन्ताने यतस्व ब्रह्मसत्तम ॥ १.२५५.१४ ॥
'ಪುತ್' ಎಂಬ ನರಕದಿಂದ ಮಗ ತಂದೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ತಮನೇ, ಸಂತಾನ ಪರಂಪರೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.
1.255.15
तच्छ्रुत्वा मन्दपालस्तु वचस्तेषां दिवौकसाम् ।
क्व नु शीघ्रमपत्यं स्याद्बहुलं चेत्यचिन्तयत् ॥ १.२५५.१५ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಂದಪಾಲನು 'ಅನೇಕ ಸಂತಾನ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಬಹುದು?' ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
1.255.16
स चिन्तयन्नभ्यगच्छत्सुबहुप्रसवान्खगान् ।
शार्ङ्गिकां शार्ङ्गको भूत्वा जरितां समुपेयिवान् ॥ १.२५५.१६ ॥
ಅವನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಬಹಳ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಶಾರ್ಙ್ಗಕ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಶಾರ್ಙ್ಗಿಕಾ ಜರಿತಾಳನ್ನು ಸೇರಿದನು.
1.255.17
तस्यां पुत्रानजनयच्चतुरो ब्रह्मवादिनः ।
तानपास्य स तत्रैव जगाम लपितां प्रति ॥ १.२५५.१७ ॥
ಅವಳ ಮೂಲಕ ಅವನು ವೇದವಾದಿಗಳಾದ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಅವನು ಲಪಿತಾಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
1.255.18
बालान्स तानण्डगतान्सह मात्रा मुनिर्वने ।
तस्मिन्गते महाभागे लपितां प्रति भारत ॥ १.२५५.१८ ॥
ಆ ಮುನಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಳಗಿದ್ದ ಆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು, ಓ ಭಾರತ, ಲಪಿತಾಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
1.255.19
अपत्यस्नेहसंयुक्ता जरिता बह्वचिन्तयत् ।
तेन त्यक्तानसंत्याज्यानृषीनण्डगतान्वने ॥ १.२५५.१९ ॥
ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜರಿತಾ ಬಹಳ ಚಿಂತಿಸಿದಳು — ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದ, ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಳಗಿದ್ದ, ತ್ಯಜಿಸಲಾಗದ ಆ ಋಷಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ.
1.255.20
न जहौ पुत्रशोकार्ता जरिता खाण्डवे सुतान् ।
बभार चैतान्संजातान्स्ववृत्त्या स्नेहविक्लवा ॥ १.२५५.२० ॥
ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಜರಿತಾ ಖಾಂಡವದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿಲ್ಲ; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿಹ್ವಲಳಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಜೀವನೋಪಾಯದಿಂದ ಈ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಸಲಹಿದಳು.
1.255.21
ततोऽग्निं खाण्डवं दग्धुमायान्तं दृष्टवानृषिः ।
मन्दपालश्चरंस्तस्मिन्वने लपितया सह ॥ १.२५५.२१ ॥
ಆಗ ಖಾಂಡವವನ್ನು ಸುಡಲು ಅಗ್ನಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಮಂದಪಾಲ ಋಷಿ ಕಂಡ; ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಲಪಿತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
1.255.22
तं संकल्पं विदित्वाग्नेर्ज्ञात्वा पुत्रांश्च बालकान् ।
सोऽभितुष्टाव विप्रर्षिब्रार्ह्मणो जातवेदसम् ॥ १.२५५.२२ ॥
ಅಗ್ನಿಯ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ತಿಳಿದು, ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಅರಿತು, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿಪ್ರರ್ಷಿ ಜಾತವೇದಸ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
1.255.23
पुत्रान्प्रतिवदन्भीतो लोकपालं महौजसम् ।
त्वमग्ने सर्वलोकानां मुखं त्वमसि हव्यवाट् ॥ १.२५५.२३ ॥
ಭಯಗೊಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಲೋಕಪಾಲನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನೇ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಮುಖ; ನೀನೇ ಹವ್ಯವಾಹಕ."
1.255.24
त्वमन्तः सर्वभूतानां गूढश्चरसि पावक ।
त्वामेकमाहुः कवयस्त्वामाहुस्त्रिविधं पुनः ॥ १.२५५.२४ ॥
"ಓ ಪಾವಕನೇ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಒಳಗೆ ನೀನು ಗುಪ್ತನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀ. ಜ್ಞಾನಿ ಕವಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬನೆಂದೂ, ಮತ್ತೆ ಮೂರುವಿಧದವನೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."
1.255.25
त्वामष्टधा कल्पयित्वा यज्ञवाहमकल्पयन् ।
त्वया विश्वमिदं सृष्टं वदन्ति परमर्षयः ॥ १.२५५.२५ ॥
ಎಂಟು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಜ್ಞವಾಹಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ವಿಶ್ವವು ನಿನ್ನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಮ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
1.255.26
त्वदृते हि जगत्कृत्स्नं सद्यो नश्येद्धुताशन ।
तुभ्यं कृत्वा नमो विप्राः स्वकर्मविजितां गतिम् ॥ १.२५५.२६ ॥
ಓ ಹುತಾಶನ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ತಕ್ಷಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
1.255.27
गच्छन्ति सह पत्नीभिः सुतैरपि च शाश्वतीम् ।
त्वामग्ने जलदानाहुः खेविषक्तान्सविद्युतः ॥ १.२५५.२७ ॥
ಅವರು ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಡನೆ ಶಾಶ್ವತ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಓ ಅಗ್ನಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಿಂಚಿನ ಸಹಿತ ಮೋಡಗಳನ್ನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
1.255.28
दहन्ति सर्वभूतानि त्वत्तो निष्क्रम्य हेतयः ।
जातवेदस्त्वयैवेदं विश्वं सृष्टं महाद्युते ॥ १.२५५.२८ ॥
ನಿನ್ನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸುಡುತ್ತವೆ. ಓ ಜಾತವೇದ, ಓ ಮಹಾದ್ಯುತಿ, ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
1.255.29
तवैव कर्मविहितं भूतं सर्वं चराचरम् ।
त्वयापो विहिताः पूर्वं त्वयि सर्वमिदं जगत् ॥ १.२५५.२९ ॥
ನಿನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಿಯಮಿತವಾದ ಚರಾಚರ ಭೂತಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನವೇ. ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಜಲಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು; ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನೆಲೆಸಿದೆ.
1.255.30
त्वयि हव्यं च कव्यं च यथावत्संप्रतिष्ठितम् ।
त्वमेव दहनो देव त्वं धाता त्वं बृहस्पतिः ॥ १.२५५.३० ॥
ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಹವ್ಯ ಮತ್ತು ಕವ್ಯಗಳು ಯಥಾವಿಧಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಓ ದೇವ, ನೀನೇ ದಹನ; ನೀನೇ ಧಾತ; ನೀನೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿ.
1.255.31
त्वमश्विनौ यमौ मित्रः सोमस्त्वमसि चानिलः ।
एवं स्तुतस्तदा तेन मन्दपालेन पावकः ॥ १.२५५.३१ ॥
ನೀನೇ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಯಮರು, ಮಿತ್ರ; ನೀನೇ ಸೋಮ ಮತ್ತು ವಾಯು. ಹೀಗೆ ಮಂದಪಾಲನಿಂದ ಆಗ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ)…
1.255.32
तुतोष तस्य नृपते मुनेरमिततेजसः ।
उवाच चैनं प्रीतात्मा किमिष्टं करवाणि ते ॥ १.२५५.३२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ ಮುನಿಯಿಂದ (ಅಗ್ನಿ) ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು. ಪ್ರಸನ್ನ ಮನದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?"
1.255.33
तमब्रवीन्मन्दपालः प्राञ्जलिर्हव्यवाहनम् ।
प्रदहन्खाण्डवं दावं मम पुत्रान्विसर्जय ॥ १.२५५.३३ ॥
ಮಂದಪಾಲನು ಕೈಮುಗಿದು ಆ ಹವ್ಯವಾಹನನಿಗೆ (ಅಗ್ನಿಗೆ) ಹೇಳಿದನು: "ಖಾಂಡವ ವನವನ್ನು ಸುಡುವಾಗ ನನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಿಡು."
1.255.34
तथेति तत्प्रतिश्रुत्य भगवान्हव्यवाहनः ।
खाण्डवे तेन काले न प्रजज्वाल दिदक्षया ॥ १.२५५.३४ ॥
"ಸರಿ" ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ, ಭಗವಾನ್ ಹವ್ಯವಾಹನನು ಖಾಂಡವದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲಿಲ್ಲ.